T. B. M. M.

TUTANAK DERGİSİ

113 üncü Birleşim

1 . 7 . 1998 Çarşamba

İ Ç İ N D E K İ L E R

  I. – GEÇEN TUTANAK ÖZETİ

II. – GELEN KÂĞITLAR

III. – YOKLAMALAR

IV. – BAŞKANLIĞIN GENEL KURULA SUNUŞLARI

A) GÜNDEMDIŞI KONUŞMALAR

1. – Zonguldak Milletvekili Tahsin Boray Baycık’ın, Erdemir KAM-3 Projesi kapsamında yapılacak Galvaniz Hattı Projesi ihalesine ilişkin gündemdışı konuşması

2. – Ordu Milletvekili Müjdat Koç’un, 1 Temmuz Denizcilik ve Kabotaj Bayramına ilişkin gündemdışı konuşması

3. – Adana Milletvekili Mehmet Büyükyılmaz’ın, Adana’da meydana gelen deprem felaketine ilişkin gündemdışı konuşması

B) TEZKERELER VE ÖNERGELER

C) GENSORU, GENEL GÖRÜŞME, MECLİS SORUŞTURMASI VE MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGELERİ

1. – Erzincan Milletvekili Mustafa Kul ve 24 arkadaşının, Yatırımlarla İlgili Çok Taraflı Antlaşma (MAI) konusunda Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/274)

V. – GÜVEN İSTEMİ

1. – Devlet Bakanı Eyüp Aşık Hakkında Anayasanın 99 uncu ve İçtüzüğün 106 ncı Maddeleri Uyarınca Verilen Gensorunun, Genel Kurulun 29.6.1998 Tarihli 111 inci Birleşiminde Yapılan Görüşmeleri Sırasında Verilen Güvensizlik Önergesinin Oylanması (11/16, 4/360)

VI. – KANUN TASARI VE TEKLİFLERİ İLE KOMİSYONLARDAN GELEN DİĞER İŞLER

1. – Kütahya Milletvekili Mustafa Kalemli, Anavatan Partisi Genel Başkanı Rize Milletvekili Mesut Yılmaz, Doğru Yol Partisi Genel Başkanı İstanbul Milletvekili Tansu Çiller, Demokratik Sol Parti Genel Başkanı İstanbul Milletvekili Bülent Ecevit, Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Antalya Milletvekili Deniz Baykal ile 292 milletvekilinin; Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 83 üncü Maddesinin Değiştirilmesine Dair Kanun Teklifi ve Anayasa Komisyonu Raporu (2/676) (S. Sayısı : 232)

2. – Bayburt Milletvekili Ülkü Güney ve Ankara Milletvekili Yücel Seçkiner’in, 1076 Sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askerî Memurlar Kanunu ile 1111 Sayılı Askerlik Kanunlarında Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi ve İçtüzüğün 37 nci Maddesine Göre Doğrudan Gündeme Alınma Önergesi (2/669) (S. Sayısı : 338)

3. – Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu Tasarısı ile Antalya Milletvekili Deniz Baykal ve 39 arkadaşının, İstanbul Milletvekili Gürcan Dağdaş ve 6 arkadaşının, Trabzon Milletvekili Yusuf Bahadır ve 9 arkadaşının, İstanbul Milletvekili Ercan Karakaş ve 7 arkadaşının Aynı Mahiyetteki Kanun Teklifleri ve İstanbul Milletvekili Ercan Karakaş ve 2 arkadaşının İşçi ve Memur Emeklileri ile Bunların Dul ve Yetimlerinin Sendikalaşmasına İlişkin Kanun Teklifi ve Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler ve Plan ve Bütçe komisyonları raporları (1/702, 2/224, 2/929, 2/1000, 2/1023, 2/1024) (S. Sayısı : 553)

4. – Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun Tasarısı ve Anayasa Komisyonu Raporu (1/689) (S. Sayısı : 631)

VII. – SATAŞMALARA İLİŞKİN KONUŞMALAR

1. – Tarım ve Köyişleri Bakanı Mustafa Rüştü Taşar’ın, BalıkesirMilletvekili İlyas Yılmazyıldız’ın şahsına sataşması nedeniyle konuşması

VIII. – SORULAR VE CEVAPLAR

A) YAZILI SORULAR VE CEVAPLARI

1. – İzmir Milletvekili Sabri Ergül’ün, mal ve hizmet alımlarında yolsuzluk ve usulsüzlük yapıldığı iddialarına ilişkin sorusu ve Türkiye BüyükMilletMeclisi Başkanı Hikmet Çetin’in yazılı cevabı (7/4905)

3. – KaramanMilletvekili Zeki Ünal’ın, 54 üncü ve 55 inci Hükümetler döneminde yapılan atamalara ilişkin sorusu ve Millî EğitimBakanı Hikmet Uluğbay’ın yazılı cevabı (7/5156)

4. – Trabzon Milletvekili Kemalettin Göktaş’ın, Sigorta Murakebe Fonunda toplanan paralara ilişkin Başbakandan sorusu ve Devlet Bakanı Eyüp Aşık’ın yazılı cevabı (7/5246)

5. – Trabzon Milletvekili Kemalettin Göktaş’ın, Yurtdışında Hizmet Veren Kuruluşlar ile İşçileri Destekleme Fonunda toplanan paralara ilişkin Başbakandan sorusu ve Çalışma ve Sosyal GüvenlikBakanı Nami Çağan’ın yazılı cevabı (7/5250)

6. – Konya Milletvekili Hasan Hüseyin Öz’ün, okul yöneticileri ve öğretmenler hakkında açılan soruşturmalara ilişkin sorusu ve Millî EğitimBakanı Hikmet Uluğbay’ın yazılı cevabı (7/5277)

7. – BalıkesirMilletvekili İsmail Özgün’ün, okul müdürlüklerine atama yapılmamasının nedenine ilişkin sorusu ve Millî EğitimBakanı Hikmet Uluğbay’ın yazılı cevabı (7/5284)

I. – GEÇEN TUTANAK ÖZETİ

TBMM Genel Kurulu saat 14.00’te açılarak iki oturum yaptı.

Adana Milletvekili Sıtkı Cengil’in, Adana’da meydana gelen depreme ilişkin gündemdışı konuşmasına SağlıkBakanı Halil İbrahim Özsoy;

Erzurum Milletvekili Aslan Polat’ın, Karayolları Genel Müdürlüğünce ihaleye çıkarılan Gaziantep - Şanlıurfa otoyolu ihalesine ilişkin gündemdışı konuşmasına Bayındırlık ve İskân Bakanı Yaşar Topçu,

Cevap verdiler;

İzmir Milletvekili Suha Tanık, 22 -26 Haziran 1998 tarihleri arasında Strasbourg’da yapılan Avrupa Konseyi GenelKurul toplantısına ilişkin gündemdışı bir konuşma yaptı.

Genel Kurulu ziyaret eden Hindistan Meclis Başkanı G.M.C. Balayogi ve beraberindeki heyete Başkanlıkça “Hoş geldiniz” denildi;

İsteği kabul edilen HindistanMeclis Başkanı G.M.C. Balayogi, Genel Kurula hitaben bir konuşma yaptı.

Portekiz’e gidecek olanDevlet Bakanı Rüştü Kâzım Yücelen’e, Tarım ve Köyişleri Bakanı Mustafa Rüştü Taşar’ın,

Çin HalkCumhuriyeti Hong Kong Özel İdare Bölgesine gidecek olan Ulaştırma Bakanı Necdet Menzir’e, DevletBakanı RifatSerdaroğlu’nun,

İngiltere’ye gidecek olan Devlet Bakanı Güneş Taner’e, DevletBakanı Eyüp Aşık’ın,

Vekâlet etmelerinin uygun görülmüş olduğuna ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkereleri Genel Kurulun bilgisine sunuldu.

Kocaeli Milletvekili Bekir Yurdagül ve 20 arkadaşının, İzmit Körfezinde SEKA’ya ait ormanlık bir arazinin özel bir otomobil fabrikasına devredilmesiyle ilgili iddiaları araştırmak amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/273) Genel Kurulun bilgisine sunuldu; önergenin gündemdeki yerini alacağı ve öngörüşmesinin, sırasında yapılacağı;

Denizli Milletvekili Mehmet Gözlükaya ve 55 arkadaşının, 6.1.1998 tarih ve 98/10496 sayılı BakanlarKurulu Kararnamesiyle mevzuata aykırı bir şekilde İstanbul’da yeni turizm merkezleri ilan ettiği ve bu suretle partizanlık yapılmasına yol açarak görevini kötüye kullandığı ve bu eyleminin Türk Ceza Kanununun 240 ıncı maddesine uyduğu iddiasıyla Başbakan A. Mesut Yılmaz hakkında bir Meclis soruşturması açılmasına ilişkin önergesinin (9/24) üzerindeki görüşmeler tamamlanarak Meclis soruşturması açılmasının ve Anayasanın 100 üncü maddesine göre kurulacak komisyonun iki aylık çalışma süresinin başkan, başkanvekili, sözcü ve kâtip üye seçimi tarihinden itibaren başlamasının,

Kabul edildiği,

Niğde Milletvekili Doğan Baran ve 54 arkadaşının, turizme açılan kamu arazilerinin tahsisinde usulsüzlük ve partizanlık yapmak suretiyle görevini kötüye kullandığı ve bu eyleminin Türk Ceza Kanununun 240 ıncı maddesine uyduğu iddiasıyla TurizmBakanı İbrahim Gürdal hakkında bir Meclis soruşturması açılmasına ilişkin önergesinin (9/23) öngörüşmeleri tamamlandı; Meclis soruşturması açılmasının kabul edilmediği,

Açıklandı.

Sakarya Milletvekili Cevat Ayhan, gündemdışı konuşmaya cevap veren Bayındırlık ve İskân Bakanı Yaşar Topçu’nun, konuşmasında Refahyol döneminde yapılan ihalelerle ilgili yanlış beyanda bulunduğu iddiasıyla,

Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanı Mustafa Cumhur Ersümer, TurizmBakanı İbrahim Gürdal hakkındaki Meclis soruşturmasının öngörüşmeleri sırasında, Niğde Milletvekili DoğanBaran’ın, konuşmasında şahsına sataşmada bulunması nedeniyle,

Açıklamada bulundular.

(9/19) esas numaralı Meclis Soruşturma Komisyonunda açık bulunan ve DYP Grubuna düşen bir üyeliğe, gösterilen adaylar arasından ad çekme suretiyle, ZonguldakMilletvekili ÖmerBarutçu’nun seçildiği açıklandı.

Gündemin “Kanun Tasarı ve Teklifleriyle Komisyonlardan Gelen Diğer İşler” kısmının :

2 nci sırasında bulunan 232,

4 üncü sırasında bulunan 553,

Sıra sayılı kanun tasarıları ve tekliflerinin görüşmeleri, komisyon yetkilileri Genel Kurulda hazır bulunmadıklarından,

3 üncü sırasında bulunan ve Hükümetçe Komisyona geri alınan 338 sıra sayılı kanun teklifinin görüşmeleri de, Komisyon raporu gelmediğinden,

Ertelendi;

Alınan karar gereğince, 1 Temmuz 1998 Çarşamba günü saat 14.00’te toplanmak üzere, birleşime 24.00’de son verildi.

Kamer Genç

Başkanvekili

Levent Mıstıkoğlu Abdulhaluk Mutlu

Hatay Bitlis

Kâtip Üye Kâtip Üye

1 . 7 . 1998 ÇARŞAMBA

Raporlar

1. — Sekiz İlçe ve Üç İl Kurulması ve 190 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Eki Cetvellerde Değişiklik Yapılması Hakkında 550 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması ve Bu Kararnameye Dört Geçici Madde Eklenmesine Dair Kanun Tasarısı ve İçişleri ve Plan ve Bütçe komisyonları raporları (1/779) (S. Sayısı: 705) (Dağıtma tarihi: 1.7.1998) (GÜN-
DEME)

2. — Taşkömürü Havzasındaki Taşınmaz Malların İktisabına Dair Kanuna Ek Maddeler Eklenmesi Hakkında Kanun Tasarısı ve Plan ve Bütçe Komisyonu Raporu (1/768) (S. Sayısı: 706) (Dağıtma tarihi: 1.7.1998) (GÜNDEME)

3. — Burdur Milletvekili Yusuf Ekinci’nin 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun Geçici 41 inci Maddesinin Değiştirilmesine Dair Kanun Teklifi ve Bolu Milletvekili Avni Akyol ve Burdur Milletvekili Yusuf Ekinci’nin, 4.11.1981 Tarih ve 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununa Bir Geçici Madde Eklenmesine Dair Kanun Teklifi ve Millî Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu Raporu (2/1096, 2/234) (S. Sayısı: 707) (Dağıtma tarihi: 1.7.1998) (GÜNDEME)

4. — Terörle Mücadele Kanununun Bir Maddesinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı ve Plan ve Bütçe Komisyonu Raporu (1/788) (S. Sayısı: 708) (Dağıtma tarihi: 1.7.1998) (GÜNDEME)

Sözlü Soru Önergeleri

1. — Erzurum Milletvekili İsmail Köse’nin, Kayseri Çinko Kurşun Fabrikasına ilişkin Başbakandan sözlü soru önergesi (6/1139) (Başkanlığa geliş tarihi: 29.6.1998)

2. — Erzurum Milletvekili İsmail Köse’nin, Erzurum-Rize yoluna ve Erzurum-Tortum-İspir arası karayolu ihalesinin ne zaman yapılacağına ilişkin Bayındırlık ve İskân Bakanından sözlü soru önergesi (6/1140) (Başkanlığa geliş tarihi: 29.6.1998)

3. — Erzurum Milletvekili İsmail Köse’nin, Ankara Çankaya Anadolu İmam Hatip Lisesi inşaatına ilişkin Millî Eğitim Bakanından sözlü soru önergesi (6/1141) (Başkanlığa geliş tarihi: 29.6.1998)

Yazılı Soru Önergeleri

1. – Batman Milletvekili Alaattin Sever Aydın’ın, başörtüsü nedeniyle üniversitelere alınmayan öğrencilere ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/5666) (Başkanlığa geliş tarihi: 19.6.1998)

2. – Kırıkkale Milletvekili Mikail Korkmaz’ın, Cumhuriyetin 75. yılı kutlamalarına ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/5667) (Başkanlığa geliş tarihi: 29.6.1998)

3. – Ankara Milletvekili Saffet Arıkan Bedük’ün, Bayburt-Aydıntepe İlçesinin dispanser ihtiyacına ilişkin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanından yazılı soru önergesi (7/5668) (Başkanlığa geliş tarihi: 29.6.1998)

4. – Ankara Milletvekili Saffet Arıkan Bedük’ün, Bayburt-Aydıntepe İlçesinde tarım ve hayvancılığı geliştirmek için kurulan kooperatife yardım yapılıp yapılmadığına ilişkin Tarım ve Köyişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/5669) (Başkanlığa geliş tarihi: 29.6.1998)

5. – Ankara Milletvekili Saffet Arıkan Bedük’ün, Bayburt-Aydıntepe’ye bağlı bazı köylerin sulama suyu sorununa ilişkin Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanından yazılı soru önergesi (7/5670) (Başkanlığa geliş tarihi: 29.6.1998)

6.– Ankara Milletvekili Saffet Arıkan Bedük’ün, Bayburt - Aydıntepe İlçesinin çöp aracı
ihtiyacına ilişkin Çevre Bakanından yazılı soru önergesi (7/5671) (Başkanlığa geliş tarihi: 29.6.1998)

7. – Ankara Milletvekili Saffet Arıkan Bedük’ün, Bayburt-Aydıntepe’de askerlik şubesi açılıp açılmayacağına ilişkin Millî Savunma Bakanı ve Başbakan Yardımcısından yazılı soru önergesi (7/5672) (Başkanlığa geliş tarihi: 29.6.1998)

8. – Ankara Milletvekili Saffet Arıkan Bedük’ün, Bayburt-Aydıntepe Belediyesinin personel ve ödenek ihtiyacına ilişkin Maliye Bakanından yazılı soru önergesi (7/5673) (Başkanlığa geliş tarihi: 29.6.1998)

9. – Ankara Milletvekili Saffet Arıkan Bedük’ün, Bayburt-Aydıntepe’nin yatılı bölge okulu ihtiyacına ilişkin Millî Eğitim Bakanından yazılı soru önergesi (7/5674) (Başkanlığa geliş tarihi: 29.6.1998)

10. – Hatay Milletvekili Fuat Çay’ın, siyasî partilere yapılan hazine yardımlarına ilişkin Maliye Bakanından yazılı soru önergesi (7/5675) (Başkanlığa geliş tarihi: 29.6.1998)

11 .– Ankara Milletvekili Ersönmez Yarbay’ın, Özel Çevre Koruma Kurumunca Ankara-Gölbaşı İlçesiyle ilgili olarak yapılan çalışmalara ilişkin Çevre Bakanından yazılı soru önergesi (7/5676) (Başkanlığa geliş tarihi: 30.6.1998)

12 .– Ankara Milletvekili Ersönmez Yarbay’ın, Ankara-Gölbaşı İlçesinin 1. derece turizm bölgesi yapılması için bir çalışma olup olmadığına ilişkin Turizm Bakanından yazılı soru önergesi (7/5677) (Başkanlığa geliş tarihi: 30.6.1998)

13 .– Ankara Milletvekili Ersönmez Yarbay’ın, Ankara-Gölbaşı’ndaki Mogan ve Eğmir Gölünün temizlenmesine ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/5678) (Başkanlığa geliş tarihi: 30.6.1998)

14. – Ankara Milletvekili Ersönmez Yarbay’ın, Ankara-Gölbaşı-İncek ve Hacılar Köylerinin güzergâhında istimlak edilen bir arazinin kullanılmasına ilişkin Bayındırlık ve İskân Bakanından yazılı soru önergesi (7/5679) (Başkanlığa geliş tarihi: 30.6.1998)

Meclis Araştırması Önergeleri

1. – Erzincan Milletvekili Mustafa Kul ve 24 arkadaşının, Yatırımlarla İlgili Çok Taraflı
Antlaşma (MAI) konusunda Anayasanın 98 inci, İçtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri uya-
rınca bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/274) (Başkanlığa geliş tarihi: 30.6.1998)

BİRİNCİ OTURUM

Açılma Saati : 14.00

1 Temmuz 1998 Çarşamba

BAŞKAN : Başkanvekili Kamer GENÇ

KÂTİP ÜYELER : Levent MISTIKOĞLU (Hatay), Abdulhaluk MUTLU (Bitlis)

BAŞKAN – Türkiye Büyük Millet Meclisinin 113 üncü Birleşimini açıyorum.

III. — Y O K L A M A

BAŞKAN – Ad okunmak suretiyle yoklama yapılacaktır; sayın milletvekillerinin, yoklama sırasında Genel Kurul salonunda bulunduklarını yüksek sesle belirtmelerini rica ediyorum.

(Yoklama yapıldı)

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, toplantı yetersayımız vardır; çalışmalarımıza başlıyoruz.

Gündeme geçmeden önce, üç arkadaşımıza gündemdışı söz vereceğim.

IV. – BAŞKANLIĞIN GENEL KURULA SUNUŞLARI

A) GÜNDEMDIŞI KONUŞMALAR

1. – Zonguldak Milletvekili Tahsin Boray Baycık’ın, Erdemir KAM-3 Projesi kapsamında yapılacak Galvaniz Hattı Projesi ihalesine ilişkin gündemdışı konuşması

BAŞKAN – Birinci gündemdışı söz, Erdemir ile ilgili gündemdışı söz isteyen Zonguldak Milletvekili Sayın Tahsin Boray Baycık'a verilmiştir.

ABBAS İNCEAYAN (Bolu) – Sayın Başkan, yoklamada olmayanlara da söz vermezsiniz inşallah!

BAŞKAN – Sayın Baycık yoklamada vardı; siz duymadınız galiba.

ABBAS İNCEAYAN (Bolu) – Biraz sonra söz verecekleriniz var.

BAŞKAN –Buyurun Sayın Baycık. (DSP sıralarından alkışlar)

Süreniz 5 dakika.

Yüce Meclisin değerli üyeleri, GAP'tan sonra Türkiye'nin en büyük yatırımı kabul edilen Erdemir KAM-3 Projesi kapsamında yapılacak Galvaniz Hattı Projesiyle ilgili endişelerimi dile getirmek amacıyla huzurlarınıza gelmiş bulunmaktayım; Yüce Meclise saygılarımı sunuyorum.

Sayın milletvekilleri, Erdemirde yapılmak istenilen özelleştirme çalışmalarını dile getirmek amacıyla, 24 Nisan 1996 ve 1 Temmuz 1997 tarihlerinde huzurlarınıza gelmiştim. 28 Şubat 1960 tarihinde 7462 sayılı Yasayla kurulan özel statüde bir anonim şirket olan Erdemirin, geçen süre içinde kârını yatırımlara dönüştürdüğünü ve sürekli büyüyerek, devletten tek kuruş almadan, tersine, önemli ölçüde vergi ödeyerek, devletimizin teşvikleriyle yatırımlarına finansman sağlayarak borçlarını zamanında ödemiş, boyutları itibariyle Türkiye'nin tek ve örnek kuruluşu olduğunu; ayrıca, ülkemizde yassı sac üreten tek fabrika olması nedeniyle stratejik bir kuruluş olduğunu dile getirmiştim.

Sayın milletvekilleri, bu konuşmamı 19.11.1997 tarihinde, Türkiye genelindeki özelleştirmelerin araştırılması için kurulan komisyonun raporu tamamlandıktan sonra yapacaktım; ancak, işin vahameti nedeniyle, gecikmemek veya yapılan yanlıştan dönülür düşüncesiyle, bugün, Yüce Meclise düşüncelerimi sunmak zorunda kaldım.

Sayın milletvekilleri, açıklık getirilmesi gereken şudur: Assan firması, daha önce, İstanbul civarında kurulmak üzere, yabancı bir firmayla galvanizleme hattının ihalesini yapmış ve bedelini ödemiş midir? Eğer, böyle bir ihale yapılmışsa, Erdemir, neden durup dururken teknolojisi belli olmayan bir yatırıma ortak edilmek istenmektedir. Bu yatırım, Erdemir sahası içinde önceden holü hazırlanmış, altyapısı tamamlanmış olan mekâna yapılacaktır. Erdemir kendi projesini neden yapamıyor da, böyle bir diyaloğa itiliyor.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; netice olarak, Erdemir, yatırımını tek başına yapacak güçtedir. Pazar bulur, ihracat yapar, istihdam sağlar ve kâr eder.

Bu yatırım, KAM-3 projesinin en önemli ve kârlı bölümüdür. Erdemir tarafından ihale edilmezse KAM-3 kesinlikle fizibl çıkmaz ve ihale edilemez. Böyle bir şey olur ise, Erdemir içinde ayrı bir genel müdürlük ve teşkilat olacak ve kargaşa yaratacaktır. Erdemir tarafından galvaniz hattı için hazırlanan altyapı, Erdemir menfaatı aleyhine başka firmalara kullandırılacaktır.

Yönetim kurulu üyeleri muhtemelen mahkemeye düşecek ve siyasî bir skandala meydan verilecektir. Diğer özel yatırımcılar, neden devre dışı kaldıklarını anlayamayacaklar ve haksızlığa uğrayacaklardır.

Bu iş, Erdemirin bazı kişilere peşkeş çekilme planının bir parçasıdır. Bu plan, muhasebe sistemi değişikliğiyle başlamıştır. Yakında huzurlarınıza gelecek olan Özelleştirme İnceleme Komisyonu raporunda, bu konu, daha geniş olarak açıklanacaktır.

Sayın milletvekilleri, ülkemizin gözbebeği bu stratejik kuruluşumuzun, bu tür ihtiras ve emellere alet edilmemesi gerektiği düşünce ve temennilerimle hepinize saygılar sunuyorum. (DSP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Baycık.

Gündemdışı konuşmaya cevap vermek üzere Hükümetten bir istek gelmemiştir.

BAŞKAN – İkinci gündemdışı konuşma, 1 Temmuz Denizcilik ve Kabotaj Bayramı nedeniyle gündemdışı söz isteyen Ordu Milletvekili Sayın Müjdat Koç'a verilmiştir.

Buyurun Sayın Koç. (DTP sıralarından alkışlar)

Süreniz 5 dakika.

MÜJDAT KOÇ (Ordu) – Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; 1 Temmuz Denizcilik ve Kabotaj Bayramını kutlamak ve Türk denizciliğinin sorunlarını dile getirmek amacıyla huzurlarınıza gelmiş bulunmaktayım; bu vesileyle, Yüce Heyetinize saygılar sunuyorum.

Denizcilik Bayramı, tüm kıyılarımızda yıllardır coşkuyla kutlanmaktadır. Bu kutlamaların en coşkulusu mahallî ve otantik unsurların da katkısıyla Fatsa İlçesi Yalıköyü Beldesinde yapılmaktadır. Fatsa'da olduğu gibi, Zonguldak, Sinop, Samsun, Ordu, Giresun, Trabzon, Rize ve Artvin İllerimizde ve tüm ilçelerinde, bugün, tüm yöre halkı, coşkuyla, motorlara, teknelere binip, yedi dere ağzı gezip, dilek dilemek yoluyla bir gelenek de yaratmışlardır.

Büyük Önder Atatürk "en güzel coğrafî vaziyette ve üç tarafı denizlerle çevrili olan Türkiye, endüstrisi, ticareti ve sporuyla en ileri denizci millet yetiştirebilmek kabiliyetindedir. Bu kabiliyetten yararlanmayı bilmeliyiz. Denizciliği, Türkün büyük millî ülküsü olarak düşünmeli ve az zamanda başarmalıyız" derken, her zaman olduğu gibi, bizlere ulaşılması gereken hedefleri göstermiştir. Maalesef, o günden bugüne uzun yıllar geçmesine rağmen, Büyük Önderin gösterdiği hedeflere denizcilik açısından varılamamıştır.

Uygarlık tarihine göz attığımızda, en güçlü medeniyetlerin su kenarında kurulduğunu, suya ve denizlere hâkim olan ulusların çevrelerine egemen olduklarını görüyoruz.

Komşumuz Yunanistan'ın, millî gelir hesaplarında deniz ticaretinin payı neredeyse yüzde 50 iken, ülkemizde bu payın, yıllara göre, yüzde 5 ilâ yüzde 6 arasında seyretmesi diğer bir üzüntü kaynağıdır.

Denizciliğin teşvik ve desteklenmesine ilişkin son yıllarda yapılan mevzuat düzenlemeleriyle, yurt dışından gemi alım ve satımlarında ve yurt içinde inşa ve tamir edilen gemilerde kullanılacak malzeme ve ekipman ithalinde yeterli finansman ve teşvik unsurları, maalesef, sağlanamamıştır.

Günden güne değişen ve gelişen denizcilik sektöründe, yüksek tonajlı gemiler yanında eğitilmiş elemana da gereksinim vardır. Kendi ihtiyacımızın yanında, eğitilmiş gemi adamı ihraç etmek suretiyle hem ülke insanımıza yeni iş sahaları açılır hem de bu yolla ülkemize büyük ölçüde döviz girdisi sağlanır.

BAŞKAN – Efendim, süreniz bitti. 1 dakika eksüre veriyorum, lütfen, konuşmanızı tamamlayın.

MÜJDAT KOÇ (Devamla) – Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Boğazlarımızın sorunlarına gelince, İstanbul ve Çanakkale Boğazları ile Marmara Denizinde oluşan su yolunun, gereken her türlü güvenlik önlemini alarak deniz trafiğine açık tutulması, ülkemiz için olduğu kadar, diğer ülkeler için de önemlidir.

Türkiye'nin bu bölgesindeki deniz trafiğini, insan hayatı, çevre, mal varlıkları ve buradan istifade eden gemiler açısından güvenli kılabilmek için, 1.7.1994 tarihinde Boğazlar ve Marmara Bölgesi Deniz Trafik Düzeni Hakkında Tüzük yürürlüğe girmiştir.

Anılan tüzük, uluslararası alanda bazı tepkilerle karşılaşsa dahi, düzenlemeler yerindedir.

Hazar petrollerinin dünya pazarlarına ulaştırılmasında seçilecek güzergâh, ülkemiz ve boğazlar trafiği açısından büyük önem taşımaktadır; Bakü-Ceyhan boru hattı en uygun çözümdür.

Petrol taşımacılığının boğazlarda yarattığı tehlikeler bilinirken, bunu çok daha büyük boyutlara çekecek gelişmelere Türkiye duyarsız kalamaz.

Bir kez daha, 1 Temmuz Denizcilik ve Kabotaj Bayramını kutluyor; bu vesileyle, çilekeş ve fedakâr Türk denizcilerine, yollarında esenlikler, vefat edenlerine, denizde yitirdiklerimize ve deniz şehitlerimize Allah'tan rahmet diliyor, Yüce Meclise saygılarımı sunuyorum. (DTP ve ANAP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Koç.

Gündemdışı konuşmaya cevap verme konusunda Hükümetten bir istek gelmemiştir.

BAŞKAN – Son konuşma, Adana'daki deprem felaketiyle ilgili olarak gündemdışı söz isteyen, Adana Milletvekili Sayın Mehmet Büyükyılmaz'a verilmiştir.

Buyurun Sayın Büyükyılmaz. (DSP sıralarından alkışlar)

Konuşma süreniz 5 dakika.

MEHMET BÜYÜKYILMAZ (Adana) – Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; ülkemiz, son yıllarda sık sık tabiî afetler yaşamaya başlamıştır. Erzincan depremi, arkasından Dinar depremi ve Karadeniz sel felaketiyle ilgili gözyaşı kurumadan Adana'da yaşanan deprem... Bu da şunu
göstermektedir: Artık, bu tür tabiî afetlere karşı her an hazır olmamız gerekmektedir. Dile-
meyiz, istemeyiz; ama, bu felaketler, isteğe bağlı da değil, yarın da benzer olaylar bir başka
yerde olacaktır.

Bu tür olaylara karşı daha profesyonel birliklerin bulundurulmasında; bu birliklerde, bu iş için eğitim görmüş elemanlar bulunmasında yarar vardır kanaatindeyim. Gerçi, devletimle gurur duydum, halkımızla gurur duydum; saat 01.30'da Adana'ya varabildim; hemen, hastaneleri bir bir dolaştım. Yaralılardan ayakta tedavi görebileceklerin tedavisi yapılmış, gönderilmişti; yatacak olanlar yatırılmıştı. Sigorta, devlet, numune, Balcalı hastanelerinde panik yoktu; her şey, normal seyrinde devam ediyordu. Kayıplarımız vardı, yararlılarımız vardı, acımız derindi, içimiz yanıyordu. Ne yaparsın, tabiî afet_ Ama, hiç olmazsa yapay afet, keşmekeş yoktu.

Çok kısa sürede kriz masası kurulmuş, Devlet Su İşlerinin, Köy Hizmetlerinin, belediyenin araçları harekete geçirilmişti. Bazı mahallelerde elektriklerin kesik olmasından dolayı, komşu illere ve ilçelere ekmek siparişleri verilmiş, tankerler su dağıtmaya başlamışlardı. Bu karışıklık içerisinde ufak tefek aksamalar olabilir, onu da hoş karşılamak gerekir; ama, organizasyon iyi çalışı-
yordu.

Maddî hasar çok büyük. Köylerimizin bir kısmı tamamen enkaz halinde. Devletimiz büyüktür; bunların hepsi, en kısa zamanda halledilir. Çukurovalının ayranı kabarırsa, tüm o maddî hasarı ve zararı, Çukurovalı kendisi de karşılar. Yalnız, bir isteğimiz var, açgözlülüklerinden, kurnazlıklarından, hata ve kusurlarından dolayı halkımıza acı çektirenler affedilmesin, bunlara tolerans gösterilmesin; cezalarını, ibret için çeksinler.

Acımız sonsuz, kaybımız çok fazla; ne desek az. Ölülerimize Allah'tan rahmet, acılı ailelerimize sabır, yaralılarımıza acil şifalar diliyor, saygılar sunuyorum. (DSP, ANAP ve DTP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Büyükyılmaz.

Biz de, Türkiye Büyük Millet Meclisi olarak, yaralılara acil şifa ve ölenlere rahmet duygularını, daha baştan beri, Adana felaketzedelerine bildirmiştik.

Bu gündemdışı konuşmaya da Hükümetten herhangi bir cevap isteği gelmedi.

Gündemdışı konuşmalar bitmiştir; gündeme geçiyoruz.

Cumhurbaşkanlığı tezkeresi vardır; okutuyorum:

B) TEZKERELER VE ÖNERGELER

1. – Arnavutluk’a gidecek olan Millî Eğitim Bakanı Hikmet Uluğbay’a, dönüşüne kadar, Maliye Bakanı Zekeriya Temizel’in vekâlet etmesinin uygun görüldüğüne ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkeresi (3/1584)

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşmelerde bulunmak üzere, 30 Haziran 1998 tarihinde Arnavutluk'a gidecek olan Millî Eğitim Bakanı Hikmet Uluğbay'ın dönüşüne kadar; Millî Eğitim Bakanlığına, Maliye Bakanı Zekeriya Temizel'in vekâlet etmesinin, Başbakanın teklifi üzerine, uygun görülmüş olduğunu bilgilerinize sunarım.

Süleyman Demirel

Cumhurbaşkanı

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

Bir Meclis araştırması önergesi vardır; okutuyorum:

C) GENSORU, GENEL GÖRÜŞME, MECLİS SORUŞTURMASI VE MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGELERİ

1. – Erzincan Milletvekili Mustafa Kul ve 24 arkadaşının, Yatırımlarla İlgili Çok Taraflı Antlaşma (MAI) konusunda Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/274)

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Küreselleşme, yani "Yeni Dünya Düzeni" olgusu, 1980 sonrası yıllarda ortaya çıkmıştır. Küreselleşmenin temel öğretisi, evrensel düzeyde serbest piyasa ekonomisine geçerek, bütün ülkelerin dünya pazarlarında bütünleşmesi ve mal-hizmet-sermaye hareketlerinin tam serbestliğinin sağlanmasıdır.

Finans kaynaklarını, patent haklarını, bilgi ve teknolojiyi, iletişim gücünü elinde tutan ve G-7 olarak bilinen Amerika Birleşik Devletleri, Japonya, Almanya, Fransa, İngiltere, Kanada ve İtalya'nın, sermayenin kâr hadlerini artırmak için geliştirdikleri politikalar, küreselleşme anlayışını siyasallaştırmış ve üçüncü dünya ülkeleriyle olan ilişkilerinde demokratik bir yaklaşım yerine, bu ülkelerin ağır bir borç yükü altına sokularak sermaye için yatırım alanlarına dönüştürülmesine ve neredeyse dünya ekonomisinden dışlanmasına neden olmuşlardır.

Böylesine bir dünyada yapılan neoliberal politikalar, propagandalar ve bu bağlamda sürdürülen özelleştirme-yabancılaştırma, MAI ve MIGA gibi uluslararası hukuk normları olarak pazarlanan dayatmalar, aslında, hâkim sanayi ülkelerde konuşlanmış olan güçlü sermayenin, çevresel ülkeleri denetim altına alma ve böylece, oralardan kaynak aktarma çabalarından başka bir şey değildir.

1990'lı yıllarda ekonomileri durgunluk içerisine giren Batı ülkeleri yeni arayışlar içerisine girmiş, 1993 yılı sonunda tamamlanan Uruguay Round görüşmeleriyle, 117 ülke için uluslararası ticarî ilişkilerin temeli atılmış ve bu ilkelere uyulmasının gözetilmesi ile taraflararası uyuşmazlıklarda yargıçlık yapma görevi de üstlenilmiştir.

Küreselleşme, tekellerin ve sermayenin önündeki bütün engelleri ve sınırları yıkmaya başlayınca, dünya ekonomisinde daha büyük güç, pazar ve söz sahibi olabilmenin yolu da büyük şirket birleşmelerinden geçmeye başlamıştır.

Türkiye'nin temel ekonomik kuruluşları olan ve ulusal bağımsızlığın güvencesini oluşturan kamu kuruluşlarının özelleştirilmesi çabalarına, Dünya Bankası veya IMF istemleri doğrultusunda yeni boyutlar kazandırılmaya çalışılmaktadır. Her ülke için stratejik kuruluşlar olarak nitelendirilen telekomünikasyon, metalurji, madencilik, petrol, tekel, enerji ve savunma sektörlerinde kurulu kamu kuruluşları özelleştirme programına alınarak, çoğu yabancı çokuluslu tekellerle ortaklıklar oluşturmuş bulunan holdinglere satılmak istenmektedir.

Mustafa Kul Celal Topkan

Erzincan Adıyaman

Orhan Veli Yıldırım Ahmet Küçük

Tunceli Çanakkale

Bekir Kumbul Ahmet Güryüz Ketenci

Antalya İstanbul

Ali Dinçer İrfan Gürpınar

Ankara Kırklareli

Yüksel Aksu Mahmut Işık

Bursa Sıvas

M. Cevdet Selvi İsmet Önder Kırlı

İstanbul Balıkesir

Nezir Büyükcengiz Ali Rıza Bodur

Konya İzmir

Veli Aksoy Bekir Yurdagül

İzmir Kocaeli

Atilâ Sav Ali Şahin

Hatay Kahramanmaraş

Tuncay Karaytuğ Zeki Çakıroğlu

Adana Muğla

Yahya Şimşek Durmuş Fikri Sağlar

Bursa İçel

Ercan Karakaş Ayhan Fırat

İstanbul Malatya

Mustafa Yıldız

Erzincan

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

Önerge, gündemde yerini alacak ve Meclis araştırması açılıp açılmaması konusundaki öngörüşmeler, sırasında yapılacaktır.

Sayın milletvekilleri, şimdi, gündemin "Oylaması Yapılacak İşler" kısmına geçiyoruz.

V. – GÜVEN İSTEMİ

1. – Devlet Bakanı Eyüp Aşık Hakkında Anayasanın 99 uncu ve İçtüzüğün 106 ncı Maddeleri Uyarınca Verilen Gensorunun, Genel Kurulun 29.6.1998 Tarihli 111 inci Birleşiminde Yapılan Görüşmeleri Sırasında Verilen Güvensizlik Önergesinin Oylanması (11/16, 4/360)

BAŞKAN – Bu kısımda, Devlet Bakanı Eyüp Aşık hakkında Anayasanın 99 uncu ve İçtüzüğün 106 ncı maddeleri uyarınca verilen (11/16) esas numaralı Gensorunun, Genel Kurulun 29.6.1998 tarihli 111 inci Birleşiminde yapılan görüşmeleri sırasında verilen güvensizlik önergesinin oylamasını yapacağız.

Sayın üyeler, kullanacağınız oyların anlamını açıklıyorum:

Güvensizlik önergesini oylayacağımızdan; kabul oyu, güvensizlik anlamına; ret oyu ise güven anlamına gelecektir. Anayasanın 99 uncu maddesinin beşinci fıkrasına göre, bakanın düşürülebilmesi için, üye tamsayısının salt çoğunluğu, yani 276 veya daha fazla kabul oyu gereklidir. Anayasada öngörülen bu nitelikteki çoğunluğun mevcudiyetini tespit edebilmek için, güvensizlik önergesi açık oya sunulacaktır.

Aslında, Anayasanın 99 uncu maddesi "oylamada sadece güvensizlik oyları sayılır" der. Bugüne kadar yapılan uygulama da, bana göre, aslında, biraz hatalı uygulanmıştır. Sadece güvensizlik izhar eden milletvekillerinin, gelip, burada oy kullanması lazım. Güvensizlik oyu vermeyen bir milletvekilinin, buraya gelip oy kullanmasının bir anlamı yok; zaten Anayasa da " oylamada yalnız güvensizlik oyları sayılır" diyor. Hakikaten, bu önemli bir konu; çünkü, eğer bu şekilde hareket edersek, güvensizlik oyu verenler, güvensizlik oyu vermiş; geriye kalan tüm milletvekilleri güvenoyu vermiş anlamına geliyor. Bence, Meclisin, bu konuda bir karar vermesi gerekir. Eğer gruplar isterlerse, bu konuda bir usul tartışması açılmasını bile düşünüyorum.

ÜLKÜ GÜNEY (Bayburt) – Gerek yok.

BAŞKAN – Peki arkadaşlar, o zaman alışılmış usulü tatbik ediyoruz.

Açık oylamanın şekli hakkında Genel Kurulun kararını alacağım.

Açık oylamanın, adı okunan sayın milletvekilinin, kürsüye konulacak oy kutusuna, oy pusulasını atmak suretiyle yapılmasını oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir efendim.

Yani, kupalar kürsüye konulacak, adı okunan üye, oyunu kullanıp geçecek. Aslında, güvenoylaması bu usulle yapılıyordu. Yani, adı okunan sayın üye, yerinden kalkarak "ret" veya "kabul" diyordu veyahut da bu usulü benimsiyorduk.

Sayın arkadaşlar, sayın genel başkanlar, öncelikle oy kullanma hakkına sahiptirler. Önceden mazeretini bildirmeyen hiçbir üyenin, sırası gelmeden oyunu kullanması mümkün değildir.

Daha önce de belirttiğim gibi, güvensizlik önergesini oyluyoruz. Güvensizlik önergesine verilen ret oyu, güvenoyu anlamına gelir; kabul oyu, güvensizlik anlamına gelir.

Sayın milletvekilleri, Divan Üyesi arkadaşlarımız, sayın üyelerin isimlerini işaretleyecekler, sonra oy kullanılacak.

Kupaları kürsüye koyalım.

MEHMET GÖZLÜKAYA (Denizli) – Sayın Başkan, oy şekli...

Sayın Divan Üyesi arkadaşımızın oturarak okuması hususunu oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir.

Oylamaya Adana İli milletvekillerinden başlıyoruz.

(Oyların toplanmasına başlandı)

Osman Hazer...

Halil İbrahim Özsoy...

BAŞKAN – Sayın Özsoy, Devlet Bakanı Sayın Burhan Kara'nın yerine de oy kullana-
caklar.

Yaman Törüner...

Kubilay Uygun...

(Oyların toplanmasına devam edildi)

Önder Sav...

Yücel Seçkiner...

Ahmet Tekdal...

İlker Tuncay...

(Oyların toplanmasına devam edildi)

Hikmet Aydın...

Mustafa Cumhur Ersümer...

BAŞKAN – Sayın Ersümer, Devlet Bakanı Sayın Cavit Kavak'ın yerine de oy kullana-
caklar.

Ahmet Küçük...

Nevfel Şahin...

(Oyların toplanmasına devam edildi)

BAŞKAN – Oyunu kullanmayan sayın üye var mı? Yok.

Oy verme işlemi bitmiştir.

Kupalar kaldırılsın.

(Oyların ayırımı yapıldı)

BAŞKAN – Devlet Bakanı Sayın Ahat Andican, Devlet Bakanı Sayın Eyüp Aşık'ın;

Devlet Bakanı Sayın Mehmet Batallı, Devlet Bakanı Sayın Refaiddin Şahin'in;

Devlet Bakanı Sayın Mehmet Salih Yıldırım, Devlet Bakanı Sayın Güneş Taner'in yerine oy kullanıyorlar.

(Oyların toplanmasına devam edildi)

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, Devlet Bakanı Sayın Eyüp Aşık hakkındaki güvensizlik önergesinin açık oylamasına 441 sayın milletvekili katılmıştır; kabul oyu 235, ret oyu 206'dır. Bu suretle, Anayasanın 99 uncu maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen salt çoğunluk sağlanamadığı için, Devlet Bakanı Sayın Eyüp Aşık hakkındaki güvensizlik önergesi kabul edilmemiştir.

Sayın milletvekilleri, alınan karar gereğince, gündemin "Kanun Tasarı ve Teklifleriyle Komisyonlardan Gelen Diğer İşler" kısmına geçiyoruz.

Önce, yarım kalan işlerden başlıyoruz.

VI. – KANUN TASARI VE TEKLİFLERİ İLE KOMİSYONLARDAN
GELEN DİĞER İŞLER

1. – Kütahya Milletvekili Mustafa Kalemli, Anavatan Partisi Genel Başkanı Rize Milletvekili Mesut Yılmaz, Doğru Yol Partisi Genel Başkanı İstanbul Milletvekili Tansu Çiller, Demokratik Sol Parti Genel Başkanı İstanbul Milletvekili Bülent Ecevit, Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Antalya Milletvekili Deniz Baykal ile 292 milletvekilinin; Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 83 üncü Maddesinin Değiştirilmesine Dair Kanun Teklifi ve Anayasa Komisyonu Raporu (2/676) (S. Sayısı : 232)

Komisyon?.. Yok.

Ertelenmiştir.

2. – Bayburt Milletvekili Ülkü Güney ve Ankara Milletvekili Yücel Seçkiner’in, 1076 Sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askerî Memurlar Kanunu ile 1111 Sayılı Askerlik Kanunlarında Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi ve İçtüzüğün 37 nci Maddesine Göre Doğrudan Gündeme Alınma Önergesi (2/669) (S. Sayısı : 338)

BAŞKAN – 1076 Sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askerî Memurlar Kanunu ile 1111 Sayılı Askerlik Kanunlarında Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifini, maddeleri üzerindeki önergelerle birlikte, İçtüzüğün 88 inci maddesine göre Komisyon geri almıştı.

Komisyon raporu henüz gelmediği için, teklifin müzakeresini erteliyoruz.

BAŞKAN – Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu Tasarısının müzakerelerine devam edeceğiz.

Komisyon?.. Yok.

Ertelenmiştir.

4. – Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun Tasarısı ve Anayasa Komisyonu Raporu (1/689) (S. Sayısı : 631)

BAŞKAN – Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun Tasarısının müzakerelerine devam edeceğiz.

Komisyon?.. Yok.

Ertelenmiştir.

BAŞKAN – Vergi Usul Kanunu, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun, Gelir Vergisi Kanunu, Kurumlar Vergisi Kanunu, Katma Değer Vergisi Kanunu, Gider Vergileri Kanunu, Emlak Vergisi Kanunu, Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu, Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu, Damga Vergisi Kanunu, Harçlar Kanunu ve Belediye Gelirleri Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı ile Benzer Mahiyetteki Kanun Teklifleri ve Plan ve Bütçe Komisyonu raporunun görüşmelerine kaldığımız yerden devam ediyoruz.

Komisyon?.. Burada.

Hükümet?.. Burada.

Sayın milletvekilleri, geçen birleşimde, tasarının 34 üncü maddesi üzerinde şahıslar adına yapılacak son konuşmada kalmıştık.

Söz sırası, Bursa Milletvekili Sayın Beyreli'deydi.

Buyurun Sayın Beyreli.

Süreniz 5 dakikadır efendim.

ALİ RAHMİ BEYRELİ (Bursa) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; konuşmama başlamadan önce, Yüce Heyetinizi saygılarımla selamlarım.

(1) S. Sayılı Basmayazı 17.6.1998 tarihli 103 üncü BirleşimTutanağına eklidir.

Bu maddeyle, ziraî kazançta vergilendirmeyi yeniden düzenliyoruz.

Ziraî kazançta, mevcut uygulamada, işletme büyüklüğü ölçüsü, yıllık satış tutarı ölçüleri ve bunların aşılıp aşılmaması vergilendirmeye esas olarak kabul edilmekte; buna göre, işletme büyüklüğü ve yıllık satış tutarı ölçüsü şartlarını haiz olan çiftçiler Gelir Vergisinden muaf tutulmakta; bunun da ötesinde, belirli bir haddi aşmayanların kazancı götürü gider esasına göre, aşanların kazançları ise gerçek usulde vergilendirilmekteydi. Bu sistem, çeşitli sakıncaları da beraberinde getirmiştir ve bunu hep birlikte yaşadık. Bu sistem, çiftçilerimizi, müstahsil makbuzu almamaya ya da müstahsil makbuzlarını, hayatta olmayan belli kişilerin üzerine yazmaya, onların adına düzenlemeye ve dolayısıyla, sistem içerisinde belgesiz ve kayıtsız bir alan yaratmaya sevk etmekteydi. Dolayısıyla, mevcut sistemimiz, tarım ürünlerinin, kayıtdışı ekonominin önemli bir kaynağını oluşturmasına yol açmaktaydı.

Bu maddeyle getirilen düzenlemeyle, küçük çiftçi muaflığı ve ziraî kazancın götürü usulde tespiti yöntemi kaldırılmaktadır. Yapılan değişiklikle, ziraî kazançlar ya sadece -bugün olduğu gibi- stopaj yoluyla ya da gerçek usulde vergilendirilecektir. Görüşeceğimiz ve inşallah kabul edeceğimiz bir sonraki maddeye göre de, işletme büyüklükleri esaslarını aşmayan çiftçilerimiz, satış tutarları ne olursa olsun, gerçek usulde vergilendirilmeyecekler, defter tutmayacaklardır.

Ben, Yüce Heyetimizin kabul edeceğine inandığım bu değişikliklerin, bu düzenlemenin, çiftçilerimize ve ulusumuza hayırlı olmasını diliyorum; hepinizi saygılarımla selamlıyorum. (DSP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Beyreli.

ASLAN POLAT (Erzurum) – Sayın Başkan, Sayın Bakana bir soru sorabilir miyim?

BAŞKAN – Buyurun Sayın Polat.

MUSTAFA GÜVEN KARAHAN (Balıkesir) – Soruya gelsin Sayın Başkan!

BAŞKAN – Bir dakika efendim...

ASLAN POLAT (Erzurum) – Eğer, özelleştirme gelirlerini dağıtacaksanız, verecekseniz, öncelikli olarak Doğu Anadolu'dan başlamak üzere bu özelleştirme gelirlerini verecek misiniz diye merak ediyorum; bunu soruyorum Sayın Bakan.

BAŞKAN – Soru, bu maddeyle ilgili değil; Sayın Bakanın bu soruyu cevaplandırmasını istemiyorum.

LÜTFÜ ESENGÜN (Erzurum) – Ne demek Sayın Başkan!

BAŞKAN – Sayın Esengün, maddeyle ilgisi yok. Bu madde ziraî kazançlarda vergilendirmeyle ilgili. Özelleştirme gelirinin Köy Hizmetlerine intikalinin, oradan kullanılmasının maddeyle ilgisi yok.

LÜTFÜ ESENGÜN (Erzurum) – Sayın Bakan cevap vermek istiyor galiba...

BAŞKAN – Tamam efendim... Takdir benim; öyle yaptım; ama, soruyu da sordurdum.

Sayın Özgün buyurun.

İSMAİL ÖZGÜN (Balıkesir) – Sayın Bakanım, birinci fıkrada "54 üncü maddede yazılı işletme büyüklüğü ölçülerini aşan çiftçiler ile bir biçerdövere veya bu mahiyetteki bir motorlu araca..." deniliyor. Komisyonda, biliyorsunuz, traktör konusunda bir yaş sınırı getirmiştik. Biçerdöver ve bu mahiyetteki bir motorlu araca da bir yaş sınırı getirmek gerekmez mi diye soruyorum.

BAŞKAN – Buyurun Sayın Bakan.

MALİYE BAKANI ZEKERİYA TEMİZEL (İstanbul) – Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Sayın Başkan, biçerdöverle -özellikle belirli bir arazi büyüklüğünün üzerine ulaşmayan işletmeler açısından- başkalarına hizmet verildiği ve belirli bir gelir elde edildiği, Komisyonda ayrıntısıyla tartışıldı. Dolayısıyla, hizmet verebilecek konumda olduğu sürece bir yaş sınırı aranıp aranmaması konusu, zaten, Plan ve Bütçe Komisyonunda getirilen bir düzenlemeydi. Orada, bunun için bir yaş sınırına gerek olmadığı, zaten, çalışabildiği sürece benzer hizmetleri verebildiği konusu gündeme getirildiğinden dolayı herhangi bir yaş sınırı düşünülmedi.

Şimdi, maddeyle ilgili 33 önerge var, 6 fıkra olduğu için 24 önergeyi geliş sırasına göre okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Sıtkı Cengil Muhammet Polat Aslan Polat

Lütfü Esengün Cafer Güneş Memduh Büyükkılıç

Erzurum Kırşehir Kayseri

Ahmet Çelik Yakup Budak İ. Ertan Yülek

Adıyaman Adana Adana

Ahmet Doğan Osman Hazer Celal Esin

Adıyaman Afyon Ağrı

Cemalettin Lafçı Rıza Ulucak Alaattin Sever Aydın

Amasya Ankara Batman

Suat Pamukçu Abdulhaluk Mutlu Mustafa Yünlüoğlu

Bayburt Bitlis Bolu

İsmail Coşar Zülfikar Gazi Ramazan Yenidede

Çankırı Çorum Denizli

Ömer Naimi Barım Tevhit Karakaya Sıddık Altay

Elazığ Erzincan Ağrı

Murtaza Özkanlı Ömer Faruk Ekinci İsmail Özgün

Aksaray Ankara Balıkesir

Musa Okçu Zeki Ergezen Feti Görür

Batman Bitlis Bolu

Altan Karapaşaoğlu Ömer Vehbi Hatipoğlu Ahmet Cemil Tunç

Bursa Diyarbakır Elazığ

Naci Terzi Şinasi Yavuz Nurettin Aktaş

Erzincan Erzurum Gaziantep

Bedri İncetahtacı Mehmet Sılay Emin Aydınbaş

Gaziantep Hatay İçel

Azmi Ateş Mehmet Fuat Fırat Hüseyin Kansu

İstanbul İstanbul İstanbul

Osman Yumakoğulları Hasan Dikici Ahmet Dökülmez

İstanbul Kahramanmaraş Kahramanmaraş

Zeki Ünal Fethi Acar Salih Kapusuz

Karaman Kastamonu Kayseri

Mikail Korkmaz Mustafa Kemal Ateş Osman Pepe

Kırıkkale Kilis Kocaeli

Veysel Candan Hanifi Demirkol Kahraman Emmioğlu

Konya Eskişehir Gaziantep

Turhan Alçelik Metin Kalkan Saffet Benli

Giresun Hatay İçel

Ekrem Erdem İsmail Kahraman Bahri Zengin

İstanbul İstanbul İstanbul

Abdullah Özbey Zeki Karabayır Kemal Albayrak

Karaman Kars Kırıkkale

Hüseyin Arı Hasan Hüseyin Öz Metin Perli

Konya Konya Kütahya

Yaşar Canbay Nedim İlci Hüseyin Olgun Akın

Malatya Muş Ordu

Nezir Aydın Ahmet Demircan Musa Uzunkaya

Sakarya Samsun Samsun

Ahmet Nurettin Aydın Zülfükar İzol Abdulkadir Öncel

Siirt Şanlıurfa Şanlıurfa

Ahmet Feyzi İnceöz Kemalettin Göktaş İsmail İlhan Sungur

Tokat Trabzon Trabzon

Şaban Şevli Kâzım Arslan Rıza Güneri

Van Yozgat Konya

Mustafa Ünaldı Ahmet Derin Sabahattin Yıldız

Konya Kütahya Muş

Salih Katırcıoğlu Latif Öztek Ahmet Karavar

Niğde Samsun Şanlıurfa

Abdullah Arslan Bekir Sobacı Maliki Ejder Arvas

Tokat Tokat Van

Fethullah Erbaş Abdullah Örnek

Van Yozgat

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

İ. Cevher Cevheri Fevzi Şıhanlıoğlu Hacı Filiz

Adana Şanlıurfa Kırıkkale

Ahmet Uyanık Osman Çilsal Tahsin Irmak

Çankırı Kayseri Sıvas

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan çeşitli vergi kanunlarında değişikliği öngören 626 sıra sayılı yasa tasarısının 34 üncü maddesiyle düzenlenen 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 53 üncü maddesinin son fıkrasında yer alan "ilgili kuruluşların görüşleri de alınarak" ibaresi yerine "ilgili meslek odalarının ve kuruluşların görüşleri de alınarak" ibaresinin, madde sonuna ise "kazançları gerçek usulde vergilendirilmeyen çiftçiler elde ettikleri bu gelirleri için beyanname vermezler" fıkrasının eklenmesi için gereğini arz ederiz.

Algan Hacaloğlu

İstanbul

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan çeşitli vergi kanunlarında değişikliği öngören 626 sıra sayılı yasa tasarısının 34 üncü maddesiyle düzenlenen 193 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan "ile bir biçerdövere veya bu mahiyetteki bir motorlu araca veya on yaşına kadar ikiden fazla traktöre sahip olan çiftçilerin" ibaresinin tasarı metninden çıkarılması için gereğini arz ederiz.

Algan Hacaloğlu Mahmut Işık Bekir Yurdagül

İstanbul Sıvas Kocaeli

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Vergi kanunlarında değişiklik yapan kanun tasarısının 34 üncü maddesiyle değişen 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 53 üncü maddesinin beşinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkranın altıncı fıkra olarak eklenmesini arz ve teklif ederiz.

Sıtkı Cengil Muhammet Polat Cemalettin Lafçı

Adana Aydın Amasya

Kâzım Arslan M. Salih Katırcıoğlu İsmail Özgün

Yozgat Niğde Balıkesir

Ekrem Erdem Nurettin Aktaş Osman Pepe

İstanbul Gaziantep Kocaeli

"Yukarıdaki fıkralar gereği ikinci ziraî işletme hesabı veya bilanço esasına göre vergilendirilmesi gereken çiftçiler satış hâsılatlarının tamamı üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılanlar götürü gider usulünü seçebilirler. Daha önce götürü gider usulüne tabi olanlar buna devam edebilirler."

Yakup Budak İ. Ertan Yülek Ahmet Doğan

Adana Adana Adıyaman

Osman Hazer Celal Esin Rıza Ulucak

Afyon Ağrı Ankara

Alaattin Sever Aydın Abdulhaluk Mutlu Mustafa Yünlüoğlu

Batman Bitlis Bolu

İsmail Coşar Zülfikar Gazi Ramazan Yenidede

Çankırı Çorum Denizli

Elazığ Erzincan Erzurum

Ahmet Çelik Sıddık Altay Murtaza Özkanlı

Adıyaman Ağrı Aksaray

Ömer Faruk Ekinci Musa Okçu Zeki Ergezen

Ankara Batman Bitlis

Feti Görür Altan Karapaşaoğlu Ömer Vehbi Hatipoğlu

Bolu Bursa Diyarbakır

Ahmet Cemil Tunç Aslan Polat Şinasi Yavuz

Elazığ Erzurum Erzurum

Mehmet Sılay Emin Aydınbaş Azmi Ateş

Hatay İçel İstanbul

Mehmet Fuat Fırat Hüseyin Kansu Osman Yumakoğulları

İstanbul İstanbul İstanbul

Hasan Dikici Fethi Acar Salih Kapusuz

Kahramanmaraş Kastamonu Kayseri

Mikail Korkmaz Mustafa Kemal Ateş Kahraman Emmioğlu

Kırıkkale Kilis Gaziantep

Hanifi Demirkol Turhan Alçelik Metin Kalkan

Eskişehir Giresun Hatay

Mustafa Köylü İsmail Kahraman Abdullah Özbey

Isparta İstanbul Karaman

Zeki Karabayır Memduh Büyükkılıç Kemal Albayrak

Kars Kayseri Kırıkkale

Cafer Güneş Hüseyin Arı Hasan Hüseyin Öz

Kırşehir Konya Konya

Metin Perli Yaşar Canbay Hüseyin Olgun Akın

Kütahya Malatya Ordu

Sakarya Samsun Samsun

Ahmet Nurettin Aydın Zülfükar İzol Abdulkadir Öncel

Siirt Şanlıurfa Şanlıurfa

Ahmet Feyzi İnceöz İsmail İlhan Sungur Şaban Şevli

Tokat Trabzon Van

Rıza Güneri Mustafa Ünaldı Ahmet Derin

Konya Konya Kütahya

Fikret Karabekmez Sabahattin Yıldız Latif Öztek

Malatya Muş Samsun

Ahmet Karavar Abdullah Arslan Bekir Sobacı

Şanlıurfa Tokat Tokat

Maliki Ejder Arvas Fethullah Erbaş Abdullah Örnek

Van Van Yozgat

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan kanun tasarısının 34 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "bu gruplar için tespit olunan hadlerin" ifadesinin "bu gruplar için belirlenen ölçülerin" şeklinde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.

Selahattin Beyribey Avni Kabaoğlu Güven Karahan

Kars Rize Balıkesir

Bülent Akarcalı Ahmet Kabil

İstanbul Rize

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan kanun tasarısının 34 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "hadlerin yarısını aşanlar" ifadesinin "hadlerin yüzde 50'sini aşanlar" şeklinde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.

Selahattin Beyribey Avni Kabaoğlu Güven Karahan

Kars Rize Balıkesir

Bülent Akarcalı Ahmet Kabil

İstanbul Rize

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan kanun tasarısının 34 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "birkaç tanesi içine giren" ifadesinin "birkaçını kapsayan" şeklinde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.

Selahattin Beyribey Avni Kabaoğlu Güven Karahan

Kars Rize Balıkesir

İstanbul Rize

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Selahattin Beyribey Avni Kabaoğlu Güven Karahan

Kars Rize Balıkesir

Bülent Akarcalı Ahmet Kabil

İstanbul Rize

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan kanun tasarısının 34 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "aile reisi ile birlikte yaşayan eş ve velayet altındaki çocuklara ait işletmeler ile ortaklık halindeki işletmelerde, işletme büyüklüğü" ifadesinin "işletme büyüklüğü, aile reisi ile birlikte yaşayan eş ve velayet altındaki çocuklara ait işletmeler ile ortaklık halindeki işletmelerde" şeklinde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.

Erdoğan Toprak Yalçın Gürtan Cihan Yazar

İstanbul Samsun Manisa

Mustafa Karslıoğlu Halil Çalık

Bolu Kocaeli

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan kanun tasarısının 34 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "ortaklığın birden fazla işletmeye taalluk etmesi veya işletmelerin ayrı ayrı mahallerde bulunması durumu değiştirmez" ifadesinin "işletmelerin ayrı ayrı yerlerde bulunması veya ortaklığın birden fazla işletmeyi ilgilendirmesi durumu değiştirmez" şeklinde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.

Erdoğan Toprak Yalçın Gürtan Cihan Yazar

Mustafa Karslıoğlu Halil Çalık

Bolu Kocaeli

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Erdoğan Toprak Yalçın Gürtan Cihan Yazar

İstanbul Samsun Manisa

Mustafa Karslıoğlu Halil Çalık

Bolu Kocaeli

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan kanun tasarısının 34 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "birden fazla ziraî işletmede ayrı ayrı şahıslarla ortaklığı bulunanların" ifadesinin "ayrı ayrı şahıslarla birden fazla ziraî işletmede ortaklığı bulunanların" şeklinde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.

İstanbul Samsun Manisa

Mustafa Karslıoğlu Halil Çalık

Bolu Kocaeli

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan kanun tasarısının 34 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan "on yaşına kadar ikiden fazla traktöre sahip olan" ifadesinin "beş yaşından büyük ikiden fazla traktöre sahip olan" şeklinde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.

Selahattin Beyribey Avni Kabaoğlu Güven Karahan

Kars Rize Balıkesir

Bülent Akarcalı Ahmet Kabil

İstanbul Rize

Selahattin Beyribey Avni Kabaoğlu Güven Karahan

Kars Rize Balıkesir

Bülent Akarcalı Ahmet Kabil

İstanbul Rize

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan kanun tasarısının 34 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan "kazançları gerçek usulde vergilendirilmeyen" ifadesinin "hâsılatları üzerinden tevkifat yapılmak suretiyle vergilendirilen" şeklinde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.

Selahattin Beyribey Avni Kabaoğlu Güven Karahan

Kars Rize Balıkesir

Bülent Akarcalı Ahmet Kabil

İstanbul Rize

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan kanun tasarısının 34 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "gerek şahsî işletmesi gerekse dahil bulunduğu ortaklıklar müstakilen işletme büyüklüğü ölçüsünün altında kaldığı halde, kendisine ait işletmenin ve ortaklıklardaki" ifadesinin "kendi işletmesiyle dahil bulunduğu ortaklıklar bağımsız olarak işletme büyüklüğü ölçüsünün altında kaldığı halde gerek şahsî işletmenin gerekse ortaklıklardaki" şeklinde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.

Selahattin Beyribey Avni Kabaoğlu Güven Karahan

Kars Rize Balıkesir

Bülent Akarcalı Ahmet Kabil

İstanbul Rize

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan kanun tasarısının 34 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "payları toplamı ölçüleri aşmayan" ifadesinin "ortaklıktaki payların toplamı işletme büyüklüğü ölçülerini aşmayan" şeklinde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.

Selahattin Beyribey Avni Kabaoğlu Güven Karahan

Kars Rize Balıkesir

Bülent Akarcalı

İstanbul

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan kanun tasarısının 34 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "ortaklıklardaki payların toplamı bu ölçüyü aşan" ifadesinin "ortaklıklardaki payların toplamı işletme büyüklüğü ölçüsünü aşan" şeklinde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.

Selahattin Beyribey Avni Kabaoğlu Güven Karahan

Kars Rize Balıkesir

Bülent Akarcalı Ahmet Kabil

İstanbul Rize

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan kanun tasarısının 34 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "ortaklıklardaki payların toplamı bu ölçüyü aşan" ifadesinin "ortaklıklardaki payların toplamı işletme büyüklüğü ölçüsünü aşması halinde" şeklinde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.

Selahattin Beyribey Avni Kabaoğlu Güven Karahan

Kars Rize Balıkesir

Bülent Akarcalı Ahmet Kabil

İstanbul Rize

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan kanun tasarısının 34 üncü maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "54 üncü maddede yazılı ölçüleri aşanlar müteakip vergilendirme dönemi başından itibaren gerçek usulde" ifadesinin "54 üncü maddede yazılı ölçüleri aşanlar takip eden vergilendirme döneminden itibaren gerçek usulde" şeklinde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.

Erdoğan Toprak Yalçın Gürtan Cihan Yazar

İstanbul Samsun Manisa

Mustafa Karslıoğlu Halil Çalık

Bolu Kocaeli

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan kanun tasarısının 34 üncü maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "hâsılatları üzerinden" ifadesinin "ziraî mahsullerinin ve hizmetlerinin satış bedeli üzerinden" şeklinde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.

Erdoğan Toprak Yalçın Gürtan Cihan Yazar

İstanbul Samsun Manisa

Bolu Kocaeli

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan kanun tasarısının 34 üncü maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "tarihinden itibaren gerçek usule geçebilirler" ifadesinin "tarihinden başlamak üzere gerçek usule geçebilirler" şeklinde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.

Erdoğan Toprak Yalçın Gürtan Cihan Yazar

İstanbul Samsun Manisa

Mustafa Karslıoğlu Halil Çalık

Bolu Kocaeli

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan kanun tasarısının 34 üncü maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "itibaren hâsılatları üzerinden tevkifat" ifadesinin "itibaren ziraî ürünlerinin ve hizmetlerinin satış bedeli üzerinden tevkifat" şeklinde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.

Erdoğan Toprak Yalçın Gürtan Cihan Yazar

İstanbul Samsun Manisa

Mustafa Karslıoğlu Halil Çalık

Bolu Kocaeli

BAŞKAN – Önergeleri, önce, geliş sırasına göre okuttuk; şimdi, aykırılık derecesine göre okutup, işleme koyacağım:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan çeşitli vergi kanunlarında değişikliği öngören 626 sıra sayılı yasa
tasarısının 34 üncü maddesiyle düzenlenen 193 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan "ile bir biçerdövere veya bu mahiyetteki bir motorlu araca veya on yaşına kadar ikiden fazla traktöre sahip olan çiftçilerin" ibaresinin tasarı metninden çıkarılması için gereğini
arz ederiz.

Algan Hacaloğlu İstanbul

ve arkadaşları

BAŞKAN – Komisyon önergeye katılıyor mu?

PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU BAŞKANVEKİLİ METİN ŞAHİN (Antalya) – Katılmıyoruz efendim.

BAŞKAN – Hükümet?..

MALİYE BAKANI ZEKERİYA TEMİZEL (İstanbul) – Katılmıyoruz Sayın Başkan.

BAŞKAN – Komisyon ve Hükümet önergeye katılmıyor.

Önerge sahipleri, gerekçe mi okunsun?

ALGAN HACALOĞLU (İstanbul) – Gerekçe okunsun.

BAŞKAN – Peki.

Gerekçe:

Tarım sektöründe makineleşme, yaygın ve doğal bir süreçtir. Belirli makinelerin kullanımı,
ziraî kazançta vergilendirmenin kriterini oluşturmamalıdır. Vergilendirmenin bazını, beyan-
name verme koşullarının sınırlarını, çiftçilerin elde ettikleri ziraî kazançların büyüklüğü belirle-
melidir.

Yukarıdaki ibarenin, tarımda makineleşmeyi ve ileri teknoloji kullanımını da caydıracağı dikkate alınarak çıkarılması önerilmektedir.

CEVAT AYHAN (Sakarya) – Sayın Başkan, karar yetersayısının aranılmasını istiyoruz.

BAŞKAN – Önergeye Komisyon ve Hükümet katılmadı, gerekçeyi okuttuk; yalnız, arkadaşlarımız, karar yetersayısının aranmasını istediler.

Karar yetersayısı yoktur...

MEHMET ALTAN KARAPAŞAOĞLU (Bursa) – Sayın Başkan, burada toplantı yetersayısı da yok; onun için, bir iki saat ara verelim.

BAŞKAN – Canım, bırakın da ona biz karar verelim. Niye bu kadar sıkılıyorsuz çalışmaktan?! Sıkılıyorsanız, buyurun, gidin, biraz gezin; ben size izin veriyorum.

ABDULKADİR ÖNCEL (Şanlıurfa) – Biz, zevkle çalışıyoruz, zevkle...

BAŞKAN – Biz de zevkle çalışıyoruz da... Diyoruz ki, bizim görevimiz çalışmak, gidip de dışarıda gezmek değil. O bakımdan, tabiî, özellikle iktidar partileri ve onları destekleyen gruplardan da rica ediyoruz; gelsinler buraya, biz de süratle görevimizi yapalım.

Sayın grup başkanvekilleri, kaç dakika ara vereyim?

ALİ ILIKSOY (Gaziantep) – Sayın Başkan, 10 dakika ara verelim.

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, birleşime 10 dakika ara veriyorum.

Kapanma Saati : 16.20

İKİNCİ OTURUM

Açılma Saati : 16.30

BAŞKAN : Başkanvekili Kamer GENÇ

KÂTİP ÜYELER : Ünal YAŞAR (Gaziantep), Abdulhaluk MUTLU (Bitlis)

BAŞKAN – Türkiye Büyük Millet Meclisinin 113 üncü Birleşiminin İkinci Oturumunu açıyorum.

Sayın milletvekilleri, 626 sıra sayılı yasa tasarısının 34 üncü maddesi üzerinde verilen bir önergeyi oylarken karar yetersayısı istenilmiş ve karar yetersayısı bulunamamıştı, onun için birleşime 10 dakika ara vermiştim

Çalışmalarımıza kaldığımız yerden devam ediyoruz.

VI. – KANUN TASARI VE TEKLİFLERİ İLE KOMİSYONLARDAN GELEN
DİĞER İŞLER (Devam)

BAŞKAN – Komisyon ve Hükümet yerinde.

Önergeye Komisyon ve Hükümet katılmamışlardı.

Önergeyi yeniden oylarınıza sunacağım ve karar yetersayısını arayacağım.

Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler...

Efendim, karar yetersayısı vardır; önerge kabul edilmemiştir.

Diğer önergeyi işleme koyuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

İ. Cevher Cevheri

Adana

ve arkadaşları

BAŞKAN – Sayın Komisyon, Sayın Cevheri ve arkadaşlarının önergesine katılıyor musunuz?

PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU BAŞKANVEKİLİ METİN ŞAHİN (Antalya) – Katılmıyoruz efendim.

BAŞKAN – Sayın Hükümet?..

MALİYE BAKANI ZEKERİYA TEMİZEL (İstanbul) – Katılmıyoruz Sayın Başkan.

Sayın Cevheri, süreniz 5 dakika.

İ. CEVHER CEVHERİ (Adana) – Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; dün 34 üncü madde üzerinde de görüşlerimizi ifade etmeye çalıştığımızda dile getirdiğimiz gibi, Gelir Vergisi Kanununa göre, işletme büyüklüğü ve yıllık satış tutarları esaslarına göre belirlenen ölçülerin altında kalan çiftçiler, küçük çiftçi olarak gelir vergisinden muaf tutulmuştur. Bunun üzerindeki çiftçilerin ise, gerçek kazanç usulüne göre vergilendirilecekleri, yani, defter tutacakları esası getirilmiştir.

Ancak, şu anda yürürlükte olan 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunumuzun 53 üncü maddesinin beşinci fıkrasında aynen şöyle denilmektedir: "Şu kadar ki; satış hâsılatlarının tamamı üzerinden tevkif suretiyle Gelir Vergisi alınmış olan çiftçiler, yıllık satış hâsılatları tutarına bakılmaksızın diledikleri takdirde götürü gider usulüne geçebilirler" denilmektedir. Böylece, küçük çiftçi muafiyetinin üstündeki çiftçilere bir imkân getirilmekteydi. Bu, bir ihtiyaçtan doğan düzenlemeydi, tarım sektörünün kendine mahsus şartlarını dikkate alan bir düzenlemeydi ve halen yürürlüktedir bu
fıkra.

Tasarının 53'üncü maddesinde yapılan en önemli değişiklik, bu fıkranın kaldırılması olmuştur. Yeniden düzenlenen 54 üncü maddedeki işletme büyüklüğü ölçülerini aşan her çiftçi, ziraî işletme hesabı veya bilanço esasına göre vergilendirilmek durumunda kalacaktır. 53 üncü maddede bahsedilen bu fıkra bir ihtiyaçtan doğmuştur. Tarım sektöründe, özellikle, işçilik ve hasat giderlerini belgeye bağlamak mümkün değildir. Bu giderler de, toplam giderler içerisinde en büyük payı almaktadır.

Götürü gider esasında da gelirler gerçek usulde tespit edilmektedir. Yani, götürü gider esası, bir götürü vergi uygulaması değildir. Sadece giderler, belgelemekteki imkânsızlıklar sebebiyle, yıllık satış hâsılatının belli bir kısmı olarak götürü şekilde tespit edilmektedir. Tarım sektörünün vergilendirilmesinde ana ilke ürünlerin satışının belgelenmesi ve bu suretle sanayie giren hammaddenin kayıt altına alınması olduğuna göre, götürü gider usulü, bütün satışların belgeli olması sebebiyle zaten bu amaca hizmet etmektedir.

Bu gerekçelerle, kaldırılması düşünülen götürü gider esasının muhafazası için, yukarıdaki fıkranın tasarıya eklenmesinde büyük ihtiyaç vardır.

Keyfiyeti bir kere daha Yüce Meclisin takdirlerine sunar, hepinizi saygılarımla selamlarım. (DYP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Cevheri.

Öteki önergeyi okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Sıtkı Cengil Adana

ve arkadaşları

BAŞKAN – Komisyon katılıyor mu önergeye?

PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU BAŞKANVEKİLİ METİN ŞAHİN (Antalya) – Katılmıyoruz efendim.

BAŞKAN – Hükümet?..

MALİYE BAKANI ZEKERİYA TEMİZEL (İstanbul) – Katılmıyoruz efendim.

BAŞKAN – Hükümet ve Komisyon önergeye katılmıyorlar.

Sayın Cengil, konuşacak mısınız?

SITKI CENGİL (Adana) – Evet, konuşacağım.

BAŞKAN – Buyurun efendim. (FP sıralarından alkışlar)

Sayın Cengil, konuşma süreniz 5 dakikadır.

SITKI CENGİL (Adana) – Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; vermiş olduğumuz önerge üzerinde söz almış bulunuyorum; sözlerimin başında, hepinizi hürmetle selamlıyorum.

Dün de belirttiğimiz gibi, götürü gider usulü, bir ihtiyaçtan kaynaklanmıştır, bir ihtiyaç gereği sisteme monte edilmiştir ve şu anda da, hakikaten, o ihtiyaç devam etmektedir. İhtiyaç devam ettiğine göre, bu düzenleme yapılırken de bunun sistem içerisinde olması gerekirdi. Neydi o ihtiyaç şuydu: Çiftçinin, giderlerinin büyük bir bölümünü belgelendirme imkânı yoktur işin mahiyeti itibariyle; gerek kendi şahsî olarak bulunduğu katkıyı gerekse dışarıdan işçi almak suretiyle yapmış olduğu giderlerini belgelendirme imkânı yoktur. Dolayısıyla da, bunu telafi edici mahiyette götürü gider usulü getirilmiştir. Zaten götürü gider usulü de, dilerse, götürü gider usulüne geçebilir, bunu kabul eder şeklindeydi. Bizim talebimiz, bizim önergemiz de bu doğrultuda.

Dün de söyledim, bugün yine aynı şeyi söylüyorum. Biz, bu önergeleri, böyle zaman almak için, olayı savsaklamak için kesinlikle vermiş değiliz. Bu bir ihtiyaçtır, ihtiyaçtan kaynaklanıyor. Ben o önergeyi ilk gün verdim. Eğer, böyle bir niyetim olsaydı, böyle bir düşüncem olsaydı, birer ikişer kelime değiştirir, bütün önergeleri doldurur, verirdim. Böyle değil. Bu bir ihtiyaçtır. Bu ihtiyacın giderilmesi gerekirdi. Gördüğümüz kadarıyla, biraz önceki önergenin görüşülmesinde, önergeye, maalesef, Hükümet de katılmadı, değerli arkadaşlarımız da kabul oyu vermediler; ama, yine de, ben, arkadaşlarımızın bu önergeye kabul oyu vereceklerini düşünüyorum. Önergeye kabul oyu verdiğiniz zaman da, zannediyorum, çiftçimizi memnun edeceksiniz.

Bu düşüncelerle, hepinizi hürmetle selamlıyorum. (FP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Cengil.

Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemiştir.

Öteki önergeyi okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Vergi kanunlarında değişiklik yapan yasa tasarısının 34 üncü maddesinin son fıkrasında "Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belge alma, verme, saklama ve ibraz yükümlülüklerine uymayandan" sonra gelmek üzere "kazançları gerçek usulde vergilendirilenler" ibaresinin eklenmesini arz ve teklif ederiz.

Sıtkı Cengil Adana

ve arkadaşları

BAŞKAN – Komisyon önergeye katılıyor mu?

PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU BAŞKANVEKİLİ METİN ŞAHİN (Antalya) – Katılmıyoruz efendim.

BAŞKAN – Hükümet?..

MALİYE BAKANI ZEKERİYA TEMİZEL (İstanbul) – Sayın Başkan, bu önerge, yanlış verilmiş bir önergedir; zannediyorum, amaçladığı sonucu da kesin olarak doğurmayacaktır. Biz bunu arkadaşımıza dün izah etmiştik. O nedenle, iyi bir şey yapmaya çalışırken, aslında, binlerce mükellefi çok önemli bir haktan mahrum kılmaktadır. O nedenle katılmıyoruz.

BAŞKAN – Hükümet de önergeye katılmıyor.

Buyurun Sayın Cengil.

Süreniz 5 dakika Sayın Cengil.

SITKI CENGİL (Adana) – Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; tekrar huzurlarınıza çıkmış bulunuyorum; hepinizi hürmetle selamlıyorum.

Sayın Bakanın ifade ettiği gibi, bu önerge, yanlışlıkla verilmiş bir önerge değil, amacı gerçekleştiremeyecek bir önerge de değil; ama, belki, dün birtakım eksiklikleri vardı -kendileri söylediler, ben de onu kabul ettim- redakte edildi, düzeltildi. Zannediyorum, düzeltilmiş şekli, Sayın Bakanın önünde değil, dünkü eksik haline göre bu açıklamayı yaptı. Olabilir; ama, önerge düzeltildi.

Buradaki amacımız şudur: Maddenin son bölümünde, devletin vermiş olduğu sübvansiyon, kredi, prim gibi imkânlardan faydalanabilmek için, çiftçilere, belge alma, verme ve saklama zorunluluğu getiriliyor. İlave olarak, ziraat odalarına, ziraat odaları yoksa tarım il müdürlüklerine, tarım il müdürlükleri yoksa tarım ilçe müdürlüklerine kayıt zorunluluğu getiriliyor.

Ben, aslında, Sayın Bakanı eleştirmek istemiyordum; ama, bu açıklamasından sonra şunu söylemek durumundayım: Ben, sosyal demokrat bir partinin veyahut da demokratik sol düşünceli arkadaşlarımızın, özelikle küçük çiftçi, dargelirli kesim düşünülerek getirilmiş olan böyle bir düzenlemenin niye karşısında olduklarını, niye yanında yer almadıklarını anlamış durumda değilim.

METİN BOSTANCIOĞLU (Sinop) – O senin eksikliğin.

Bu düşünceyle, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (FP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Cengil.

Aslında, önergeniz tam açık değil. Şimdi, siz, burada, sadece "kazançları gerçek usulde tespit edilenler bu ziraat odalarından yararlanmasın" diyorsunuz.

SITKI CENGİL (Adana) – Hayır... Hayır...

BAŞKAN – Hayır, zaten madde böyle. Bakın, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belge alma, verme, saklama ve ibraz yükümlülüklerine uymayanlara bir yükümlülük getiriyor.

SITKI CENGİL (Adana) – Sayın Başkan...

BAŞKAN – Hayır, siz bu yükümlülükleri, yalnız kazançları gerçek usulde tespit edilenlere teşmil ediyorsunuz.

SITKI CENGİL (Adana) – Sayın Başkan, uymayan gerçek usulde uymuyorsa, almasın...

BAŞKAN – Tamam, neyse... Açıkladınız siz zaten.

Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemiştir.

Öteki önergeyi okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan kanun tasarısının 34 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan "on yaşına kadar ikiden fazla traktöre sahip olan" ifadesinin "beş yaşından büyük ikiden fazla traktöre sahip olan" şeklinde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.

Selahattin Beyribey

Kars

ve arkadaşları

YUSUF SELAHATTİN BEYRİBEY (Kars) – İmzamı geri alıyorum.

BAŞKAN – İmzanızı geri alıyorsunuz.

Diğer önergelerden de mi alıyorsunuz?

YUSUF SELAHATTİN BEYRİBEY (Kars) – Evet.

BAŞKAN – Peki. Arkadaşlar öteki önergelerdeki imzalarını da geri aldılar.

HALİL ÇALIK (Kocaeli) – Sayın Başkan, diğer önergelerdeki imzalarımı ben de geri alıyorum.

BAŞKAN – Sayın Çalık da imzalarını geri aldılar. Böylece, 19 önerge de, imzalar geri alınmak suretiyle işlemden kaldırılmıştır.

ASLAN POLAT (Erzurum) – Bir de önergeyi geri alanları tenkit edin.

BAŞKAN – Ediyorum... Ediyorum... Tabiî, önerge vermek, ciddî bir şeydir.

Son önergeyi okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan çeşitli vergi kanunlarında değişikliği öngören 626 sıra sayılı yasa tasarısının 34 üncü maddesiyle düzenlenen 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunun 53 üncü maddesinin son fıkrasında yer alan "ilgili kuruluşların görüşleri de alınarak" ibaresi yerine, "ilgili meslek odalarının ve kuruluşların görüşleri de alınarak" ibaresinin; madde sonuna ise, "kazançları gerçek usulde vergilendirilmeyen çiftçiler, elde ettikleri bu gelirleri için beyanname vermezler" fıkrasının eklenmesi için gereğini arz ederiz.

Algan Hacaloğlu

İstanbul

ve arkadaşları

BAŞKAN – Sayın Komisyon katılıyor mu bu önergeye?

BAŞKAN – Hükümet?..

ALGAN HACALOĞLU (İstanbul) – Sayın Başkan...

BAŞKAN – Gerekçe mi okunsun Sayın Hacaloğlu?

ALGAN HACALOĞLU (İstanbul) – Hayır, imzamı geri alıyorum Sayın Başkan.

BAŞKAN – Arkadaşımız imzasını geri alıyor.

CEVAT AYHAN (Sakarya) – Karar yetersayısının aranılmasını istiyoruz.

BAŞKAN – Karar yetersayısını arayacağım.

Maddeyi oylarınıza sunuyorum:

Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Madde kabul edilmiştir; karar yetersayısı vardır.

35 inci maddeyi okutuyorum:

“İşletme büyüklüğü ölçüleri

Madde 54- Zirai kazancın gerçek usulde tespiti bakımından bir takvim yılı içinde dikkate alınacak ölçüler şunlardır;

A) Arazi üzerinde yapılan zirai faaliyetlerde:

1 inci grup: Hububat ziraatinde ekili arazinin yüzölçümü toplamı; taban arazide 600, kıraç arazide 1200 dönüm;

2 nci grup: Bakliyat, afyon, susam, keten, kendir ziraatinde ekili arazinin yüzölçümü toplamı 300 dönüm;

4 üncü grup: Pamuk ziraatinde ekili arazinin yüzölçümü toplamı 300 dönüm;

5 inci grup: Çeltik ziraatinde ekili arazinin yüzölçümü toplamı 200 dönüm;

6 ncı grup: Pancar ziraatinde ekili arazinin yüzölçümü toplamı 200 dönüm;

7 nci grup: Patates, soğan, sarmısak ziraatinde ekili arazinin yüzölçümü toplamı 200 dönüm;

8 inci grup: Çay ziraatinde ekili arazinin yüzölçümü toplamı 40 dönüm (Mahsul verebilecek hale gelmeyenler hariç);

10 uncu grup: Sebze ziraatinde ekili arazinin yüzölçümü toplamı 200 dönüm;

11 inci grup: Sera ve çiçekçilik ziraatinde ekili arazinin yüzölçümü toplamı 8 dönüm;

12 nci grup: Kavun ve karpuz ziraatinde ekili arazinin yüzölçümü toplamı 300 dönüm;

13 üncü grup: Meyve verebilecek hale gelmiş fındık ziraatinde ekili arazinin yüzölçümü toplamı 250 dönüm;

14 üncü grup: Meyve verebilecek hale gelmiş bağ ve incir ziraatinde ekili arazinin yüzölçümü toplamı 250 dönüm;

15 inci grup: Meyve verebilecek hale gelmiş antep fıstığında 1500 ağaç;

16 ncı grup: Meyve verebilecek hale gelmiş zeytinliklerde 2500 ağaç;

17 nci grup: Meyve verebilecek hale gelmiş narenciyede 1250 ağaç;

18 inci grup: Meyve verebilecek hale gelmiş elmada 1000 ağaç;

19 uncu grup: Muz ziraatinde ekili arazinin yüzölçümü toplamı 20 dönüm;

20 nci grup: Meyve verebilecek hale gelmiş kaysıda 1000 ağaç;

21 inci grup: Meyve verebilecek hale gelmiş armut, kiraz, vişne, şeftalide 1000 ağaç;

22 nci grup: Diğer meyve ve ürün ziraatinde ekili arazinin yüzölçümü toplamı 100 dönüm (Meyve ve ürün verebilecek hale gelmeyenler ile palamut hariç);

23 üncü grup: Büyükbaş hayvan sayısı 150 adet (İş hayvanları ile iki yaşından küçük, büyükbaş hayvanlar hariç);

24 üncü grup: Küçükbaş hayvan sayısı 500 adet (Bir yaşından küçük, küçükbaş hayvanlar ile kümes hayvanları hariç);

B) Arazi üzerinde yapılmayan zirai faaliyetler ile kara ve su avcılığında:

1 inci grup: Deniz ve iç su balıkları yetiştiriciliği;

a) Denizlerdeki sınırları belirlenebilen üretim alanlarında yapılan balık yetiştiriciliğinde (ağ kafes vb.) 500 m2,

b) İç su balıkları yetiştiriciliğinde sınırları belirlenebilen havuz (beton, toprak vb.), göl, gölet ve baraj gölleri gibi üretim alanlarında 600 m2,

2 nci grup: Denizlerde yapılan balık avcılığında toplam tekne boyu 20 metre;

3 üncü grup: Arıcılık ziraatinde kovan sayısı 500 adet;

4 üncü grup: İpek böcekçiliği ziraatinde kutu sayısı 500 adet;

Yukarıda (A) bendinde zikredilen meyveli ve meyvesiz ağaçlarda meyve ve ürün verebilecek hale gelme durumu başlangıcı ile (B) bendinde işletme büyüklüğü gösterilmeyen zirai faaliyetlerde işletme büyüklüğü ölçüsü Tarım ve Köyişleri, Orman ve Maliye Bakanlıklarınca müştereken tespit olunur.”

BAŞKAN – Efendim, madde üzerinde, gruplar adına, Doğru Yol Partisi Grubu adına Sayın Mahmut Nedim Bilgiç, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına Sayın Algan Hacaloğlu, Fazilet Partisi Grubu adına Sayın Aslan Polat; şahısları adına, Sayın Zeki Ünal, Sayın Emin Kul, Sayın Ali Rahmi Beyreli, Sayın Cafer Tufan Yazıcıoğlu, Sayın İsmail Özgün, Sayın Cevat Ayhan, Sayın Kahraman Emmioğlu, Sayın Latif Öztek söz istemişlerdir.

Sayın Bilgiç, buyurun efendim.

Süreniz 10 dakikadır.

DYP GRUBU ADINA MAHMUT NEDİM BİLGİÇ (Adıyaman) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Doğru Yol Partisi ve şahsım adına Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Tasarının 35 inci maddesi üzerinde görüşlerimi arz etmeye çalışacağım. Vergi sistemi ile devletin temel yapısı arasında parçalanması mümkün olmayan bir ilişki ve bağ vardır. Bu bağın zedelenmemesi için, ekonomik kaynakların yaratılması ve paylaşılması hususunda çok hassas davranmak gerekir. Devlet denilen müessesenin, mutlaka, birtakım giderleri vardır. Bunların da, bizim gibi, yeraltı kaynakları son derece yetersiz olan ülkelerde, mutlaka, vergilerle giderilmesi gerekmektedir; ama, bu alınan vergilerin adil olması lazımdır, kazanandan alınması lazımdır ve ülke insanı, eşit bir şekilde bu yükün altına girmelidir.

Yalnız, çiftçimiz için getirilen Gelir Vergisindeki bu 35 inci madde, bize göre, gayri adildir; çünkü, hakikaten ülkenin hangi köşesine giderseniz gidiniz, bütün milletvekillerinin kendi illerinde, kendi köylerinde karşılaştıkları şey, çiftçiler tarafından yapılan "Traktörüme motorin, arabama benzin koyamıyorum; gübremi atamadım, çiftimi süremedim" gibi şikâyetleri içeren yoğun baskıdır; bunlarla karşılaşmışsınızdır. Zira, çiftçi, bir yıl çalışır. -bilhassa, kuru ziraatte- yine de, şayet yağmur yeterince yağmamışsa, tabiat şartları uygun geçmemişse, o yılı zararla kapatır.

Ülkemizde çiftçimizin şartları bu kadar zor iken bizim nasıl bir hareket tarzı ortaya koymamız gerektiği konusunda, dünya devletleriyle mukayese yapmak suretiyle asgari müşterekleri bulmamız gerekir diye düşünüyorum.

Amerika Birleşik Devletlerinde tarımda çalışan nüfus yüzde 2,5 olup, bu nüfus, dünya tarımına yön vermektedir. Oysa, bizdeki yüzde 45'lik kesim, ancak, kendi geçimini sağlayabilme çabası içindedir. Onun için, devletin, yüzde 45'lik kesimden daha fazla vergi alma gibi bir yaklaşımı olmamalıdır.

Amerika'da nüfusun yüzde 2,5'i tarımla uğraşmaktadır ve bu nüfus, dünya tarımını yönlendirmektedir, dünya pazarlarındaki arz ve talep meselesini kendi ürettiğiyle tayin etmektedir; çünkü, o çiftçinin arkasında, devletin gücü vardır; devletin, çiftçinin girdileri için yapmış olduğu sübvansiyon son derece yeterlidir, almış olduğu vergi de bu sübvansiyonla orantılıdır. Yani, çiftçi destekleniyor ve çiftçi de, dünyadaki bütün ekonomik dengeleri, pazar payını ayarlamak suretiyle Amerika'nın tarım ürünleri üzerindeki egemenliğini devam ettiriyor.

Bizde ise, maalesef, daha, çiftçimiz, bu tür çağdaş yaklaşım dışında, ilkel bir yaşam içerisinde, kendi hayat şartlarını devam ettirmek zorunluluğunu ve şartlarını aşmaya çalışırken, bir de, bugün, belli kriterler, belli ölçüler, yani, ürün çeşitliliği ve arazi büyüklüğü gibi bir sistem getirilmek suretiyle -ki, vardı- bunda biraz iyileştirme yapmak suretiyle, çiftçiyi, yine, bunun üzerinde kalan dilimler için deftere tutma gibi bir sıkıntının içerisine sokuyoruz.

Çiftçimizin, köylümüzün, yani nüfusun ziraatla iştigal eden yüzde 45'inin, daha doğrusu 27 milyon insanın, öncelikle, altyapıyla beraber hayat standardını yükseltip, modern çiftçilik yapan dünya çiftçileri seviyesine getirmek gerekir; ancak bundan sonra çiftçiden bir şey isteme hakkımız doğabilir.

Avrupa Birliğinin tamamında, yani aşağı yukarı 300 küsur milyon nüfuslu Avrupa Birliği ülkeleri içerisinde, çiftçilikle uğraşan 21 milyon insan yaşamaktadır; yani, bütün Avrupa devletlerinde 320 milyon içerisinden 21 milyon insan çiftçilikle uğraşırken, ülkemizdeki 63 milyon insanın hemen hemen 27 milyonu çiftçilikle uğraşmaktadır. Avrupa Birliği devletlerinde, bunların millî gelirden aldıkları pay, kişi başına yaklaşık 10 bin dolar civarındadır; ülkemizde ise, nüfusumuzun 27 milyonu direkt çiftçilikle uğraşmakta, amiyane tabirle, işin hamallığını yapmakta, buna karşılık, millî gelirden kişi başına ancak 1 000 dolar alabilmektedir.

Bu şartlar içinde çiftçiyi birtakım muğlak kriterlerle bölerek vergilendirmek, en azından, adil olmayacaktır. Bize göre, bu ülkede altın yumurtlayan, katmadeğer yaratan, sanayileşmenin temelini oluşturan çiftçidir; çünkü, Türkiye'deki sanayinin büyük bir kısmı tarıma dayalı sanayidir. Tarım ürünleri olmadan, hammadde olmadan, insan gücü olmadan bu sanayii geliştirip, istihdam yaratıp, döviz getirip, katmadeğer yaratma imkânına sahip değiliz; onu