1. – Muğla Milletvekili Mustafa Dedeoğlu’nun, Muğla İlindeki seracıların ve çiftçilerin sorunlarına ilişkin gündemdışı konuşması ve Tarım ve Köyişleri Bakanı Mustafa Rüştü Taşar’ın cevabı

2. – Gümüşhane Milletvekili Lütfi Doğan’ın, son günlerde meydana gelen ve halkımızı olumsuz yönde etkileyen olaylara ilişkin gündemdışı konuşması

3. – Adıyaman Milletvekili Celal Topkan’ın, Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yapılmakta olan özelleştirmelere ilişkin gündemdışı konuşması ve DevletBakanı MehmetSalih Yıldırım’ın cevabı

1. – Almanya’ya gidecek olan DevletBakanı Ahat Andican’a, dönüşüne kadar, DevletBakanı Işılay Saygın’ın vekâlet etmesinin uygun görüldüğüne ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkeresi (3/1563)

2. – Portekiz’e gidecek olan DevletBakanı Burhan Kara’ya, dönüşüne kadar, DevletBakanı Eyüp Aşık’ın vekâlet etmesinin uygun görüldüğüne ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkeresi (3/1564)

3. – Amerika Birleşik Devletlerine gidecek olan DevletBakanı Güneş Taner’e, dönüşüne kadar, DevletBakanı Rüştü Kâzım Yücelen’in vekâlet etmesinin uygun görüldüğüne ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkeresi (3/1565)

4. – Birleşmiş Milletler ve Avrupa Ekonomik Komisyonu Başkanının vaki davetine icabet edecek olan milletvekillerine ilişkin Başkanlık tezkeresi (3/1566)

5. – Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanlığının, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Dair (1/761) Sayılı Kanun Tasarısının esas komisyon olarak Plan ve Bütçe Komisyonuna havale edilmesine ilişkin tezkeresi (3/1567)

6. – (9/18) esas numaralı Meclis Soruşturması Komisyonu Geçici Başkanlığının, Komisyonun başkan, başkanvekili, sözcü ve kâtip üye seçimini yaptığına ilişkin tezkeresi (3/1568)

1. – Erzincan Milletvekili Mustafa Kul ve 22 arkadaşının, TürkTicaretBankasının MerkezBankası Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna ait hisselerinin blok satışının mevzuata uygun olup olmadığının araştırılarak çalışanların kazanılmış haklarının korunması için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/270)

1. – Kütahya Milletvekili Mustafa Kalemli, Anavatan Partisi Genel Başkanı Rize Milletvekili Mesut Yılmaz, Doğru Yol Partisi Genel Başkanı İstanbul Milletvekili Tansu Çiller, Demokratik Sol Parti Genel Başkanı İstanbul Milletvekili Bülent Ecevit, Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Antalya Milletvekili Deniz Baykal ile 292 milletvekilinin; Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 83 üncü Maddesinin Değiştirilmesine Dair Kanun Teklifi ve Anayasa Komisyonu Raporu (2/676) (S. Sayısı : 232)

2. – Bayburt Milletvekili Ülkü Güney ve Ankara Milletvekili Yücel Seçkiner’in, 1076 Sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askerî Memurlar Kanunu ile 1111 Sayılı Askerlik Kanunlarında Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi ve İçtüzüğün 37 nci Maddesine Göre Doğrudan Gündeme Alınma Önergesi (2/669) (S. Sayısı : 338)

3. – Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu Tasarısı ile Antalya Milletvekili Deniz Baykal ve 39 arkadaşının, İstanbul Milletvekili Gürcan Dağdaş ve 6 arkadaşının, Trabzon Milletvekili Yusuf Bahadır ve 9 arkadaşının, İstanbul Milletvekili Ercan Karakaş ve 7 arkadaşının Aynı Mahiyetteki Kanun Teklifleri ve İstanbul Milletvekili Ercan Karakaş ve 2 arkadaşının İşçi ve Memur Emeklileri ile Bunların Dul ve Yetimlerinin Sendikalaşmasına İlişkin Kanun Teklifi ve Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler ve Plan ve Bütçe komisyonları raporları (1/702, 2/224, 2/929, 2/1000, 2/1023, 2/1024) (S. Sayısı : 553)

4. – Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun Tasarısı ve Anayasa Komisyonu Raporu (1/689) (S. Sayısı : 631)

1. – Konya Milletvekili Abdullah Gencer’in, geçici görevli personelin bakmakla yükümlü olduğu kişilerin Meclis bünyesindeki sağlık hizmetlerinden yararlandırılıp yararlandırılmayacağına ilişkin sorusu ve Türkiye BüyükMilletMeclisi Başkanı Hikmet Çetin’in yazılı cevabı (7/5004)

2. – Antalya Milletvekili BekirKumbul’un, PAL-MAR adlı bir şirkete EmlakBankası tarafından usulsüz kredi verildiği iddiasına ilişkin Başbakandan sorusu ve Devlet Bakanı Refaiddin Şahin’in yazılı cevabı (7/5089)

3. – KaramanMilletvekili Zeki Ünal’ın, 54 üncü ve 55 inci hükümetler döneminde yapılan personel atamalarına ilişkin sorusu ve Sanayi ve TicaretBakanı Yalım Erez’in yazılı cevabı (7/5173)

4. – Erzincan Milletvekili Naci Terzi’nin, Karadeniz’de kıyısı bulunan devletlerin bakanlarının bir gazinoda ağırlanmasına ilişkin sorusu ve DevletBakanı Yücel Seçkiner’in yazılı cevabı (7/5226)

5. – Bursa Milletvekili Ertuğrul Yalçınbayır’ın, Bursa-Osmangazi-Demirtaş Belediye Başkanlığında görevli bazı personelin emekli keseneklerine ilişkin sorusu ve Maliye Bakanı Zekeriya Temizel’in yazılı cevabı (7/5256)

6. – Ankara Milletvekili Saffet Arıkan Bedük’ün, Şereflikoçhisar İlçesinde yaşayan kimsesiz kadınların barınma sorununa ilişkin sorusu ve DevletBakanı Hasan Gemici’nin yazılı cevabı (7/5280)

7. – Mardin Milletvekili Hüseyin Yıldız’ın, TMO’nun hububat ithal edeceği iddiasına ilişkin sorusu ve Tarım ve Köyişleri Bakanı Mustafa R. Taşar’ın yazılı cevabı (7/5290)

TBMM Genel Kurulu saat 14.00’te açılarak beş oturum yaptı.

Ağrı Milletvekili Mehmet Sıddık Altay’ın, memur ve emekli maaşlarına yapılacak artışlara ve bu kesimin içerisinde bulunduğu zorluklara,

Yozgat Milletvekili Kâzım Arslan’ın, Kamu Konutları Yönetmeliğinde Hükümetçe yapılan değişikliklere,

İlişkin gündemdışı konuşmalarına, Maliye Bakanı Zekeriya Temizel cevap verdi; İstanbul Milletvekili Halit Dumankaya da, bazı üniversitelerde başörtüsü uygulamasından kaynaklanan sorunlara ilişkin gündemdışı bir konuşma yaptı.

Romanya’ya gidecek olan :

Enerji ve Tabiî KaynaklarBakanı Mustafa Cumhur Ersümer’e, Orman Bakanı Ersin Taranoğlu’nun,

DevletBakanı Mehmet Cavit Kavak’a, SağlıkBakanı Halil İbrahim Özsoy’un,

DevletBakanı Işın Çelebi’ye, Bayındırlık ve İskân Bakanı Yaşar Topçu’nun,

DevletBakanı Rifat Serdaroğlu’na, Millî Savunma Bakanı ve Başbakan Yardımcısı İsmet Sezgin’in,

Başbakan A. Mesut Yılmaz’a, DevletBakanı ve Başbakan Yardımcısı Bülent Ecevit’in,

Vekâlet etmelerinin uygun görülmüş olduğuna ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkereleri ile

Bosna - Hersek HalkMeclisi Eşbaşkanları ve beraberlerindeki bir parlamento heyetinin ülkemizi ziyaretlerine ilişkin TBMM Başkanlığı tezkeresi,

Genel Kurulun bilgisine sunuldu.

Ankara Milletvekili Saffet Arıkan Bedük, Denizli Milletvekili Mehmet Gözlükaya, Erzurum Milletvekili Zeki Ertugay ve Ağrı Milletvekili Cemil Erhan’ın, (9/22) esas numaralı Meclis soruşturması önergesinden imzalarını geri çektiklerine ilişkin önergeleri okundu; yeterli sayıda imza
kalmadığından, soruşturma önergesinin işlemden kaldırılacağı ve gündemden çıkarılacağı
açıklandı.

(9/16) ve (9/17) esas numaralı MeclisSoruşturması Komisyonlarında değişen oranlar nedeniyle CHP Grubuna düşen birer üyelik için, 3 kat olarak gösterilen adaylar arasından adçekme suretiyle seçim yapıldı.

Gündemin “Kanun Tasarı ve Teklifleriyle Komisyonlardan Gelen Diğer İşler” kısmının :

2 nci sırasında bulunan 232,

4 üncü sırasında bulunan 553,

5 inci sırasında bulunan 631,

Sıra sayılı kanun tasarıları ve tekliflerinin görüşmeleri, komisyon yetkilileri GenelKurulda hazır bulunmadıklarından,

Ertelendi;

Alınan karar gereğince, 19 Haziran 1998 Cuma günü saat 14.00’te toplanmak üzere, birleşime 23.30’da son verildi.

Kastamonu Konya

Kâtip Üye Kâtip Üye

Gaziantep

Kâtip Üye

1. – BartınMilletvekili Köksal Toptan’ın, Yükseköğretim Kurumları Teşkilâtı Hakkında 41 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin DeğiştirilerekKabulüne Dair 2809 Sayılı Kanun ile 78 ve 190 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi ve İçtüzüğün 37 nci Maddesine Göre Doğrudan Gündeme Alınma Önergesi (2/88) (S.Sayısı : 692) (Dağıtma tarihi : 19.6.1998) (GÜNDEME)

3. – Sermaye Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılması ile Ticaret ve Sanayi Odaları, Ticaret Odaları, Sanayi Odaları, Deniz Ticaret Odaları, Ticaret Borsaları ve Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesine Dair Kanun Tasarısı ve Plan ve Bütçe Komisyonu Raporu (1/737) (S. Sayısı : 695) (Dağıtma tarihi : 19.6.1998) (GÜNDEME)

4. – Yedek Subaylar ve Yedek Askerî Memurlar Kanunu ile Askerlik Kanununda DeğişiklikYapılması Hakkında Kanun Tasarısı ve Millî Savunma Komisyonu Raporu (1/771) (S. Sayısı : 698) (Dağıtma tarihi : 19.6.1998) (GÜNDEME)

1. – Erzincan Milletvekili Mustafa Kul ve 22 arkadaşının, TürkTicaret Bankasının Merkez Bankası Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna ait hisselerinin blok satışının mevzuata uygun olup olmadığının araştırılarak çalışanların kazanılmış haklarının korunması için alınması gereken
tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Anayasanın 98 inci, İçtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri
uyarınca bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/270) (Başkanlığa geliş tarihi : 16.6.1998)

BAŞKAN – Türkiye Büyük Millet Meclisinin 105 inci Birleşimini açıyorum. (DSP sıralarından alkışlar)

METİN BOSTANCIOĞLU (Sinop) – Sayın Başkanım, bizim Grubumuzda çoğunluk vardır.

BAŞKAN – Efendim, DSP Grubunun çoğunluğunu görüyorum; ama, öteki grupların çoğunluğu yok.

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, ad okunmak suretiyle yoklama yapılacaktır; sayın üyelerin, Genel Kurul salonunda bulunduklarını yüksek sesle belirtmelerini rica ediyorum.

(Yoklama yapıldı)

BAŞKAN – Toplantı yetersayısı yok.

Özellikle iktidar grubundaki arkadaşlar, aslında karar almak kolay da kararın gereğini yerine getirmek gerekli.

ÜLKÜ GÜNEY (Bayburt) – Bugün cuma günü, onun için.

BAŞKAN – Yani, doğru canım, gelin, burada çalışalım, en süratli olarak. Biz, Başkanlık Divanı olarak, kendi inisiyatifimizi Meclisin çalışması yönünde süratle gösterelim.

BAŞKAN – Efendim, onlarla da dolmuyor maalesef.

ÜLKÜ GÜNEY (Bayburt) – Sayın Başkan değerli yorumunuz için size teşekkür ediyorum.

BAŞKAN – Efendim, birleşime 15 dakika ara veriyorum. Lütfen, 15 dakika sonra bütün arkadaşlarımız gelsin efendim.

BAŞKAN – Türkiye Büyük Millet Meclisinin 105 inci Birleşiminin İkinci Oturumunu açıyorum.

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, ilk oturumda yapılan yoklamada toplantı yetersayısı bulanamadığından, birleşime ara vermiştik.

Yeniden yoklama yapacağım; sayın milletvekillerinin, Genel Kurul salonunda olduklarını yüksek sesle belirtmelerini rica ediyorum.

(Yoklama yapıldı)

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, toplantı yetersayımız vardır; çalışmalarımıza başlıyoruz.

Gündeme geçmeden önce, üç arkadaşa gündemdışı söz vereceğim.

BAŞKAN – Birinci gündemdışı söz, seçim bölgesi olan Muğla İline bağlı ilçelerdeki seracılar ve çiftçilerin sorunlarıyla ilgili olarak gündemdışı söz isteyen, Muğla Milletvekili Sayın Mustafa Dedeoğlu'na verilmiştir efendim.

Buyurun Sayın Dedeoğlu.

Süreniz 5 dakikadır.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bölgemizdeki seracılar ve çiftçilerin sorunlarıyla ilgili olarak gündemdışı söz almış bulunuyorum. Öncelikle, Yüce Meclise en içten saygılarımı sunuyorum.

Bildiğiniz gibi, Muğla İlimiz ve içelerimizde yaşayan halkımızın büyük çoğunluğu, geçimini ziraatçılıkla ve özellikle de seracılıkla sağlamaktadır. Seracılık, oldukça yoğun emek ve masraf gerektiren zahmetli bir iştir. Bölgedeki Fethiye, Ortaca, Dalaman, Köyceğiz ve yine, Kaş'ın Kınık, Ova gibi beldelerinde, nüfusun yüzde 80-85'i seracılıkla, özellikle domates üretimiyle uğraşmaktadır.

Domates tohumluğu yurt dışından ithal edilmekte olup, 10 gramlık domates tohumu 50-60 milyon liradan satılmaktadır. Domates üreticisi, seralarda, dönüm başına en az 100 milyon liralık ilaç, 60-70 milyon liralık gübre kullanmak zorundadır; artı, gübre fiyatlarına yüzde 15 KDV uygulanmaktadır.

Aldığımız bilgilere göre, Suriye'den ülkemize domates girmekte ve paketlendikten sonra Rusya'ya ihraç edilmektedir. Kendi ülkemizde yetişen domatesler çöpe dökülürken, böyle bir uygulamanın nedenini anlamak mümkün değildir.

Bölgede pamuk ve diğer mahsullerle uğraşan çiftçimizin de hali perişandır; çünkü, son zamanlardaki yağışlar, ekili alanların su altında kalmasına neden olmuş, müteaddit defa yapılan ekimler boşa gitmiştir. Çiftçinin yeniden ekim yapmaya gücü kalmamıştır. Bu yıl plasman tahsisi yapılmadığından, çiftçimiz, yeni kredi alamamakta, vadesi gelmiş borcunu ödeyememektedir. Bölgedeki kavun üreticisinin durumu içler acısıdır. Geçen, yine, Fethiye Karaçulha toptancı halinde bir kavun üreticisine kavun fiyatını sorduğumuzda, 70 bin lira civarında olduğunu söylediler...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Sayın Dedeoğlu, süreniz bitti; lütfen, toparlayın efendim.

MUSTAFA DEDEOĞLU (Devamla) – Peki, Sayın Başkanım.

...Maliyetin ne olduğunu sorduk "150 bin liradan satarsak ancak kurtarır" dediler.

Yine, yörede, turizmle uğraşan esnaf çaresizlik içerisindedir. Yörede ve ülkemizde turizm, yüzde 60 oranında düşmüştür ve yine, Hükümetin dış ilişkilerle, dış siyasetle ilgili koyduğu tutumlar yüzünden ülkemizdeki turizm olayı sekteye uğramıştır. Dolayısıyla, yine, Alanya'da geçen gün bir kuyumcu dükkânında yaptığımız bir söyleşide, 13 ailenin Almanya'dan rezervasyon yaptırdığını; ancak, Sayın Başbakanın bir demeci yüzünden, 12 ailenin iptal ettirdiğini, sadece bir ailenin Türkiye'ye geldiğini söylediler. Yani, önümüzdeki günlerde, turizmde de büyük sıkıntı yaşanacaktır.

Ben, Hükümetin, hem çiftçimizle, ziraatçımızla ilgili hem de turizmcilerimizle ilgili konularda duyarlılık göstereceğini ve olayları çözüme ulaştıracağını düşünüyorum, bekliyorum ve Yüce Meclisimizi saygılarımla selamlıyorum. (DYP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Dedeoğlu.

Gündemdışı konuşmaya cevap vermek üzere, Tarım ve Köyişleri Bakanı Sayın Mustafa Rüştü Taşar; buyurun efendim.

Tarım sektöründeki gelişme ve gelecekteki dinamiklere paralel olarak, ürün bazında aldığımız, üretim ve ihracata yönelik teşvik ve desteklemeler, zaman içerisinde diğer ürünlere de yansıtılacaktır. Diğer taraftan, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı olarak çiftçilerimize yönelik hizmetlerimiz, hemen tüm tarım sektöründe devam etmektedir.

Tarım sektörünün dikensiz gül bahçesi olmadığını hepimiz biliyoruz. Yılların ihmalinden kaynaklanan problemlerin aşılması yolunda, zaten, Bakanlık olarak çalışmalarımızı gece gündüz devam ettirmekteyiz.

Yine, özellikle seracılık üretimimizin yoğun olduğu Muğla yöremizde, ziraî mücadele ilaçları yoğun olarak kullanılmakta ve üretimin kaliteli olmasını sağlayan bu girdi de desteklenmeye devam edilmektedir.

Saygıyla arz ediyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Bakan.

Gündemdışı konuşma cevaplandırılmıştır.

Aslında, biz, geçen hafta, Serik, Antalya ve Alanya'ya gittik; oradaki müstahsiller de bu domates fiyatlarından çok şikâyetçiydi; ama, neyse...

İLHAN AKÜZÜM (Ankara) – Politika yapma!..

BAŞKAN – Serikliler bana çok alkış tuttular, onun için onların isteklerini burada gündeme getirmek biraz vacip oldu.

BAŞKAN – İkinci gündemdışı söz, son günlerde halkımızın huzurunu olumsuz yönde etkileyen bazı olaylar müşahede edilmekte ve bu olaylar basınımızda da yer almaktadır; bu olumsuzlukların giderilmesi hususunda Genel Kurula düşüncelerini arz etmek isteyen Gümüşhane Milletvekili Sayın Lütfi Doğan'a verilmiştir.

Buyurun Sayın Doğan. (FP sıralarından alkışlar)

Süreniz 5 dakikadır.

LÜTFİ DOĞAN (Gümüşhane) – Sayın Başkan, muhterem milletvekilleri; gündemdışı söz almış bulunuyorum; konuyu, Değerli Başkanımız sizlere arz etti. Düşüncelerimi arz etmeye başlamadan önce, hepinizi en derin saygılarımla selamlıyorum.

Hepinizin bildiği bir gerçek şudur: Bir toplumun, özlediği huzur, güven ve nezahete erişebilmesi için, o toplumun içerisindeki en güçsüz, en zayıf kimseler, en güçlü olan kimselerden, haklarını, hiçbir zorluğa, hiçbir eziyete uğramadan alabilmelidirler. Üstün medeniyete erişmenin, huzur ve güvene ulaşmanın ana esası budur; aksi takdirde, güçsüzler himayesiz kalırsa, güçlüler istediğini yapacak olursa, o milletin, o toplumun yükselmeye erişmesi mümkün değildir.

Şimdi, geçmişten iki örnek vermek istiyorum; bunlardan birincisi şu: Murat Beyin -merhumun- Tarihî Umumîsinde okumuştum, sizler de bilirsiniz, Çin ileri gelenlerinden Konfüçyüs şöyle diyor: "Bir devlet yönetimi, eğer samimî, hakkaniyete, adalete bağlı olursa, kanunlar yapmadan da ülkesini yönetebilir; ama, hakkaniyete, adalete bağlı değilse, samimî değilse, kendisinin saygı göstermeyeceği kanunları yapması neye yarar."

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Efendim, süreniz bitti; lütfen, toparlayın Sayın Doğan.

Size eksüre verdim; buyurun.

LÜTFİ DOĞAN (Devamla) – Teşekkür ederim Sayın Başkanım.

... Bu memleketin ilerlemesi, yükselmesi, birliği, bütünlüğü ve huzur içerisinde olması için büyük gayretleriniz var; ama, buna rağmen -dün, Değerli Dumankaya arkadaşım da belirtti, daha başka kardeşler de belirttiler- bir süreden beri, birkısım evlatlarımızın kılık kıyafetine, bir iki devlet memurumuzun gözü ilişti, takıldı, rahatsızlık veriyor; şahsen bendeniz, bundan dolayı üzülüyorum.

Bizim inancımıza göre, bizim ahlakî telakkilerimize, bizim millî geleneklerimize göre, bir hocanın talebesi üzerindeki hakkı, ana babasından daha fazladır. Böyle olduğuna göre, devlete, millete zarar vermeden, hocalarına saygıda kusur etmeyen bu evlatlarımızın, Anayasanın da kendilerine tanıdığı haklardan yararlanmalarını temin edelim. Anayasa, diğer bütün kanunların üstünde olduğuna göre, Anayasanın 42 nci maddesi "eğitim, öğretim hakları önlenemez" demektedir; bu kadar açık, bu kadar sarih.

Eğer bir kusurları, eksiklikleri varsa, hocaları olarak ikaz etsinler. Kanunlara karşı gelenler varsa -ki zannetmiyorum, bu milletin evladı, bilerek bunu yapmaz- savcılarımız var, kim ne yapıyorsa haklarında kanunî takibatı yapar.

Bir de şunu düşünelim: Biz, etrafımızdaki insanlarla, devletlerle dostluk kurmak amacında olan bir milletiz. "Yurtta sulh, cihanda sulh" bizim için siyasî bir prensiptir, son derece de isabetlidir. Dünya milletleriyle dostluk kurmaya çalışırken, dikkat edelim, içimizdeki insanları incitmemiz, içimizdeki insanların, büyüklerine karşı hürmetsizlik duygusunu beslemelerini önlememiz veya böyle bir duygunun uyanmasına imkân vermememiz zarureti vardır.

Bir üzüntüm şudur: Geçenlerde gazetelerde bir haber yer aldı. Avrupa'daki bazı ülkeler diyorlar ki: "Biz güneydoğuda elçilikler kuralım." Şimdi, bu sözü söyleme cesaretini, daha açığı, cüretini gösterenlere, bunu yapamayacaklarını, bu millet, birliğiyle, bütünlüğüyle, iyiliğiyle, iyileştirmesiyle, fertlerini birbirlerine sevdirmesiyle; yöneteni yönetilene, yönetileni de yönetene güven duymasıyla ve bunu, içten duymasıyla temin eder; onlar da, o kötü düşüncelerinin cezasını kendileri çekerler.

Sayın Başkanımın müsamahasından dolayı kendilerine, dinlemek lütfunda bulunduğunuzdan dolayı da sizlere teşekkürlerimi arz ediyorum. (Alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Doğan.

Buyurun Sayın Topkan.

Süreniz 5 dakikadır.

CELAL TOPKAN (Adıyaman) – Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yapılmakta olan özelleştirmeler ve bu özelleştirmelerin bölgede oluşturduğu sıkıntılar konusunda yetkilileri ve sorumluları bölge halkı adına uyarmak için söz aldım; sizlere ve dinleyicilere saygılarımı sunuyorum.

Son günlerde yapılmak istenenlerle -yaşanmakta olan sorunlara çare bulmayı, işsizliği önlemeyi bir yana bırakın- halkın, ekmeği de elinden alınmak istenmektedir. Bir taraftan, büyük bir çaba ve uğraşla, olağanüstü hal bölgesinde ve kalkınmada öncelikli yörelerde işsizliğe çare olması amacıyla, istihdam yaratılması ve yatırımların teşvik edilmesi yasasını çıkarıyoruz, bu yasayla, bölgede yaşanmakta olan işsizliğe ve açlığa çare aradığımızı iddia ediyoruz; diğer taraftan da, üretim yapan ve insan istihdam eden kamu kurumlarından, Diyarbakır, Mardin, Batman, Şırnak, Siirt, Hakkâri, Bitlis ve Van illerindeki TEDAŞ'a ait elektrik dağıtım kuruluşlarını, Diyarbakır'daki Sümer Holdinge ait pamuklu sanayi işletmesi, et kombinaları, çimento fabrikalarını, Batman'daki TÜPRAŞ ve Petrol Ofisi AŞ gibi yatırım kuruluşlarını bir bir özelleştiriyoruz. Böylece, devlete ait olan bu kuruluşlarda çalışan insanların oluşturduğu 95 bin nüfusu, mevcut işsizler ve açlar ordusuna katarak, sokağa atılmalarına ortam hazırlıyoruz.

Bir taraftan, yasalar hazırlayıp bölge sorunlarına çareler arıyor görüntüsü vereceksiniz, diğer taraftan bölgede mevcut üretim ve istihdam sağlayan devlete ait işletmeleri yok pahasına satarak, bu kuruluşlarda çalışan yüzlerce insanın işsiz kalmasına ortam hazırlayacaksınız. Doğrusu, birbiriyle çelişen bu iki mantık arasında, milletvekili olarak ben, bir ilişki kuramıyorum. Uzun yıllardan beri siyaset yapan ve şu anda iktidarda olan deneyimli politika adamlarımızın bu çelişkiyi nasıl bağdaştırdıklarını, doğrusu, ben ve bölge halkı merak ediyoruz.

Adıyaman'da mevcut iki devlet yatırımından birisi olan çimento fabrikası özelleştirildi. Fabrika, özelleştirilmeden önce kâr eden bir kuruluş idi ve orada 250 işçi çalışıyordu. Özelleştirme sonrasında, hiçbir sosyal güvence sağlamadan, birçoğunun tazminatları dahi ödenmeden 120 işçinin işine son verildi; Adıyaman'daki mevcut işsizlere 120 ilave yapıldı.

İkinci devlet yatırımı olan Sümer Holdinge ait Adıyaman İplik ve Dokuma Fabrikasının 19 Haziran 1998 tarihinde satışı gerçekleşiyor. Şu anda bu kuruluş tam kapasiteyle çalışmakta olup, 450 işçi çalıştırmaktadır. Ayrıca dışarıya fason iş yaptırıyor.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Süreniz bitti; ek süre veriyorum, lütfen, toparlar mısınız.

CELAL TOPKAN (Devamla) – Sağ olun Sayın Başkanım.

Sizleri saygılarımla selamlıyor, Sayın Başkana da, hoşgörüsünden dolayı, teşekkür ediyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Topkan.

SALİH KAPUSUZ (Kayseri) – Sayın Başkan, Cumhuriyet Halk Partisi hem destek veriyor hem de arkasından şikâyet ediyor.

BAŞKAN – Canım, onların bileceği şey. Şimdi, Cumhuriyet Halk Partisi öyle düşünüyorsa... Siz de öyle düşünüyorsanız, siz de dışarıdan destekleyin, bir de çıkın tenkit edin; ne olacak... Bu böyle... Yani, özenti duyuyorsanız, siz de taklit edebilirsiniz diyorum.

Gündemdışı konuşmaya cevap vermek üzere, Devlet Bakanı Sayın Salih Yıldırım; buyurun.

DEVLET BAKANI MEHMET SALİH YILDIRIM (Şırnak) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Adıyaman Milletvekili Sayın Celal Topkan'ın gündemdışı konuşmasına yanıt vermek üzere huzurunuzdayım; hepinize saygılar sunuyorum.

Sayın Celal Topkan, yöre sorunlarını bilen ve bu sorunların çözümüne katkı sağlamak için özveriyle uğraş veren arkadaşlarımdan biridir; ancak, söylemlerinin bu çizgiyle bağdaştığını söylemem mümkün değil; kendisini muhalefette gören bir parlamenterin, öyle zannediyorum ki, seçmene ulaştırmak istediği iyi duygularını dile getirdi, bunun altını çizmek istiyorum.

Ben de, yöreden bir yurttaş, bir parlamenter ve Hükümet mensubu olarak, aktardığı sorunların, sıkıntıların çok büyük bir kısmına katılıyorum. Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesinde sosyoekonomik sorunların derinliğini de biliyorum, boyutunu da biliyorum.

Biz, 55 inci Hükümet olarak, görevi devraldığımızdan bu yana, bugüne kadar çok az hükümetin ve hükümet mensubunun yaptığı bir politikayı sergiledik. Biz, enkaz edebiyatı yapmadık. Biz, bu olumsuzlukları hangi koşullarda devraldık demedik; ancak, bunların giderilmesi konusunda, olanakları, imkânları, mevzuatı yan yana koyarak, bunu yaşama geçirmeye çalıştık. Her şeyden önce, az şikâyet etmesi gereken kişilerden birisinin Sayın Topkan olması gerekiyor; çünkü, devletin, bu yıl, yatırım için en çok yer ayırdığı illerden biri Adıyaman'dır ve güneydoğu illeri arasında üçüncü sıradadır.

Özelleştirmeyle alakalı bir konudaki haklılığına işaret etmek istiyorum. Özelleştirme, Türkiye genelinde uygulanmaya çalışılan ve büyük ölçüde başarı sağlanan belki bir uygulama; ancak, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerindeki özelleştirmede göz önünde bulundurulması gerekli olan önemli bir husus var: Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinin ekonomisinin esasını tarım oluşturur; tarımla alakalı sektörlerin öncelikli olarak özelleştirilmesinin, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerindeki ekonomik olumsuzlukta önemli katkı payı var; buna katılırım; özelleştirme sıralamasının iyi düşünülmesinin çok yerinde olacağını düşünürüm; ancak, üretkenliğe hiç katkısı olmayan, performansı çok düşük, yüzde 7 ilâ en iyisi yüzde 27 arasında çalışan işletmeleri bu koşullarda taşıyın diyebilecek bir devlet sorumlusunu düşünmek mümkün değil; bunun, ne arkadaşımın düşündüğü politikalarla ne de partisinin ekonomik mantığıyla bağdaşacağını zannetmiyorum.

Güneydoğu Anadolu Bölgesinde özelleştirilen kuruluşlar, gerçekten, 12'si yem sanayiine, 11'i süt mamüllerine, 7'si et kombinasına, 4'ü tekstile ve 10'u çimentoya ait olmak üzere toplam 44 kuruluşu kapsamaktadır.

Bunun yanı sıra, bu gibi birkaç küçük örneğin dışında, yöre müteşebbislerinin, işadamlarının ve çalışanlarının kurduğu ortaklıklara devredilen birçok kuruluş bulunmaktadır; Aşkale Çimento ve Kurtalan Çimento bunun örnekleridir.

Değerli Topkan'ın hassasiyetlerinin önemli bir kısmına katıldığımı belirtmek istiyorum; ancak, onun, burada, yörede, sadece işsizliği ortadan kaldırmayacak, sadece güneydoğunun değil, Türkiye'nin kaderini değiştirecek GAP Projesiyle alakalı güzellikleri de sergilemesini temenni ediyordum; çünkü, 9,5 milyon işsiz olduğunu düşündüğümüz ülkede 3 milyon 800 bin insana direkt iş olanağı sağlabilecek olan bu projenin en önemli merkezlerinden birisi de Adıyaman'dır. Ben, bana bu açıklama fırsatını verdiği için Değerli Topkan'a teşekkür ediyor, Yüce Meclise saygılar sunuyorum. (ANAP, DSP ve CHP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Bakan.

Gündemdışı konuşma cevaplandırılmıştır; bu suretle, gündemdışı konuşmalar da bitmiştir.

Cumhurbaşkanlığı tezkereleri vardır; okutuyorum:

17 Haziran 1998

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşmelerde bulunmak üzere, 19 Haziran 1998 tarihinde Almanya'ya gidecek olan Devlet Bakanı Prof. Dr. Ahat Andican'ın dönüşüne kadar; Devlet Bakanlığına, Devlet Bakanı Işılay Saygın'ın vekâlet etmesinin, Başbakanın teklifi üzerine, uygun görülmüş olduğunu bilgilerinize sunarım.

Süleyman Demirel

Cumhurbaşkanı

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

Öteki tezkereyi okutuyorum:

17 Haziran 1998

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşmelerde bulunmak üzere, 18 Haziran 1998 tarihinde Portekiz'e gidecek olan Devlet Bakanı Burhan Kara'nın dönüşüne kadar; Devlet Bakanlığına, Devlet Bakanı Eyüp Aşık'ın vekâlet etmesinin, Başbakanın teklifi üzerine, uygun görülmüş olduğunu bilgilerinize sunarım.

Süleyman Demirel

Cumhurbaşkanı

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

Öteki tezkereyi okutuyorum:

17 Haziran 1998

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşmelerde bulunmak üzere, 19 Haziran 1998 tarihinde Amerika Birleşik Devletlerine gidecek olan Devlet Bakanı Güneş Taner'in dönüşüne kadar; Devlet Bakanlığına, Devlet Bakanı Rüştü Kâzım Yücelen'in vekâlet etmesinin, Başbakanın teklifi üzerine, uygun görülmüş olduğunu bilgilerinize sunarım.

Süleyman Demirel

Cumhurbaşkanı

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığının bir tezkeresi vardır; okutuyorum:

18 Haziran 1998

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kuruluna

Birleşmiş Milletler ve Avrupa Ekonomik Komisyonu Başkanının vaki davetine istinaden, Türkiye Büyük Millet Meclisini temsilen 5 kişilik bir Parlamento heyetimizin 20-24 Haziran 1998 tarihleri arasında düzenlenen Globe Europe Parlamenterler Konferansına katılması, Türkiye Büyük Millet Meclisinin Dışilişkilerinin Düzenlenmesi Hakkındaki 3620 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi uyarınca Genel Kurulun 16 Haziran 1998 tarihindeki 102 nci Birleşiminde kabul edilmiştir.

Anılan Kanunun 2 nci maddesi uyarınca, heyetimizi oluşturmak üzere siyasî parti gruplarınca bildirilen üyelerimizin isimleri Genel Kurulun bilgilerine sunulur.

Hikmet Çetin

Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanı

Hüsnü Sıvalıoğlu Ali Rıza Bodur

Balıkesir İzmir

Kayseri Tekirdağ

Yusuf Bahadır

Trabzon

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

Bir Meclis araştırması önergesi vardır; okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Türk Ticaret Bankası, 9 Mart 1913 tarihinde Adapazarı'nda, Adapazarı esnafı ve tüccarlarının bir araya gelerek sermaye ve emeklerini birleştirmek suretiyle kurmuş oldukları ilk ulusal özel girişim bankasıdır.

Türk Ticaret Bankası, o tarihlerde, ülkede faaliyette bulunan yabancı bankaların katı tutumları ve tefecilerin ağır koşullarından bunalan tüccar ve esnafa uygun şartlarda kredi temin etmek, piyasada istikrarı sağlamak ve ulusal ticaretin gelişmesine yardımcı olmak amacıyla kurulmuştur.

Banka çalışanları ve emeklileri, 1997 yılına kadar yüzde 85 pay sahibi oldukları halde, 1996 ve 1997 yılı bilançolarının, kendilerine, ancak 250 milyon TL karşılığında verilebileceği söylenmiştir. Bu yıllara ait genel kurullar da yapılmadığı için, bankanın kötü duruma düşmesinde sorumluluğu olanların tespit edilmesi de mümkün olamamıştır.

Bankanın sorumlu olduğunu iddia ederek yönetimine el koyan Hazine, Tasarruf Mevduatı Fonundan bankaya para aktararak, altı ayda iki defa sermaye artırımına gitmiş ve bankanın sermayesini, 3 trilyon TL'den 120 trilyon TL'ye çıkarmıştır. Merkez Bankası Başkanı Gazi Erçel, fondan bankaya aktarılan bu para sonucunda, bankanın, sermaye artışıyla başabaş konuma geldiğini açıklamıştır. Açıklamadan, bankanın 120 trilyon TL zarar ettiği anlamı çıkmaktadır. 1994 yılında 3 trilyon TL sermayeyle 646 milyar lira, 1995 yılında 1,6 trilyon TL ve 1996 yılında 235 milyar TL kâr açıklanırken, 120 trilyon TL zarar anlamına gelen bu açıklama oldukça düşündürücüdür.

Sermaye artırımı son apel ödeme tarihi 11.7.1998 olduğu halde, fon, yüzde 84.52 payını, sermayeyi 50 trilyon TL göstererek satışa çıkarmıştır. Merkez Bankası Başkanı Gazi Erçel'in sermayeyi 120 trilyon TL'ye yükselttiğini açıklamasından sonra, satış ilanlarında, sermaye neden 50 trilyon TL olarak gösterilmiştir? Daha önce yüzde 85 hisseye sahip çalışanlar ve emeklilerin hissesi yüzde 13'e düşmüştür.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından Türkbankın yüzde 84,52 payı gazete ilanlarıyla satışa çıkarılırken, sermaye artışından önce yüzde 85 hisseye sahip olan 5 000 çalışan, 5 000 emekli ve bunların aile efratlarıyla birlikte yaklaşık 50 000 kişilik bir aileyi mağdur durumda bırakabilecek bir davranış tarzı içerisine girilerek, ne satış şartnamesinin oluşturulması sırasında kendilerine danışılmış ne de satış sırasında bir temsilci bulundurmaları istenmiştir. Satış şartnamesinin dahi kendilerine gösterilmediği Türkbank hissedarlarına banka yönetiminde yer verilmemiştir. Vakıfların, çalışanların ve emeklilerin kazanılmış haklarının ne olacağı belli değildir. Konunun direkt muhatapları olan çalışanlar, emekliler ve vakıfların, yapılan bu işlemlerin tamamen dışında bırakılmaları, kendilerine hiçbir güvence ve bilgi verilmemesi, 4 Mayısta başlatılan toplu iş sözleşmesi görüşmelerinin halen devam etmesi, insanlarda, haklı olarak tedirginliğe yol açmıştır. Bankanın satışı tamamlanmadan toplu iş sözleşmesi görüşmeleri bitirilmeliyken, görüşmeler uzatılmaktadır.

Mustafa Kul Nihat Matkap

Erzincan Hatay

Bülent Tanla Haydar Oymak

İstanbul Amasya

Ali Dinçer Tuncay Karaytuğ

Ankara Adana

Algan Hacaloğlu Hilmi Develi

İstanbul Denizli

Ali Şahin Şahin Ulusoy

Kahramanmaraş Tokat

Ayhan Fırat Metin Arifağaoğlu

Malatya Artvin

Eşref Erdem Bekir Kumbul

Ankara Antalya

Yüksel Aksu Atilâ Sav

Bursa Hatay

Zeki Çakıroğlu Yusuf Öztop

Muğla Antalya

Aydın Güven Gürkan Fatih Atay

İzmir Aydın

Altan Öymen Bekir Yurdagül

Mahmut Işık

Sıvas

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

Önerge, gündemde yerini alacak ve Meclis araştırması açılıp açılmaması konusundaki öngörüşmeler, sırasında yapılacaktır.

Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanlığının, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun Tasarısı hakkında, İçtüzüğün 34 üncü maddesi uyarınca verilmiş bir tezkeresi vardır; okutuyorum:

7.6.1998

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca hazırlanan ve Bakanlar Kurulunca 15.4.1998 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulan ve Başkanlığınızca 20.4.1998 tarihinde tali komisyon olarak Komisyonumuza, esas komisyon olarak Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabiî Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonuna havale edilen (1/761) esas numaralı "Sanayi ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun Tasarısı" ile ilgili yapılan inceleme ve değerlendirmelerde, tasarıyla, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının teşkilatı içinde, Esnaf ve Sanatkârlar Genel Müdürlüğünün kurulması ve ihtiyaç duyulan kadroların ihdas edilmesi öngörülmektedir.

Komisyonumuz, en geniş anlamıyla, kamu harcamalarının görüşülüp karara bağlandığı ve kamunun malî dengesinin tesis edildiği bir platformdur. Söz konusu tasarı, kamu giderleriyle doğrudan ilgilidir ve bütçenin malî yükünü artırıcı nitelikte bulunmaktadır. Diğer taraftan, yeni kadro ihdasına ilişkin düzenlemeler ise, tasarının bütünlüğü içinde ele alınarak değerlendirilmesi gereken bir husustur.

Bu nedenle, çeşitli tarihlerde esas komisyon olarak Komisyonumuza havale edilmiş bulunan diğer kadro ihdas tasarılarıyla birlikte, bu tasarının da esas komisyon olarak Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülüp değerlendirilmesi daha verimli, yararlı ve doğru olacaktır.

Gereğini tensiplerinize saygılarımla arz ederim.

Biltekin Özdemir

Samsun

Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanı

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, okunmuş bulunan tezkeredeki Plan ve Bütçe Komisyonunun talebi Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabiî Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonunca da uygun bulunduğundan, bu istem, İçtüzüğün 34 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, Başkanlığımızca gereği yerine getirilmek suretiyle, işlem tamamlanmıştır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Komisyonumuz başkan, başkanvekili, sözcü ve kâtip seçimi için 19.6.1998 Cuma günü saat 11.30'da toplanmış ve kullanılan 15 adet oy pusulasının tasnifi sonucu aşağıda ad ve soyadı belirtilen üyeler, karşılarında gösterilen oyları alarak başkan, başkanvekili, sözcü ve kâtip seçilmişlerdir.

Bilgilerinize sunulur.

Saygılarımla.

Komisyon Geçici Başkanı

Cemil Erhan

Ağrı

Başkan : Necati Albay (Eskişehir) (8 oy)

Sözcü : Bekir Yurdagül (Kocaeli) (8 oy)

Kâtip : Adil Aşırım (Iğdır) (14 oy)

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

Gündemin "Kanun Tasarı ve Teklifleriyle Komisyonlardan Gelen Diğer İşler" kısmına geçiyoruz.

Önce, yarım kalan işlerden başlıyoruz.

BAŞKAN – Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 83 üncü Maddesinin Değiştirilmesine Dair Kanun teklifinin ikinci müzakeresine başlayacağız.

Komisyon?.. Yok.

Müzakere ertelenmiştir.

BAŞKAN – Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu Tasarısının müzakeresine devam edeceğiz.

Komisyon?.. Yok.

Müzakere ertelenmiştir.

BAŞKAN – Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun Tasarısının müzakeresine başlayacağız.

Komisyon?.. Yok.

Müzakeresi ertelenmiştir.

Komisyon?.. Yerinde.

Hükümet?.. Yerinde.

Geçen birleşimde 5 inci maddenin oylamasında kalmıştık.

Şimdi, maddeyi oylarınıza sunuyorum: Maddeyi kabul edenler... (FP sıralarından "Karar yetersayısının aranmasını istiyoruz" sesleri)

Efendim "maddeyi kabul edenler" dedim, artık...

SALİH KAPUSUZ (Kayseri) – Sayın Başkan, lütfen...

BAŞKAN – Hayır, hayır...

Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Madde kabul edilmiştir. (FP sıralarından gürültüler)

SALİH KAPUSUZ (Kayseri) – Sayın Başkan, yanlış yapıyorsunuz.

BAŞKAN – Sayın Kapusuz, rica ediyorum... Neyi yanlış yapıyorum canım! (FP sıralarından gürültüler; ANAP ve DSP sıralarından alkışlar)

Efendim, rica ediyorum, tezahürata gerek yok; yani, burada görevimiz neyse, onu yapacağız.

Şimdi, Sayın Kapusuz, yanlış yapmıyorum, bizim şimdiye kadarki uygulamalarımız da böyle. Oylamaya geçmeden önce karar yetersayısının aranmasını isterseniz, hay hay; ama, oylamaya geçtikten sonra olmaz ki. (FP sıralarından "İstedik" sesleri) Yani, önceden bildirin bana.

ABDULKADİR ÖNCEL (Şanlıurfa) – Önce istedik; görmek istemiyorsunuz ki.

BAŞKAN – Neyse... 5 inci madde kabul edilmiştir.

6 ncı maddeyi okutuyorum:

MADDE 6. – 213 sayılı Kanunun 279 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Sayın Yılmaz, süreniz 10 dakikadır.

DYP GRUBU ADINA AYFER YILMAZ (İçel) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan 626 sayılı ve 12 ayrı vergi kanununda değişiklik getiren kanun tasarısının 6 ncı maddesi üzerinde Doğru Yol Partisinin görüşlerini ifade etmek üzere söz almış bulunuyorum. Yüce Meclisimizi saygıyla selamlarım.

Değerli milletvekilleri, Vergi Usul Kanununun iktisadî işletmelere dahil kıymetleri değerlemeye ilişkin bölümünde yer alan "menkul kıymetler" başlıklı 279 uncu maddesi üzerinde, görüşmelerini sürdürdüğümüz kanun tasarısının 6 ncı maddesi tümüyle değişiklik yapmakta ve yeniden bir düzenleme getirmektedir.

Yeni düzenlemenin gerekliliğini saptamak için, maddenin bugünkü mevcut hükmünü birlikte ele almamız gerekiyor. Maddenin bugünkü yazılışı şu şekilde: "Türk ve yabancı esham ve tahvilatı alış bedeliyle değerlenir."

Bu mevcut hüküm çerçevesinde, dönem sonunda, yani, yılın son gününde, işletmede mevcut olan hisse senedi, tahvil, bono gibi menkul kıymetlerin değerlendirilmesinde, alış bedeli esas alındığı için, söz konusu menkul kıymetlerin alış tarihinden itibaren yıl sonuna kadarki değerlerinde meydana gelen olumlu ya da olumsuz farklar, dönem kazancına yansıtılamamaktadır.

Başka bir deyişle, alınan menkul kıymetlerin değerlerinde yıl sonu itibariyle bir değişim olmasına rağmen, bu değişim farkı, o yıla ait kazancın hesaplanmasında dikkate alınamamaktadır.

Değerli milletvekilleri, o halde, şu anda görüşmekte olduğumuz kanun tasarısının 6 ncı maddesi ne gibi yeni hükümler getirmektedir bize?! .

Hepinizce bilindiği gibi, vergiler, tarih boyunca, kamu harcamalarının finansmanında kullanılan en güvenilir ve en sağlam gelir kaynağıdır. Ancak, bu temel fonksiyonunun yanı sıra, tasarrufların ve sermaye birikiminin artırılması yoluyla ekonomik büyümenin teşviki de, başka bir önemli fonksiyon olarak ortaya çıkmaktadır.

Yüce Meclisimizde yapacağımız düzenlemelerle, gelir dağılımını daha adil hale getirmeli, kişiler ve gelir unsurları bakımından tarafsız olmalıyız; rekabeti bozan müesseseleri düzeltmeli, sermaye piyasası yatırım araçlarının vergilenmesinde mümkün oldukça tarafsızlık ilkesini hâkim kılmalıyız.

Bu unsurlar, sanıyorum, hepimizce kabul edilen unsurlardır; ancak, görüştüğümüz bu madde çerçevesinde, bu unsurlardan biri aksamaktadır.

Tabiî ki, bütçe disiplini önemlidir. Bu konuda uzmanlaşmış bir kişi olarak, Hazinede çalışmış bir kişi olarak, bunun önemini inkar edemem; ancak, enflasyonu yüzde 50 olarak hedefleyen bir Hükümetin bütçesinde harcamalar yüzde 100 artırılıyor, gelirler de toplanabilecek şekilde programlanıp, gayri safî millî hâsılanın yüzde 7'si oranında olan açık 1998 için yüzde 8 olarak belirleniyorsa ve "bu programa uyduk" denilip bu program da istikrar programı olarak takdim ediliyorsa, bir yanlış tespit yapmıyor muyuz?!.

Biliyorsunuz ki "programın harcamalar kısmında yapabileceğimiz doğru tespitleri yaptık" denildi. Peki, gelirdeki artışlarımız neydi? Gelirdeki artışlarımız ise, kamu kâğıtlarının stopajlarından aldığımız gelirler ile kamuoyumuza yansıtmadığımız ve Kasım 1997'den itibaren devam eden hampetrol fiyatlarındaki düşüklüğün arasındaki farkın vergi olarak alınması değil midir? Yani, arızî bir olay.

Peki, harcamaların disipline edilebilmesi, kamuoyuna doğru mesajların verilebilmesi için, hangi yasalar bu Meclise getirildi, hangi düzenlemeler yapıldı ve önümüzde ilk olarak karşılaştığımız, bu vergi düzenlemesi değil midir?

Peki, olaya şöyle bakalım: Biz, sadece, muhalefetteki kara lensliler mi böyle bakıyoruz; her ne kadar renkli lens de takıp daha iyi görmeye çalışsak da, bu işi, sadece biz değil, galiba, pisayalar da böyle anlıyor.

Şimdi, bir bakalım... Eğer hedefler ve uygulamalar doğru ise, neden, kamu fiyat artışlarının durdurulduğu bir dönemde, üreticilerin bu kadar ezildiği bir dönemde, esnafa kapıların kapandığı bir dönemde özel sektörün fiyat artışlarından dertleniyoruz? Acaba, bu kesim, Hükümetin aldığı bu tedbirlerin etkisini algılayamıyor mu?!.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Yılmaz.

AYFER YILMAZ (Devamla) – Sayın Başkan...

BAŞKAN – Kanun maddelerinde süre uzatmıyorum.

Teşekkür ederim efendim, sağ olun. (DYP ve FP sıralarından gürültüler)

AYFER YILMAZ (Devamla) – Sayın Başkan, 1 dakikada toparlayabilir miyim?

BAŞKAN – Hayır, hayır, vermiyorum. (DYP ve FP sıralarından gürültüler)

KEMALETTİN GÖKTAŞ (Trabzon) – Sayın Başkan, konuşsun...

BAŞKAN – Efendim, olmaz, ben kanun maddelerinde süreyi uzatmıyorum.

Başka bir maddede ifade edersiniz.

Teşekkür ederim.

AYFER YILMAZ (Devamla) – Teşekkür ederim. (DYP sıralarından alkışlar)

TURHAN GÜVEN (İçel) – Sayın Başkan, sözünü tamamlasın, saygı sunsun.

BAŞKAN – Efendim, olur mu?.. Yani, burada konuşan her arkadaşımız maddeye bağlı konuşsa... Süre zaten çok fazla. Rica ediyorum... Bu işi ciddiyetle yapıyoruz.(DYP ve FP sıralarından gürültüler)

Arkadaşlar, ben her zaman böyleyim, kanun maddelerinde eksüre vermiyorum.

BAŞKAN – Olup olmayacağını sana sormayacağım herhalde, değil mi?

Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına, Sayın Nihat Matkap, buyurun efendim. (CHP sıralarından alkışlar)

Sayın Matkap, süreniz 10 dakika efendim.

Değerli milletvekilleri, tasarının 6 ncı maddesini, eğer Hükümetin teklif ettiği haliyle önümüze gelseydi, eğer başına bir kaza gelmemiş olsaydı, tasarının yararlı birkaç maddesinden biri olarak değerlendirme fırsatını bulabilecektik. Bu düşüncemi, bu yaklaşımımı, değerli milletvekilleri, size somut bir örnekle aktarmak istiyorum.

İnanıyorum ki, Sayın Bakan ve çalışma arkadaşları, gelinen bu durumdan hiç de hoşnut değil, hiç de memnun değil.

Bu nedenle, biz, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu olarak bir önerge verdik. Önergemiz, aynı, Hükümetin teklif ettiği ilk metindeki 6 ncı madde şeklinde önünüze gelecek. Eğer bu öneriyi yeniden kabul edebilirsek, Sayın Bakanın bu vergi kanunu tasarısıyla ilgili olarak kamuoyuna yaptığı açıklamalarda söylediği gibi, belki de 500 trilyon liralık daha vergi geliri elde edebileceğiz, belki de bu rakam daha da yükseklere çıkabilecektir. Tabiî, hem bu vergi gelirlerinde artışın sağlanması açısından hem de vergi adaleti açısından bu düzenlemenin mutlaka yapılmasında yarar görüyoruz.

Değerli arkadaşlarım, değilse, rant ekonomisini biraz daha teşvik etmiş olacağız, biraz daha himaye etmiş olacağız. Bütün siyasî parti sözcülerimiz, rant ekonomisinden üretim ekonomisine bir an önce geçişin gereği üzerinde duruyor; ancak, bunu, süslü laflarla gerçekleştiremeyeceğiz; bu anlayışımızı, ancak bu önerilerle hayata geçirme şansını bulabileceğiz.

Bu duygu ve düşüncelerle, hepinize saygılar sunuyorum. (Alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Matkap.

Şahısları adına, Sayın Cevat Ayhan.

SALİH KAPUSUZ (Kayseri) – Sayın Başkan, Grup adına Ertan Yülek.

BAŞKAN – Efendim, bildirin lütfen.

SALİH KAPUSUZ (Kayseri) – Bildiriyoruz efendim.

BAŞKAN – Şimdi mi bildiriyorsunuz?!

SALİH KAPUSUZ (Kayseri) – Evet efendim.

BAŞKAN – Peki; zamanında bildirseniz memnun olurum efendim.

SALİH KAPUSUZ (Kayseri) – Sağ olun Başkanım.

BAŞKAN – Efendim, biz, görevimiz neyse onu yapıyoruz.

SALİH KAPUSUZ (Kayseri) – Sayın Başkan "gruplar adına söz talebi var mı" diye soracaksınız.

BAŞKAN – Yok, sormam onu; niye grupları zor duruma sokayım?!

SALİH KAPUSUZ (Kayseri) – Hayır efendim; sormak mecburiyetindesiniz.

FP GRUBU ADINA İ. ERTAN YÜLEK (Adana) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan, kısaca “vergi reformu” denilen, fakat birçok kanunda değişiklik yapan tasarının 6 ncı maddesi üzerinde, Fazilet Partisinin görüşlerini sunmak üzere huzurunuzda bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Bu madde, 6 ncı madde; ama, esasında, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 279 uncu maddesinde bir değişiklik meydana getiren bir madde. Bir paragraftan ibaret olan bu madde, esasında oldukça önemli bir maddedir. Çok masum gibi veya bir paragraf olması sebebiyle önemsiz gibi görünen bu madde, esasında, birtakım yenilikler getirirken, birtakım ihtilafları da beraberinde getirmektedir.

Nitekim, Plan ve Bütçe Komisyonunda yapılan müzakerelerde -ben, daha sonra müzakere tutanaklarını da yanıma aldım, gördüm; aşağı yukarı 10 sayfadan fazla- bu konu, hakikaten çok geniş bir şekilde müzakere edilmiş ve bu madde, hem Hükümetten geldiği şekilden farklı bir duruma dönüşmüş altkomisyonda hem de Komisyonda müzakere edilirken birtakım değişikliklere uğramış. Öyle zannediyorum ki, hâlâ da, bu madde olgunlaşmamıştır. Bizim vermiş olduğumuz bazı önergelerle ve diğer önergelerle, zannediyorum ki, -Yüce Heyetinizin de tasvibine mazhar olursa- daha uygun bir hale gelecektir; ama, bu haliyle birtakım problemleri vardır.

Şimdi, bu madde ne getiriyor; daha evvel -ben, Doğru Yol Partisi sayın sözcüsünün belirttiği mevcut durum üzerinde durmuyorum- menkul kıymetler sadece alış fiyatlarıyla değerlendiriliyordu -çok kısa söylüyorum- bu yeni getirilen düzenlemeyle, hisse senetleri ve yatırım fonu katılma belgeleri alış bedeli ortalama değeriyle değerlendiriliyor; getirilen birinci farklılık bu.

İkincisi, vadesi iki yıl ve daha fazla olan devlet tahvilleri, Toplu Konut İdaresi, Kamu Ortaklığı İdaresi ve Özelleştirme İdaresi Başkanlıklarınca çıkarılan menkul kıymetler alış, bedeliyle değerlendiriliyor.

Bir üçüncü husus da "bunlar dışında kalan her türlü menkul kıymet, borsa rayiciyle değerlenir" deniliyor.

Şimdi, bu üç önemli değişiklikten -birtakım teferrutlar var; onlara girmiyorum, ana hatlarıyla anlatacağım- ne bekleniyor:

Beklenenin birisi, bir defa, çok çeşitli olan menkul kıymetlerin zamanında vergilendirilmesi öngörülüyor.

İkinci husus, vadeli devlet tahvillerinin veyahut da devlet borçlanmalarının vadesini uzatabilmek için, iki yıl ve daha fazla vadeli olan devlet tahvillerine ve buna benzer diğer kamu kâğıtlarına "alış bedeli" gibi yeni bir tabir getiriliyor.

Bir diğer önemli husus -biraz evvel belirtmiştim- vadesi iki yıl ve daha fazla olan devlet tahvilleri... Şimdi, bundan da maksat, devlet borçlanmalarının uzatılmasını temin etmektir.

Sayın Başkan, arkadaşlar; şimdi burada bir hususa temas etmek istiyorum. Bu Hükümet, hep, enkaz devraldığını, Türkiye'nin battığını, devlet borçlanmalarının vadelerinin -uzamış olmasına rağmen- kısaldığını, faizlerin yükseldiğini ve bunun için de enflasyonun yükselebileceğini söyleyerek ve "öyle ise, yükselebilecek enflasyonu biz yükseltelim" diyerek, 1997 Temmuz ayından itibaren Türkiye Cumhuriyeti tarihinde ikinci defa görülen yüksek bir enflasyon çıktı, yüzde 101'i buldu. Bu doğru mudur?..

Şimdi, bakın benim elimde bir tablo var; bu tablo, 1997 yılının ocak - haziran dönemi ile 1998 yılının ocak - haziran dönemindeki borçlanmayı ve vadeleri gösteriyor. Şimdi, ilgilenenler, lütfen yazın. O dönemde, ortalama faiz yüzde 99,6; vade 485 gün. Şimdi bakıyoruz, enflasyon indi denildiği zaman -ki, oradan bir noktaya geleceğim şimdi- ilk altı ayın ortalama faizi yüzde 106, 7 puan daha fazla; peki vade; vade 218 gün; yani, yarısından daha az. Bu mudur ekonominin iyiye gidişi?!

Peki, hemen söylüyorum şimdi; iki gün evvel bir devlet tahvili ihalesi yapıldı, yüzde kaçtan; yüzde 100'den.

DEVLET BAKANI RÜŞTÜ KÂZIM YÜCELEN (İçel) – Yanlış hesap...

İ. ERTAN YÜLEK (Devamla) – Yanlış hesap değil; yüzde 100'den yapıldı.

Peki, arkadaşlar, ben şimdi soruyorum -Hükümet, vadeyi uzatacağım derken, tahvili iki yıllık satamadı, bunu da bir yıllık sattı- dikkat buyurun, elimizi vicdanımıza koyalım ve çok tarafsız olarak düşünelim; eğer, bu Hükümet, yıl sonunda enflasyonu yüzde 50'ye indireceğim diyorsa ve şu anda yüzde 100'den bir borçlanma yapıyorsa, net olarak yüzde kaç veriyor; yüzde 50 veriyor; Allah'tan korkun, yüzde 50... Enflasyonun üzerinde yüzde 50 veriyor, bakın!.. Peki, memura ne veriyor; yine bir yıllık yüzde 56 veriyor. Çİftçiye ne veriyor, çiftçiye verdiğini söyleyeyim; buğdaya yüzde 60, çaya yüzde 83...

BAŞKAN – Sayın Yülek, bu maddede onlar yok efendim; bu değerlendirme maddesi, hisse senetlerinin değerlendirilmesi.

İ. ERTAN YÜLEK (Devamla) – Sayın Başkan...

BAŞKAN– Ama, bu, faiz; yani, devlet bütçesinin genel politikalarını ilgilendirmiyor .

İ. ERTAN YÜLEK (Devamla) – Hayır efendim... Sayın Başkan, bakınız, burada...

BAŞKAN – Arkadaşlar, mevzuya bağlı konuşacağız, rica ediyorum... Yani, burada kanun yapıyoruz; kanun yapmanın bir ciddiyeti var.(Alkışlar)

İ. ERTAN YÜLEK (Devamla) – Sayın Başkan, bakın, ben burada, bu maddenin önemli üç gayesinin bulunduğunu belirttim. Bunlardan birisinin...

BAŞKAN– Efendim, siz öyle diyebilirsiniz de, madde öyle değil.

İ. ERTAN YÜLEK (Devamla) – Ben maddeyi okuyayım Sayın Başkan.

BAŞKAN – Ben maliyeciyim, anlıyorum maddeyi.

İ. ERTAN YÜLEK (Devamla) – Maddeyi okuyayım: "vadesi iki yıl ve daha uzun olan devlet tahvilleri..." Bundan maksat, borçlanmanın vadesini uzatmaktır dedim. Bunun içinde geçiyor bu.

O halde, burada söylemek istediğim husus şu: Siz, istediğiniz kadar kanunları çıkarın, istediğiniz kadar buraya bu maddeyi koyun, eğer uygulamalarınız hatalı ise, uygulamalarınız yanlış ise ve siz, Türkiye'nin yüzde 99'undan aldığınızı yüzde 1'e vermeyi hedeflediyseniz, bu maddeden hiçbir şey çıkmaz; onu söylemek istiyorum. (FP sıralarından alkışlar) Sayın Başkan, söylediklerim, doğrudan doğruyla maddeyle ilgilidir. Ben vergi uzmanı değilim; ama, ekonomiyi buraya getirenlerden daha iyi bildiğimi iddia ediyorum. (FP sıralarından "Bravo" sesleri, alkışlar)

BAŞKAN– Bir konuyu uzman olmayanların, uzman olanlardan daha iyi anladığını sizden öğrendik efendim; teşekkür ederiz!.. (DSP sıralarından alkışlar)

İ. ERTAN YÜLEK (Devamla) – Sayın Başkan, eğer siz de dikkatlice okusaydınız, bu maddenin ne manaya geldiğini anlar ve benim sözümü kesmezdiniz.

Değerli arkadaşlarım, bu iş çok açık olarak ortadadır. Buradan ifade etmek istediğim husus şudur: Ben, şu anda siyaset yapmıyorum, bir hakikati ortaya çıkarıyorum. Lütfen, bu meseleyi düzeltelim, düzeltin. Neyi düzeltin? Eğer, enflasyon yüzde 50 ise, faiz yüzde 100'e yükselmez. Eğer yükseliyorsa, bu haksızlıktır; birilerinin hakkını alıp birilerine vermektir; çiftçinin hakkını alıp vermektir, memurun hakkını alıp vermektir. Bu, adaletsizliktir, bu adaletsizliği önlemek durumundayız; bunu da bu Meclis önleyecektir. (FP sıralarından alkışlar)

Arkadaşlar, onun için, bu maddede bazı değişiklikler teklif ettik. Umut ediyorum ki, yoruma daha az imkân verecek ve maddeyi daha iyi bir duruma getirecek bu önergelerimiz kabul edilir ve tamamı üzerinde iyi bir karar vermiş oluruz.

Saygılar sunuyorum. (FP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekür ederim Sayın Yülek.

Şahısları adına, Sayın Cevat Ayhan, buyurun. (FP sıralarından alkışlar)

Bizim amacımız, bu mübarek cuma günü memlekete hayırlı işler yapmaktır. (FP ve ANAP sıralarından alkışlar)

MİKAİL KORKMAZ (Kırıkkale) – Allah'ın her günü mübarektir Sayın Başkan.

KEMALETTİN GÖKTAŞ (Trabzon) – DYP'ye geçtikten sonra epey sağcı oldun!..

BAŞKAN – Buyurun Sayın Ayhan, süreniz 5 dakikadır.

CEVAT AYHAN (Sakarya) – Muhterem Başkan, muhterem üyeler; vergi kanunlarında değişiklik yapan kanun tasarısının 6 ncı maddesi üzerinde şahsen söz almış bulunuyorum; hepinizi hürmetle selamlarım.

Bu madde, menkul kıymetlerin değerlendirilmesini düzenleyen bir maddedir; üç kategori halinde bunları düzenlemekte; ya ortalama alış değerleriyle ya alış değerleriyle veya borsa rayiç değerleriyle düzenlemektedir. Tabiî, madde, Türkiye'de gelişen sermaye piyasasına göre, ihtiyaçları karşılamak için tadil edilmiştir.

Sermaye piyasasıyla ilgili kanun tasarısı da, Plan ve Bütçe Komisyonunda müzakere edilmiş, tamamlanmış; Genel Kurula da intikal etmek üzeredir. Önergelerle, ona paralel düzenlemeler de yapılmıştır.

Benim, burada bu maddeyle ilgili söylemek istediğim, menkul sermaye piyasasında farklılıkların olmaması, rekabetin sağlanması ve eğer birtakım entsrümanlar kullanılacaksa, bunların da, şirketlerin hisse senetlerinin sermaye piyasasında daha yüksek oranda sirküle etmesinin sağlanmasıdır.

Bize intikal eden bilgilere göre, halen, sermaye piyasasındaki hareketin yüzde 2'si hisse senedi, yüzde 98'i -takriben söylüyorum- diğer kıymetlerdir. Diğer kıymetler derken, bunların içinde de büyük ağırlık, devletin ihraç ettiği hisse senetleridir, tahvillerdir, bonolardır. Bu, tabiî, sermaye piyasasının, Türkiye'de sıhhatli olarak çalışmadığını göstermektedir. İş hayatından, zaman zaman, şikâyetleri de hep beraber görüyoruz, okuyoruz, dinliyoruz. Piyasadaki paranın yüzde 90'ına yakınını kamu çekmektedir. Bu da, devletin, bütçe açıkları sebebiyle, giderleri karşılamak için devamlı borçlanması ve hep bu kürsüde de tartıştığımız, Maliye teşkilatının da -Değerli Bakanı dahil- üzüntü duyduğu, devletin borçlarının, içborçlarının yüksekliği ve giderek bu borçların artmasıdır. Bu borçların artması, bir taraftan devletin sırtına büyük bir faiz yükü getirdiği gibi -daha önce de konuştuk- diğer taraftan da, piyasadaki parayı özel sektörün kullanıp yatırım yapmasını, üretimi artırmasını engellemektedir. Piyasadaki faizleri de belirleyen, devletin para ihtiyaçlarıdır. Devlet ne kadar, Hazine ne kadar bu piyasadan çekilirse, piyasadaki tasarruflar, paralar da o kadar yatırımlara gidecek, üretime dönüşecek, istihdamı artıracak ve Türkiye'nin kalkınması ve gelişmesi sağlanacak.

Biz, bir taraftan tasarrufları teşvik ederken, öbür taraftan da, tasarrufların gerçek manada yatırım ve üretime gideceği, iş hayatına gideceği bir düzenlemeyi getirme ihtiyacındayız, bunu destekleme ihtiyacındayız; ama, bunu, kanunla yapmanız mümkün değil. Bu, düzenlemelerin de ötesinde, devletin, Hazinenin, piyasadaki borçlanmadan giderek çekilmesiyle mümkündür. Tam tersine gelişmeler, bizi endişeye sevk etmektedir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Süreyi uzatmıyoruz Sayın Ayhan, kusura bakmayın...

CEVAT AYHAN (Devamla) – Teşekkür ederim, gözümden kaçtı.

BAŞKAN – Efendim, bir hanımefendinin süresini uzatmadıktan sonra, beyefendinin süresi uzatılır mı?

CEVAT AYHAN (Devamla) – Ben, bu maddedeki düzenlemenin hayırlı olmasını diliyor, teşekkür ediyorum. (FP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Ayhan.

MİKAİL KORKMAZ (Kırıkkale) – Sayın Başkan, biz, sizi seviyoruz.

BAŞKAN – Efendim, ben, usul ne ise onu yaparım. İktidar partileri gelir kanunu çıkarır, siz engelleme yaparsınız; beni ilgilendirmez...

BAŞKAN – Beyefendi, benim adaletimin zekâtı sizde yok; onu bilesiniz. (ANAP, DSP ve CHP sıralarından alkışlar)

Sayın Hükümet ve Sayın Komisyonun, bu aşamada konuşma istekleri var mı efendim?

MALİYE BAKANI ZEKERİYA TEMİZEL (İstanbul) – Evet Sayın Başkan.

BAŞKAN – Buyurun Sayın Bakan.

Sayın Bakan, süreniz 10 dakikadır.

MALİYE BAKANI ZEKERİYA TEMİZEL (İstanbul) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bu tasarının görüşülmesi sırasında, toplumu gerçekten çok ayrıntısıyla ilgilendiren ve yanlış anlaşılmaması gereken -yani, herkesin, ne gibi bir düzenleme geldiğini görmesini amaçladığımız- maddelerde, bütün Meclis katılsa bile, bazı açıklamaları yapmayı zorunlu görüyoruz.

Değerli arkadaşlar, şunu da açık olarak belirteyim ki: Bu ihtiyaç, sadece 55 inci Hükümetin yapmış olduğu düzenlemelerde ortaya çıkmış bir ihtiyaç değildir; 54 üncü Hükümet de, benzer bir düzenlemeyi Türkiye Büyük Millet Meclisine sunmuştur ve şu anda Türkiye Büyük Millet Meclisinin gündemindedir bu. Dolayısıyla, burada yapılan düzenleme, buna paralel düzenlemedir ve çok büyük ölçüde de benzerlikleri vardır. O nedenle de, özel sektör tahvilleri veya bonolarıyla ilgili getirilen ayrıcalık, şu anda diğer tasarıda da yer almaktadır.

Bu düzenlemenin de Türk vergi sistemi açısından çok hayırlı olacağı inancına sahip olarak huzurunuza getirdik.

Bu açıklamayı yapma zorunluluğunu duyup vaktinizi işgal ettiğim için özür diliyor, hepinize saygılar sunuyorum. (DSP ve ANAP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Bakan.

Şahsı adına, son konuşmayı yapmak üzere, Sayın Emin Kul; buyurun efendim.

EMİN KUL (İstanbul) – Vazgeçiyorum Sayın Başkan.

BAŞKAN – Sayın Necdet Tekin buyurun.

Süreniz 5 dakika efendim.

NECDET TEKİN (Kırklareli) – Sayın Başkan, sayın milletvekili arkadaşlarım; bu madde üzerinde birkaç şeyi ben de kısaca tekrar etmek istiyorum.

6 ncı maddeyle değişmede önce, bu madde eski haliyle, 26.6.1964 tarihinde 279 uncu madde olarak kabul edilmiş ve diyor ki: "Menkul kıymetler, Türk ve yabancı esham ve tahvilatı alış bedeliyle değerlenir." Şimdi, bu noktadan hareketle, o günden bugüne bazı ihtiyaçlar doğmuş ve sonuçta, Türkiye Cumhuriyeti Meclisi ve hükümetleri, yeni bir şeyler getirmek ihtiyacını duymuşlar. Bu madde, Türk vergi sistemini, vergi ertelemesiyle erozyona uğratan bir maddeydi ve bu maddeyle, reel olarak vergilendirmeye ileri bir adım atıldı; bu madde, açıkça, oluşmuş bir boşluğun doldurulma maddesidir.

Gider olarak, yıl içindeki giderleri malî bilançoda yazıyorsunuz; ama, gelirinizi eski sistemde buna dahil edemiyorsunuz; düzenlemenin ikincil amacı bu. Bu düzenlemenin üçüncül amacına gelince, borçlanma vadesini bir miktar uzatmaktır. Vadesi iki yıldan uzun olan borçlanmalar bu kapsam içinde değerlendirilmeyerek, ülkemizin ihtiyacı olan vergi gelirlerinin ve uzun vadeli borçlanmanın artırılacağını umut ediyor, hepinizi saygılar sunuyorum. (DSP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Tekin.

Madde üzerindeki konuşmalar bitmiştir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

626 sıra sayılı Kanun Tasarısının çerçeve 6 ncı maddesinin aşağıdaki şekilde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.

İ. Ertan Yülek Mehmet Altan Karapaşaoğlu İsmail Özgün

Adana Bursa Balıkesir

Kahraman Emmioğlu Yakup Budak Ali Oğuz

Gaziantep Adana İstanbul

Mehmet Emin Aydınbaş Ahmet Doğan Celal Esin

İçel Adıyaman Ağrı

Cemalettin Lafçı Rıza Ulucak Muhammet Polat

Amasya Ankara Aydın

Batman Bayburt Bolu

İsmail Coşar Zülfikar Gazi Ramazan Yenidede

Çankırı Çorum Denizli

Ömer Naimi Barım Tevhit Karakaya Lütfü Esengün

Elazığ Erzincan Erzurum

Sıtkı Cengil Ahmet Çelik Sait Açba

Adana Adıyaman Afyon

Mehmet Sıddık Altay Murtaza Özkanlı Ömer Faruk Ekinci

Ağrı Aksaray Ankara

Musa Okçu Zeki Ergezen Feti Görür

Batman Bitlis Bolu

Ömer Vehbi Hatipoğlu Ahmet Cemil Tunç Aslan Polat

Diyarbakır Elazığ Erzurum

Şinasi Yavuz Nurettin Aktaş Mehmet Bedri İncetahtacı

Erzurum Gaziantep Gaziantep

Mehmet Sılay Azmi Ateş Süleyman Arif Emre

Hatay İstanbul İstanbul

Hüseyin Kansu Osman Yumakoğulları Hasan Dikici

İstanbul İstanbul Kahramanmaraş

Hayrettin Dilekcan Fethi Acar Abdullah Gül

Karabük Kastamonu Kayseri

Salih Kapusuz Mikail Korkmaz Mustafa Kemal Ateş

Kayseri Kırıkkale Kilis

Osman Pepe Veysel Candan Hanifi Demirkol

Kocaeli Konya Eskişehir

Kahraman Emmioğlu Turhan Alçelik Metin Kalkan

Gaziantep Giresun Hatay

Mustafa Köylü Saffet Benli Ekrem Erdem

Isparta İçel İstanbul

İsmail Kahraman Bahri Zengin Avni Doğan

İstanbul İstanbul Kahramanmaraş

Abdullah Özbey Zeki Karabayır Memduh Büyükkılıç

Karaman Kars Kayseri

Cafer Güneş Hüseyin Arı Hasan Hüseyin Öz

Kırşehir Konya Konya

Metin Perli Yaşar Canbay Nedim İlci

Kütahya Malatya Muş

Hüseyin Olgun Akın Ahmet Demircan Ahmet Nurettin Aydın

Ordu Samsun Siirt

Zülfükar İzol Abdulkadir Öncel İsmail İlhan Sungur

Şanlıurfa Şanlıurfa Trabzon

Şaban Şevli Kâzım Arslan T. Rıza Güneri

Van Yozgat Konya

Mustafa Ünaldı Ahmet Derin Fikret Karabekmez

Konya Kütahya Malatya

M. Salih Katırcıoğlu Latif Öztek Ahmet Karavar

Niğde Samsun Şanlıurfa

Abdullah Arslan Bekir Sobacı Maliki Ejder Arvas

Tokat Tokat Van

Fethullah Erbaş Abdullah Örnek

Van Yozgat

"MADDE 6.– 213 Sayılı Kanunun 279 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, önergeler uzun olduğu için, Divan Üyesi arkadaşımızın oturarak okumasını oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmiştir.

KEMALETTİN GÖKTAŞ (Trabzon) – Engelleme değil, önergede imzalarımız var.

BAŞKAN – Peki, Sayın Göktaş, zatıâlinizin de ismini devamlı okuyacağız.

Diğer önergeyi okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

626 sıra sayılı kanun tasarısının çerçeve 6 ncı maddesinin aşağıdaki şekilde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.

Mehmet Altan Karapaşaoğlu İ. Ertan Yülek İsmail Özgün

Kahraman Emmioğlu Yakup Budak Ali Oğuz

Gaziantep Adana İstanbul

Mehmet Emin Aydınbaş Ahmet Doğan Celal Esin

İçel Adıyaman Ağrı

Cemalettin Lafçı Rıza Ulucak Muhammet Polat

Amasya Ankara Aydın

Alaattin Sever Aydın Suat Pamukçu Mustafa Yünlüoğlu

Batman Bayburt Bolu

İsmail Coşar Zülfikar Gazi Ramazan Yenidede

Çankırı Çorum Denizli

Ömer Naimi Barım Tevhit Karakaya Lütfü Esengün

Elazığ Erzincan Erzurum

Sıtkı Cengil Ahmet Çelik Mehmet Sıddık Altay

Adana Adıyaman Ağrı

Aksaray Ankara Batman

Feti Görür Ömer Vehbi Hatipoğlu Ahmet Cemil Tunç

Bolu Diyarbakır Elazığ

Aslan Polat Şinasi Yavuz Nurettin Aktaş

Erzurum Erzurum Gaziantep

Azmi Ateş Hüseyin Kansu Osman Yumakoğulları

İstanbul İstanbul İstanbul

Hasan Dikici Zeki Ünal Fethi Acar

Kahramanmaraş Karaman Kastamonu

Salih Kapusuz Mikail Korkmaz Mustafa Kemal Ateş

Kayseri Kırıkkale Kilis

Osman Pepe Veysel Candan Hanifi Demirkol

Kocaeli Konya Eskişehir

Turhan Alçelik Mustafa Köylü Ekrem Erdem

Giresun Isparta İstanbul

İsmail Kahraman Abdullah Özbey Zeki Karabayır

İstanbul Karaman Kars

Memduh Büyükkılıç Cafer Güneş Hüseyin Arı

Kayseri Kırşehir Konya

Hasan Hüseyin Öz Metin Perli Yaşar Canbay

Konya Kütahya Malatya

Nedim İlci Hüseyin Olgun Akın Ahmet Demircan

Muş Ordu Samsun

Ahmet Nurettin Aydın Zülfükar İzol Abdulkadir Öncel

Siirt Şanlıurfa Şanlıurfa

Kemalettin Göktaş İsmail İlhan Sungur Şaban Şevli

Trabzon Trabzon Van

Kâzım Arslan T. Rıza Güneri Mustafa Ünaldı

Yozgat Konya Konya

Ahmet Derin Fikret Karabekmez M. Salih Katırcıoğlu

Kütahya Malatya Niğde

Latif Öztek Ahmet Karavar Abdullah Arslan

Samsun Şanlıurfa Tokat

Bekir Sobacı Maliki Ejder Arvas Fethullah Erbaş

Tokat Van Van

Abdullah Örnek

Yozgat

"Madde 6. – 213 sayılı Kanunun 279 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

'Madde 279. – Hisse senetleri ve yatırım fonu katılma bedelleri alış bedeli ortalama değeriyle, vadesi iki yıl ile daha uzun olan devlet tahvilleri, Toplu Konut İdaresi, Kamu Ortaklığı İdaresi ve Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca çıkarılacak menkul kıymetler alış bedeliyle, bunlar dışında kalan her türlü menkul kıymet borsa rayici ile değerlenir. Borca rayici yoksa veya borsa rayicinin muvazaalı bir şekilde oluştuğu anlaşılırsa değerlenmeye esas bedel, menkul kıymetin alış bedeline vadesinde elde edilecek gelirin (kur farkları dahil) iktisap tarihinden değerlenme gününe kadar geçen süreye isabet eden kısmın eklenmesi suretiyle hesaplanır. Ancak borsada işlem görmeyen getirisi ihraç edilen kâr ve zararına bağlı olarak doğan veya değerleme günü itibariyle hesaplanması mümkün olmayan menkul kıymetler alış bedelinin ortalama değeri ile değerlenir.

BAŞKAN – Öteki önergeyi okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

626 sıra sayılı yasa tasarısının 6 ncı maddesinin aşağıdaki şekilde değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.

Saygılarımızla.

Nihat Matkap Şahin Ulusoy Bekir Yurdagül

Hatay Tokat Kocaeli

Metin Arifağaoğlu Ali Rıza Bodur Algan Hacaloğlu

Artvin İzmir İstanbul

Altan Öymen

İstanbul

"Madde 6.- 213 Sayılı Kanunun 279 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Madde 279. – Hisse senetleri ile fon portföyünün en az yüzde 51'i Türkiye'de kurulmuş bulunan şirketlerin hisse senetlerinden oluşan yatırım fonu katılım belgeleri alış bedeliyle bunlar dışında kalan her türlü menkul kıymet borsa rayici ile değerlenir. Borsa rayici yoksa veya borsa rayicinin muvazaalı bir şekilde oluştuğu anlaşılırsa, değerlemeye esas bedel, menkul kıymetin alış bedeli vadesinde elde edilecek gelirin (kur farkları dahil) iktisap tarihinden değerleme gününe kadar geçen süreye isabet eden kısmının eklenmesi suretiyle hesaplanır. Ancak borsa rayici bulunmayan, getirisi ihraç edenin kâr ve zararına bağlı olarak doğan ve değerleme günü itibariyle hesaplanması mümkün olmayan menkul kıymetler alış bedeliyle değerlenir.

BAŞKAN – Öteki önergeyi okutuyorum.:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan kanun tasarısının 6 ncı maddesiyle değişiklik yapılan 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 279 uncu maddesinde yer alan "yatırım fonu katılma belgeleri" ibaresinin "fon portföyünün yüzde 51'i Türkiye'de kurulmuş bulunan şirketlerin hisse senetlerinden oluşan fonların katılım belgeleri" olarak değiştirilmesini arz ve teklif ederiz.

Metin Bostancıoğlu Ali Ilıksoy Metin Şahin

Sinop Gaziantep Antalya

Uğur Aksöz Ülkü Güney Bayburt Adana

BAŞKAN – Şimdi, en aykırı önergeyi tekrar okutup, işleme koyacağım:

Hatay Milletveki