1. — TBMM Başkanvekili Yasin Hatipoğlu’nun, 18 Mart Çanakkale Zaferi nedeniyle günün anlam ve önemine ilişkin konuşması

1.—Ankara Milletvekili Saffet Arıkan Bedük’ün, 18 Mart Çanakkale Zaferi nedeniyle günün anlam ve önemine ilişkin gündemdışı konuşması

2. —Ankara Milletvekili Ağâh Oktay Güner’in, 18 Mart Çanakkale Zaferi nedeniyle günün anlam ve önemine ilişkin gündemdışı konuşması

3. —Afyon Milletvekili Osman Hazer’in, 18 Mart Çanakkale Zaferi nedeniyle günün anlam ve önemine ilişkin gündemdışı konuşması

C) GENSORU, GENEL GÖRÜŞME, MECLİS SORUŞTURMASI VE MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGELERİ

1. —Ankara Milletvekili Cemil Çiçek ve 33 arkadaşının, rejim tartışmaları konusunda bir genel görüşme açılmasına ilişkin önergesi (8/21)

1. —Kamu İktisadî Teşebbüsleri Komisyonu Geçici Başkanlığının, Komisyonun başkan, başkanvekili, sözcü ve kâtip üye seçimini yaptığına ilişkin tezkeresi (3/1374)

1.—Gündemdeki sıralamanın yeniden yapılmasına ve Genel Kurulun çalışma gün ve saatlerinin yeniden belirlenmesine ilişkin ANAP, DSPve DTP Gruplarının müşterek önerisi

1.—Muğla Milletvekili İrfettin Akar’ın, Muğla’nın Ortaca İlçesinde vergi dairesi açılıp açılmayacağına ilişkin Maliye Bakanından sözlü soru önergesi ve yazılı soruya çevrilmesi nedeniyle konuşması (6/751)

2.—Muğla Milletvekili İrfettin Akar’ın, pamuk hasat mevsiminde uygulanan prim sistemine ve ham dökme zeytinyağı ihracatına ilişkin Sanayi ve Ticaret Bakanından sorusu ve Devlet Bakanı Refaiddin Şahin’in cevabı (6/753)

3.—Elazığ Milletvekili Ömer Naimi Barım’ın, yurt dışındaki temsilciliklerde kullanılan makam araçlarına ilişkin Dışişleri Bakanından sözlü soru önergesi (6/757)

4.—Elazığ Milletvekili Ömer Naimi Barım’ın, bakanlıklarda ve yurt dışındaki temsilciliklerde kullanılan makam araçlarına ilişkin Başbakandan sözlü soru önergesi (6/758)

5.—Şanlıurfa Milletvekili Zülfükar İzol’un, Şanlıurfa 1 inci ve 2 nci organize sanayi bölgesi projesine ilişkin Sanayi ve Ticaret Bakanından sorusu ve Devlet Bakanı Refaiddin Şahin’in cevabı (6/764)

6. —Isparta Milletvekili Mustafa Köylü’nün, Batı Çalışma Grubunun faaliyetlerine ilişkin Başbakandan sözlü soru önergesi (6/765)

7. —Sinop Milletvekili Kadir Bozkurt’un, Türkiye’nin ABD’de tanıtımı işinin verildiği firmaya ilişkin Başbakandan sorusu ve Devlet Bakanı Refaiddin Şahin’in cevabı (6/770)

8.—Niğde Milletvekili Mehmet Salih Katırcıoğlu’nun, verem hastalıkları ile mücadelede alınacak tedbirlere ilişkin Başbakandan sorusu ve Sağlık Bakanı Halil İbrahim Özsoy’un cevabı (6/771)

9.—Niğde Milletvekili Mehmet Salih Katırcıoğlu’nun, Tasarrufu Teşvik Fonunda toplanan paralara ve KİT’lerde geçici olarak çalışan memurlara ilişkin Başbakandan sorusu ve Devlet Bakanı Refaiddin Şahin’in cevabı (6/772)

11.—Antalya Milletvekili Arif Ahmet Denizolgun’un, Antalya-Venedik feribot seferlerinin iptal edilmesinin nedenine ilişkin Devlet Bakanından sorusu ve Sağlık Bakanı Halil İbrahim Özsoy’un cevabı (6/774)

12.—Mardin Milletvekili Hüseyin Yıldız’ın, sekiz yıllık kesintisiz eğitime katkı payı olarak toplanan kaynağın miktarına ve kullanımına ilişkin sorusu ve Millî Eğitim Bakanı Hikmet Uluğbay’ın cevabı (6/775)

13.—Antalya Milletvekili Arif Ahmet Denizolgun’un, Antalya’ya ikinci bir devlet hastanesi yapılıp yapılmayacağına ilişkin sorusu ve Sağlık Bakanı Halil İbrahim Özsoy’un cevabı (6/776)

1.—Niğde Milletvekili Doğan Baran’ın, Niğde -Bor -Havuzlu Köyünde karbondioksit gazı çıkarmak amacıyla yapılan çalışmaların çevreyi kirlettiği iddiasına ilişkin sorusu ve Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanı Mustafa Cumhur Ersümer’in yazılı cevabı (7/4400)

2.—Konya Milletvekili Veysel Candan’ın, bir Yargıtay üyesi hakkında ileri sürülen iddialara ilişkin sorusu ve Adalet Bakanı Mahmut Oltan Sungurlu’nun yazılı cevabı (7/4403)

3.—Bursa Milletvekili Ertuğrul Yalçınbayır’ın, yurt dışındaki vatandaşların oy kullanmalarına yönelik çalışmalara ilişkin sorusu ve Adalet Bakanı Mahmut Oltan Sungurlu’nun yazılı cevabı (7/4482)

3.—Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu Tasarısı ile Antalya Milletvekili Deniz Baykal ve 39 Arkadaşının, İstanbul Milletvekili Gürcan Dağdaş ve 6 Arkadaşının, Trabzon Milletvekili Yusuf Bahadır ve 9 Arkadaşının, İstanbul Milletvekili Ercan Karakaş ve 7 Arkadaşının Aynı Mahiyetteki Kanun Teklifleri ve İstanbul Milletvekili Ercan Karakaş ve 2 Arkadaşının İşçi ve Memur Emeklileri ile Bunların Dul ve Yetimlerinin Sendikalaşmasına İlişkin Kanun Teklifi ve Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler ve Plan ve Bütçe komisyonları raporları (1/702, 2/224, 2/929, 2/1000, 2/1023, 2/1024) (S. Sayısı :553)

TBMM Genel Kurulu saat 15.00’te açılarak üç oturum yaptı.

Şırnak Milletvekili Bayar Ökten’in, Şırnak İli ve ilçelerinde sürekli olarak devam ettiği iddia edilen elektrik kesintileriyle ilgili gündemdışı konuşmasına, Devlet Bakanı Mehmet Salih Yıldırım,

Adıyaman Milletvekili Celal Topkan’ın, tütün üreticilerinin sorunlarına ilişkin gündemdışı konuşmasına, Devlet Bakanı Eyüp Aşık,

Konya Milletvekili Abdullah Gencer’in, Türkiye’nin tarımsal sulama politikasıyla ilgili gündemdışı konuşmasına, Tarım ve Köyişleri Bakanı Mustafa Rüştü Taşar,

Cevap verdiler.

Türkmenistan Cumhuriyetine gidecek olan Ulaştırma Bakanı Necdet Menzir’e, Sanayi ve Ticaret Bakanı E. Yalım Erez’in,

Gürcistan Cumhuriyetine gidecek olan :

Başbakan Mesut Yılmaz’a, Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Bülent Ecevit’in,

Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanı Mustafa Cumhur Ersümer’e, Turizm Bakanı İbrahim Gürdal’ın,

İçişleri Bakanı Murat Başesgioğlu’na, Adalet Bakanı Mahmut Oltan Sungurlu’nun,

Devlet Bakanı Eyüp Aşık’a, Devlet Bakanı BurhanKara’nın,

Devlet Bakanı Refaiddin Şahin’e, Devlet Bakanı Rüştü Kâzım Yücelen’in,

Devlet Bakanı Rifat Serdaroğlu’na, Bayındırlık ve İskân Bakanı Yaşar Topçu’nun,

Devlet Bakanı Yücel Seçkiner’e, Devlet Bakanı Metin Gürdere’nin,

İsviçre’ye gidecek olan Devlet Bakanı Hikmet Sami Türk’e, Devlet Bakanı HasanHüsamettin Özkan’ın,

Katar’a gidecek olan Dışişleri Bakanı İsmail Cem’e, Devlet Bakanı Şükrü Sina Gürel’in,

Vekâlet etmelerinin uygun görülmüş olduğuna ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkereleri,

Fazilet Partisi Grubunca;

Avrupa Güvenlik İşbirliği Teşkilâtı Parlamenter Asamblesinde,

Demokratik Sol Partisi Grubunca;

Kuzey Atlantik Asamblesinde,

Türkiye ATKarma Parlamento Komisyonu Eşbaşkanlığında,

TBMM’yi temsil edecek grubu oluşturmak üzere gösterilen adaylara ilişkin Başkanlık tezkereleri ile,

Anayasa Komisyonunda boş bulunan Kâtip Üyeliğe Karabük Milletvekili Hayrettin Dilekcan’ın seçildiğine ilişkin Anayasa Komisyonu Başkanlığı tezkeresi,

Genel Kurulun bilgisine sunuldu.

Başbakan A. Mesut Yılmaz’ın, 12-13 Şubat 1998 tarihleri arasında Ukrayna’ya yaptığı resmî ziyarete katılmaları uygun görülen milletvekillerine ilişkin Başbakanlık tezkeresinin,

Ağrı Milletvekili M. Sıddık Altay’ın, 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması (2/286),

Mardin Milletvekili Hüseyin Yıldız’ın, YüksekÖğretim Kurumları Teşkilâtı Hakkında 41 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair 2809 Sayılı Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi (2/184),

Hakkında Kanun Teklifinin,İçtüzüğün 37 nci maddesine göre doğrudan gündeme alınmasına ilişkin önergelerinin, yapılan görüşmelerden sonra;

Kabul edildiği açıklandı.

Aydın Milletvekili Sema Pişkinsüt’ün (3/309) (S. Sayısı :559),

İstanbul Milletvekili Meral Akşener’in (3/987) (S. Sayısı :560),

Konya Milletvekili Lütfi Yalman’ın (3/967) (S. Sayısı :561),

Kahramanmaraş Milletvekili Avni Doğan’ın (3/1051) (S. Sayısı :562),

Mardin Milletvekili Mahmut Duyan’ın (3/842) (S. Sayısı :563),

Kahramanmaraş Milletvekili Avni Doğan’ın (3/227) (S. Sayısı :564)

İstanbul Milletvekili Tansu Çiller’in (3/1071) (S. Sayısı :565),

Elazığ Milletvekili Ahmet Cemil Tunç’un (3/1049) (S. Sayısı :566),

Çorum Milletvekili Yasin Hatiboğlu’nun (3/992) (S. Sayısı :567),

Hatay Milletvekili Hüseyin Yayla’nın (3/850) (S. Sayısı :570),

Yasama dokunulmazlıklarının kaldırılmasına gerek bulunmadığına ve haklarındaki kovuşturmanın, milletvekilliği sıfatlarının sona ermesine kadar ertelenmesine ilişkin Anayasa ve Adalet Komisyonları Üyelerinden Kurulu Karma Komisyon raporları okundu; 10 gün içerisinde itiraz edilmediği takdirde raporların kesinleşeceği bildirildi.

Sıvas Milletvekili Muhsin Yazıcıoğlu ve 20 arkadaşının, görevlendirme ve atamalarda usulsüz ve partizanca uygulamalar yaparak ülkede gerginlik ve huzursuzluğa yol açtığı iddiasıyla Millî Eğitim Bakanı Hikmet Uluğbay hakkında bir gensoru açılmasına ilişkin önergesinin (11/14) gündeme alınmasının, yapılan görüşmelerden sonra, kabul edilmediği açıklandı.

İstanbul Milletvekili Musatafa Baş ve 70 arkadaşı ile Kırklareli Milletvekili İrfan Gürpınar ve 23 arkadaşının, Kosova’daki son gelişmeler konusunda açılması kabul edilen genel görüşme (8/19, 20) tamamlandı ve,

Başkanvekili

Kastamonu Konya

Kâtip Üye Kâtip Üye

BAŞKAN – Çalışmalarımızın hayırlara vesile olmasını Cenab-ı Hak'tan niyaz ederek, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 68 inci Birleşimini açıyorum.

(Yoklama yapıldı)

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, toplantı yetersayımız vardır; çalışmalarımıza başlıyoruz.

BAŞKAN – Gündemimize geçmeden önce, gündemdışı söz talepleri vardır. Tabiî, günün önemi dolayısıyla, 18 Mart 1915'ten 18 Mart 1998'e, 83 yıllık seyir defterimizde, bu gelişin ne ifade ettiğini, gündemdışı söz talebinde bulunan arkadaşlarım, Yüce Kurula arz edecekler. Özellikle, şehitlerimize, Bedir'den günümüze tüm şehitlerin ruhlarına, elbette, Fatihalar gönderiyoruz. Şehitlerinin kadrini bilmeyen insanlar, şehitlerinin şehit oldukları anlamı ve manayı kavrayamayan toplumlar, Allah göstermesin, ihtiyaç hâsıl olduğunda, şehit olmaya insan bulamazlar. Onun için, şehitlerin kadrini bilmemiz lazım.

17 Mart 1915 tarihinde, Churchill, Çanakkale önlerinde bulunan donanma komutanına bir telgraf gönderiyor "yarın, İstanbul'u fetheden kumandan olmakla kalmayacak; fakat, dünya tarihinde de şükranla anılacaksınız" diyor ve "siper et göğsünü, dursun bu hayâsızca akın" dizesinin manasını ve mefhumunu kavrayıp, muktezasını yerine getiren şühedamızı aşması mümkün olmayan İngiliz ve Fransız ittifakı, arkalarına bile bakma fırsatı bulmadan defedilmişlerdir.

O demir çemberi göğsünde kırıp parçaladın;

Sen ki, ruhunla beraber gezer ecramı adın;

Sen ki, a'sara gömülsen taşacaksın... Heyhat,

Sana gelmez bu ufuklar, seni almaz bu cihat...

Ey şehid oğlu şehid, isteme benden makber,

Sana ağuşunu açmış duruyor Peygamber. (Alkışlar)

Evet, en güzel melce, en güzel sığınak, en arzu edilen yer orası Âkif'in gösterişiyle şehitler için, şehitlerin hedeflediği hedefe ulaşma çabası için. Ben, bütün şühedamızı, Çanakkale'nin her neferini, her komutanını, Kuvayı Milliye ruhunu tarihe nakşeden o insanları, komutanından neferine kadar rahmetle anıyorum ve Yüce Heyetimize saygılar sunuyorum; Âkifimizin dediği gibi, Allah, bu millete bir daha İstiklal Marşı yazdırma zaruretini göstermesin. (Alkışlar)

Sayın Bedük, siz buyurun şimdi.

SAFFET ARIKAN BEDÜK (Ankara) – Sayın Başkan, size ve değerli milletvekilimiz Naci Terzi Beye teşekkür ediyorum.

Bu necip millet, Çanakkale Savaşında 253 bin şehit vermiştir. Bu 253 bin şehidin hepsinin tek bir hedefi vardır; vatan, millet ve bayrak. O tarihlerde, eğer, Çanakkale Savaşı mutlu bir sonla neticelenmemiş olsaydı ve yine, o tarihte millet, gerçek anlamıyla şahlanmamış olsaydı, düşman İstanbul'a girecek ve böylece Türkiye Cumhuriyeti, belki, bu noktalarda olmayacak ve gelmeyecekti.

Değerli Başkan, sayın milletvekilleri; bu savaşlar sırasında, özellikle "silahım yok" denildiği zaman, ona "silahın olmayabilir; ben, sana bu harbi başarmayı değil, ölmeyi emrettim" diyen bir zihniyetin, özellikle bir kumandanın eşsiz askerî dehasının en güzel şekilde gerçekleştirildiği bir zafer gününü yaşıyoruz. Onun içindir ki, Türk tarihi, Çanakkale harplerini ve Çanakkale Zaferini her zaman minnetle anacak ve gelecek nesillere de örnek bir tarih, örnek bir olay olarak aksettirecek ve bu anlayış içerisinde de 21 inci Asırda, nasıl geçmişte vatanı vatan yapmak için yapmış olduğumuz mücadele bugün ibretle ve gururla anılıyorsa, gelecekte de bu ülkenin kalkınması için millî birlik ve beraberliğimizi aynı anlayış içerisinde sağlayacak ve bu ülkenin kalkınmasını gerçekleştirecek ve diğer ülkelerle mücadele etmede başarılı olacağımız inancını taşıyoruz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Buyurun Sayın Bedük.

SAFFET ARIKAN BEDÜK (Devamla) – Bu anlayış içerisinde, sözlerimin sonunda, şehitlerimizi ve gazilerimizi, cephedeki ve cephe gerisindeki tüm isimsiz kahramanları bir kez daha minnetle anıyorum; Allah, cümlesine gani gani rahmet eylesin ve başta Atatürk olmak üzere, bütün Mehmetçiklerimize, minnetlerimi ve şükranlarımı sunuyorum.

Hepinizi sevgi ve saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar)

BAŞKAN – Sayın Bedük, teşekkür ediyorum.

BAŞKAN – Sayın Agâh Oktay Güner, buyurun efendim. (ANAP sıralarından alkışlar)

Bugün, Yüce Meclisimizde bize -5 dakika olsun- bu konuşma imkânını veren Sayın Başkana öncelikle teşekkür etmek istiyorum. Gönül arzu ederdi ki, geçmiş yıllarda kurduğumuz güzel bir gelenek bu yıl da devam etsin ve Sayın Kültür Bakanı, hem İstiklal Marşının kabulü gününde, hem Çanakkale Zaferi gününde konuşarak gruplara 20'şer dakika konuşma imkânı açsın. Bu öylesine büyük bir zafer ve öylesine büyük bir gündür ki, 5 dakika içerisinde bu büyüklüğü anlatırken söyleyeceğimiz ilk söz -daha önce güzelce ifade edildi- bu zaferin eşsiz kahramanlarına, şehitlerine, gazilerine, Cenabı Allah'tan sonsuz rahmetler dilemektir.

Değerli arkadaşlarım, bir tarihî gerçeği bu vesileyle huzurunuzda ifade etmek istiyorum. Çanakkale Savaşıyla ilgili olarak her gün yeni bir araştırma yayımlanıyor. Bunlardan birisinde, Çanakkale'ye taarruzun, bugüne kadar zannedildiği gibi, yalnızca Rusya tarafından değil, özellikle Yunanistan tarafından istendiği ortaya çıkıyor. 19 Ağustos 1914 tarihinde, daha Osmanlı Devleti tarafsızken, Yunanlılar, Balkan Harbinde ele geçirdikleri adaları daha güçlü bir biçimde hâkimiyetleri altına alabilmek için İngilizlerden bu talepte bulunuyorlar.

Aziz kardeşlerim, 1071'de Malazgirt Meydan Muharebesini kazanıyoruz. Romanyalı diplomat R. Guvera'nın "Le Cent Projets Sur Lepartage de l'Empire Ottoman" adlı eserinde belirttiği üzere, 1072'de Roma Konsülü toplanıyor ve "mutlaka, Türkler Anadolu'dan atılmalıdır" kararı alınıyor. Bu karar, kademeli bir biçimde uygulanmıştır ve tarihin muhtelif devirlerinde, kuzey komşumuz Rusya, ikiyüz yıl süren bir macerayla, her onbeş yılda bir bizimle harp ederek boğazları ele geçirmek istemiş; İngiltere, 1807'de Amiral Ducwort komutasındaki filoyla Çanakkale'yi zorlamış, hezimete uğramış ve 1912'de, İtalyanlar, Trablusgarp Savaşı sırasında 27 parçalık bir donanmayla Çanakkale'ye gelmişler ve hezimeti tatmışlardır.

Müttefik donanması Çanakkale önüne geldiği zaman,27 bataryamızda 200 top bulunuyordu. Fevkalade iyi eğitim görmüş birlikler, Esat Paşa ve kardeşi Vehbi Paşanın komutasındaydı. Bu iki değerli kardeş komutan, ömürleri harp meydanında geçmiş ve savunmanın bütün tertibatını almışlardı. Çok ciddî, fevkalade fedakâr, İntibah ve Nusret Mayın Gemileri, Çanakkale Müstahkem Mevkii Komutanlığının emrindeydi.

Çanakkale'de hedef neydi: Almanya ile Osmanlı Devletinin irtibatını kesmek, Rusya'nın muhtaç olduğu malzemeyi göndermek, Rusya'daki insan gücünden faydalanmak, Arap memleketlerindeki isyancılara kuvvet vermek ve savaşı, İngiltere'nin lehine bitirmek.

Değerli arkadaşlarım, dünyanın en çetin muharebeleri burada cereyan etmiştir veya en çetin muharebelerinden biri. 500 bin asker indiren müttefik donanması, her biri, 18'i ağır top olmak üzere 30 civarında topa sahip olan yüzen zırhlı teknelerle boğaza yüklenmişler ve boğazı, kesinlikle deniz yolundan aşacakları yolundaki kararı tatbik mevkiine koymuşlardır.

Araştırmalar şunu gösteriyor: Yedibuçuk saat boyunca, yalnızca İngiliz gemilerinden bizim mevzilerimize 3 344 top mermisi atılıyor...

3 344 ağır top mermisi atılmasına rağmen, Türk topçuları da, sekiz saat boyunca susmamış ve karşılık vermekte tereddüt etmemiştir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Sayın Güner...

AGÂH OKTAY GÜNER (Devamla) – Toparlıyorum efendim.

Muharebenin daha ileri safhalarında, bu topçumuzun göstermiş olduğu akıl üstü kahramanlıklar bugün bile hayretle yâd edilmekte, 277 kiloluk mermiyi tek başına sırtlayan Seyit Aliler, milletin hafızasında canlı durmaktadır.

Çanakkale savaşlarında deniz yolunda mağlup olanlar, donanmalarını kaybedenler kara savaşını denediler. Kara savaşının dünya askerlik tarihine hediyesi, Conkbayırı'dır ve Yarbay Mustafa Kemal'dir. Biraz önce burada ifade edildi; "Ben, size, taarruz etmeyi değil ölmeyi emrediyorum."

Değerli arkadaşlarım, Mustafa Kemal, Çanakkale hatıralarında, aynen şöyle söylüyor: "Ön saftaki askerler, birkaç dakika sonra, kesinlikle şehit düşecek. İkinci saftakiler, soğukkanlılıkla gelişmeyi takip ediyor. Kur'an bilenler Kur'an-ı Kerim okuyor, bilmeyenler dua mırıldanıyordu. Türk askerinin ruhundaki direnç gücünün sırrını ve kahramanlığı Çanakkale'de anladım."

Huzurunuza güncel bir konuyu getiriyorum. Mustafa Kemal Atatürk'e hayran olmak; ama, onu yetiştiren kültür değerlerine bigâne ve ilgisiz kalmak bize hiçbir şey kazandırmaz. Mustafa Kemal'i yetiştiren büyük kültürü, çok iyi anlamak zorundayız. Henüz, Atatürk'ün Türkçesini aşan, ondan daha güzel Türkçe konuşan bir devlet adamını bu kürsülere çıkaramadık ve Atatürk'ün ruhundaki, kendi milletinin büyüklüğüne, imanına, inancına olan derinliği idrak eden bir dehayı da, henüz millet hayatına getiremedik. Bugün, Türkiye'deki büyük sıkıntıların temelinde, yakın tarihimizi ciddî bir biçimde bilmemenin ve onu araştırmaktan geçtim, bu tarih konuşulduğu zaman susacak kadar, dinleyecek kadar sabırlı olmamanın hazin fukaralığı vardır. Dileyelim ki, en kısa zamanda, doğru tarihle, bu büyük zaferlerin şuuruna erelim.

Hepsine sonsuz rahmet, sonsuz Fatihalar olsun.

Yüce milletimizin geleceğinin, zafer sırlarıyla aydınlık olacağına inanıyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar)

BAŞKAN – Sayın Güner, teşekkür ediyorum.

BAŞKAN – Üçüncü konuşmacı arkadaşım Sayın Osman Hazer.

Sayın Hazer, buyurun efendim. (FP sıralarından alkışlar)

OSMAN HAZER (Afyon) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, bizleri televizyonları başında izleyen kıymetli vatandaşlarımız; Çanakkale Zaferinin 83 üncü yıldönümü münasebetiyle, şahsım adına söz almış bulunmaktayım; bu vesileyle hepinizi saygıyla selamlıyorum. Sözlerime başlamadan evvel, Çanakkale Zaferinde şehit olmuş tüm atalarımızı yâd ediyorum, Fatihalar gönderiyorum, rahmetle anıyorum.

1354 yılında, Gelibolu Yarımadasının fethedilmesi ve arkasından başlatılan fütuhatla, Çanakkale Boğazı tamamen Türk egemenliğine girmiş ve bu tarihten itibaren de Türk boğazı olarak kalmıştır.

Birinci Dünya Savaşı başlarken, Türkiye, Balkan Savaşından yeni çıkmış ve bugünkü Trakya sınırımıza kadar, Doğu Trakya'nın büyük bir kısmı dahil, bütün Balkanları kaybetmişti; ordu, yorgun ve yıpranmıştı. Kısacası, Türkiye, yeni bir savaşa hazır görünmüyordu. Bu sebeple, başlangıçta, Birinci Dünya Savaşının dışında kalmaya epeyce gayret göstermişse de, Türkiye'nin jeopolitik durumu, Avrupa devletlerinin Türkiye'yi paylaşma planları ve Almanya'nın baskıları, Osmanlı İmparatorluğunu savaşın içine sürüklemiştir.

Birinci Dünya Savaşında, Türkiye, 4 ordu halinde gruplanmış 40 tümenle, Sina, Filistin, Suriye harekât alanında ve Irak'ta İngilizlerle, Kafkaslarda ise Ruslarla savaşmaya başlamıştır.

27 Aralık 1914'te, Sarıkamış'ta Ruslara karşı yapılan taarruz ve 3 Şubat 1915'te, Süveyş Kanalında İngilizlere karşı yapılan harekât, Rusları ve İngilizleri endişelendirdi. Bunun üzerine, itilaf devletlerinden, Türklere karşı karadan ve denizden taarruza geçilmesi istendi. Böylece, 1914 yılı sonlarında başlayarak, 9 Ocak 1916'ya kadar süren Çanakkale savaşları başlamış oldu.

Osmanlı İmparatorluğunun son dönemine ilişkin zor günlerinde, onun egemen olduğu topraklardan pay almak isteyen emperyalist devletlerin, İstanbul'a ulaşmak için, birleşerek, dünyanın her yerinden topladıkları askerlerle saldırdıkları Çanakkale Boğazı'nda verilen muharebe, Türkiye'nin, dünyaya karşı kazandığı, tarihin kaydettiği en büyük savaşlardan birisidir. Çehreleri, dilleri ve renkleri değişik çeşitli milletlerden oluşan ordulara, milletimiz, topyekûn, kahramanca karşı koymuştur.

Millî Şairimiz Merhum Mehmet Âkif, Çanakkale şehitleri için yazdığı şiirde şöyle seslenmektedir:

"Yedi iklimi cihanın duruyor karşına da,

Ostralya'yla beraber bakıyorsun: Kanada!

Kimi Hindu, kimi yamyam, kimi bilmem ne bela...

Hani, tauna da züldür bu rezil istila!"

Atatürk, önce 19 uncu Tümen Komutanlığına verilmiş, girdiği muharebelerdeki başarısı nedeniyle Anafartalar Grup Komutanlığına getirilmiştir. Askerlikteki üstün yeteneği ve idaresinde bulunan askerlerdeki cevher ve cesareti iyi değerlendiren Mustafa Kemal Atatürk, Çanakkale Zaferinde büyük payı olan bir kumandandır.

Bütün bunları, İngiliz birliklerinin kumandanı General Hamilton, muharebelerdeki başarısızlıklarını, İngiliz Harbiye Nezaretine sunduğu 17 Ağustos 1915 tarihli raporunda şöyle belirtiyordu: "Çok cesur muharebe eden, iyi sevk ve idare edilen asil Türk Ordusunun karşısında bulunuyoruz." Ayrıca, İngiliz Churchill, Çanakkale savaşlarından sonra teknoloji karşısında inancın ve insan gücünün zaferini ifade etmek için şu sözü söylemiştir: "Türkler, Çanakkale'yi zorlayan çağın en ileri tekniğine sahip güçler karşısında, âdeta bir kale gibi dikilmişlerdir."

18 Mart 1915'te Çanakkale'yi denizden geçemeyeceklerini anlayan itilaf devletleri, Boğazı koruyan tabyaları, karadan yapacakları harekâtlarla düşürmek amacıyla, Arıburnu, Seddülbahir ve Anafartalar cephelerinden saldırıya geçtilerse de başarılı olamadılar. Böylece, Türkler, meşhur "Çanakkale geçilmez" sözünü tarihe nakşetmiş oldular. Bütün bunlardan sonra, 18 Mart tarihi, Çanakkale Zaferinin yıldönümü olarak kutlanmaya başlanmış ve Çanakkale Zaferi, bağımsızlık mücadelesi veren tüm ülkelerin bağımsızlık güneşi olmuştur...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

Konuşmamı bağlarken, tüm şehitlerimizi rahmet ve minnetle anıyor ve bu konuşma hakkını bize tanıdığı için Sayın Başkana ve Yüce Meclise saygılar sunuyorum. (FP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Sayın Hazer, teşekkür ediyorum.

Sayın milletvekilleri gündemdışı konuşmalar tamamlanmıştır.

Bir genel görüşme önergesi vardır; okutuyorum:

Türkiye, son günlerde ararejim tartışmalarına sahne olmaktadır. Demokratik rejimin geleceğine yönelik iddia, kuşku ve söylentiler de giderek yoğunlaşmaktadır.

Ülkemizin gündeminde tutulan bu konu, TBMM'nin varlık sebebi, işlevi ve saygınlığıyla doğrudan alakalıdır. O nedenle, bu iddia, kuşku ve söylentileri vuzuha kavuşturmak ve mümkünse son vermek için, bir genel görüşme açılmasında zaruret vardır.

Anayasanın 98 inci, TBMM İçtüzüğünün 101, 102 ve 103 üncü maddelerine göre işlem yapılmasını ve gereğini saygıyla arz ederiz. 16.3.1998

1. Cemil Çiçek (Ankara)

2. Recep Kırış (Kayseri)

3. Hanefi Çelik (Tokat)

4. Ali Coşkun (İstanbul)

5. Lütfi Yalman (Konya)

6. Ekrem Erdem (İstanbul)

7. Sabahattin Yıldız (Muş)

8. Orhan Kavuncu (Adana)

9. Muhammet Polat (Aydın)

10. Naci Terzi (Erzincan)

11. İsmail Durak Ünlü (Yozgat)

12. Feti Görür (Bolu)

14. Mehmet Emin Aydınbaş (İçel)

15. Musa Uzunkaya (Samsun)

16. Abdullah Örnek (Yozgat)

17. Rıza Ulucak (Ankara)

18. Ömer Faruk Ekinci (Ankara)

19. Osman Hazer (Afyon)

20. Cafer Güneş (Kırşehir)

21. Metin Perli (Kütahya)

22. Ahmet Çelik (Adıyaman)

23. Ahmet Doğan (Adıyaman)

24. Abdullah Arslan (Tokat)

25. Yakup Hatipoğlu (Diyarbakır)

26. Şinasi Yavuz (Erzurum)

27. Mehmet Altan Karapaşaoğlu (Bursa)

28. Sabri Tekir (İzmir)

29. Memduh Büyükkılıç (Kayseri)

31. Şaban Şevli (Van)

32. Fethi Acar (Kastamonu)

33. Hayrettin Dilekcan (Karabük)

34. Şaban Karataş (Ankara)

Gerekçe: Türkiye, bir süreden beri çok yönlü kriz yaşamaktadır. Bu ülkenin insanları her sabah yeni kâbuslarla uyanmakta, geleceğe olan güveni her geçen gün biraz daha azalmaktadır. Bu kriz ve güvensizlik, giderek, Türkiye'yi, geri dönülmez, telafisi güç bir konuma sürüklemektedir. Siyasî kriz, nerede ise, devlet krizine, demokrasi krizine dönüşecektir.

Siyaset, siyaset yapması gerekenlerin değil, yapmamakla yükümlü olanların öncelikli uğraşı olmuştur. Siyasî kurumların, en başta, TBMM'nin, sorunları çözmede, siyasete ve demokrasiye sahip çıkmada yetersiz kaldığı hususunda genel bir kanaat hâsıl olmaktadır. Gazete manşetlerine ve haber bültenlerine yansıyan ararejim tartışmaları, demokrasinin askıya alınacağı yolundaki kuşku, iddia ve söylentiler, Türkiye'ye hem içerde hem de dışarıda büyük zararlar iras etmektedir.

Ne yazık ki, bu söylentilerin ve tartışmaların doğru olmadığı da, herkesi inandıracak bir üslupla söylenmemektedir. Bu konu, siyaset adamları arasında, iktidar ile muhalefet arasında taktik bir siyasî malzeme olarak kullanılmakta; işin özü, Türkiye'nin itibarını büyük ölçüde zedelediğinin yeterince kavranmadığı, geçmişin acı tecrübelerinden hiç ders alınmadığı sonucuna bizi ulaştırmaktadır.

TBMM'nin en öncelikli mesele olarak, bugün gelinen noktada demokrasinin neresinde olduğumuzun konuşulmasında, gündeme alınmasında acil zaruret vardır. Bu konuyu konuşmak, vuzuha kavuşturmak, ülkemiz, bundan böyle, her ne sebeple olursa olsun, hangi gerekçeye dayandırılmak istenirse istensin, demokrasidışı hiçbir yöntem ve yönetimi kabul etmeyeceğini, millet iradesi ve onun tecelligâhı olan TBMM iradesinin üstünde hiçbir irade ve gücü tanımayacağını açıkça belirtmesi gerekmektedir.

Bu, TBMM'nin varlık sebebidir. Millet iradesine sahip çıkamayan, onun gücünü herkese karşı koruyamayan bir parlamento, varlık sebebinden soyutlanan saygınlığından da çok şey kaybeder.

BAŞKAN – Önerge bilgilerinize sunulmuştur.

Bahse konu önerge, gündemde yerini alacak, genel görüşme açılıp açılmaması hususundaki öngörüşme, sırasında yapılacaktır.

Sayın milletvekilleri, Kamu İktisadî Teşebbüsleri Komisyonu Geçici Başkanlığının, Komisyonun, başkan, başkanvekili, sözcü ve kâtip seçimine dair bir tezkeresi vardır; Divan Üyemiz okuyacak ve bilgilerinize arz edeceğiz:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Kamu İktisadî Teşebbüsleri Komisyonu; başkan, başkanvekili, sözcü ve kâtip seçimi için 18.03.1998 Çarşamba günü saat 14.00'te toplanmış, toplantıya 29 üye katılmış ve kullanılan oy pusulalarının tasnifi sonucu, aşağıda ad ve soyadı belirtilen üyeler, karşılarında gösterilen oyları alarak başkan, başkanvekili, sözcü ve kâtip seçilmişlerdir.

Bilgilerinize arz ederim.

Saygılarımla.

Ayhan Fırat

Malatya

Kamu İktisadî Teşebbüsleri

Komisyonu Geçici Başkanı

Başkan : Mahmut Erdir (Eskişehir) 21 Oy

Sözcü : Ayhan Fırat (Malatya) 22 Oy

Kâtip : Veysel Candan (Konya) 21 Oy

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

Sayın milletvekilleri, Anavatan Partisi, Demokratik Sol Parti ve Demokrat Türkiye Partisi Gruplarının İçtüzüğün 19 uncu maddesine göre verilmiş müşterek önerileri vardır; okutup, ayrı ayrı oylarınıza sunacağım:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Saygılarımızla.

Uğur Aksöz Metin Bostancıoğlu

ANAP Grubu Başkanvekili DSP Grubu Başkanvekili

Metin Işık

DTP Grubu Başkanvekili

Öneriler:

2 - Genel Kurulun, 18 Mart 1998 Çarşamba günü 15.00-19.00, 20.00-24.00, 19 Mart 1998 Perşembe, 20 Mart 1998 Cuma, 25 Mart 1998 Çarşamba, 26 Mart 1998 Perşembe, 27 Mart 1998 Cuma, 1 Nisan 1998 Çarşamba, 2 Nisan 1998 Perşembe ve 3 Nisan 1998 Cuma günleri de 13.00-19.00, 20.00-24.00 saatleri arasında çalışarak kanun tasarı ve tekliflerini görüşmesi; 24 Mart 1998 ve 31 Mart 1998 Salı günleri de 19.00-24.00 saatleri arasında çalışmalara devam edilmesi ve bu çalışmalarda, uluslararası antlaşmaların (gündemdeki sıralarına göre) görüşülmesi; 18 Mart 1998, 25 Mart 1998 ve 1 Nisan 1998 Çarşamba günleri sözlü soruların görüşülmemesi önerilmiştir.

BAŞKAN – Önerilerle ilgili söz talebi var mı?

BAŞKAN – Aleyhinde mi lehinde mi?

SALİH KAPUSUZ (Kayseri) – Aleyhinde.

BAŞKAN – Aleyhinde, Sayın Kapusuz söz talebinde bulundular.

Buyurun. (FP sıralarından alkışlar)

SALİH KAPUSUZ (Kayseri) – Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Fazilet Partisi olarak, elbette, Meclisin çalışmalarına katkı sağlamak için, elimizden gelen bütün gayretlerimizi, bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da devam ettireceğiz. Takdir edersiniz ki,elbette, Genel Kurulun, hükümetin birtakım önceliklerini göz önünde tutarak çalışmalarını yapması, doğal olanıdır; fakat, bu, gündemine almış olduğu birçok konuyla ve özellikle çalışma gün ve saatleriyle ilgili olarak, en azından bir konsensüsün meydana gelmesi, bir prensibin kabul edilmesi, çalışmaların verimini biraz daha artıracaktır.

Gündemdeki -sıralanmış olan- yeniden düzenlemeyle ilgili sıralanmış olan öncelikleri saygıyla karşılamak, mutlaka doğru olanı, doğal olanıdır; fakat, arkadaşlarımızın, bu çalışma gün ve saatleri konusunda, parlamentonun çalışma gerçeklerine uygun bir tarz getirmeleri gerekirdi. Yoksa, bugün için bu kararı buraya getirip Genel Kurul kararı şekline dönüştürdükten sonra devamı temin edilmeyip bu konular görüşülemeyecek, çalışmalar randımanlı bir şekilde yapılamayacaksa, o zaman, bunun getirilmesi, faydalı olmaktan daha çok, zararlı olmaya doğru gider.

Değerli arkadaşlar, gündemimize ve gündem değişikliğiyle ilgili taleplere dikkatle baktığımızda, şunları görmekteyiz: Her şeyden önce, gündemde, iki tane, yarım olarak bekleyen tasarı ve teklif var. Bunlar uzun zamandır beklemektedir. Bunlardan bir tanesi, hepinizin çok iddialı bir tarzda orta yere getirdiği, kamuoyunda konuştuğu; ama, daha sonra, birinci oylamasında bile hukuk kuralları çiğnenerek yarım bırakılan, gündemde tutulma gayretinde olunan dokunulmazlıklarla ilgili olanıdır. Bir diğeri de, komisyona çekilmiş olan bir başka konudur.

Değerli arkadaşlar, ocak ayının 7'sinden bugüne kadar yaklaşık iki aylık süre içerisinde, Parlamentonun gündemine, gündem değişikliğiyle ilgili tam 14 kez Danışma Kurulu veyahut da grup önerisi getirilmiştir. Düşünebiliyor musunuz, bugün işbaşında bulunan siyasî iktidar, birçok konuya çözüm aramak, çözüm bulmak amacıyla bazı gayretlere girdiği için, birtakım düzenlemeler getirdi. Bu düzenlemelerin 7 tanesi Danışma Kurulu önerisi şekline çevrilemediği için reddedildi, 6 tanesi kabul edildi, 1 tanesi de bugün görüşmekte olduğumuz taleptir ki, sonucu belirsizdir.

Şimdi, bugüne kadar kabul edilmiş grup önerilerinde veyahut da Danışma Kurulu önerilerinde, gündem sıralanmış, Genel Kurul karar vermiş; evet, bu oluşturulan, bu şekillendirilen gündeme göre çalışalım denmiş; ama, aradan bir iki gün geçmiş, iki gün arayla, bir başka öneriyle tekrar gelinmiş ve daha önce öne geçirilenler -uluslararası anlaşmalar mı dersiniz, kanun tasarı ve teklifleri mi dersiniz- bir sonraki öneriyle geriye bırakılmış. Şu anda da, önümüze, tekrar, yaklaşık iki haftalık, kapsamlı bir gündem sıralaması getiriyorsunuz. Getirmiş olduğunuz bu gündem sıralaması, daha önce öne almış olduklarınızı da, tekrar, geri plana itmektedir.

Getirilen önerilere şöyle bir bakıyoruz; cuma günleri de dahil olmak kaydıyla, 13.00-19.00 ve 20.00-24.00 saatleri arasını, çalışma saati olarak belirliyorsunuz. Bunu siz de biliyorsunuz, biz de biliyoruz ki, normal çalışma günlerinin dışında -salı, çarşamba ve perşembe günlerinin dışında- cuma günleri çalışma kararlarımız, pratikte uygulanmıyor. Uygulanmayacağı bu kadar aşikâr, belli olan, tecrübeyle sabit olan bir zorlamanın, bence, faydası yoktur. Lütfen, bu konuda bir beraberlik sağlayalım ve özellikle de, çalışma saatleri konusunda bir konsensüs meydana getirelim.

Sonra, denetim konularını, yine, bir kenara bırakmak istiyorsunuz; özellikle, sözlü soruların görüşülmesini, bayrama kadar -yani, bu ikibuçuk, üç haftalık sürede- kaldırmış oluyorsunuz. Çalışma saatlerini 13.00'e alıyorsunuz ki, Parlamentonun saat 13.00'te başlama şansı çok zayıftır. Parlamento çalışmaları, sadece Genel Kurul çalışmaları değil; komisyon çalışmalarımız var, her birimizin vatandaşlarla, halkla ilişkilerimiz, münasebetlerimiz devam etmektedir. ve siyasî partilerin birçok platformda çalışmaları ve görüşmeleri söz konusudur. Bütün bunları göz önüne alarak bir değerlendirme yapacak olursanız, bunun 13.00'te başlaması, başlatma çabası sonuç vermeyecektir; onu da makul bir süreye çekmek lazım.

Gece 24.00 konusuna gelince: 24.00'e kadar çalışma konusunda da, bugüne kadar gördüğümüz... Bu da tam manasıyla uygulanamaz. O halde, görüşmek istediğiniz konuları, belirli ölçüde, mutlaka gündemin ön sıralarına alalım, bu kalıcı olsun; ama, çalışma sürelerini de, realist davranarak, doğru bir şekilde tespit edelim. Yoksa, çok zorlanacaksınız ve bu zorlanmadan da sonuç alamayacaksınız. Sonuç itibariyle de, hem kendinize hem de Parlamentoya, görüntü olarak, gölge düşüreceksiniz.

Bir de, denetim konusunu, özellikle milletvekillerinin güncel konularla ilgili, gündemle ilgili, ülkenin birtakım meseleleriyle ilgili acil olarak Hükümetimizden öğrenmek istediği sözlü sorularını da, mutlaka, görüşmelerin içerisine koymalıyız. Hem bu kadar çalışma saatini artırıyorsunuz hem de bir saatlik, iki saatlik denetim hakkını ortadan kaldırıyorsunuz... Bu doğru değildir. Şayet bu çalışma süreleri kabul edilecek olursa, denetim hakkını ortadan kaldırmanız doğru olmaz; denetim konuları da mutlaka görüşülmelidir.

Değerli arkadaşlar, özetle şunu söylüyorum: Bu çalışma gün ve saatlerinde makul olan bir orta yolu bulalım, size katkı sağlayalım. Gündem konusundaki önceliklerinizi saygıyla karşılıyoruz, elbette birtakım öncelikleriniz olacaktır; ama, bugün tespit etmiş olduğunuz önceliği yarın tekrar bozarak, Genel Kurulu yazbozla uğraşan bir konumda değerlendirmek gibi bir yanlışın içerisine düşülmesin.

Benim sizlere arzım budur. Bu konudaki yaklaşımlarınızın bu doğrultuda olmasını temenni ediyor, hepinize saygılar sunuyorum. (FP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Sayın Kapusuz, teşekkür ediyorum.

Önerinin lehinde Sayın Ülkü Güney; buyurun efendim.

ÜLKÜ GÜNEY (Bayburt) – Sayın Başkan, muhterem arkadaşlarım; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Hepinizin bildiği gibi, kurban bayramı var ve kurban bayramının da, takriben on gün civarında, kendiğilinden oluşan bir tatili var. Hükümetimizin de, çıkmasını istediği önemli bazı kanun tasarı ve teklifleri var; o tasarı ve tekliflerin bir an evvel çıkması zarurî. O tasarı ve teklifleri okuyarak, sizin fazla vaktinizi almayacağım; ama, özet olarak, istenilen tasarı ve teklifler şunlardır: Adalet Bakanlığımızın istediği, adaletle ilgili, adalet reformuyla ilgili, bir an evvel çıkması gereken bazı tasarı ve teklifler; yine, bekçilerin polis olmasıyla ilgili, bir kesimin uzun süreden beri beklediği tasarı ve teklifler; öğretmenlere yapılan zamla ilgili tasarı... Bunun ötesinde, sıralamış olduğumuz bu tasarı ve teklifler içerisinde, Gümrük Yasasıyla ilgili tasarı... Bunları, uzatabiliriz, sayabiliriz; ama, bunlar, elzem, bir an evvel çıkması gereken, Hükümetimiz tarafından çıkarılması istenen tasarı ve teklifler.

Ne istiyoruz? İstediğimiz şey şu: Cuma günlerini ilave ediyoruz; bir de çalışma süremizi 13.00 ila 24.00 arasına alıyoruz. Hangi zaman dilimi içinde; biz, bunu, yalnız iki hafta için istiyoruz, Meclisin önünü tıkayan bu tasarı ve teklifleri çıkaralım diye. Önümüzde, on gün, hatta, on günü aşan bir tatil periyodu var. Ondan evvel, bu tasarı ve tekliflerin çıkmasını Hükümet istiyor, toplumun beklentileri var. Bu tasarı ve teklifleri çıkarmak, için de, Meclisimizin, birlikte, bu çalışmayı göstermesi doğal değil mi?

Efendim, siz bu kadar çok gündem değiştiriyorsunuz; daha önce öne almış olduğunuz tasarı ve tekliflerin önüne yeni tasarı ve teklifler getiriyorsunuz. Bu doğrudur; ama, bu her zaman yapılır. Daha önceliği icap ettiren tasarı ve teklifler, diğer tasarı ve tekliflerin önüne geçer.

Bu çalışma sürelerinin değiştirilmesi istemi de, 15 gün değil, 30 gün için de olmuştur, 40 gün için de olmuştur; her zaman olan olağan bir olaydır, yeni bir olay da değildir.

Efendim, denetim hakkına gelince: Biz, salı günleri denetimi kaldıralım demiyoruz. Salı günleri, yine, denetim günü olarak devam edecektir. Buradaki bütün sıkıntı, sözlü sorulardır. Sözlü sorular da, yalnız iki hafta için görüşülmeyecektir. Arkadaşlarım dikkat eder, bakarlarsa, 55 inci Cumhuriyet Hükümeti dönemi, sözlü sorulara en fazla, en sık cevap verilen bir dönemdir. Yani, bu soruların cevapsız bırakıldığı tenkidi de yanlıştır.

Fazla vaktinizi almak istemiyorum. Sonuç olarak, tekrar açıklıyorum: İki hafta saat 24.00'e kadar çalışacağız. Öncelikle görüşülmesini huzurunuza getirdiğimiz kanun tasarı ve teklifleri bellidir. Diğer gruplardan, özellikle, biraz önce Grup Başkanvekili konuşan Fazilet Partisi Grubundan ve Fazilet Partili arkadaşlarımdan istirham ediyorum; bayrama kadar, toplumun beklentisi olan bu kanunların çıkmasında bize yardım etsinler, bize destek olsunlar, bu kanunları çıkaralım ve hiç olmazsa, bayram tatilinde, Parlamentomuzun beklediği, toplumun beklediği kanunları çıkarmış olarak milletin huzuruna gidelim diyorum.

Hepinize saygılar sunuyorum. (ANAP sıralarından alkışlar)

Başka söz talebi?.. Yok.

1 inci öneriyi tekrar okutuyorum:

Öneriler:

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, okunan ve müzakere edilen birinci öneriyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Sayın milletvekilleri, öneri kabul edilmemiştir. (Gürültüler)

M. ERDOĞAN YETENÇ (Manisa) – CHP'nin dediği olur!..

BAŞKAN – İkinci öneriyi okutuyorum:

Öneri:

2 - Genel Kurulun; 18 Mart 1998 Çarşamba günü 15.00-19.00, 20.00-24.00, 19 Mart 1998 Perşembe, 20 Mart 1998 Cuma, 25 Mart 1998 Çarşamba, 26 Mart 1998 Perşembe, 27 Mart 1998 Cuma, 1 Nisan 1998 Çarşamba, 2 Nisan 1998 Perşembe ve 3 Nisan 1998 Cuma günleri de 13.00-19.00, 20.00-24.00 saatleri arasında çalışarak kanun tasarı ve tekliflerini görüşmesi; 24 Mart 1998 ve 31 Mart 1998 Salı günleri de 19.00-24.00 saatleri arasında çalışmalara devam edilmesi ve bu çalışmalarda uluslararası antlaşmaların (gündemdeki sıralarına göre) görüşülmesi; 18 Mart 1998, 25 Mart 1998 ve 1 Nisan 1998 Çarşamba günleri sözlü soruların görüşülmemesi önerilmiştir.

BAŞKAN – Öneriyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Bu öneri dahi, kabul edilmemiştir.

Sayın milletvekilleri, görüşmelerimize devam ediyoruz.

Soruyu cevaplandıracak Sayın Bakan hazır mı efendim? Hazır değil.

Bu soru üç birleşim içerisinde cevaplandırılmadığından, İçtüzüğün 98 inci maddesinin son fıkrası uyarınca yazılı soruya çevrilecektir.

Önerge gündemden çıkarılmıştır.

Önerge sahibi Sayın Akar, size, İçtüzüğün 98 inci maddesine göre, 5 dakikalık, meramınızı ifade etme fırsatı veriyorum; buyurun.

İRFETTİN AKAR (Muğla) – Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; 17 Kasım 1997 tarihinde vermiş olduğum bir önerge üzerinde söz aldım.

Muğla'nın Ortaca İlçesinde vergi dairesi bulunmamaktadır. Bu ilçede, 1 179'u gerçek usulde vergiye tabi olan, 2 binin üzerinde vergi mükellefi ve en önemlisi de, 172 adet sermaye şirketi bulunmaktadır ve Muğla'nın Ortaca İlçesinde bir vergi dairesinin bulunmaması, gerçekten, vergi mükellefleri açısından çok zor olmaktadır. En kısa zamanda, Sayın Bakanlığın bu konu üzerinde durması suretiyle, bu vergi dairesinin açılması için gayret gösterilmesi gerektiğine inanıyorum.

Bakanlık, bu konuda bir çalışma başlatarak, orada böyle bir vergi dairesi binasının yapılması konusunda bir ihale yaptı. Maliye Bakanlığına ait, Millî Emlak Genel Müdürlüğünün bir yeri için ihale yapıldı; ancak, ihale yapılmış olmasına rağmen -üzerinden dört ay geçti- daha hâlâ, Sayıştay vize vermediğinden dolayı, inşaat yapımına geçilememiştir. Bunun yapımına en kısa zamanda geçilmesinin ve Sayıştayın bu konu üzerinde durmasının faydalı olacağına inanıyorum ve Yüce Meclise saygılar sunuyorum.

Teşekkür ederim Sayın Başkanım.

BAŞKAN – Sayın Akar, teşekkür ediyorum.

Sayın milletvekilleri, sözlü soru önergesi, yazılı soruya dönüştürüldü; önerge sahibi, görüşlerini ifade etti.

BAŞKAN – 2 nci sırada yer alan, Sayın İrfettin Akar'ın, Sanayi ve Ticaret Bakanından sözlü soru önergesi...

Cevaplayacak Sayın Bakan?.. Hazır.

Soruyu okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Aşağıda belirttiğim soruların Sanayi ve Ticaret Bakanı Sayın Enis Yalım Erez tarafından sözlü olarak cevaplandırılması hususunu delaletlerinizle arz ederim.

İrfettin Akar

Muğla

1. 1993-1994 yılı pamuk hasat mevsiminde uygulanan prim sisteminin niçin 1997-1998 hasat mevsiminde uygulanmadığını açıklar mısınız?

2. 1995-1996 yılında uygulamaya konulan ham dökme zeytinyağı ihracatının bu yıl da uygulanması hususunda ne düşünüyorsunuz? Söz konusu uygulamanın yapılmaması halinde gerekçeniz nedir?

DEVLET BAKANI REFAİDDİN ŞAHİN (Ordu) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Muğla Milletvekili Sayın İrfettin Akar'ın sözlü sorularına ilişkin cevabımız:

Soru: "1993-1994 yılı pamuk hasat mevsiminde uygulanan prim sisteminin niçin 1997-1998 hasat mevsiminde uygulanmadığını açıklar mısınız?"

Cevap: Prim sisteminin uygulanması durumunda, ülkede üretilen tüm pamuk için doğrudan üreticiye ödeme yapılmaktadır. Dolayısıyla, prim sisteminin, tarım satış kooperetiflerinin alımları ve ödemeleriyle bir ilgisi bulunmamaktadır. Prim sistemi yararlı görülmekle birlikte, tüm ürün için geri dönüşsüz bir ödeme yapıldığından, Hazine tarafından, zamanında ve önemli miktarda finansman imkânları yaratılması gerekmektedir. 1993-1994 döneminde yapılan uygulamada bu sağlanamadığından, Hazine büyük bir faiz yükü altında kalmıştır.

Cevap: Ham zeytinyağı ihracatı imkânı, 1997 yılı sonunda sağlanmış olup, bu tarihte, ihraç izni için bazı kısıtlamalar getirilmiştir. Getirilen kısıtlamalar nedeniyle, ham yağ ihracatının gerçekleştirilmesi mümkün görülmediğinden, ham zeytinyağı ihracatının önünün açılması için sürdürülen çalışmalar sonucunda, tüm kısıtlamaların kaldırılması sağlanmıştır.

Saygıyla Yüce Meclise arz ederim.

BAŞKAN – Sayın Bakan, teşekkür ediyorum.

Sayın Akar?..

Ben, şunu söylemek istiyorum: Acaba, zeytinyağına da, devletin bir taban fiyatı olamaz mı; fiyatlar biraz takviye edilemez mi? Benim, esas, önergeyi veriş nedenim bu idi. Geçen sene -1997 yılında- zeytinyağı 280 bin lira; bu sene verilen fiyat 290 bin lira; artış 10 bin lira ... Yani, bugün, 400 bin civarında zeytinyağı üreticisi, zeytinyağının taban fiyatlarının düşük tutulmasından dolayı mağdurdur. Biz, bunu ifade etmek istedik; ama, burada verilen cevap beni tatmin etmedi.

Çok teşekkür ediyorum.

BAŞKAN – Ben, teşekkür ediyorum Sayın Akar; keşke, kürsüye davet etseydim sizi.

Sayın Bakan, ihtiyaç hissediyor musunuz efendim, yeni bir cevap için?

DEVLET BAKANI REFAİDDİN ŞAHİN (Ordu) – Hayır.

BAŞKAN – Peki, teşekkür ediyorum.

Soru cevaplandırılmıştır.

BAŞKAN – 3 üncü sıradabulunan, Sayın Ömer Naimi Barım'ın, Dışişleri Bakanından sözlü soru önergesi...

Soruyu cevaplayacak Sayın Bakan hazır mı? Hazır değil.

Müzakere ertelenmiştir.

BAŞKAN – 4 üncü sırada yer alan, Sayın Ömer Naimi Barım'ın, Sayın Başbakandan sözlü soru önergesi...

Sayın Başbakan ya da yerine bir sayın bakan hazır mı? Hazır değil.

Önergenin görüşülmesi ertelenmiştir.

BAŞKAN – 5 inci sırada yer alan, Sayın Zülfükar İzol'un, Sanayi ve Ticaret Bakanından sözlü soru önergesi...

Sayın Bakan hazır mı efendim?

BAŞKAN – Hazırsınız; peki, soruyu takdim edelim efendim.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Aşağıdaki sorumun Sanayi ve Ticaret Bakanı Sayın Yalım Erez tarafından sözlü olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Zülfükar İzol

Şanlıurfa

Şanlıurfa GAP projesinin cazibe merkezi olmasına rağmen, sanayiin sağlıklı gelişmesi için yapımına başlanan 1 inci Organize Sanayi Bölgesi hâlâ tamamlanamamış, 2 nci Organize Sanayi Bölgesine ise başlanamamıştır.

BAŞKAN – Sayın Bakan, buyurun efendim.

DEVLET BAKANI REFAİDDİN ŞAHİN (Ordu) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Şanlıurfa Milletvekili Sayın Zülfükar İzol'un sorularını cevaplandırmak üzere huzurlarınızdayım; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Şanlıurfa merkez 1 inci Organize Sanayi Bölgesi Projesi için, 1997 yılı yatırım programında, net 123,2 milyar lira ödenek tefrik edilmiştir. Projeye verilen 217,2 milyar lira eködenekle birlikte, revize ödeneği, 340,4 milyar liraya çıkarılmıştır.

Proje için 1997 yılında verilen 340,4 milyar lira ödeneğin, ancak 210 milyar lirası kullanılabilmiştir. Projeye, 1997 yılı sonu itibariyle cari fiyatlar toplamı 401 milyar lira, 1997 yılı fiyatlarıyla karşılığı 980 milyar lira kredi kullandırılmıştır.

Proje, 1998 yılında bitecek projeler arasında yer almakta olup, projeye, 1998 yılı için, 179 milyar lira özelleştirme gelirlerinden olmak üzere, toplam 279 milyar lira ödenek ayrılmıştır.

Keyfiyeti bilgilerinize saygıyla arz ederim.

BAŞKAN – Sayın Bakan, teşekkür ediyorum.

Sayın İzol hazır mı? Hazır değil.

Soru cevaplandırılmıştır.

Cevaplayacak sayın bakan hazır mı efendim? Yok.

Soru önergesinin müzakeresi ertelenmiştir.

BAŞKAN – 7 nci sırada yer alan, Sinop Milletvekili Sayın Kadir Bozkurt'un, Sayın Başbakandan sözlü soru önergesi.

Cevaplayacak Sayın Bakan hazır mı? Hazır.

Soruyu okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Aşağıdaki sorumun Başbakan tarafından sözlü olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Geçtiğimiz günlerde, Türkiye'nin ABD'de tanıtılması işinin, Patton Boggs-Blow isimli bir Amerikan lobi şirketine verildiği, 29 Kasım 1997 tarihli Hürriyet Gazetesinde yayımlanan Emin Çölaşan'ın köşesinde ortaya konulmuştur. Bu şirketin, daha önce PKK'nın propagandasını yaptığı ve Türkiye'den firar eden, dışarıda ülkemiz aleyhine faaliyet gösteren PKK yandaşlarının lobi ve propagandasını da örgütlediği ve bu anlayışla, DEP eski milletvekilleri Remzi Kartal ve Ali Yiğit'in katılımlarıyla "Türkiye'de Demokrasinin Durumu" konulu panel düzenlemiş olduğu aynı gazetede belgeleriyle ortaya konulmuştur.

Özetle;

1. Türkiye'nin ABD'de tanıtılması işi, Patton Boggs-Blow isimli şirkete verilmiş midir?

2. Verildiyse, tanıtım için kaç milyon dolar ödenmiştir?

3. Daha önce PKK'nın propaganda ve örgütlenme işini ve ABD'de lobicilik faaliyetlerini yürüten bu şirkete, şimdi de Türkiye'nin tanıtılması işinin verilmesi ülkemizin yüksek menfaatlarıyla ne ölçüde uyum sağlamaktadır?

Kadir Bozkurt

Sinop

BAŞKAN – Soruyu cevaplandırmak üzere, Devlet Bakanı Sayın Şahin; buyurun.

DEVLET BAKANI REFAİDDİN ŞAHİN (Ordu) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Sinop Milletvekili Sayın Kadir Bozkurt'un, Türkiye'nin Amerika Birleşik Devletlerinde tanıtımı için bir firmaya lobi görevi verildiğine ilişkin sözlü soru önergesinin cevabını arz etmek üzere huzurlarınızdayım; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Türkiye'nin, Amerika Birleşik Devletlerinde tanıtılması için, Patton Boggs LLP Limitet Şirketine bu görev verilmiştir. Anılan şirkete 1 milyon dolar ödenmiştir. Dışişleri Bakanlığımızın, firma yetkilileriyle Washington'da yaptığı temaslarda, bu firmanın da tanıtım ve lobi faaliyetlerimize destek olmasının uygun olacağı sonucuna varıldığından, söz konusu şirketle anlaşma yapılmıştır.

Bilgilerinize arz ederim.

BAŞKAN – Sayın Bakan, teşekkür ediyorum.

Sayın Bozkurt?.. Yok.

Soru cevaplandırılmış oldu.

BAŞKAN – Gündemin 8 inci sırasında bulunan, Sayın Katırcıoğlu'nun, Sayın Başbakandan sözlü soru önergesi...

Cevaplayacak Sayın Bakan?.. Burada.

Soruyu okutuyorum:

Aşağıdaki sorularımın Başbakan Sayın Mesut Yılmaz tarafından sözlü olarak cevaplandırılması hususunda gereğini arz ederim.

M. Salih Katırcıoğlu

Niğde

Sorular:

2. Verem hastalarından düzenli tedavi görmeyen hastaların ilaçlara karşı direnç kazandığı bilinmektedir. Bu hastaların tedavisinde kullanılan ilaçların büyük bir kısmı ülkemizde bulunmamakta, bulunanlar da yüksek fiyatlarla satılmaktadır. İlaçlara karşı direnç kazanmış hastaların tedavisinde kullanılan ilaçların Türkiye'ye getirilmesi ve bu ilaçların da, tüm hastalar tarafından kullanılabilmesi için daha ucuza satılması hususunda ne gibi çalışmalar yapılmaktadır?

3. Verem hastalarının ve ailelerinin düzenli kontrol edilmesi, kırsal yörelerin aşılanması, askerî birliklerde hastalık taramaları için oluşturulan gezici BCG ve röntgen ekiplerine taşıt temin edilmesi ve bu ekiplerde görev yapanların yolluk ve yevmiyelerinin artırılması düşünülüyor mu?

BAŞKAN – Soruyu cevaplandırmak üzere, Sağlık Bakanı Sayın Özsoy; buyurun.

SAĞLIK BAKANI HALİL İBRAHİM ÖZSOY (Afyon) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Niğde Milletvekili Sayın Mehmet Salih Katırcıoğlu'nun, Sayın Başbakanın cevaplandırması amacıyla vermiş olduğu sözlü soruya cevap vermek için huzurlarınızdayım; hepinizi saygıyla selamlarım.

Bilindiği gibi, verem savaş dispanserleri, klinik durumları ağır olmayan ve yatarak tedavileri gerekli bulunmayan verem hastalarının teşhislerinin ve ayaktan tedavilerinin yapıldığı sağlık kuruluşlarıdır.

Sayın milletvekili bir diğer sorusunda, düzenli tedavi görmeyen hastaların ilaçlara karşı direnç kazandıklarını belirtmektedir -ki doğrudur- bu, gelişmiş ülkelerin de büyük bir problemi olarak gündemi işgal etmektedir. Maalesef, yurdumuzda da, düzenli ilaç kullanmayan veya tedavisini tam yaptırmayan kimselerde ilaçlara karşı bir direnç hâsıl olmuştur. Bu hastaların takibi ve tedavileri, hem zor hem de pahalı olarak cereyan etmektedir. Özellikle bu hastalar için kullanılan ilaçlar, dünyada iki ülke tarafından yapılmakta ve pahalı olarak ihraç edilmektedir. Biz, bu ilaçların, Türkiye mümessilleri tarafından Türkiye'de yapılmasını teşvik için, özellikle bu ilaçların ruhsatı için müracaat eden firmalara öncelik tanımaktayız. Bu cümleden olarak da, Sikloserin ruhsatlandırılmış olup, Rifabutin de ruhsat verilme aşamasına getirilmiştir.

Esasen, bakıldığında, Türkiye'de verem ilacı olarak kullanılan ilaçlar, diğer dünya devletlerinde kullanılanlara nazaran fiyat bakımından ucuzdur. Birkaç tane örnek vermek gerekirse; 500 tabletlik Miambutolun ülkemizdeki fiyatı 3 milyon 316 bin lira iken, İngiltere'de 53 milyon liradır. Ayrıca, çok kullandığımız 100 tabletlik INH tabletleri, ülkemizde 169 bin lira civarındayken, İsviçre'de 1 milyon 764 bin liradır.

Sayın Katırcıoğlu'nun son sorusuna gelince: Verem hastalarının ve ailelerinin düzenli olarak kontrol edilmeleri, aşılanmaları ve hastalık taramaları için oluşturulan BCG ve röntgen ekipleri, devamlı olarak ve sürekli olarak yurdu taramaktadırlar. Gezici BCG ve röntgen tarama ekiplerinde görev yapan personele, bütçe imkânları nispetinde, yollukları ve yevmiyeleri verilmektedir; yine, bütçe imkânları nispetinde araç gereç ihtiyaçları karşılanmaktadır.

Yüce Meclise saygıyla arz olunur.

BAŞKAN – Sayın Bakan, teşekkür ediyorum.

Sayın Katırcıoğlu, buyurun.

M. SALİH KATIRCIOĞLU (Niğde) – Sayın Bakana, sorumu cevaplandırdıkları için teşekkür ediyorum. Yalnız, sağlık problemleri, ülkemizde, halen devam etmektedir. Hastanelerde, polikliniklerde sıralar devam etmektedir. Çalışan doktorların durumları iyi değildir; ekonomik yönden sıkıntıları vardır. Yine, aynı şekilde, bulaşıcı hastalıklardan biri olan verem hastalığı da, tüberküloz da, ülkemizde, son yıllarda son derece yaygınlaşmıştır. Elimizde istatistikî bilgiler yoktur. Hükümetin, bu konuda daha titiz çalışması için bu soru önergemi vermiştim.

Kendilerine teşekkür ediyorum.

BAŞKAN – Sayın Bakan, mukabele ihtiyacı duymazsınız.

Peki, teşekkür ediyorum.

Soru, bu suretle cevaplandırılmıştır.

BAŞKAN – Gündemin 9 uncu sırasında yer alan, Sayın Katırcıoğlu'nun, Sayın Başbakandan sözlü soru önergesi...

Sayın Bakan?.. Burada.

Soruyu okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Aşağıdaki sorularımın, Başbakan Sayın Mesut Yılmaz tarafından sözlü olarak cevaplandırılması hususunda gereğini arz ederim.

M. Salih Katırcıoğlu

Niğde

Sorular:

1. Çalışanların ücretlerinden kesilen ve Tasarrufu Teşvik Fonunda toplanan paraların İşsizlik Sigortasına aktarılması, çalışanları mağdur etmektedir. Mağduriyetlerinin giderilmesi için ne gibi önlemler düşünüyorsunuz?

2. Zor şartlarda geçinen ve ortadirek olarak tanımlanan memur ve işçiler açısından önemli olan vergi adaletsizliğinin giderilmesi amacıyla, Hükümetiniz tarafından ne gibi çalışmalar yapılmaktadır?

3. İktisadî Kamu Teşekküllerinde geçici olarak çalışan personele kadro verilmesi ve mevsimlik olarak çalışan işçilerin çalışma gün sayılarının artırılmasıyla ilgili olarak, Hükümetiniz tarafından ne gibi çalışmalar yapılmaktadır?

BAŞKAN – Efendim, soruyu Başbakan adına cevaplandırmak üzere, Devlet Bakanı Sayın Şahin; buyurun.

DEVLET BAKANI REFAİDDİN ŞAHİN (Ordu) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, Niğde Milletvekili Sayın Mehmet Salih Katırcıoğlu'nun, Tasarrufu Teşvik Fonunda toplanan paralarla ve KİT'lerde geçici olarak çalışan işçilerle ilgili sözlü sorusuna cevap vermek üzere huzurlarınızdayım. Hepinizi sagıyla selamlıyorum.

Ülkemizde yarım yüzyıldan beri tartışılmasına rağmen gerçekleştirilmemiş bulunan işsizlik sigortasının kurulması amacıyla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca bir yasa taslağı hazırlanmış olup, bakanlıkların ve sosyal tarafların alınan görüşleri değerlendirilerek son şekli verildikten sonra Başbakanlığa sunulacaktır.

Bu taslakta, işsizlik sigortası kurulurken hem çalışanlar hem de işverenler ve devlet açısından sürdürülmez bir noktaya gelmiş bulunan tasarrufu teşvik uygulamasının kaldırılması öngörülmektedir.

Taslağa göre, Tasarrufu Teşvik Fonunda birikmiş anapara ve nemalar, özelleştirilecek olan Türk Telekom AŞ'nin borsaya kote edilecek hisselerine yatırılacaktır. Birikmiş anapara ve nemaların, işsizlik sigortasına aktarılması söz konusu değildir.

Taslağın yasalaşmasından sonra Tasarrufu Teşvik Fonuna, işçi ve işverenden yapılmakta olan toplam yüzde 5 oranındaki kesintiler, işsizlik sigortası primine dönüştürülecek, devlet, yüzde 2 oranında katkıda bulunacaktır.

Böylece, hem olumsuz sonuçları tartışılmaz hale gelen tasarrufu teşvik uygulaması kaldırılmış hem de gerek işçi gerekse işverenden yeni bir kesinti yapılması söz konusu olmadan işsizlik sigortası finanse edilmiş olacaktır. Bu yöntem, ayrıca, Türkiye'de sınai mülkiyetin halk tabanına yayılması bakımından önemli bir adım oluşturacak, Telekom gibi stratejik ve çok büyük bir kurumun özelleştirilmesinde her türlü şaibeyi ortadan kaldıracaktır.

Öte yandan, 9.12.1997 tarih ve 97/10351 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla, 1 Ocak 1998 yılı gelirlerine uygulanmak üzere, vergi tarifesinde yer alan 500 milyon liralık gelir dilimi, 750 milyon liraya yükseltilmiştir. Ayrıca, Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmak üzere, Bakanlıkça hazırlanan vergi kanunu tasarısında, vergi tarifesinde iyileştirmeler yapılmasıyla, tedricî olarak da vergi oranlarında indirime gidilmesi hedeflenmektedir ve bu hedef doğrultusunda da ücretliler üzerindeki vergi yükünde bir azalma olacağı beklenmektedir.

Diğer taraftan, mevsimlik olarak çalışan işçilerin çalışma gün sayılarının...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

DEVLET BAKANI REFAİDDİN ŞAHİN (Devamla) – ...söz konusu Bakanlar Kurulu kararı çerçevesinde kurumlara adam/ay olarak tahsis edilen geçici işçi pozisyonları dahilinde hizmetlerin gerektirdiği kadar uzatılması mümkün bulunmaktadır.

Durumu bilgilerinize arz ederim.

BAŞKAN – Sayın Bakan, teşekkür ediyorum.

Sayın Katırcıoğlu?..

M. SALİH KATIRCIOĞLU (Niğde) – Sayın Başkan, Sayın Bakana teşekkür ediyorum. İşsizlik ülkemizin yaşanan problemlerinden bir tanesidir. İşsizliği önleme konusunda da 55 inci Hükümetin olumlu bir çalışma yapmadığını, burada, bu sorunun cevabında da hepimiz duyduk ve gördük. İşsizlik sigortasının çıkarılması, elbette ki, bütün işsiz mağdurların beklediği bir sonuçtur. Bu konuda olumlu bir çalışmanın da Hükümet tarafından yapılmadığını gördük.

Diğer taraftan, geçici işçilerin mağduriyetiyle ilgili olumlu bir çalışmanın olmadığını; gerek bu konuda gerekse işsizliğin önlenmesi .konusunda 55 inci Hükümetin olumlu çalışmasının olmadığı bariz olarak görülmüştür.

Kendilerine teşekkür ediyorum.

BAŞKAN – Sayın Bakan, ihtiyaç hisseder misiniz ?..

DEVLET BAKANI REFAİDDİN ŞAHİN (Ordu) – Soru sahibi izahlarımdan bir şey anlamamış; ben, tekrarında gerek görmüyorum.

BAŞKAN – Evet, teşekkür ediyorum.

Soru cevaplandırılmıştır.

BAŞKAN – 10 uncu sırada yer alan, Siirt Milletvekili Mehmet Emin Aydın'ın, Sağlık Bakanından sözlü soru önergesi vardır.

Sayın Bakan?..Hazır.

Soruyu okutuyorum :

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Sağlık Bakanı Sayın Halil İbrahim Özsoy tarafından aşağıdaki sorularımın sözlü olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Mehmet Emin Aydın

Siirt

Bakanlığınıza kadrolu sağlık personeli alımında Siirt'te kadroların para karşılığı satıldığı ve suiistimal konusu edildiği, bu konuda yaygın söylentiler konusunda bilgi ve duyumlarınız var mıdır ?

Bu söylentilerin doğruluk derecesi var mıdır?

Bakanlığınızın, bu personel alımındaki bu gibi yolsuzluk ve adam kayırmalarla ilgili duyumu ve araştırması var mıdır?

Bunların önlenmesi açısından ne gibi ek tedbirler düşünülmekte ve uygulanmaktadır?

BAŞKAN – Soruyu cevaplandırmak üzere, Sağlık Bakanı Sayın Özsoy; buyurun.

SAĞLIK BAKANI HALİL İBRAHİM ÖZSOY (Afyon) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Siirt Milletvekili Sayın Mehmet Emin Aydın'ın, Siirt'te sağlık personeli alımında yolsuzluk yapıldığı iddiasıyla yönlendirdiği sözlü soru önergesine cevap vermek üzere huzurlarınızdayım; hepinizi saygıyla selamlarım.

24 ilde, ekim ayının 10 ve 11 inci günlerinde yaptığımız imtihanlarda, bu şekilde yapılan şikâyetler neticesinde hiçbir ilimizde imtihan iptal edilmediği gibi, kalabalık olduğundan dolayı salon bulunamadığı için 3 ilimizde erteleme yapılmış ve başarıyla 5 270 vatandaşımız sağlık personeli olarak 24 ilimizdeki sağlık müdürlüğü kademelerine yerleştirilmiştir.

Yüce Meclise saygıyla arz olunur. (ANAP ve DSP sıralarındana alkışlar)

BAŞKAN – Sayın Bakan, teşekkür ediyorum.

Sayın Aydın?.. Yok.

Soru cevaplandırılmıştır.

BAŞKAN – Gündemin 11 inci sırasında yer alan, Sayın Denizolgun'un Sayın Devlet Bakanından sözlü soru önergesi...

Sayın Bakan?.. Hazır.

Soruyu okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Aşağıdaki sorumun Denizcilik Müsteşarlığından sorumlu Devlet Bakanı Sayın Burhan Kara tarafından sözlü olarak cevaplandırılmasını delaletlerinize arz ederim.

Arif Ahmet Denizolgun

Antalya

Antalya-Venedik arasındaki feribot seferleri Ekim 1997 itibariyle tamamen iptal edilmiştir. Bu işlemle, Antalya tarihinde ilk defa deniz yolu kapatılmıştır.

Bu işlemin gerekçesi nedir?

Antalya–Venedik arasındaki feribot seferi başka bir kente aktarılmış mıdır; aktarıldıysa sebebi nedir?

BAŞKAN – Soruyu cevaplandırmak üzere, Sağlık Bakanı Sayın Özsoy; buyurun.

SAĞLIK BAKANI HALİL İBRAHİM ÖZSOY (Afyon)– Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Antalya Milletvekili Sayın Arif Ahmet Denizolgun'un denizcilikten sorumlu Devlet Bakanı Sayın Burhan Kara'ya yönelttiği sözlü soru önergesine cevap vermek üzere huzurlarınızdayım; hepinizi saygıyla selamlarım.

Bilindiği üzere, Türkiye Denizcilik İşletmeleri Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü, Ulaştırma Bakanlığına bağlı bir kamu iktisadî teşebbüsü iken, 10.8.1993 tarih ve 93/4693 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla özelleştirme kapsamına alınarak, idarî olarak Özelleştirme İdaresi Başkanlığına bağlanmıştır ve halen aynı Başkanlığa bağlı olarak faaliyetlerine devam etmektedir.

Sayın Ahmet Denizolgun'un soru önergesine konu olan Antalya-Venedik feribot hattı TDİ'nin 1996 yılında 13,7 milyon dolar, 1997 Temmuz sonu itibariyle ise, 16 milyon dolar zararına neden olmuştur ve TDİ bünyesinden ayrılan işletmeler de şirketin finansman dengesini olumsuz yönde etkilemiştir. Öte yandan, Başbakanlık Teftiş Kurulunun 9.8.1996 tarih ve 83 sayılı Raporunda, seyir süresi 72 saat, sefer giderleri 161 582 dolar olan Antalya-Venedik feribot hattının seyir süresi 32 saat, sefer gideri 48 bin 438 dolar olan Çeşme Birindisi hattına kaydırılması konu edilmiş ve TDİ, Başkanlıkça bu yönde talimatlandırılmıştır.

1998 yılında Antalya-Venedik hattının iptal edilerek, buradaki feribotun Çeşme Birindisi hattına verilmesi, TDİ'ye 2,1 milyon dolar bir kâr artışı sağlayacaktır. Olaya, İtalya-Türkiye arasındaki taşınacak yolcu adedi olarak bakıldığında ise, aynı süre içinde daha çok sefer yapabilme ve 13 416 kişiyi daha taşıma imkânı doğacaktır.

Durum bilgilerinize saygıyla arz olunur.

BAŞKAN – Sayın Bakan, teşekkür ediyorum.

Sayın Denizolgun?.. Yok.

Soru cevaplandırılmıştır.

BAŞKAN – Gündemin 12 nci sırasında yer alan, Sayın Yıldız'ın, Sayın Millî Eğitim Bakanından sözlü soru önergesi...

Sayın Bakan?.. Hazır.

Soruyu okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Hüseyin Yıldız

Mardin

1. Sekiz yıllık kesintisiz eğitime kaynak bulmak amacıyla, 1.9.1997 tarihinde başlayıp ve 31.12.2000 tarihinde sona ermek üzere eğitime katkı payı adı altında bazı kâğıt ve işlemlerden toplanan kaynağın bugüne kadar ulaştığı meblağ nedir?

2. Kamuoyunda, fonda biriken paranın banka kasalarında repoya yatırıldığı ve amacı doğrultusunda kullanılmadığı şeklinde kanaatler var, bu doğru mudur?

3. Doğru değilse, fonda biriken paranın ne kadarı eğitime aktarıldı?

5. Ve aktarılan para nerelerde ve hangi işlerde kullanıldı?

BAŞKAN – Soruyu cevaplandırmak üzere, Millî Eğitim Bakanı Sayın Uluğbay, buyurun.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI HİKMET ULUĞBAY (Ankara) – Teşekkürler Sayın Başkan.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Sayın Yıldız'a, soruları için, kamuoyunu aydınlatma bakımından fırsat verdiklerinden teşekkür ediyorum.

1. Kurumların ve kişilerin yaptığı bağışlar,

2. Sekiz Yıllık Zorunlu İlköğretim Yasası çerçevesinde yasa gereği toplanan gelirler.

O konudaki bilgileri ayrı ayrı vereceğim. 6 Mart 1998 tarihine kadar yapılan bağışların anapara toplamı 2 trilyon 145 milyar liraya yakındır. Bu bağışlar, kanunun bize verdiği görev gereği, harcanıncaya değin nemalandırılmak zorundadır, o nedenle de bankada nemalandırılmaktadır ve 6 Mart tarihine kadar kazanılan nema 734,1 milyar liradır. Dolayısıyla, 6 Mart tarihi itibariyle bu hesaplarda toplam 2 trilyon 879,1 milyar lira mevcuttur ve harcanıncaya kadar da nemalandırılmaya devam edilecektir.

Diğer taraftan, yasa gereği hesaplarımıza intikal eden paralar, 27 Şubat tarihi itibariyle 67,6 trilyon liradır. Bunun 10 trilyon lirası, geçen yıl, inşaatlar ve taşımalı sistem için harcanmıştır. Şu anda taşımalı sistem için buradan ödemeler devam etmektedir. Gerek geçmiş yıllardan devam eden inşaatlar gerekse ek derslikler ve yeni yapılacak inşaatlar için harcamalar buradan finanse edilecektir. Tabiatıyla inşaat mevsimi başlamadığı ve yeni okulların ihalesi henüz yapılmadığı için de, inşaatlar boyutuyla, herhangi bir harcama şu sırada yoğunluk kazanmamıştır. Bu paralar; yani, sekiz yıllık eğitim yasası gereği toplanan paralar, bütçe geliri olması nedeniyle Merkez Bankasında durmakta; fakat, nemalandırılması mümkün bulunmamaktadır. O nedenle, mevcut, geldiği şekliyle Merkez Bankasındaki özel hesabımızda durmaktadır.

Yeni işler olarak, merkezden ihalesi yapılmak suretiyle 101 trilyon liralık yeni okul yapılacak ki, bu tür inşaatlarda vereceğiniz avansın yüzde 30'a kadar vardığını düşündüğünüz takdirde, ihalelerin nisan ayında yapılmasıyla birlikte, aşağı yukarı 30 trilyon liraya yakın bir bölümün sadece avans olarak verilmesi söz konusudur.

Yine, aynı kaynaktan 25 trilyon liralık kamulaştırma yapılacaktır. Bilgisayar alımları ve diğer teknik donanım için 35 trilyon lira ve taşıma ve benzeri diğer hizmetlere de 11,1 trilyon lira harcanacaktır.

Dolayısıyla, bu kaynaklar, kanunun öngördüğü şekilde toparlanıp, Merkez Bankasındaki bir hesapta birikmekte ve inşaat mevsimiyle birlikte, taşımanın yanında harcamalar yoğun bir şekilde sürdürülecektir.

Bu çerçevede, vaktim olduğu için, dünkü gensoru görüşmeleri sırasında cevaplama fırsatını bulamadığım arkadaşlarımızın bir gözlemine de yatırımlar bakımından değinmek istiyorum. Arkadaşlarımız dün, ilköğretimde geçen seneye göre yatırımlar 15 kat artmasına karşılık, diğer alanlarda, özellikle ortaöğrenimde fazlaca bir artış olmadığını eleştirdiler. Dün, bunlara cevap verme fırsatım olmadı. Özellikle meslekî teknik eğitimde...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kesildi)

MİLLî EĞİTİM BAKANI HİKMET ULUĞBAY (Devamla) – Sayın Başkan, bir dakika verebilirseniz bu bilgiyi de sunarım.

BAŞKAN – Sayın Bakan, öyle bir usulümüz yok; ama, buyurun efendim.

MİLLî EĞİTİM BAKANI HİKMET ULUĞBAY (Devamla) – Efendim, izniniz, toplumu ve milletvekillerimizi bilgilendirdiğimiz için faydalı olacaktır.

1998 yılı bütçesi yatırım harcamalarında, normal ortaöğretimde yüzde 132 oranında büyüme vardır; bu artış, meslekî teknik eğitimde de yüzde 172'dir. Bölgeler arasındaki dağılım da, yapılan bir çalışma sonucunda, her ilde köylerde bir sınıfa düşen öğrenci sayısı, kentlerde bir sınıfa düşen öğrenci sayısı ve il ortalamalarına göre hesaplanmıştır ve bu yıl yapılacak yatırımlarla, buralarda, sınıf başına düşen öğrenci sayısını dengeli olarak sağlayacak bir planlama yapılmıştır.

Bu bağlamda, bir yandan bu ödeneklerle yapacağımız harcamalar, diğer yandan İstanbul Menkul Kıymetler Borsasının yapacağı yatırım harcamaları; üçüncü olarak da, vilayetlerde, hayırsever vatandaşlarımızın valiliklerle imzaladığı protokoller çerçevesinde yaptırılacak derslikler nazarı itibara alınmak suretiyle, bu yatırımlar ve ek dersliklerin yatırımları, iller arasında dengeli bir şekilde dağıtılmıştır.

Arz ederim.

BAŞKAN – Sayın Bakan, teşekkür ediyorum.

Sayın Yıldız, buyurun.

HÜSEYİN YILDIZ (Mardin) – Sayın Başkanım, Sayın Bakana teşekkür ediyorum.

Yalnız, sorumu sorduğum zaman, bölgemde eğitimle ilgili sorunlar, bugün, hâlâ, aynı şekilde devam etmektedir. Şöyle ki; sadece OHAL bölgesinde, 2 binin üzerinde okul, değişik nedenlerle kapalı durumdadır. 100'ü aşkın yatılı bölge okulunun inşaatı devam etmektedir; bir o kadar da, diğer okullarımızın inşaatı devam etmektedir.

Gerçekler ortada iken, cevabı net olarak, müspet olarak kabul edemiyorum; ama, cevap verdiğinizden dolayı teşekkür ediyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Yıldız.

Sayın Bakan, buyurun efendim.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI HİKMET ULUĞBAY (Devamla) – Teşekkürler Sayın Başkan.

Öğretmen konusuna gelince, Türkiye Cumhuriyetinde yıllardan beri ilk defa 55 inci Hükümet zamanında atanan öğretmen kadar hiçbir zaman öğretmen atanmamıştır. Sadece ilk 10 bin öğretmen doğu ve güneydoğuya tefrik edilmiştir, arkasından 16 bin 500 öğretmen atandığında, yoğunlukla Doğu ve Güneydoğu Anadolu'ya verilmiştir, artı, bunun dışında 1 450 öğretmen, münhasıran vekil öğretmen olarak doğu ve güneydoğu illerine verilmiştir. Şu anda ataması yapılan 21 bin öğretmenin görev yeri, ağırlıklı olarak doğu ve güneydoğudur ve Hükümet olarak, doğu ve güneydoğuda görev yapan öğretmenlerimizi özendirebilmek için de, Hükümet olduğumuz sıralarda, o bölgenin tazminatlarını yüzde 160'a kadar artırdık. Şu anda da, gündemin 5 inci sırasında bekleyen bir tasarıyla, hem öğretmenlerin özlük haklarıyla hem de 158 bin öğretmen daha alınabilmesiyle ilgili sizden yetki isteniyor.

Zannediyorum, 55 inci Hükümetin, paraları bankada tutmak için değil, hizmet aldıktan sonra ödemek konusundaki tutarlılığı, halkın parasına sahip çıkmanın bilincidir. Kim ki kazmayı eline alır, kim ki betonu dökmeye başlar, karşılığını almaya başlar.

Onun dışında, geçmişimizde inşaatı bitirmeden avansı alıp giden müteahhitler nedeniyle devlet çok yerde mahcup olmuştur; biz de o şekilde mahcup olmak niyetinde değiliz. Evvela hizmet yapılacak, ondan sonra bankada duran paranın çeki yazılacaktır.

Arz ederim. (DSP sıralarından alkışlar)

Bu suretle, soru cevaplandırılmıştır.

BAŞKAN – 13 üncü sırada, Sayın Denizolgun'un Sayın Sağlık Bakanından sözlü soru önergesi vardır.

Sayın Bakan?.. Hazır.

Soruyu okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Ahmet Denizolgun

Antalya

Antalya'da 1980'lerin başında 25 bin il merkezi nüfusa göre planlanan, bugün ihtiyaçlara cevap veremeyen Devlet Hastanesine ilave olarak, ikinci bir devlet hastanesi yapmayı düşünüyor musunuz?

Antalya-Kepez mevkiinde Tıp Fakültesi tarafından kullanılan ve bugün boşaltılan Sağlık Bakanlığının malı olan Göğüs Hastalıkları Hastanesini, Bakanlık olarak ne yapmak istiyorsunuz?

Bakanlık olarak, adı geçen hastanenin, başka bir kuruma devri için, çalışma yapmakta mısınız?

BAŞKAN – Sözlü soruyu cevaplandırmak üzere, Sağlık Bakanı Sayın Özsoy; buyurun.

SAĞLIK BAKANI HALİL İBRAHİM ÖZSOY (Afyon) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Antalya Milletvekili Sayın Arif Ahmet Denizolgun tarafından, tarafıma yöneltilen, Antalya'ya ikinci bir devlet hastanesi yapılıp yapılmayacağıyla ilgili sözlü soru önergesine cevap vermek için huzurlarınızdayım; bu vesileyle, hepinizi saygıyla selamlarım.

Ayrıca, Bakanlığımız, Akdeniz Kan Hastalıkları Vakfı işbirliği çerçevesinde, Uluslararası Lions Kulübünün ve Birleşmiş Milletlerin de desteğiyle, aynı hastane bahçesinde, Antalya Kalıtsal Kan Hastalıkları Merkezi yapımı projelendirilmiş; ancak, projenin geç kalacağı ve talasemi hastalığının önemine binaen, bu merkezin, biraz sonra, yine soruya cevap vereceğimiz konulardan biri olan Kepez'deki hastanenin bir bölümüne taşınması kararlaştırılmıştır.

Öyle tahmin ediyorum ki, rektörlük, Orman Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Antalya Valiliğinin işbirliğiyle yapılacak bir görüşmeyle bu konu vuzuha kavuşacak ve Antalya da, ikinci bir devlet hastanesine kavuşmuş olacaktır.

Bilgilerinize saygıyla arz ederim.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Bakan.

Sayın Denizolgun?.. Yok.

Bu suretle, soru cevaplandırılmıştır.

Sayın milletvekilleri, gündemin "Kanun Tasarı ve Teklifleriyle Komisyonlardan Gelen Diğer İşler" kısmına geçeceğiz; ancak, 10 dakika ara vermek zorundayım.

Saat 17.55'te toplanmak üzere, birleşime ara veriyorum.

Sayın milletvekilleri, bundan önce arz ve ifade ettiğim gibi, şimdi "Kanun Tasarı ve Teklifleri ile Komisyonlardan Gelen Diğer İşler" bölümüne geçiyoruz.

Önce, yarım kalan işlerden başlayacağız.

BAŞKAN – Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 83 üncü Maddesinin Değiştirilmesine Dair Kanun Teklifinin ikinci müzakeresine başlayacağız.

Sayın Komisyon hazır değil.

Müzakere ertelenmiştir.

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu Tasarısı ile Antalya Milletvekili Sayın Deniz Baykal ve 39 Arkadaşının, İstanbul Milletvekili Sayın Gürcan Dağdaş ve 6 arkadaşının, Trabzon Milletvekili Sayın Yusuf Bahadır ve 9 arkadaşının, İstanbul Milletvekili Sayın Ercan Karakaş ve 7 arkadaşının Aynı Mahiyetteki Kanun Teklifleri ve İstanbul Milletvekili Ercan Karakaş ve 2 Arkadaşının İşçi ve Memur Emeklileri ile Bunların Dul ve Yetimlerinin Sendikalaşmasına İlişkin Kanun Teklifi ve Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler ve Plan ve Bütçe Komisyonları raporlarının görüşmelerine kaldığımız yerden devam ediyoruz.

Sayın Komisyon ve Sayın Hükümet yerlerini aldılar.

Sayın milletvekilleri, geçen birleşimde, tasarının 6 ncı maddesinin oylamasında kalmıştık.

BEKİR YURDAGÜL (Kocaeli) – Karar yetersayısının aranmasını istiyorum.

BAŞKAN – Takip edeceğim efendim.

Şimdi, 6 ncı maddeyi oylarınıza sunuyorum; karar yetersayısını arayacağım: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Karar yetersayısı yoktur.

Saat 18.10'da yeniden toplanmak üzere, birleşime ara veriyorum.

BAŞKAN – Türkiye Büyük Millet Meclisinin 68 inci Birleşiminin Üçüncü Oturumunu açıyorum.

BAŞKAN – Komisyon ve Hükümet yerinde.

Sayın milletvekilleri, 6 ncı maddenin oylanması esnasında karar yetersayısı aranmış, bulunamamıştı; maddeyi tekrar oylayacağım ve karar yetersayısını arayacağım.

Maddeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Karar yetersayısı vardır, madde kabul edilmiştir.

Şimdi, 7 nci maddeyi okutuyorum:

Tüzük

a) Sendika veya konfederasyonun adı, merkezi ve adresi,

b) Sendika veya konfederasyonun amacı ve bu amacı gerçekleştirmek üzere sürdürülecek çalışma konuları ile çalışma usulleri,

c) Sendikanın faaliyet göstereceği hizmet kolu,

d) Sendika kurucularının ad ve soyadları, meslek veya görevleri ve adresleri; konfederasyonu kuran sendikaların hizmet kolları ile ad ve adresleri,

f) Konfederasyon, sendika ve sendika şubesi genel kurul delegelerinin belirlenmesi usulü,

g) Genel kurulun görev ve yetkileri, oy kullanma ve karar alma usul ve yeter sayıları,

h) Sendika veya konfederasyonun genel kurul dışındaki zorunlu organlarına üyelerin seçilme usulü, asil ve yedek üye sayısı, görev ve yetkileri,

ı) Sendika veya konfederasyonların yöneticilerinde aranılacak şartlar,

j) Sendika şubelerinin nasıl kurulacağı, görev ve yetkileri, genel kurulların toplantılarına ve kararlarına ilişkin usul ve esaslar ile sendika genel kurulunda şubelerin temsil şekli,

k) Üyelik ödentisinin belirlenmesi usulü,

l) Sendika veya konfederasyonun iç denetim usulü,

m) Harcamaların nasıl yapılacağı, yetkilerin nasıl verileceği ve yetki sınırları,

n) Tüzüğün değiştirilmesi usulü,

o) Sendika veya konfederasyonun feshi, kendiliğinden dağılması, başka bir sendika veya konfederasyonla birleşmesi veya mahkeme kararıyla kapatılması hallerinde mal varlığının tasfiye usulü,

p) Sendika veya konfederasyonun zorunlu organlarının oluşumuna kadar kuruluşun işlerini yürütmeye ve temsile yetkili geçici yönetim kurulu üyelerinin ad ve soyadları ile adresleri,

r) Sendika temsilcilerinin seçiminde yetkili