2. – Moldavya’ya gidecek olan Devlet Bakanı Işın Çelebi’ye, dönüşüne kadar, Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanı Mustafa Cumhur Ersümer’in vekâlet etmesinin uygun görüldüğüne ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkeresi (3/1577)

3. – Gürcistan Cumhuriyetine gidecek olan Devlet Bakanı Refaiddin Şahin’e, dönüşüne kadar Millî Savunma Bakanı ve Başbakan Yardımcısı İsmet Sezgin’in vekâlet etmesinin uygun görüldüğüne ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkeresi (3/1578)

1. – Kütahya Milletvekili Mustafa Kalemli, Anavatan Partisi Genel Başkanı Rize Milletvekili Mesut Yılmaz, Doğru Yol Partisi Genel Başkanı İstanbul Milletvekili Tansu Çiller, Demokratik Sol Parti Genel Başkanı İstanbul Milletvekili Bülent Ecevit, Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Antalya Milletvekili Deniz Baykal ile 292 milletvekilinin; Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 83 üncü Maddesinin Değiştirilmesine Dair Kanun Teklifi ve Anayasa Komisyonu raporu (2/676) (S. Sayısı : 232)

2. – Bayburt Milletvekili Ülkü Güney ve Ankara Milletvekili Yücel Seçkiner’in, 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askerî Memurlar Kanunu ile 1111 sayılı Askerlik Kanunlarında Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi ve İçtüzüğün 37 nci Maddesine Göre Doğrudan Gündeme Alınma önergesi (2/669) (S. Sayısı : 338)

3. – Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu Tasarısı ile Antalya Milletvekili Deniz Baykal ve 39 arkadaşının, İstanbul Milletvekili Gürcan Dağdaş ve 6 arkadaşının, Trabzon Milletvekili Yusuf Bahadır ve 9 arkadaşının, İstanbul Milletvekili Ercan Karakaş ve 7 arkadaşının aynı mahiyetteki kanun teklifleri ve İstanbul Milletvekili Ercan Karakaş ve 2 arkadaşının İşçi ve Memur Emeklileri ile Bunların Dul ve Yetimlerinin Sendikalaşmasına İlişkin Kanun Teklifi ve Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler ve Plan ve Bütçe komisyonları raporları (1/702, 2/224, 2/929, 2/1000, 2/1023, 2/1024) (S. Sayısı : 553)

4. – Radyo ve Televizyonları Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun Tasarısı ve Anayasa Komisyonu raporu (1/689) (S. Sayısı : 631)

1. – Sıvas Milletvekili Abdullatif Şener’in, İstanbul Milletvekili Algan Hacaloğlu’nun, partilerine sataşması nedeniyle konuşması

1. – Karaman Milletvekili Zeki Ünal’ın, Cumhuriyetin 75 inci yıldönümü kutlamaları için harcanacak paranın kaynağına ilişkin Başbakandan sorusu ve Devlet Bakanı Cavit Kavak’ın yazılı cevabı (7/5098)

2. – Konya Milletvekili Veysel Candan’ın, yasadışı örgütlere üye olduğu ileri sürülen kamu personeline ilişkin Başbakandan sorusu ve Devlet Bakanı Hikmet Sami Türk’ün yazılı cevabı (7/5134)

3. – Karaman Milletvekili Zeki Ünal’ın, Bilderberg Grubuna ilişkin sorusu ve Dışişleri Bakanı İsmail Cem’in yazılı cevabı (7/5154)

4. – Karaman Milletvekili Zeki Ünal’ın, 54 üncü ve 55 inci hükümetler döneminde yapılan personel atamalarına ilişkin sorusu ve Devlet Bakanı Yücel Seçkiner’in yazılı cevabı (7/5162)

5. – Konya Milletvekili Hüseyin Arı’nın, Dışişleri Bakanının Bilderberg Toplantısına katılmasına ilişkin Başbakandan sorusu ve Dışişleri Bakanı İsmail Cem’in yazılı cevabı (7/5208)

6. – Konya Milletvekili Hasan Hüseyin Öz’ün, RTÜK’de yapılan personel atamalarına ilişkin sorusu ve Devlet Bakanı Cavit Kavak’ın yazılı cevabı (7/5230)

7. – Gaziantep Milletvekili Kahraman Emmioğlu’nun;

– Gaziantep’e yapılacak yatırımlar için ayrılan ödeneğe,

– Pamuk Eksperliği ve İplikçilik Yüksekokulundan mezun olan öğrencilere,

İlişkin soruları ve Tarım ve Köyişleri Bakanı Mustafa R. Taşar’ın yazılı cevabı (7/5396, 5407)

8. – Bingöl Milletvekili Hüsamettin Korkutata’nın, canlı sığır ithalatına ilişkin sorusu ve Tarım ve Köyişleri Bakanı Mustafa R. Taşar’ın yazılı cevabı (7/5417)

TBMM Genel Kurulu saat 15.00’te açılarak dört oturum yaptı.

Moldavya’ya gidecek olan Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’e, TBMM Başkanı Hikmet
Çetin’in vekâlet edeceğine ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkeresi Genel Kurulun bilgisine su-
nuldu.

DYP Grubu adına Grup Başkanvekilleri Ankara Milletvekili Saffet Arıkan Bedük, Denizli Milletvekili Mehmet Gözlükaya ve İçel Milletvekili Turhan Güven’in, siyasal ve ekonomik istikrarı sağlayarak, gelecekteki Meclislerin, ülke meselelerine daha rahat eğilme imkânını sağlama açısından gerekli ve mümkün olan tedbirleri, Seçim ve Siyasî Partiler Yasalarında gerçekleştirmek amacıyla bir genel görüşme açılmasına ilişkin önergesi (8/24), okundu; önergenin gündemde yerini alacağı ve öngörüşmesinin, sırasında yapılacağı açıklandı.

Genel Kurulun 23.6.1998 tarihli 107 nci Birleşiminde gündeme alınması kabul edilen, Devlet Bakanı Eyüp Aşık hakkındaki (11/16) esas numaralı gensoru önergesinin, gündemin “Özel Gündemde Yer Alacak İşler” kısmının 1 inci sırasında yer almasına ve görüşmelerinin, 29.6.1998 Pazartesi günkü birleşimde yapılmasına ilişkin Danışma Kurulu önerisi kabul edildi.

2 nci sırasında bulunan 232,

4 üncü sırasında bulunan 553,

5 inci sırasında bulunan 631,

Sıra sayılı kanun tasarıları ve tekliflerinin görüşmeleri, komisyon yetkilileri Genel Kurulda hazır bulunmadıklarından,

3 üncü sırasında bulunan ve Hükümetçe Komisyona geri alınan 338 sıra sayılı kanun teklifinin görüşmeleri de, Komisyon raporu gelmediğinden,

Ertelendi;

6 ncı sırasında bulunan, Vergi Usul Kanunu, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun, Gelir Vergisi Kanunu, Kurumlar Vergisi Kanunu, Katma Değer Vergisi Kanunu, Gider Vergiler Kanunu, Emlak Vergisi Kanunu, Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu, Motorlu Taşıtlar Kanunu, Damga Vergisi Kanunu, Harçlar Kanunu, 3505 sayılı Kanun, Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında Kanun, Belediye Gelirleri Kanunu ile 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısının (1/708, 2/72, 2/73, 2/75, 2/129, 2/154, 2/166, 2/182, 2/191, 2/194, 2/221, 2/270, 2/287, 2/293, 2/323, 2/369, 2/420, 2/459, 2/493, 2/884, 2/959, 2/960, 2/1015, 2/1019, 2/1070) (S. Sayısı : 626) görüşmelerine devam olunarak, 25 inci maddesine kadar kabul edildi.

Alınan karar gereğince ve grupların da mutabakatıyla, 25 Haziran 1998 Perşembe günü saat 14.00’te toplanmak üzere, birleşime 22.53’te son verildi.

2. – Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun Bir Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı (1/792) (İçişleri Komisyonuna) (Başkanlığa Geliş Tarihi: 17.6.1998)

3. – Kimlik Bildirme Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bir Ek Madde ile Bir Geçici Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Tasarısı (1/793) (İçişleri Komisyonuna) (Başkanlığa Geliş Tarihi: 17.6.1998)

4. – Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Eki Cetvellerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı (1/794) (Plan ve Bütçe Komisyonuna) (Başkanlığa Geliş Tarihi: 23.6.1998)

2. – Demokrat Türkiye Partisi Grup Başkanı Van Milletvekili Mahmut Yılbaş’ın; Pursaklar Adında Bir İlçe Kurulması Hakkında Kanun Teklifi (2/1214) (İçişleri ve Plan ve Bütçe Komisyonlarına) (Başkanlığa Geliş Tarihi: 19.6.1998)

3. – Giresun Milletvekili Turhan Alçelik ve 15 Arkadaşının; 5434 Sayılı Emekli Sandığı Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun Teklifi (2/1215) (Plan ve Bütçe Komisyonuna) (Başkanlığa Geliş Tarihi: 19.6.1998)

4. – Ağrı Milletvekili M.Sıddık Altay ve 17 Arkadaşının; 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanunun 1 inci Maddesinin Birinci Fıkrasının Değiştirilmesine Dair Kanun Teklifi (2/1216) (Plan ve Bütçe Komisyonuna) (Başkanlığa Geliş Tarihi: 22.6.1998)

5. – İzmir Milletvekili İsmail Yılmaz’ın; İzmir İlinde Uzundere Adıyla Yeni Bir İlçe Kurulması Hakkında Kanun Teklifi (2/1217) (İçişleri ve Plan ve Bütçe Komisyonlarına) (Başkanlığa Geliş Tarihi: 23.6.1998)

6. – İzmir Milletvekili İsmail Yılmaz’ın; İzmir İlinde Gültepe Adıyla Yeni Bir İlçe Kurulması Hakkında Kanun Teklifi (2/1218) (İçişleri ve Plan ve Bütçe Komisyonlarına) (Başkanlığa Geliş Tarihi: 23.6.1998)

7. – İzmir Milletvekili İsmail Yılmaz’ın; İzmir İlinde Yeşilyurt Adıyla Yeni Bir İlçe Kurulması Hakkında Kanun Teklifi (2/1219) (İçişleri ve Plan ve Bütçe Komisyonlarına) (Başkanlığa Geliş Tarihi: 23.6.1998)

8. – İzmir Milletvekili İsmail Yılmaz’ın; İzmir İlinde Karabağlar Adıyla Yeni Bir İlçe Kurulması Hakkında Kanun Teklifi (2/1220) (İçişleri ve Plan ve Bütçe Komisyonlarına) (Başkanlığa Geliş Tarihi: 23.6.1998)

1. – İçel Milletvekili D.Fikri Sağlar’ın Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılması Hakkında Başbakanlık Tezkeresi (3/1574) (Anayasa ve Adalet Komisyonları Üyelerinden Kurulu Karma Komisyona) (Başkanlığa Geliş Tarihi: 24.6.1998)

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 109 uncu Birleşimini açıyorum.

(Yoklama yapıldı)

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, toplantı yetersayımız vardır; gündeme geçiyoruz.

Başkanlığın Genel Kurula sunuşları vardır.

Cumhurbaşkanlığı tezkereleri vardır; okutuyorum:

23 Haziran 1998

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

İlgi : 17 Haziran 1998 gün ve Kan. Kar. : 39-06-155-98-418 sayılı yazımız.

Görüşmelerde bulunmak üzere, 18 Haziran 1998 tarihinde Portekiz'e gidecek olan Devlet Bakanı Burhan Kara'nın dönüşüne kadar; Devlet Bakanlığına, Devlet Bakanı Eyüp Aşık'ın vekâlet etmesi, ilgi yazıyla uygun görülmüştü.

Devlet Bakanı Burhan Kara, işlerinin yoğunluğu sebebiyle Portekiz'e gidemediğinden, ilgi yazının işlemden kaldırılmasının, Başbakanın teklifi üzerine uygun görülmüş olduğunu bilgilerinize sunarım.

Süleyman Demirel

Cumhurbaşkanı

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

İkinci tezkereyi okutuyorum:

23 Haziran 1998

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşmelerde bulunmak üzere, 25 Haziran 1998 tarihinde Moldavya'ya gidecek olan Devlet Bakanı Işın Çelebi'nin dönüşüne kadar; Devlet Bakanlığına, Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanı Cumhur Ersümer'in vekâlet etmesinin, Başbakanın teklifi üzerine uygun görülmüş olduğunu bilgilerinize sunarım.

Süleyman Demirel

Cumhurbaşkanı

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

Üçüncü tezkereyi okutuyorum:

23 Haziran 1998

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşmelerde bulunmak üzere, 25 Haziran 1998 tarihinde Gürcistan Cumhuriyetine gidecek olan Devlet Bakanı Refaiddin Şahin'in dönüşüne kadar; Devlet Bakanlığına, Millî Savunma Bakanı ve Başbakan Yardımcısı İsmet Sezgin'in vekâlet etmesinin, Başbakanın teklifi üzerine uygun görülmüş olduğunu bilgilerinize sunarım.

Süleyman Demirel

Cumhurbaşkanı

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

Önce, yarım kalan işlerden başlıyoruz.

BAŞKAN – Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 83 üncü Maddesinin Değiştirilmesine Dair Kanun Teklifinin ikinci müzakeresine başlayacağız.

Komisyon?.. Yok.

Müzakere ertelenmiştir.

BAŞKAN – 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askerî Memurlar Kanunu ile 1111 Sayılı Askerlik Kanunlarında Değişikşiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifinin maddeleri, üzerindeki önergelerle birlikte, İçtüzüğün 88 inci maddesine göre, Komisyona geri verilmişti. Komisyon, raporunu henüz vermedi. Bu nedenle, kanun teklifinin müzakeresini erteliyoruz.

Komisyon? Yok.

Müzakere ertelenmiştir.

BAŞKAN – Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkındaki Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun Tasarısının müzakeresine başlayacağız.

Komisyon? Yok.

Müzakere ertelenmiştir.

Komisyon ve Hükümet yerlerini almışlardır.

Sayın milletvekilleri, geçen birleşimde tasarının 24 üncü maddesi kabul edilmişti. Şimdi, 25 inci maddeyi okutuyorum:

“Madde 2 - Gelire giren kazanç ve iratlar şunlardır:

1. Ticarî kazançlar;

2. Ziraî kazançlar;

3. Ücretler;

4. Serbest meslek kazançları;

5. Gayrimenkul sermaye iratları;

6. Menkul sermaye iratları;

7. Kaynağı ne olursa olsun diğer her türlü kazanç ve iratlar.

Bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça, yukarıda yazılı kazanç ve iratlar gelirin tespitinde gerçek ve safi miktarları ile nazara alınır.”

BAŞKAN – Madde üzerinde, Doğru Yol Partisi Grubu adına, Sayın Osman Berberoğlu; buyurun efendim.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; tasarıyla yapılması öngörülen en önemli değişikliklerden birisi, gelir tanımının değiştirilerek, vergilendirmeye esas teşkil edecek gelir kavramının genişletilmesi, böylece, verginin tabana yayılacağı iddiasıdır; hatta, reform olma iddiası da, büyük ölçüde buradan ileri gelmektedir.

Vergi yükünün "bir ülkede, ekonomiden devlete cebrî yolla yapılan satın alma gücü transferlerinin gayri safî millî hâsılaya oranı" olarak tarif edilmesi doğru ise, bu transferlerin ölçüsü olarak, tahsil edilen vergi ve vergi benzeri gelirler toplamını değil, kamu harcamaları toplamını almak gerekir.

Miktarı ve artış temayülü ne olursa olsun, kamu harcamalarını vergi olarak alıp, bunların tamamını vergiyle karşılama usulü ve tutkusu gerçekçi değildir; zamanla tıkanmaya da mahkûmdur. Bu vesileyle, Türkiye'nin, hiç kontrol edilmeyen, hatta tartışılmayan kamu harcamalarını tamamen karşılamaya yeterli bir vergi potansiyeline sahip olduğu kanaatinde olmadığımızı belirtmek istiyorum.

Hemen hemen birçok ülkede, gelir ve servete dayalı vergilerin nispetleri önemli ölçüde düşürülmektedir; fakat, daha da önemlisi, verginin ilk uygulandığı, yani, vergiye tabi ilk gelir seviyesinin çok yükseltilmiş olmasıdır. Bu uygulamaların yapıldığı ülkelerde, bütün hafifletici tedbirlere rağmen, vergi verimliliği düşmemiş, aksine artmıştır. Zira, iktisadî faaliyetin meyvesi olan gelirin ve sermaye kazancının yüksek seviyede vergilendirilmesi, bu faaliyetleri daraltmakta, meyvesini azaltmakta, dolayısıyla vergi matrahını küçültmektedir.

"Asya Kaplanları" diye ifade ettiğimiz ülkelerde, son zamanlarda geçirmiş oldukları, büyük ihtimalle geçici olarak kabul ettiğimiz krize rağmen, sağlanan kalkınmada en büyük etkenlerden birisi düşük vergileme politikasıdır.

Bizim vergi sistemimizde ise en adaletsiz konu, dolaylı vergiden elde edilen kamu gelirlerinin dolaysız olarak elde edilen kamu gelirlerinden fazla olmasıdır. 1996 yılı itibariyle gerçekleşen vergi gelirleri 2 katrilyon 248 trilyon 420 milyar Türk Lirası olmuş, bunun yüzde 39'luk bölümü, yani 883 trilyon 965 milyar liralık bölümü dolaysız; kalan yüzde 61'lik bölümü, yani 1 katrilyon 364 trilyon 455 milyar liralık bölümü de dolaylı vergilerden elde edilmiştir.

Sadece 1996 yılı için gerçekleşen bu oranlar, aslında, tüm cumhuriyet tarihi boyunca birkaç istisna haricinde fazla bir değişiklik göstermemiş, dolaylı vergilerin oranı, daima, dolaysız vergi oranlarının üzerinde gerçekleşmiştir. Bunun sebebi de, Maliye politikasının, kolay gözüken dolaylı vergileri tahsil etme noktasına doğru meyletmesidir. Modern vergileme teknikleri itibariyle dünyada bu tür vergilendirme sisteminden uzaklaşılmaktadır.

Yürürlükte olan 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde "Gerçek kişilerin gelirleri Gelir Vergisine tabidir. Gelir, bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safî tutarıdır" denilmektedir.

Kanunun 2 nci maddesinde, söz konusu gelir kavramının açılımı yapılmaktadır; yani, Gelir Vergisine tabi olacak gelirlerin, ticarî kazançlar, ziraî kazançlar, ücretler, serbest meslek kazançları, gayrimenkul sermaye iratları, menkul sermaye iratları ve sair kazanç ve iratlardan elde edilecek gelirlerin safî tutarlarından oluşacağı belirtilmektedir.

Tasarının, şu anda görüştüğümüz 25 inci maddesiyle, eski 2 nci maddenin 7 nci bendi "Kaynağı ne olursa olsun diğer her türlü kazanç ve iratlar" şeklinde değiştirilmiş bulunmaktadır.

Rüşvet kazançlarına gelince; ister fiilî ister tasarruf olarak saptansın, ilgiliden geri alınmaktadır. Şayet, yanlış yorumladığımızı söyleyecek olursanız, bunca yıllık geçmişe ve deneyime sahip maliye idaresinin, ülke içinde elde edilecek kazanç ve iratlara tanım bulamayarak, son derece muğlak ifade edilen birtakım tanımlamalarla, çıkaracağı bir kanunla mı vergiyi tabana yayacaksınız?

Gerçekte tabanı genişletme amacının bulunmadığına göre, 7 nci gelir unsurunun tanımlaması niçin değiştirilmiş ve belirsiz kılınmıştır? Bu sorunun yanıtı şudur: Kaynağı bilinmeyen harcama ya da tasarrufları gelir öğesi yapmak için ya da bir başka anlatımla, servet beyanına gelir öğesi kılıfını geçirmek için.

Sayın milletvekilleri, böylesine muğlak ifadelerle çıkarılmak istenen vergi yasa tasarısı, zaten, mükellefler tarafından anlaşılamaz hale gelen vergi yasalarını biraz daha karmaşık ve kafaları karıştıran bir mevzuat içerisine sokmaktadır. Bu ifadeler, ayrıca, verginin genel mantığına ve vergilendirme prensiplerine de uymamaktadır. Bu tip maliyecilik anlayışının artık, dünyada yeri de kalmamıştır.

7 nci bentte getirilen "kaynağı ne olursa olsun her türlü kazanç ve iratlar" ifadesindeki gelirlerin, şeffaf ve net bir şekilde ifade edilmesi zorunluluktur. Tasarı, bu haliyle, vatandaşı ve vergi mükellefini ürküten bir tutum sergilemektedir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Sayın Berberoğlu, toparlayalım efendim.

OSMAN BERBEROĞLU (Devamla) – Sayın milletvekilleri, bu vatan, bu millet ve bu devlet bizim. Dolayısıyla, burada kanunları, bir reform gerekçesiyle kamuoyuna açıklarken ve Meclisin yüce oluruna sunarken, dünyadaki gelişmeleri gözardı etmeden tartışmamız gerekmektedir. Biz, burada, yine devletçilik zihniyetini ön plana çıkaran, müteşebbisi teşvik etmekten uzak ve kafalarda soru işaretleri oluşturan kanun tasarılarını görüşmeye iktidar tarafından zorlanıyoruz.

Amerika Birleşik Devletleri eski Başkanlarından Nixon'ın ifadeleriyle sözlerime son vermek istiyorum: "Kalkınmakta olan ülkelerin başarısız olanlarında hükümetlerin genellikle yaptığı iş, pastanın en büyük dilimini kendine almaktır; başarılı olanlarda ise, pastadan büyük pay almak yerine, pastayı büyütmeye gayret göstermektir."

Ben, bu tasarının devletimize ve vatandaşlarımıza hayırlı olmasını temenni ederek sözlerime son veriyorum.

Saygılar sunuyorum. (DYP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Berberoğlu.

Fazilet Partisi Grubu adına, Sayın Ekrem Erdem; buyurun. (FP sıralarından alkışlar)

FP GRUBU ADINA EKREM ERDEM (İstanbul) – Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; 12 kanunda değişiklik yapan vergi tasarısının 25 inci maddesi üzerinde, Fazilet Partisi Grubunun görüşlerini arz etmek üzere söz almış bulunuyorum. Sözlerime başlamadan önce, Partim ve şahsım adına, Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

25 inci madde, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 2 nci maddesinde yapılacak değişikliği içermektedir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun halen yürürlükte olan 2 nci maddesinde, gelire giren kazanç ve iratlar:

"1. Ticarî kazançlar;

2. Ziraî kazançlar;

3. Ücretler;

4. Serbest meslek kazançları;

5. Gayrimenkul sermaye iratları;

6. Menkul sermaye iratları;

7. Sair kazanç ve iratlar" şeklinde 7 madde halinde sayıldıktan sonra "Bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça, yukarıda yazılı kazanç ve iratlar gelirin gerçek ve safî miktarı ile nazara alınır" denilmektedir.

Görüşmekte olduğumuz kanun tasarısının 25 inci maddesiyle, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununda 6 madde halinde sayılan gelire giren kazanç ve iratların dışında kalan “sair kazanç ve iratlar” şeklindeki 7 nci bent, yeniden "Kaynağı ne olursa olsun diğer her türlü kazanç ve iratlar" şeklinde düzenlenmektedir.

Bundan önce görüşülen 24 üncü madde ile de, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde yapılan değişiklikle, gelir kavramının tanımı değiştirilmektedir. Gelirin içerisine, tasarruf veya harcamaya kaynak teşkil eden her türlü kazanç ve iratlar dahil edilmiştir.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; mesela, yıllar önce aldığı bir gayrimenkulü veya vasıtayı, hatta ev eşyasını, kazanç elde etme gayesi olmadığı halde nakde dönüştürmek için satan bir vatandaş bile, bu muamele sebebiyle vergi ödemek durumunda kalacaktır. Bu, hak mıdır? Bu durum, vatandaşı tedirgin edecek, devlet ile vatandaş lüzumsuz yere karşı karşıya getirilecektir. Bu şekilde, verginin konusuna giren, gelirin kavranmasını hedefleyen karine usulünü yeni bir gelir unsuru gibi göstermek ve tarif etmek cidden yanlış bir uygulamadır.

Gelir Vergisinin temel hedefi, kazanç ve irat elde etmek gayesiyle yapılan faaliyet ve muamelelerden doğan gerçek geliri kavramak ve vergilendirmek olmalıdır. Kısaca, Gelir Vergisinin konusu sadece gelir olmalıdır.

Sözlerimi noktalarken, üzerinde çalıştığımız bu yasa tasarısının ülkemiz için hayırlı olmasını diler, hepinizi saygıyla selamlarım. (FP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Erdem.

Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına, Sayın Algan Hacaloğlu; buyurun. (CHP sıralarından alkışlar)

CHP GRUBU ADINA ALGAN HACALOĞLU (İstanbul) – Sayın Başkan, değerli parlamenterler; hepinizi saygıyla selamlıyorum. Cumhuriyet Halk Partisi Grubunun 25 inci madde üzerindeki görüşlerini dile getireceğim.

Benden evvel söz alan Sayın Doğru Yol Partisi Grup sözcüsü iddialarını güçlendirebilmek için Amerika Birleşik Devletlerinden bir örnek verdi; ama, zannediyorum ki, yanlış bir örneğe yöneldi. Sayın sözcü, Amerika Birleşik Devletlerinin Nixsongate skandalıyla istifa etmek zorunda kalan ve yardımcısı Spiro Egnew'in yolsuzluk nedeniyle istifa ettiği bir Cumhurbaşkanına atıfta bulunarak iddiasını güçlendirmeye çalıştı. Ben -bir giriş olarak- buradan salık veriyorum; dünyadan örneklemeler yaparken, güvenirliliği, dürüstlüğü kanıtlanmış liderlerden örnek verirlerse, toplumumuza daha iyi bir katkıda bulunmuş, örnek alınması gereken kişileri daha iyi belirlemiş olurlar.

Burada ne tartışıyoruz? Sanki, burada, sermayenin, iş dünyasının üzerine giden, onları dört bir taraftan kuşatan ve o garibanları -bu yasa maddesiyle- soyup soğana çevirecek; yirmi yıldır rant ekonomisi kulvarında her yıl giderek artan faiz gelirleriyle beslenen o kesime, haksız, temelsiz vergi salınması imkânı veren bir maddeyi görüşüyoruz. Değerli Doğru Yol Partisi sözcüsü kalkıyor, bunu ima ediyor.

Fazilet Partisi, ki, geçmişte rant ekonomisine karşı olduğu iddiasıyla ortaya çıkan; ama, kısa dönemli İktidarında rant ekonomisinin batağına saplanan...

KAHRAMAN EMMİOĞLU (Gaziantep) – Elinsaf!..

ALGAN HACALOĞLU (Devamla) – ...ve o kulvardan, toplum kaynaklarının belirli kesimlere pompalanmasına katkı sağlayan parti, şimdi bu kürsüye çıkıp, biraz evvelki zeminde, sermayenin ve girişimcilerin...

MİKAİL KORKMAZ (Kırıkkale) – İSKİ... İSKİ... İSKİ pompası...

ALGAN HACALOĞLU (Devamla) – Hâlâ nerede durduğunuzun farkında değilsiniz.

BAŞKAN – Sayın Korkmaz...

ALGAN HACALOĞLU (Devamla) – Siz, ilk önce, Refah Partisinin hesabını verin. (CHP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Sayın Hacaloğlu, lütfen kürsüye hitap edin, kişisel konuşmayın.

ALGAN HACALOĞLU (Devamla) – Siz, ilk önce, onun altından kalkın, sonra burada konuşun. (FP sıralarından gürültüler)

BAŞKAN - Sayın Hacaloğlu, lütfen, yerinden müdahale edenlere değil, Genel Kurula hitap edin.

ALGAN HACALOĞLU (Devamla) – Efendim, atışmasınlar, gündemde olmayan konularda laf atmasınlar.

Değerli arkadaşlarım, bir arkadaşımız, hatta her iki arkadaşımız da galiba; ama, biliyorum, Fazilet Partisi temsilcisi arkadaşımız dedi ki "25 inci maddeyle, bir örtülü servet beyanı geliyor." Aman, dikkat edin, işverenler sizleri uyarıyoruz; aman ayağa kalkın, üzerinize servet beyanıyla gelinecek, bu ne kötü bir şeydir!..

MEHMET BEDRİ İNCETAHTACI (Gaziantep) – Bakkalın da var, bakkalın...

ALGAN HACALOĞLU (Devamla) – Bu, ne kötü bir şeydir. Aman, Meclis dikkatli olun, sakın...1984'ten beri, ne güzel, mal bildirimde bulunmuyordunuz, servet beyanında bulunmuyordunuz ve bu rant ekonomisinin kulvarlarında her türlü ilişkilerle katbekat artırdığınız servetiniz, aman şeffaflaşmasın. Bu yasa olur ki, böyle bir alan açar!..

Değerli arkadaşlarım, bir kere, gerek 24 üncü madde gerekse 25 inci maddeler ve yasada yer alan maddelere göre, bir gün, bankalardaki, kayda geçmemiş o kaynaklarınızı eğer kayda geçirtirseniz, bir gün tutarsanız; bir şekilde, kayda geçmiş olan o servetinize, o kaynaklarınıza yönelik geriye dönük bir işlem değil; ama, ileriye dönük bir şeffaflığın alanının açılacağı defaatle ifade edildi ve yasa tasarısı metninde bu yer alıyor.

Getirilmiş olan yasa maddesi, bugün, halen Almanya'da uygulanmakta olan rejimle tıpatıp aynıdır. Özellikle, Fazilet Partili arkadaşlarımız Almanya'yla yakın ilişkiler içindedirler. En azından, Refah Partisi, kaynak açısından yakın ilişkiler içindeydi. (FP sıralarından gürültüler)

MEHMET BEDRİ İNCETAHTACI (Gaziantep) – Ne konuşuyorsun sen?..

KAHRAMAN EMMİOĞLU (Gaziantep) – Bir de söz atıyorlar diyorsun...

ALGAN HACALOĞLU (Devamla) – Efendim, bu kürsü kutsal. Ben, burada, siyasetçiyim. Ben, Refah Partisine ilişkin söylüyorum. (FP sıralarından gürültüler)

KAHRAMAN EMMİOĞLU (Gaziantep) – Sayın Hacaloğlu, kim olursa olsun!

BAŞKAN – Sayın Hacaloğlu, lütfen, maddeyle ilgili konuşun ve Genel Kurula hitap edin.

ALGAN HACALOĞLU (Devamla) – Maddeyle ilgili konuşuyorum.

Almanya'da vergilendirilebilir...

ASLAN POLAT (Erzurum) – Ne diyorsun sen?!

KAHRAMAN EMMİOĞLU (Gaziantep) – Hadi canım sen de!.. Yaptığınız, iş değil yani!..

BAŞKAN – Sayın Polat, Sayın Emmioğlu, lüften...

ALGAN HACALOĞLU (Devamla) – Almanya'da vergilendirilebilir gelir...

KAHRAMAN EMMİOĞLU (Gaziantep) – Ayıp yani, ikaz edin lütfen!...

ALGAN HACALOĞLU (Devamla) – Rahatsız olacak bir şey olduğu kanaatindeyseniz...

ASLAN POLAT (Erzurum) – Ne alakası var!

BAŞKAN – Sayın Polat, lütfen, müdaha etmeyin.

ALGAN HACALOĞLU (Devamla) – Almanya'da vergilendirilebilir gelir:

1- Ziraat ve orman gelirleri

2- Ticarî gelirler

3- Serbest meslek gelirleri

4- Ücret gelirleri

5- Sermaye yatırımları

6- Taşınabilir ve taşınmaz varlıklar ve gayri maddî hakların kiralanması

7- Diğer gelirler; spekülatif kazançlar, tekrarlanan nitelikteki nafaka ve idame ödemeleri gibi gelirler ile diğer çeşitli gelirler.

Soruyorum değerli arkadaşlarım, bu belirttiğim 7 bent ile 25 inci maddenin ne farkı vardır?

Şu anda, gerek bu yasa tasarısıyla gerek uygulamaya göre, miras, bağış, kumar, bahşiş, piyango ikramiyeleri, ivazsız intikaller, 81/4'e göre Gelir Vergisi kapsamı dışındadır. Bunlar...

EKREM ERDEM (İstanbul) – Rüşvet nerede rüşvet?!..

ALGAN HACALOĞLU (Devamla) – Rüşvete geliyorum.

ALGAN HACALOĞLU (Devamla) – Rüşvet, bizim ilgi alanımız içinde değil; ama, kuralları nedir, oraya geliyorum. (CHP sıralarından alkışlar, FP sıralarından gürültüler)

KAHRAMAN EMMİOĞLU (Gaziantep) – Onu bize sor, biz biliyoruz...

İSMAİL YILMAZ (İzmir) – Bizde rüşvet yok, alnımız açık...

BAŞKAN – Sayın Yılmaz, Sayın Emmioğlu, lütfen... Karşılıklı diyalog yeri değil burası.

ALGAN HACALOĞLU (Devamla) – Bunların yanıtını, yakında yayınlayacağımız reklamlarda göreceksiniz.

BAŞKAN – Sayın Hacaloğlu, lütfen, Genel Kurula hitap edin.

ALGAN HACALOĞLU (Devamla) – Rüşvetin nerede olduğunu göreceksiniz.

NİHAT MATKAP (Hatay) – Faziletli arkadaşlar çok tahammülsüz Sayın Başkan.

ALGAN HACALOĞLU (Devamla) – Bunlar, Veraset ve İntikal Vergilerine tabidir.

AYHAN FIRAT (Malatya) – Rüşveti, Ziraat Bankasının reklamında arasınlar.

BAŞKAN – Sayın Fırat... Sayın Fırat... Lütfen, sükûnetle dinleyelim.

ALGAN HACALOĞLU (Devamla) – Yani, yasalarımızda Veraset ve İntikal Vergisinin kapsama alanı bellidir, Gelir Vergisinin kapsama alanı bellidir. Doğaldır ki, Maliye Bakanlığının işlevi, Veraset ve İntikal Vergisi kapsamında kapsanan alanı Gelir Vergisinde bir daha kapsamak olamaz. Doğaldır ki, öyle bir uygulama, yasalara, Anayasaya aykırı olur. Kimsenin, bu kadar açık olan bir alanda ortaya koyacağı, serdedeceği görüşlerin, bilimsel ve hukuksal açıdan bir temeli olmayacağı açıktır.

Peki, rüşvet nerededir? Karapara nerededir? Bu maddenin kapsamında mıdır; hayır. Rüşvet, 19 Nisan 1990 gün ve 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanununa göre geri alınır ve karapara, her zaman takibe tabidir. Karaparaya yönelik her türlü iddia, burada, kapsanmış olan mevzuat dışında...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Sayın Hacaloğlu, toparlıyorsunuz sözünüzü...

ALGAN HACALOĞLU (Devamla) – Değerli arkadaşlarım, bu sabah televizyonda, ANAP'lı bir arkadaşım, doğru bir tespit yaptı. Türkiye'de kayıtdışı ekonomi çok yaygın; Batı ekonomilerinden çok daha fazla yaygın; ama, bir yanılgı olmasın; Türkiye'de karapara, gayri safî millî hâsıla kapsamı içindedir. Yani, her türlü tasarruflar veya harcamalarla, gayri safî millî hâsıla hesaplarının içine girer; ama, neyin içine girmez kayıtdışı ekonomi; vergi kapsamı içine girmez. Kayıtdışı ekonomi alanının ne olduğunu, burada, tüm parlamenterler gayet iyi biliyor. Batı, bankalarla kayda alıyor. Batı, mal bildirimiyle kayda alıyor. Şimdi, bizde de bu alan açılmıştır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Hacaloğlu.

ALGAN HACALOĞLU (Devamla) – Ben, Bakanı kutluyorum. Biz, Cumhuriyet Halk Partisi olarak, bu maddeyi destekliyoruz; saygılar sunuyorum. (CHP, ANAP ve DSP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Hacaloğlu.

OSMAN BERBEROĞLU (Antalya) – Sayın Başkan...

BAŞKAN – Sayın Berberoğlu, buyurun, bir maruzatınız mı var efendim?

OSMAN BERBEROĞLU (Antalya) – Sayın Başkan, konuşmacı konuşmasında ismimden bahsetti. Konuşmamda ifade etmeye çalıştığım güzel bir söz vardı. Sözün içeriğine değil, Nixon'ın kişiliğine bakarak birtakım yersiz değerlendirmelerde bulundu. Bu konuya bir açıklık getirmek istiyorum müsaade ederseniz.

BAŞKAN – Efendim, sanıyorum yanlış bir örnek verdiğinizden söz etti, ama, siz...

OSMAN BERBEROĞLU (Antalya) – Yanlış değil, Sayın Başkan.

BAŞKAN – Efendim, siz, doğru olduğunu söylüyorsunuz...

Sayın Hacaloğlu'nun, sözün içeriğini değil, Nixon'ın kişiliğini gündeme getirdiğini, oysa, siz, sözlerinizin, Nixon'ın kişiliğiyle değil...

OSMAN BERBEROĞLU (Antalya) – O anlamda açıklık getirmek istiyorum efendim.

BAŞKAN –... sözün içeriğiyle ilgili olduğunu söylediniz. Sanıyorum, yerinizden yaptığınız açıklamadan sonra, mesele, kürsüye çıkmanızı gerektirmiyor efendim.

OSMAN BERBEROĞLU (Antalya) – Efendim, sayın konuşmacı, tahmin ediyorum, madde üzerinde yeterli mesai vermemiş. Genellikle, benim ve Fazilet Partisi sözcüsünün sözleri üzerine bir konuşma yaptı. Daha doğrusu, bana göre bir siyaset yaptı. Burada önemli olan, çıkarılacak olan Vergi Yasasının ülkemize, vatandaşımıza ve devletimize belirli bir sosyal adaleti getiren, adaletli bir sistemin Meclisten çıkmasını sağlamaktır. Benim burada söylemeye çalıştığım hadise de, devletimizin mümkün olduğu kadar sosyal yapıya ehemmiyet veren ve pastanın en büyük dilimini almak yerine, pastayı büyütmeye çalışması mantığını gündeme getirmektir. Yoksa, bu sözü Nixon'ın söylemiş olması, benim söylemiş olmam, bir başka kişinin söylemiş olması bu mantığı değiştirmez.

BAŞKAN – Evet, Berberoğlu, sözü niçin söylediğinize açıklık getirdiniz yerinizden, çok teşekkür ediyorum. Sağolun.

ABDÜLLATİF ŞENER (Sıvas) – Sayın Başkan...

BAŞKAN – Buyurun Sayın Şener.

ABDÜLLATİF ŞENER (Sıvas) –Sayın Başkan, sayın hatip konuşurken , Fazilet Partisiyle ilgili bazı iddialarda, gerçekdışı beyanlarda bulundu, bunların düzeltilmesi lazım. İzninizle...

BAŞKAN – Yerinizden biraz açar mısınız...

ASLAN POLAT (Erzurum) – Kürsüden...

BAŞKAN – Bir dakika, Sayın Polat. Sayın Polat, ben, Grup Başkanvekilinizle konuşuyorum. Her şeye, anında, bu salonu gerginleştirecek şekilde müdahale etmek zorunda mısınız? Grup Başkanvekilinizden bir açıklama istiyorum.

MUSTAFA ÜNALDI (Konya) – Haksızlığa karşı...

ABDÜLLATİF ŞENER (Sıvas) – Sayın Başkan, sayın hatip...

BAŞKAN – Bir dakika.

Sayın Ünaldı, hangi haksızlık? Grup Başkanvekilinizden açıklama istemem mi haksızlık? Sizin yaptığınız haksızlık bu müdahalelerle... Bu salonda çalışma ortamını bozmak suretiyle sizin yaptığınız haksızlık...

Buyurun Sayın Şener.

ABDÜLLATİF ŞENER (Sıvas) – Sayın Başkan, sayın hatip, konuşmalarında, partilerarası korunması gereken nezakete dahi uymadan, çok ağır ithamlarda bulundu. “Bu ithamları yerinizden düzeltin” demek, herhalde adil olmaz.

BAŞKAN – Efendim "yerinizden düzeltin" demiyorum. Düzeltmek istediğiniz ithamı öğrenmek istiyorum.

ABDÜLLATİF ŞENER (Sıvas) – Efendim, söylediği şu: "Fazilet Partisinin Almanya ile yakın ilişkileri var" Bu sözün düzeltilmesi lazım.

ALGAN HACALOĞLU (İstanbul) – Refah Partisi dedim, Fazilet demedim.

ABDÜLLATİF ŞENER (Sıvas) – Hayır... Tutanaklara bakabilirsiniz Sayın Başkan.

ALGAN HACALOĞLU (İstanbul) – Fazilet demedim efendim. (FP sıralarından gürültüler)

ABDÜLLATİF ŞENER (Sıvas) – Fazilet Partisi ile başladı, arkasından. Refah Partisi dedi...

ALGAN HACALOĞLU (İstanbul) – Fazilet demedim efendim, tutanaklara bakabilirsiniz.

BAŞKAN – Sayın Hacaloğlu, size söz vermedim, Sayın Şener'i dinliyorum; lütfen...

ABDÜLLATİF ŞENER (Sıvas) – Refahyol döneminde bakanlık yapmış biriyim. Aynı zamanda "Refahyol dönemindeki bazı şeyleri düzeltin" gibi ifadelerde bulundu. Gerek eskiyle ilgili bağlantılar gerekse Fazilet Partisi ifadesini de kullandığı için, doğrudan Grubumuzu itham etmiştir; düzeltmem lazım. Tutanaklara da bakabilirsiniz.

BAŞKAN – Sayın Şener, şu bağlantı nedeniyle size hak veriyorum. Sayın hatip, önce "Refah Partisi" dedi; ama, size de dönerek, "siz, önce Refah Partisinin hesabını verin" dedi. Bu nedenle, 2 dakikayı geçmemek üzere, buyurun. (FP sıralarından alkışlar)

ABDÜLLATİF ŞENER (Sıvas) – Sayın Başkan, bu konuyla ilgili İçtüzük açıktır, ne kadar sürede düzeltebileceğimiz de bellidir.

ALİ ŞAHİN (Kahramanmaraş) – Olmaz böyle!

BAŞKAN – Sizin Grubunuz da yer yer itirazlarda bulundu ve bu kürsüden açıklama hakkını verdim efendim.

Lütfen, 2 dakikayı geçmemek üzere ve yeni bir sataşmaya yol açmamak kaydıyla; buyurun. (FP sıralarından alkışlar)

ABDÜLLATİF ŞENER (Sıvas) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; gerçekten, Sayın Hacaloğlu beni burada şaşırtmıştır.

YALÇIN GÜRTAN (Samsun) – Onlar ne zaman şaşırtmıyor ki!

BAŞKAN – Sayın Gürtan, lütfen...

ABDÜLLATİF ŞENER (Devamla) – Her zamanki üslubuyla uyumlu olmayan, daha önceki siyasî tavrıyla bağdaşmayan bir üslup içerisinde, bir madde müzakere edilirken, Fazilet Partisi Grubunu, itham edecek, izam edecek nezakete, nezafete yakışmayan ifadelerde bulunmuştur.

Bir kere, Alman vergi sistemindeki 7 gelir unsurunun 1,2,3, 4, 5, 6,7 diye sayılmış olması, bu kanunda değişiklik yapan bu pakette de 7 gelir unsurunun bulunması, ikisinin aynı şey olduğu anlamına gelmez. Sayın Hacaloğlu...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Sayın Şener, lütfen, sistemi anlatmaktan ziyade, 1 dakika içerisinde ...

ABDÜLLATİF ŞENER (Devamla) – Sistemi anlatmıyorum Sayın Başkan.

BAŞKAN – Afedersiniz; ama, ben, size sistemi anlatmanız için söz vermedim. Grubunuza yöneltildiğini iddia ettiğiniz bir suçlamaya açıklama getirmeniz için söz verdim. Lütfen, 1 dakikalık eksürede...

BAŞKAN – Hayır. Almanya'daki sistemi anlatmayın lütfen.

ABDÜLLATİF ŞENER (Devamla) – Hayır efendim. Almanya'daki sistemden girdi olaya.

BAŞKAN – Sayın Şener, lütfen, sesinizi yükseltmeyin ve sistemi anlatmayın; Grubunuza yöneltildiği iddia edilen suçlamaya cevap verin.

ABDÜLLATİF ŞENER (Devamla) – Sayın Başkan, özet olarak şunu söylemek istiyorum: Eğer, bir sayın milletvekili tarafından "birtakım bağlantılar" ifadesi, bu kürsüde söyleniyorsa, bunun üzerine gidilmesi bir şeref ve haysiyet meselesidir. Üzerine gitmeyenin, bu şeref ve haysiyet meselesini ortaya koyup, konuyu takip etmesi gerektiğini ifade ediyor; saygılar sunuyorum. (FP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum.

BAŞKAN – Şahsı adına, Sayın Aslan Polat; buyurun.

ASLAN POLAT (Erzurum) – Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; görüşülmekte olan 626 sıra sayılı kanun tasarısının, Gelir Vergisi Kanunuyla ilgili değişiklikler öngören 25 inci maddesi üzerinde, şahsım adına söz almış bulunuyorum. Hepinizi saygıyla selamlarım.

Hükümetçe getirilen vergi tasarısının, bizce en önemli ve üzerinde en çok tartışılması gereken maddesi, bu maddedir. Gelir Vergisi Kanununun 1 inci ve 2 nci maddeleri bu amaçla değiştirilmiş, 1 inci maddede gelirin tanımlanması yapılarak "tasarruf veya harcama konusu olan her türlü kazanç ve iratların safi tutarıdır" denilmiş ve 2 nci maddeye, 7 nci bent olarak "kaynağı ne olursa olsun, diğer her türlü kazanç ve iratlar" ibaresi eklenmiştir.

Bilindiği üzere, vergiye tabi gelir unsurlarının vergi yasalarında düzenlenmesiyle ilgili yaklaşımlar konusunda iki yöntem bulunmaktadır: Birinci yöntem sınırlayıcı, ikinci yöntem örnekleyicidir. Sınırlayıcı birinci yöntemde, gelir unsurları tek tek sayılır, tanımlanır. Bu sayımlama sınırlıdır, benzetme yoluyla genişletilemez. Bizde şu ana kadar uygulanan sistem böyle olduğu gibi, gelişmiş tüm ülkelerde ve Gelir Vergisi Yasamızı aldığımız Alman Vergi Yasası da böyledir. Bu yaklaşımın en önemli yanı, yasaların yorumunda kıyas yöntemi kullanılamaz. Yasada, verginin konusu açık ve seçik olarak belirtilmiştir.

İkincisi, Amerikan Gelir Vergisi Kanununun esasını teşkil eden her türlü gelirin vergiye tabi olduğu ve gelir unsurları sınırlamalı olmayan sistemdir. Bu model, 1913 yılında Amerikan vergi sistemine girmiş olup, sistem uygulamada netleştirilmiş ve Avrupa sistemine yaklaşılmış, vergilendirilecek gelir açık ve net belirlenir bir duruma gelinmiştir.

Belirli bir rakamın üzerinde tasarruf ve harcamaların sorgulama kapsamına alınması, maliye teşkilatına, sınırsız bir yetki anlamına gelir. Diğer kazanç ve iratların vergiye tabi olması için, kanunda tarif edilen istisna miktarının aşılması gerekmektedir. Asgari ücretin yıllık brüt tutarının 3 katı, şu anki rakamlarla, takriben 1 milyar 260 milyon Türk Lirasının üzerinde servet artışı ve harcaması olan herkes, Maliye Bakanlığının sorgulama alanına girer.

Düzenlemeye göre, vergilenmiş olan veya vergiden istisna edilmiş gelirler ile gerçekleştirilip, ispat edilemeyen harcama ve tasarruf tutarları, bir önceki yılın safî iradı olarak dikkate alınarak vergilemeye konu edilecektir. Diğer bir ifadeyle, kaynağı izah edilemeyen harcama veya servet edinimleri, bir önceki yılın vergidışı bırakılmış geliri sayılarak, cezalı ve gecikme faizli tarhiyata konu yapılacaktır.

Yirmi yılı aşkın süredir yüksek enflasyonla yaşayan; fakat, enflasyon muhasebesine hâlâ imkân tanınmayan ülkemizde, bu maddenin kabulüyle, Anadolu'daki tüm esnaf ve serbest meslek sahipleri, canlarından bezdirilecektir. Yine, söylenenin aksine, karapara sahipleri, bu madde hükmüyle, gerektiği kadar zarar görmeyecektir; çünkü, onların milyarlık yol göstericileri olacaktır. Olan, Anadolu'da, evine aş götürmek için çırpınan esnafa olacaktır.

Yine, hepinizin dikkatindedir; trilyonları, milyarları götüren Edes'ler, Civan'lar Amerika'dadır; Antep'te baklava çalan bir vatandaş hapistedir. Bunu, herkes bilmektedir.

Gelir Vergisi mükellefiyeti bulunmayan birisi de, örneğin bir memur, bir öğrenci, köyde yaşayan bir vatandaş, harcamaları nedeniyle hesap vermek durumunda kalabilir.

Bu madde kabul edildiği takdirde, birbirlerini çok iyi tanıyan ve aşiret veya kabilecilik anlayışıyla birbirlerine karşı çeşitli ihtilafları bulunan, bilhassa doğu ve güneydoğu Anadolu ile kırsal alanda yaşayan ve türlü nedenlerle problemleri olanlar arasında ihbarların artmasıyla, bugünlerde çok muhtaç olduğumuz huzurun bozulacağından çok endişeliyim.

Ayrıca, bu tasarıya eklenen ek madde, Anayasanın eşitlik ilkesine de aykırıdır. Getirilen vergi tasarısında, yatırım indirimleri artırılmaktadır...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Sayın Polat, toparlar mısınız.

ASLAN POLAT (Devamla) – Bir şirketin, borçlanarak yatırım yapmasıyla, tasarrufunu artırırken vergi istisnasından faydalanması öngörülürken, bir ferdin aynı şekilde borçlanması; fakat, bu rakam küçük olduğu için, yatırımdan çok harcamaya dönük olması; yani, bir yerde düğün yapması, evladını evlendirme şeklinde tasarrufunun artması, doğrudan doğruya Gelir Vergisi konusu olmaktadır. Bu haliyle, kesinlikle, Anayasanın eşitlik ilkesine aykırıdır. Yani, şirket, borçlanma vesaireyle yatırım şeklinde tasarrufunu artırırken teşvik ediliyor; vatandaş Ahmet efendi, borçlanarak oğlunu evlendirirken vergi konusu oluyor.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Polat.

ASLAN POLAT (Devamla) – Hepinize saygılar sunarım. (RP sıralarından alkışlar)

REFİK ARAS (İstanbul) – Öneriniz ne?

ASLAN POLAT (Erzurum) – Önergem var.

BAŞKAN – Sayın Emin Kul, buyurun.

EMİN KUL (İstanbul) – Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; 626 sıra sayılı tasarının 25 inci maddesi üzerinde görüşlerimi arz etmeden önce, sizleri saygıyla selamlıyorum.

Şimdi, bu değişikliği, burada, dakikalarca, hiç ilgisi olmayan birtakım örnekler vererek, ilgisi olmayan birtakım eleştiriler yönelterek -bunu anlıyorum; zaman kazanmak bakımından, İçtüzüğün verdiği bir hakkı kullanmış olabilirsiniz; bunu biz burada anlarız- bizi naklen yayın dolayısıyla dinleyen halkımızın, milletimizin zihnini karıştırmaya hakkımız var mı? Yani, yapılan, bu kadar basit ve dün akşam kabul ettiğimiz bir değişikliğe paralel bir değişikliği ifade ederken, olmadık şeyleri halkın kafasına sokmak için, burada, bu kadar konuşmaya, olmadık şeyleri söylemeye gerek var mı?

Değerli arkadaşlarım, ne demek isteniyor; bir defa, bu husus, ne esnafı ne çiftçiyi ne ücretliyi ne dürüst vergi mükellefini ilgilendiriyor; vergisi verilmiş mal ve kazançları tekrar vergilendirmek amacı da yok. Kaynağı belli olmayan kazanç olabilir mi, kaynağı belli olmayan irat olabilir mi?! Eğer, kamuoyu bilmiyorsa, en azından, o kazancın ve iradın sahibi onun kaynağını bilir.

Şu mu denilmek isteniyor: Bu değişiklik yanlıştır; yani, siz, “kaynağı ne olursa olsun diğer her türlü kazanç ve irat” demeyin. Ne diyelim; demek istiyorsunuz ki, kaynağı belli olmayan gelirleri vergidışında bırakın; bunu mu demek istiyorsunuz? Kaynağı belli olmayan gelirler vergidışı kalsın, vergi ödemesin, vuran vursun, alan alsın, kaçan kaçsın mı demek istiyorsunuz? Dün akşam, misal verdim "yastığımın altında duran, anamdan kalan 5 bin markı, ben, iki senede 3 trilyon yaptım" diyenler ancak bu maddeden korkarlar, bu değişiklikten korkarlar; yoksa, dürüst insanların bu değişiklikten korkmasına hiç gerek yok...

SAFFET ARIKAN BEDÜK (Ankara) – Ne demek istiyorsunuz?!

EMİN KUL (Devamla) – ...Kaldı ki, Komisyonda, bu maddenin müzakereleri üzerinde hiçbir parti bir tek önerge vermemiş. Belki, biraz sonra birçok önerge gelecek. En az da bir saatimizi işgal eden, bir bent üzerindeki değişiklikte konuşmalar oldu.

Takdirlerinize arz eder; saygılar sunarım. (ANAP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Kul.

SAFFET ARIKAN BEDÜK (Ankara) – Sayın Başkan, sayın konuşmacı söz aldığında, bir başka sözcünün konuşmalarını eleştirmeyi, adet haline getirdi. Oysa, bu madde üzerinde konuşacağız. Dolayısıyla, yapılması istenilen şeyin ne olduğunu biz de tereddütle karşılıyoruz. Bizim konuşmalarımıza cevap verme mecburiyeti yok.

Dikkatinize sunuyorum. 

PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU BAŞKANI BİLTEKİN ÖZDEMİR (Samsun) – Söz istiyorum Sayın Başkan.

BAŞKAN – Buyurun.

PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU BAŞKANI BİLTEKİN ÖZDEMİR (Samsun) – Teşekkür ediyorum Değerli Başkanım.

Sayın milletvekilleri, madde üzerinde, maddenin amacını değiştiren değişik gruplara mensup değerli milletvekili arkadaşlarım, yorumlarda bulundular. Bu nedenle, maddenin kapsamını ve amacını, kısa bir biçimde sizlere sunma gereğini duyduk.

Değerli arkadaşlarım, bir defa, elde edilmiş olan gelirin kanunlarla yasaklanmış olması, vergi hukuku açısından bir anlam ifade etmez. İster karadır, ister beyazdır, ister gridir...

PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU BAŞKANI BİLTEKİN ÖZDEMİR (Devamla) – Ne olursa olsun; onlar, kendi suç hükümleri içerisinde zaten izlenir; ama, bu yöntemlerden hangisiyle olursa olsun, herhangi birinin, bir gelir sağladığı, bir malî güç sağladığı tespit edilirse, biz, onu, mevcut hükümler muvacehesinde de zaten vergilendirmek mecburiyetindeyiz; çünkü, vergiyi doğuran olayın kanunlarla yasaklanmış olması, onun vergilendirilmesine engel teşkil etmez.

İkincisi, burada, gizli bir servet beyanı iddiası ifade edilmektedir. Böyle bir şey mevzubahis değildir. Varlıklarını kanunun bütünlüğü içerisinde beyan edenlerin ve bundan sonra bu varlıklarındaki değişmeleri vergilendirilmiş kaynaklardan gösterenlerin, hiçbir suretle, servet vergisi veya buna benzer, imaen de olsa, herhangi bir düzenlemeye maruz olmaları söz konusu değildir.

Son olarak şunu ifade edeyim, bu düzenlemenin, servetle veya kanunlarla yasaklanan fiillerle doğrudan hiçbir suretle ilişkisi yoktur; veraset ve intikal yoluyla edinilen gelirin, kazanç veya servetlerle hiçbir suretle ilgili yoktur; servet beyanıyla ilgilisi yoktur. Tamamen, malî güç edinenlerin, belli usuller içerisinde vergilendirilmesi esprisini kavramaktadır. Bu hususu açıklığa kavuşturma gereğini duydum.

Hepinizi saygılarımla selamlarım. (ANAP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Özdemir.

Hükümet adına, Maliye Bakanı Sayın Zekeriya Temizel; buyurun.

MALİYE BAKANI ZEKERİYA TEMİZEL (İstanbul) – Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; aslında, bu yaptığımız yasa çalışmasıyla bir soruya yanıt arıyoruz: Türk vergi sisteminin temel sorunu nedir? Eğer, yaptığımız çalışmayla bunun yanıtını bulabilirsek, yaptığımız yasa çalışmasıyla bunun yanıtını bulabilir ve doğru olarak yanıt verebilirsek, Türk malî sistemini sağlıklı gelir kaynaklarına kavuşturup, sağlıksız gelir kaynaklarının ve bütçe açığının neden olduğu olumsuzlukları ortadan kaldırabiliriz.

Peki, Türk vergi sisteminin temel sorunu nedir?

Değerli arkadaşlar, Türk vergi sisteminin temel sorunu, herhangi bir şekilde gelir getiren bir faaliyette bulunup da yakasını vergi dairesine kaptırmış olanlar vergi altında inim inim inlerken, yaptıkları faaliyetlerin tanımlanamaması veya bulunmaması nedeniyle trilyonlar kazanıp da devlete beş kuruş vergi vermeyen insanların varlığıdır. Temel sorunumuz budur.

Bir taraftan, buradaki tanımlardan herhangi bir tanesine girmiş, vergi mükellefi olmuş ya maaşından her ay tıkır tıkır vergisi kesilmiş -nitekim, bu şekilde kesilen vergilerle, ödenen Gelir Vergisinin yüzde 50'sinden fazlasını işçiler, çalışanlar öder hale getirilmiş- diğer taraftan da, elde ettiği gelirlerin bu tanımlardan herhangi birisine girmemesi nedeniyle ya da yasanın yapıldığı sırada yapılmış olan sedüllerden herhangi bir tanesinin içerisine girmemesi nedeniyle vergilendirilmeyen trilyon lira kazançtan da hiçbir şekilde vergi ödenmemesi olmuştur.

Değerli arkadaşlar, temel sorunumuz budur, toplumu da rahatsız eden budur, sizleri de rahatsız eden budur, devletin bu duruma düşmesinin temel nedenlerinden bir tanesi de budur.

Peki, böyle bir olay nasıl ortadan kaldırılır? Böyle bir olayı ortadan kaldırmanın yolu; vergi sistemindeki diğer olumsuzlukları ortadan kaldırmanın yanında, vergilendirilecek gelirin tanımına, vergilendirme olasılığı olan, vergi ödeme gücü olan kişilerin her türlü kazancını vergi kapsamına alma şeklinde olur. Gelirin vergilendirilmesiyle ilgili -arkadaşlarımız, burada ayrıntısıyla söylediler- genelde iki teori vardır. Biri, net artış teorisi denilen teori; bir diğeri de, kaynak teorisidir. Kaynak teorisinde, gelir unsurlarının herbiri bir sedül olarak, bir parça olarak tanımlanmıştır ve o sedülün; yani, orada tanımlanan gelirin, elde edilme süreci içerisinde kayıtlara geçirilmesi suretiyle vergilendirilmesi sağlanır. Kayıtlara geçirilmezse ne olur; daha sonradan inceleme yapılır, incelemeyle elde edilen gelirin gerçek miktarı saptanmaya çalışılır.

Değerli arkadaşlar, şu anda hepimiz gayet iyi biliyoruz ki, Türkiye'nin idarî yapısı, vergi yapısı, hatta vergi yargı yapısı bütün mükelleflerin her birisinin teker teker bu süreç içerisinde gelirlerinin kavranmasına olanak tanımamaktadır. Dünyanın hiçbir tarafında da böyle bir olay yoktur zaten. Hiçkimse, bütün vergi mükelleflerinin faaliyetlerini teker teker izleyip de, o faaliyetlerin elde edilmesi sırasında gelirin tamamını kavrama gibi bir iddiada bulunmamaktadır; işte, kaynak teorisinin eksikliği buradadır. Onun yerine, gelirin kavranmasında, net artış teorisi denilen bir teori uygulanır. Bu teoriye göre de, gelir, her halükârda... Yani, bir gelir varsa, bu, mutlaka iki şekilde ortaya çıkar. Gelirin elde edilmesi sırasında bunun kavranıp kavranmaması o kadar önemli değildir. Nasıl ortaya çıkar; ya harcanır ya da tasarruf edilir.

Değerli arkadaşlar, işte, harcama veya tasarruf şeklinde ortaya çıkmış olan gelirin, gelir kaynağıyla ilişkilendirilmek suretiyle vergilendirilmesi net artış teorisi olarak adlandırılır. Demek ki, ortaya bir harcama çıktığı zaman, bir tasarruf çıktığı zaman "hangi faaliyette bulundunuz da böyle bir gelir elde ettiniz" diye, Türk vergi sisteminde sorma zamanı gelmiş ve geçmektedir; aksi takdirde, bunu kavramak mümkün değildir.

Eğer bu şekilde ortaya çıkmış harcama veya tasarrufun, yasalara uygun, vergisi ödenmiş ya da veraset suretiyle intikal etmiş ya da yasanın tanıdığı istisna hadleri içerisinde elde edilmiş bir gelirle ilişkisinin olduğunun kanıtlanması, ortaya konulması halinde vergilendirme diye bir olay kesin olarak olmamaktadır ve olmaz da.

Şu anda toplumu en fazla rahatsız eden olay nedir -hepiniz biliyorsunuz- vergi beyannamelerine bakıldığı zaman ya da vergi dairesinde adı bile olmayan insanların ortaya çıkan trilyon liralık servetleridir, uçaklarıdır, yatlarıdır, son model arabalarıdır veya başka bir şeyleridir. Böyle bir şey olduğu zaman toplum olarak rahatsız olmuyor muyuz; oluyoruz. Peki, bunu nasıl vergilendireceğiz; vergiyle böyle bir kazanç arasında nasıl bir ilişki kuracağız? Sistemimizin boşluğu burada; ya bu boşluğu dolduracağız, istisnaları, istisna dışında kalan kazançları ayrıntılı olarak sayıp da, bunlar vergi dışıdır, bunları vergilendirmek gibi bir amacımız kesin olarak yoktur; ancak, ben, burada bir kazanç elde edilmiş görüyorsam, bunu ya oradaki unsurlardan birisiyle ilişkilendiririm ya da vergilendiririm diyeceğiz.

Değerli arkadaşlar, şu, elimde gördüğünüz kalamoza gibi not, değişik ülkelerde gelirin tanımına ilişkin, hangi unsurların vergilendirileceğine ilişkin ayrıntılı bir inceleme. Açıp incelediğiniz zaman, bütün çağdaş ülkelerde benzer tanımlar görürsünüz; her birisinde sedüller teker teker sayar, en altında da der ki. "diğer kazançlar." Hatta, bazılarında çok net olarak "kaynağı ne olursa olsun her türlü kazanç" diye tanımın başına koyar.

Bir değerli arkadaşımız, biraz önce Almanya örneğini verdi; ama, bu kapsam içerisinde yapılacak, aşağı yukarı bütün örneklerin hepsinde, komşumuz Yunanistan'da da vardır, aynı şekilde Fransa'da vardır, Danimarka'da vardır, Avusturya'da vardır. Aşağı yukarı her ülkede "diğer gelir unsurları" diye bir tanım vardır. O gelir unsurunu, eğer, bu 7 tane kazanç unsurundan -bizde olduğu gibi- birisiyle ilişkilendirme olanağınız olursa, zaten, tutup, onun çerçevesinde vergilendirirsiniz. Amerika Birleşik Devletlerinde gelirin tanımı, aynen "kaynağı ne olursa olsun, bütün gelirler -üstelik de sınırsız olarak diye bir ibare de eklemek suretiyle- sınırlı olmaksızın” demek suretiyle- vergilendirme olanağına sahip her türlü geliri kavramaktadır.

İkincisi, Türkiye'de, şu tasarıdan sonra, ne servet üzerinden ne de servet kıyaslaması suretiyle herhangi bir vergi alınması amaçlanmamaktadır. Biz, bunu, ısrarla söylüyoruz; ama, bizim söylememiz elbette ki yetmez. Hepinizin önünde yasa tasarısı var, madde madde de tartışarak gidiyoruz. Servet kıyaslaması yöntemi, bir kişinin belirli bir dönemdeki servetiyle bir sonraki dönemdeki servetini kıyaslamak suretiyle aradaki fark üzerinden vergi almaktır. Böyle bir olay var mıdır bizim tasarımızda; yoktur değerli arkadaşlar, yoktur. Türkiye, 1980 öncesinde, çok uzun süre, servet kıyaslaması suretiyle vergi alma yöntemini denedi; başarısız oldu, terk etti.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafıntan kapatıldı)

BAŞKAN – Sayın Bakan, lütfen, toparlayın.

Biz bu tasarıyı sevk ederken, bu tasarının reform niteliğinde olan maddeleri var demiştik. Türkiye'de vergi sistemi, gelirin tanımından kaynaklanan -biraz önce belirttiğim tanımından kaynaklanan- zafiyetler taşımaktadır; işte, tasarımızın reform niteliği budur değerli arkadaşlar; fırsat buldukça, sizlere yeniden arz etmeye çalışacağım.

Teşekkür ederim Sayın Başkan. (DSP ve ANAP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Bakan.

Sayın Hükümet ve Sayın Komisyon, şahısları adına iki konuşmacıdan sonra söz aldıklarından -son sözün milletvekiline ait olduğu kuralı gereğince- şahısları adına üçüncü konuşmayı yapmak üzere, Sayın Necdet Tekin?.. Yok.

Sayın Aydın Tümen?.. Yok.

Sayın İsmail Özgün?.. Yok.

Sayın Cevat Ayhan?... Buyurun.

Şimdi, ben burada niye söz aldım; bu madde, mühim bir madde, 25 inci madde de, dün görüşlerimi arz etmiştim.

Ben, değerli Maliye Bakanı ve yanındaki teknisyen arkadaşların bu tip hazırlıkları ciddî yaptıklarına inanıyorum. Tabiî, burada bir siyasî platformda konuşuyoruz, tartışıyoruz; memleketin genel siyasî havası da her tasarının müzakeresine yansıyor. Onun için, buradaki konuşmaları, bazen başka sahalarda olan gerilimlerin de zaman zaman ortaya çıkan tezahürü şeklinde mütalaa etmek ve sabırla karşılamak lazım.

Ben, maddenin hayırlı olmasını diliyor; hepinize hürmetlerimi arz ediyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Ayhan.

Sayın milletvekilleri, madde üzerindeki görüşmeler tamamlanmıştır.

Madde üzerinde, biri Anayasaya aykırılık iddiasını içeren 14 önerge vardır. Madde iki fıkra olduğu için, Anayasaya aykırılık iddiasıyla birlikte toplam 9 önergeyi geliş sırasına göre okutup işleme koyacağım.

Sayın milletvekilleri, önergeler bir hayli uzun; Divan Üyesi arkadaşımızın, önergeleri oturarak okuması hususunu oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan çeşitli vergi kanunlarında değişiklik öngören 626 sıra sayılı kanun tasarısının 25 inci maddesiyle düzenlenen 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 2 nci maddesinde yer alan

"7- Kaynağı ne olursa olsun diğer her türlü kazanç ve iratlar." ibaresinin bu madde metninden çıkarılmasını saygılarımla arz ederim.

Aslan Polat Yakup Budak İ. Ertan Yülek

Erzurum Adana Adana

Ahmet Doğan Osman Hazer Celal Esin

Adıyaman Afyon Ağrı

Cemalettin Lafçı Rıza Ulucak Muhammet Polat

Amasya Ankara Aydın

Alaattin Sever Aydın Suat Pamukçu Hüsamettin Korkutata

Batman Bayburt Bingöl

Bitlis Bolu Çankırı

Zülfikar Gazi Ramazan Yenidede Ömer Naimi Barım

Çorum Denizli Elazığ

Tevhit Karakaya Lütfü Esengün Sıtkı Cengil

Erzincan Erzurum Adana

Ahmet Çelik Sıddık Altay Murtaza Özkanlı

Adıyaman Ağrı Aksaray

Faruk Ekinci Musa Okçu Feti Görür

Ankara Batman Bolu

Altan Karapaşaoğlu Ömer Vehbi Hatipoğlu Ahmet Cemil Tunç

Bursa Diyarbakır Elazığ

Şinasi Yavuz Nurettin Aktaş Mehmet Bedri İncetahtacı

Erzurum Gaziantep Gaziantep

Mehmet Sılay Mehmet Emin Aydınbaş Azmi Ateş

Hatay İçel İstanbul

Mehmet Fuat Fırat Hüseyin Kansu Osman Yumakoğulları

İstanbul İstanbul İstanbul

Hasan Dikici Zeki Ünal Fethi Acar

Kahramanmaraş Karaman Kastamonu

Salih Kapusuz Mikail Korkmaz Mustafa Kemal Ateş

Kayseri Kırıkkale Kilis

Mustafa Kemal Ateş Osman Pepe Veysel Candan

Kilis Kocaeli Konya

Hanifi Demirkol Turhan Alçelik Metin Kalkan

Eskişehir Giresun Hatay

Mustafa Köylü Saffet Benli Mustafa Baş

Isparta İçel İstanbul

İstanbul İstanbul İstanbul

İsmail Yılmaz Abdullah Özbey Zeki Karabayır

İzmir Karaman Kars

Kemal Albayrak Cafer Güneş Hüseyin Arı

Kırıkkale Kırşehir Konya

Abdullah Gencer Hasan Hüseyin Öz Lütfi Yalman

Konya Konya Konya

Metin Perli Yaşar Canbay Hüseyin Olgun Akın

Kütahya Malatya Ordu

Nezir Aydın Ahmet Demircan Musa Uzunkaya

Sakarya Samsun Samsun

Ahmet Nurettin Aydın Temel Karamollaoğlu Zülfükar İzol

Siirt Sıvas Şanlıurfa

Abdulkadir Öncel İsmail İlhan Sungur Şaban Şevli

Şanlıurfa Trabzon Van

Kâzım Arslan Rıza Güneri Mustafa Ünaldı

Yozgat Konya Konya

Ahmet Derin Fikret Karabekmez Sabahattin Yıldız

Kütahya Malatya Muş

Salih Katırcıoğlu Latif Öztek Ahmet Karavar

Niğde Samsun Şanlıurfa

Abdullah Arslan Maliki Ejder Arvas Fethullah Erbaş

Tokat Van Van

Abdullah Örnek

Yozgat

BAŞKAN – Diğer önergeyi okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan kanun tasarısının 25 inci maddesiyle değiştirilmesi öngörülen Gelir Vergisi Kanununun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının aşağıdaki şekilde değiştirilmesini arz ve talep ederiz.

“Madde 2 - Gerçek kişilerin bu kanun hükümlerine göre vergilendirilmesi gereken gelire giren kazanç ve iratlar şunlardır:

1. – Ticarî kazançlar;

2. – Ziraî kazançlar;

3. – Ücretler;

4. – Serbest meslek kazançları;

5. – Gayrimenkul sermaye iratları;

6. – Menkul sermaye iratları;

7. – Kaynağı ne olursa olsun diğer her türlü kazanç ve iratlar.”

Selahattin Beyribey Avni Kabaoğlu Güven Karahan

Bülent Akarcalı Ahmet Kabil

İstanbul Rize

BAŞKAN – Diğer önergeyi okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan kanun tasarısının 25 inci maddesiyle değiştirilmesi öngörülen Gelir Vergisi Kanununun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının aşağıdaki şekilde değiştirilmesini arz ve talep ederiz.

"Madde 2- Gelire giren kazanç ve iratlar şunlardır:

1. – Ticarî kazançlar;

2. – Ziraî kazançlar;

3. – Ücretler;

4. – Serbest meslek kazançları;

5. – Taşınmaz sermaye iratları;

7. – Kaynağı ne olursa olsun diğer her türlü kazanç ve iratlar."

Selahattin Beyribey Avni Kabaoğlu Güven Karahan

Kars Rize Balıkesir

Bülent Akarcalı Ahmet Kabil

İstanbul Rize

BAŞKAN – Diğer önergeyi okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan kanun tasarısının 25 inci maddesiyle değiştirilmesi öngörülen Gelir Vergisi Kanununun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının aşağıdaki şekilde değiştirilmesini arz ve talep ederiz.

1. – Ticarî kazançlar;

2. – Ziraî kazançlar;

3. – Ücretler;

4. – Serbest meslek kazançları;

5. – Gayrimenkul sermaye iratları;

6. – Menkul sermaye iratları;

7. – Diğer unsurlara girmeyen kaynağı ne olursa olsun her türlü kazanç ve iratlar."

Selahattin Beyribey Avni Kabaoğlu Güven Karahan

Kars Rize Balıkesir

Bülent Akarcalı Ahmet Kabil

İstanbul Rize

BAŞKAN – Diğer önergeyi okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan kanun tasarısının 25 inci maddesiyle değiştirilmesi öngörülen Gelir Vergisi Kanununun 2 nci maddesinin ikinci fıkrasının aşağıdaki şekilde değiştirilmesini arz ve talep ederiz.

"Bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça, gelirin unsurlarına giren kazanç ve iratlar gelirin tespitinde gerçek ve safî miktarları ile nazara alınır."

Erdoğan Toprak Yalçın Gürtan Cihan Yazar

İstanbul Samsun Manisa

Mustafa Karslıoğlu Halil Çalık

Bolu Kocaeli

BAŞKAN – Diğer önergeyi okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

"Bu Kanunda farklı bir uygulama yapılacağı yönünde hüküm bulunmadıkça, yukarıda yazılı kazanç ve iratlar gelirin tespitinde gerçek ve safî miktarları ile nazara alınır."

Erdoğan Toprak Yalçın Gürtan Cihan Yazar

İstanbul Samsun Manisa

Mustafa Karslıoğlu Halil Çalık

Bolu Kocaeli

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan kanun tasarısının 25 inci maddesiyle değiştirilmesi öngörülen Gelir Vergisi Kanununun 2 nci maddesinin ikinci fıkrasının aşağıdaki şekilde değiştirilmesini arz ve talep ederiz.

Erdoğan Toprak Yalçın Gürtan Cihan Yazar

İstanbul Samsun Manisa

Mustafa Karslıoğlu Halil Çalık

Bolu Kocaeli

“Bu Kanunda aksine hüküm yer almadıkça, yukarıda yazılı kazanç ve iratlar, gelirin tespitinde gerçek ve net tutarlarıyla dikkate alınır.”

BAŞKAN – Diğer önergeyi okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan kanun tasarısının 25 inci maddesiyle değiştirilmesi öngörülen Gelir Vergisi Kanununun 2 nci maddesinin ikinci fıkrasının aşağıdaki şekilde değiştirilmesini arz ve talep ederiz.

Erdoğan Toprak Yalçın Gürtan Cihan Yazar

İstanbul Samsun Manisa

Mustafa Karslıoğlu Halil Çalık

Bolu Kocaeli

“Bu kanunda farklı bir hüküm olmadıkca, yukarıda yazılı gelire giren kazanç ve iratlar, vergiye tabi gelirin tespitinde gerçek ve safî tutarlarıyla nazara alınır.”

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, şimdi okutacağım önerge, ayrıca Anayasaya aykırılık önergesi; onun için, okuttuktan sonra, hemen işleme koyacağım; bilgilerinize sunuyorum.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan 626 sıra sayılı kanun tasarısının 25 inci maddesi Anayasanın 73 üncü maddesine aykırıdır; tasarı metninden çıkarılmasını arz ve teklif ederiz.

Abdüllatif Şener Yakup Budak İ.Ertan Yülek

Sıvas Adana Adana

Adıyaman Afyon Ağrı

Cemalettin Lafçı Rıza Ulucak Muhammet Polat

Amasya Ankara Aydın

Alaattin Sever Aydın Suat Pamukçu Hüsamettin Korkutata

Batman Bayburt Bingöl

Mustafa Yünlüoğlu Ramazan Yenidede Ömer Naimi Barım

Bolu Denizli Elazığ

Lütfü Esengün Sıtkı Cengil Ahmet Çelik

Erzurum Adana Adıyaman

Murtaza Özkanlı Ömer Ekinci İsmail Özgün

Aksaray Ankara Balıkesir

Musa Okçu Feti Görür Zeki Ergezen

Batman Bolu Bitlis

Ömer Vehbi Hatipoğlu Naci Terzi Aslan Polat

Şinasi Yavuz Nurettin Aktaş Bedri İncetahtacı

Erzurum Gaziantep Gaziantep

Mehmet Sılay Emin Aydınbaş Azmi Ateş

Hatay İçel İstanbul

Hüseyin Kansu Hasan Dikici

İstanbul Kahramanmaraş

Ahmet Dökülmez Hayrettin Dilekcan Zeki Ünal

Kahramanmaraş Karabük Karaman

Fethi Acar Mikail Korkmaz Osman Pepe

Kastamonu Kırıkkale Kocaeli

Veysel Candan Hanifi Demirkol Kahraman Emmioğlu

Konya Eskişehir Gaziantep

Turhan Alçelik Metin Kalkan Saffet Benli

Giresun Hatay İçel

İstanbul İstanbul İstanbul

İsmail Yılmaz Abdullah Özbey Zeki Karabayır

İzmir Karaman Kars

Kemal Albayrak Hüseyin Arı Hasan Hüseyin Öz

Kırıkkale Konya Konya

Metin Perli Yaşar Canbay Nedim İlci

Kütahya Malatya Muş

Ahmet Demircan Musa Uzunkaya Ahmet Nurettin Aydın

Samsun Samsun Siirt

Temel Karamollaoğlu Zülfükar İzol Abdulkadir Öncel

Sıvas Şanlıurfa Şanlıurfa

Kemalettin Göktaş İsmail İlhan Sungur Şaban Şevli

Trabzon Trabzon Van

Kâzım Arslan Rıza Güneri Mustafa Ünaldı

Yozgat Konya Konya

Ahmet Derin Sabahattin Yıldız Salih Katırcıoğlu

Kütahya Muş Niğde

Latif Öztek Ahmet Karavar Abdullah Arslan

Samsun Şanlıurfa Tokat

Maliki Ejder Arvas Fethullah Erbaş İlyas Arslan

Van Van Yozgat

Abdullah Örnek

Yozgat

BAŞKAN – Sayın Komisyon, önerge hakkında görüşünüzü alalım.

PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU BAŞKANVEKİLİ METİN ŞAHİN (Antalya) – Efendim, önergeye katılmıyoruz.

BAŞKAN – Sayın Hükümet?..

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum.

ABDÜLLATİF ŞENER (Sıvas) – Söz istiyorum Sayın Başkan.

Buyurun Sayın Şener. (FP sıralarından alkışlar)

ABDÜLLATİF ŞENER (Sıvas) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşmekte olduğumuz tasarının 25 inci maddesini, aslında 24 üncü maddeyle birlikte değerlendirmek gerekmektedir.

Özellikle, 24 üncü maddede, tasarruf ve harcamalara kaynak teşkil etme ifadesiyle bir gelir tanımı verilmiş olmasının başka birtakım sorunları da ortaya çıkaracağı açıktır. Çünkü, daha önce, servet beyanının bulunduğu dönemlerde, vergi inceleme elemanlarının tamamına servet inceleme hakkı tanınmamıştı. Burada, tasarrufa kaynak teşkil eden, harcamaya kaynak teşkil eden her türlü değer artışının vergiye tabi olması, bir anlamda, inceleme elemanlarını, servetin, tasarrufların incelenmesine yöneltecektir ve burada bir sınır da çizilmemiş olduğu için, daha önceki servet incelemesinin aksine, vergi inceleme yetkisine sahip bütün elemanların ve Maliye memurlarının, doğrudan doğruya tasarrufa yönelmek suretiyle, değer artışlarını incelemesi gibi bir sonuç da ortaya çıkaracaktır.

Dolayısıyla, özet olarak söylemek istediğimiz nokta, Anayasanın 73 üncü maddesindeki, verginin kanunla belirleneceği ilkesine aykırı bir düzenleme, bu maddenin 7 nci bendinde yer almaktadır ve 80 ve 82 nci maddeler bu ucu açıklığı ve belirsizliği ve idarenin, verginin konusunu belirleme yetkisini ortadan kaldıracak niteliğe, özelliğe sahip değildir.

Bu bakımdan, Anayasaya aykırılık sebebiyle, bu maddenin düzeltilmesini veya metinden çıkarılmasını uygun görüyoruz.

Saygılar sunar, arz ederim. (FP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Şener.

Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler.. Önerge kabul edilmemiştir.

Şimdi, diğer önergeleri aykırılık derecesine göre işleme koyacağım.

YUSUF SELAHATTİN BEYRİBEY (Kars) – Sayın Başkan, imzamı geri alıyorum.

BAŞKAN – İmzanızı geri alıyorsunuz.

Sayın Beyribey'in imzasını geri alması nedeniyle, üç önergeyi işleme alamayacağım.

YALÇIN GÜRTAN (Samsun) – Sayın Başkan, ben de imzamı geri alıyorum.

BAŞKAN – Sayın Gürtan, imzanızı geri alıyorsunuz.

Efendim, bir önerge kalmıştır; onu okutup, işleme koyacağım:

Görüşülmekte olan çeşitli vergi kanunlarında değişiklik öngören 626 sıra sayılı kanun tasarısının 25 inci maddesiyle düzenlenen 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 2 nci maddesinde yer alan

"7. Kaynağı ne olursa olsun diğer her türlü kazanç ve iratlar" ibaresinin, bu madde metninden çıkarılmasını saygılarımızla arz ederiz.

Aslan Polat (Erzurum) ve arkadaşları

BAŞKAN – Sayın Komisyon?..

PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU BAŞKANVEKİLİ METİN ŞAHİN (Antalya) – Katılmıyoruz efendim.

BAŞKAN – Sayın Hükümet?..

MALİYE BAKANI ZEKERİYA TEMİZEL (İstanbul) – Katılmıyoruz Sayın Başkan.

BAŞKAN – Sayın Polat?..

ASLAN POLAT (Erzurum) – Açıklama yapmak istiyorum.

BAŞKAN – Buyurun. (FP sıralarından alkışlar)

ASLAN POLAT (Erzurum) – Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlarım.

Şimdi, bizim, bugün, burada, üzerinde sürekli olarak durduğumuz konu şudur: Bu kanunun eski maddesine bakarsanız, ticarî kazanç, ziraî kazanç, ücretler, gayrimenkul sermaye iratları falan diye yazılmıştır.

Yani, bizim istediğimiz şudur: Bir mükellef, devletle hangi kanun maddeleriyle muhatapsa, net olarak öğrensin, bilsin, bu, açık açık söylensin. Eğer "kaynağı ne olursa olsun diğer her türlü kazanç ve irat" deniliyorsa, o zaman, diğer maddelere hiç lüzum yok; çünkü, bu son madde hepsini de karşılar. Nerede bir kazanç veya neticesini bulan bir irat varsa, onları, kalksın, sorgulasın. O zaman, alttaki diğer bütün maddelere niye ihtiyaç var? Bugün, bütün Batı dünyasında, Batı âleminde olduğu ve eskiden beri bizde de mevcut olduğu gibi, bütün maddelerin tek tek, ziraî kazanç, ticarî kazanç diye yazılmasının manası neydi; devletler ile fertler, neyle muhatap olacaklarını birebir bilsinler diye.

Bir de, burada, Sayın Anavatan Partisi sözcüsü, biraz önce, konuşurken "muhalefet sözcüleri sadece vakit geçiriyorlar, önerge veriyorlar" diyor. Peki, ben bütün dinleyicilere soruyorum; şu ana kadar İktidar kanadının verdiği ve geri çekmediği bir önerge var mı?!

ASLAN POLAT (Devamla) – Baştan aşağı, sizin verdiğiniz naylon önergeler... Verdiğiniz hiçbir önergeyi müdafaa bile etmiyorsunuz ve hepsini, hemen geri çekiyorsunuz; ama, biz, burada, verdiğimiz her önergeyi, geliyoruz, müdafaa ediyoruz. Burada, önergelerin hangisinin naylon, hangisinin gerçek olduğunu halk görüyor ve anlıyor. Bunları düşünmeden, sadece "gelip burada konuşuyor, tenkit ediyor" diye cevap vermek yanlıştır. Ben, birinci fıkraya son olarak ilave edilen bu 7 nci bendin madde metninden çıkmasını istiyorum.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Sayın Polat, toparlıyorsunuz...

ASLAN POLAT (Devamla) – Eski 6 bent içerisinde yetersiz olan varsa, adlarını açık açık koyalım ve neyle muhatap olacağımızı açık açık bilelim. Muğlak maddelerle milleti tedirgin etmekten vazgeçin. Sonra, korkarım ki, şimdi, nasıl inanç ve düşünce özgürlüğüne baskı yaptıysanız, bu maddeyle de 1940'ların yol vergilerini getirirsiniz diye korkuyorum.

Hepinize saygılar sunarım. (FP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Polat.

Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemiştir.

Maddeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Madde kabul edilmiştir.

26 ncı madddeyi okutuyorum:

MADDE 26 - 193 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının ilk cümlesi ile 1 numaralı bendinin parantez içi hükmü aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılmış, maddeye üçüncü fıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiş ve maddenin dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Ticaret ve sanat erbabından aşağıda yazılı şekil ve suretle çalışanlar gelir vergisinden muaftır.”

“Esnaf muaflığı şartlarını topluca taşıyanlar bu muaflıktan yararlanabilmek için ilgili esnaf odasına kayıt olmak ve durumlarını tevsik etmek suretiyle belediyeden “Esnaf Muaflığı Belgesi” almak zorundadırlar. Belediyelerce esnaf muaflığı belgesi bir takvim yılı için verilir. Esnaf muaflığı belgesinin şekil ve muhtevasını tayin ve tespite ve uygulamaya ilişkin usulleri belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.

Esnaf muaflığından faydalananlar f