DÖNEM : 20

DÖNEM : 20 CİLT : 42 YASAMA YILI : 3

T. B. M. M.

TUTANAK DERGİSİ

43 üncü Birleşim

15 . 1 . 1998 Perşembe

İ Ç İ N D E K İ L E R

I. – GEÇEN TUTANAK ÖZETİ

II. – YOKLAMA

III. – BAŞKANLIĞIN GENEL KURULA SUNUŞLARI

A) GÜNDEMDIŞI KONUŞMALAR

1. – Edirne Milletvekili Erdal Kesebir’in, DSP’den ihraç edilme kararı mahkemece iptal edilmesine rağmen partisince bu kararın uygulanmadığına ilişkin gündemdışı konuşması

2. – Antalya Milletvekili Bekir Kumbul’un, Antalya Devlet Hastanesinde uygulanan personel politikasına ilişkin gündemdışı konuşması ve Sağlık Bakanı Halil İbrahim Özsoy’un cevabı

3. – Tokat Milletvekili Bekir Sobacı’nın, 2 nci Ulusal Demiryolu Kongresine ve Devlet Demir Yolları İşletmesi Genel Müdürlüğünün sorunlarına ilişkin gündemdışı konuşması

B) TEZKERELER VE ÖNERGELER

1. – TBMM Başkanı Hikmet Çetin’in Başkanlığında Hırvatistan ve Bosna-Hersek Parlamento Başkanlarının vaki davetlerine icabet edecek Parlamento heyetinde yer alacak milletvekillerine ilişkin Başkanlık tezkeresi (3/1262)

IV. – KANUN TASARI VE TEKLİFLERİYLE KOMİSYONLARDAN GELEN DİĞER İŞLER

1. – 625 Sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu ile 222 Sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanununun Bazı Hükümlerinin Değiştirilmesi Hakkında 254 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 625 Sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununun Bir Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair 326 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve Millî Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu Raporu (1/71, 1/111) (S. Sayısı : 168 ve 168’e 1 inci Ek)

2. – Kütahya Milletvekili Mustafa Kalemli, Anavatan Partisi Genel Başkanı Rize Milletvekili Mesut Yılmaz, Doğru Yol Partisi Genel Başkanı İstanbul Milletvekili Tansu Çiller, Demokratik Sol Parti Genel Başkanı İstanbul Milletvekili Bülent Ecevit, Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Antalya Milletvekili Deniz Baykal ile 292 Milletvekilinin; Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 83 üncü Maddesinin Değiştirilmesine Dair Kanun Teklifi ve Anayasa Komisyonu Raporu (2/676) (S. Sayısı : 232)

3. – Olağanüstü Hal Bölgesinde ve Kalkınmada Öncelikli Yörelerde İstihdam Yaratılması ve Yatırımların Teşvik Edilmesi ile 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı ve Plan ve Bütçe Komisyonu Raporu (1/660) (S. Sayısı : 392)

4. – Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 49 uncu Maddesinde Değişlik Yapılmasına ve Kanuna Bir Ek Geçici Madde Eklenmesine Dair Kanun Tasarısı ve Plan ve Bütçe Komisyonu Raporu (1/619) (S. Sayısı : 375)

5. – Emniyet Teşkilatı Kanununun Bir Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair 490 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve İçişleri Komisyonu Raporu (1/217) (S. Sayısı : 132) (Dağıtma tarihi : 14.11.1996)

6. – Yüksek Öğretim Kurumları Teşkilatı Hakkında 41 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair 2809 Sayılı Kanuna Ek Maddeler Eklenmesi Hakkında Kanun Tasarısı ve Doğru Yol Partisi Grup Başkanvekili Ankara Milletvekili Saffet Arıkan Bedük’ün; Benzer Mahiyetteki Kanun Teklifi ve Millî Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor ve Plan ve Bütçe komisyonları raporları (1/647, 2/636) (S. Sayısı : 388)

7. – Tabiî Afetlerden Zarar Gören Vakıf Taşınmazların Afet Öncesi Kiracılarına Kiracılık Hakkı Tanınması ve Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanuna Bir Geçici Madde Eklenmesine Dair Kanun Tasarısı ve Plan ve Bütçe ve Adalet komisyonları raporları (1/680) (S. Sayısı : 396)

V. – SORULAR VE CEVAPLAR

A) YAZILI SORULAR VE CEVAPLARI

1. – Erzurum Milletvekili Aslan Polat’ın, Erzincan-Refahiye’de güvenlik güçlerince öldürüldüğü iddia edilen bir şahsa ilişkin sorusu ve İçişleri Bakanı Murat Başesgioğlu’nun yazılı cevabı (7/3987)

2. – Bilecik Milletvekili Bahattin Şeker’in, Bilecik Gümrük Müdürlüğüne ilişkin sorusu ve Devlet Bakanı Rıfat Serdaroğlu’nun yazılı cevabı (7/4046)

I. – GEÇEN TUTANAK ÖZETİ

TBMM Genel Kurulu saat 12.00’de açılarak üç oturum yaptı.

Erzurum Milletvekili Ömer Özyılmaz, Erzurum İlinin sosyo ekonomik sorunlarına ilişkin gündemdışı bir konuşma yaptı.

Samsun Milletvekili Ayhan Gürel’in, Samsun’da meydana gelen uçak kazasına,

Samsun Milletvekili Murat Karayalçın’ın da, Samsun havaalanı projesine,

İlişkin gündemdışı konuşmalarına da, Devlet Bakanı Rıfat Serdaroğlu cevap verdi.

Mısır’a gidecek olan Kültür Bakanı M. İstemihan Talay’a, dönüşüne kadar, Devlet Bakanı Hasan Hüsamettin Özkan’ın vekillik etmesinin uygun görülmüş olduğuna ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkeresi ile,

Kuzey Atlantik Asamblesi Türk Grubunda boş bulunan yedek üyelik için, Demokrat Türkiye Partisi Grubunca, Manisa Milletvekili Ayseli Göksoy’un aday gösterildiğine ilişkin Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı tezkeresi,

Genel Kurulun bilgisine sunuldu.

Mardin Milletvekili Hüseyin Yıldız ve 19 arkadaşının, Mardin İlinde tohumluk dağıtımıyla ilgili yolsuzluk ve usulsüzlük yapıldığı iddialarını araştırmak,

Kocaeli Milletvekili Bekir Yurdagül ve 21 arkadaşının, TEKEL’in özelleştirilmesine yönelik uygulamaları araştırarak alınması gereken tedbirleri belirlemek,

Amacıyla birer Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergeleri (10/234) (10/235) okundu; önergelerin gündemdeki yerlerini alacağı ve öngörüşmelerinin, sırasında yapılacağı açıklandı.

Gündemin “Sözlü Sorular” kısmının :

1 inci sırasında bulunan, Konya Milletvekili Veysel Candan’ın (6/602) esas numaralı sözlü sorusuna, Millî Eğitim Bakanı Hikmet Uluğbay,

7 nci sırasında bulunan, Niğde Milletvekili M. Salih Katırcıoğlu’nun (6/610) esas numaralı sözlü sorusuna, Devlet Bakanı Refaiddin Şahin,

10 uncu sırada bulunan, Sinop Milletvekili Kadir Bozkurt’un (6/614) esas numaralı sözlü sorusuna da Devlet Bakanı Yücel Seçkiner,

Cevap verdiler;

Konya Milletvekili Veysel Candan, 2, 3 ve 4 üncü sıralarda bulunan (6/603) (6/604), (6/605);

Ankara Milletvekili Ersönmez Yarbay, 6 ncı sırada bulunan (6/607);

Bursa Milletvekili Ertuğrul Yalçınbayır, 9 uncu sırada bulunan (6/613);

Esas numaralı soruları üzerinde, üç birleşim içerisinde cevaplandırılmadıklarından dolayı, görüşlerini açıkladılar;

5 inci sırasında bulunan (6/606),

8 inci sırasında bulunan (6/611),

12 nci sırasında bulunan (6/616),

13 üncü sırasında bulunan (6/617),

14 üncü sırasında bulunan (6/618),

15 inci sırasında bulunan (6/619),

Esas numaralı sözlü soruların, üç birleşim içerisinde cevaplandırılmadıklarından, yazılı soruya çevrildikleri ve gündemden çıkarıldıkları açıklandı;

11 inci sırasında bulunan, Konya Milletvekili Veysel Candan’ın (6/615) esas numaralı sözlü sorusuna Devlet Bakanı Refaiddin Şahin cevap verdi; soru sahibi de cevaba karşı görüşlerini açıkladı.

Gündemin “Kanun Tasarı ve Teklifleriyle Komisyonlardan Gelen Diğer İşler” kısmının :

1 inci sırasında bulunan 168 ve 168’e 1 inci Ek,

2 nci sırasında bulunan 132,

4 üncü sırasında bulunan 232,

Sıra sayılı kanun tasarı ve tekliflerinin görüşmeleri, komisyon yetkilileri Genel Kurulda hazır bulunmadıklarından,

5 inci sırasında bulunan, 392 sıra sayılı kanun tasarısının görüşmeleri de, tasarının Komisyonca geri alınan maddeleriyle ilgili rapor gelmediğinden,

Ertelendi;

3 üncü sırasında bulunan, Ailenin Korunmasına Dair Kanun Tasarısı (1/597) (S. Sayısı : 335 ve 335’e 1 inci Ek) ile,

6 ncı sırasında bulunan, Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunun Bir Geçici Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısının (2/653, 2/735) (S. Sayısı : 280),

Yapılan görüşmelerden sonra, kabul edildikleri ve kanunlaştıkları açıklandı;

7 nci sırasında bulunan, Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 49 uncu Maddesinde Değişiklik Yapılmasına ve Kanuna Bir Ek Geçici Madde Eklenmesine Dair Kanun Tasarısı (1/619) (S. Sayısı : 375) üzerinde yapılan görüşmelerden sonra, tasarının maddelerine geçilmesi hususu kabul edildi.

Alınan karar gereğince, kanun tasarı ve tekliflerini sırasıyla görüşmek için 15 Ocak 1998 Perşembe günü saat 12.00’de toplanmak üzere, birleşime 16.07’de son verildi.

Hasan Korkmazcan Başkanvekili

Mustafa Baş Mehmet Korkmaz İstanbul Kütahya Kâtip Üye Kâtip Üye

BİRİNCİ OTURUM

Açılma Saati: 12.00

15 Ocak 1998 Perşembe

BAŞKAN: Başkanvekili Hasan KORKMAZCAN

KÂTİP ÜYELER: Mustafa BAŞ (İstanbul), Mehmet KORKMAZ (Kütahya)

BAŞKAN – Türkiye Büyük Millet Meclisinin 43 üncü Birleşimini açıyorum.

Görüşmelere başlıyoruz.

Sayın milletvekilleri, gündeme geçmeden önce, üç milletvekili arkadaşıma gündemdışı söz vereceğim.

III. – BAŞKANLIĞIN GENEL KURULA SUNUŞLARI

A) GÜNDEMDIŞI KONUŞMALAR

1. – Edirne Milletvekili Erdal Kesebir’in, DSP’den ihraç edilme kararı mahkemece iptal edilmesine rağmen partisince bu kararın uygulanmadığına ilişkin gündemdışı konuşması

BAŞKAN – Gündemdışı ilk söz, Edirne Milletvekili Sayın Erdal Kesebir'in. Sayın Kesebir, ülkemizdeki son siyasî ve ekonomik gelişmelerle ilgili olarak gündemdışı söz talebinde bulunmuşlardır.

Buyurun Sayın Kesebir.

Süreniz 5 dakikadır.

ERDAL KESEBİR (Edirne) – Değerli Başkan, Yüce Meclisin değerli üyeleri; hepinizi saygıyla selamlarım.

Bilindiği üzere, partisi Demokratik Sol Partiden ihraç edilmiş bir milletvekiliyim. İhraç edildikten sonra yargıya başvuran ilk milletvekiliyim. Yargı kararıyla partisine geri dönen, yine ilk milletvekiliyim. Partisine döndükten sonra grup toplantısına alınmayan ve ikinci kez partisinden ihraç edilen, yine ilk milletvekiliyim. Türkiye Cumhuriyeti Devleti bir hukuk devletidir diyoruz, yargı tüm erklerin üzerindedir diyoruz, yargının üstünlüğünü savunuyoruz; ama, uygulamıyoruz.

Benim yaşamımda, örneğin, bir parti genel başkanının, bir Meclis eski başkanının yasa uygulamazlığı var, yasaları tanımazlığı, ben bildiğimi yaparım feodal anlayışı var. 21 Ocak 1997'de, Ankara 25 inci Asliye Hukuk Mahkemesi, cumhuriyet tarihinde ilk kez, ihraç edilen Erdal Kesebir, Hasan Hüseyin Çizmeci, Mehmet Karaduman, Mehmet Hüdaverdi Serdaroğlu, Fahri Yağlıcı, Ümit ülgen ve Bülent Varel'in ihraç kararlarını kesin olarak iptal etti. Bu kararın temyizi yok, itirazı yok.

22 Ocak 1997'de, Demokratik Sol Parti Genel Başkanı Sayın Bülent Ecevit "ihraç kararları, esastan değil, şekil ve usul yönünden bozulmuştur; tekrar disiplin işlemlerine başlayacağız" diyerek, basına açıklama yaptı; sanki, Anayasa ve Siyasî Partiler Yasası gereği, yargının esastan konuyu tartışamayacağını bilmiyormuş gibi...

ALİ ILIKSOY (Gaziantep) – Sayın Başkanım, siyasî iç çekişmeler, Genel Kurula yansıtılmaz.

ERDAL KESEBİR (Devamla) – ... ve yine, 22 Ocak 1997'de, Sayın Rahşan Ecevit imzasıyla, Demokratik Sol Parti Merkez Disiplin Kuruluna verildik. Bunun üzerine, o günkü Meclis Başkanı Sayın Kalemli'ye başvurdum ve Anayasanın 138 inci maddesinde "Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez" denildiğini belirterek, hakkımdaki ihraç kararının iptal edildiğini, bağımsız milletvekili statüsünden çıkarılarak DSP milletvekilliğine geri döndüğümü, TBMM kayıtlarında bu durumun düzeltilmesini ve düzeltmenin kamuoyuna duyurulmasını arz ettim. Sayın Kalemli, konunun parti içi bir konu olduğunu, karışamayacağını; ancak, hâkimin doğrudan kendisine bildirmesi halinde değerlendireceğini söyledi. Hâkimin, yapılacak işlemler için "ayrıca müzekkere yazılmasına gerek bulunmamaktadır" demesine rağmen hiçbir şey yapılmadı, dilekçeme yanıt bile verilmedi.

Ben, Edirne Milletvekili Erdal Kesebir olarak, yargı kararını aldığım 21 Ocak 1997'den, ikinci kez ihraç edildiğim 26 Şubat 1997'ye kadar ne idim? Eğer bağımsızsam, DSP, beni, ikinci kez neden ihraç etti? DSP, herhangi bir bağımsız milletvekilini bu şekilde ihraç edebilir mi? Eğer bağımsızsam, yargıyı neden meşgul ettik? Yargı, o geçersiz kararı neden aldı? O geçersiz kararı alanlar, neden boş yere maaş alıyorlar? Anayasanın, 138 inci maddesinin gücü nedir, geçerliliği nedir; hükümsüzse neden çıkarılmıyor?

Bu gerekçelerle, 22 Eylül 1997'de bir basın toplantısı yaparak, hukuku uygulamayan, yasaları tanımayan bir kişiyi, yasaları yapan bir kurumun başkanlığına uygun görmediğimi ve Sayın Mustafa Kalemli'ye Meclis Başkanlığı seçiminde oy vermeyeceğimi basın toplantısıyla açıklayan tek milletvekili oldum. Sayın Kalemli hesap yaptı, yanlış hesap yaptı; yanlış hesap Bağdat'tan geri döndü.

Buradan, Demokratik Sol Parti Genel Başkanı ve Başbakan Yardımcısı Sayın Ecevit'e bir sorum olacak: Bu haftaki bir Yeni Yüzyıl Gazetesinde, 14 Ekim 1997 tarihinde, talimatlarınız gereği, Başkanvekili Sayın Uluç Gürkan, İdare Amiri Sayın Mustafa Yılmaz ve Kâtip Üye Sayın Kâzım Üstüner imzasıyla, Sayın Kalemli'ye usulsüzlük iddialarını bildirdiğinizi ve NTV'de de verdiğiniz yanıtta, Sayın Kalemli'nin inceleme sonunda yaptığı açıklamadan tatmin olmadığınızı duydum. Usulsüzlük iddiasında bulunduğunuz bir kişinin Meclis Başkanlığına seçilmesi için 16 Ekim 1997'de DSP Grubu olarak oy vermenizi, dürüst lider, dürüst parti anlayışınıza uygun buluyor musunuz?

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Sayın Kesebir, konuşmanızı tamamlayın efendim.

ERDAL KESEBİR (Devamla) – Sizlerin oylarıyla Sayın Kalemli o gün Meclis Başkanı seçilseydi, bu yolsuzlukların ortaya çıkabileceğine inanıyor musunuz?

Türkiye hukuk devleti olmalıdır, yargı bağımsız olmalıdır; yargının üstünlüğü, hukukun üstünlüğü tartışılmamalıdır. Türkiye'nin tüm sorunları hukukta, hakta yatmaktadır. Güçlülerin karşısında haklılar kazanmalıdır; haklılar kaybeder güçlüler kazanırsa, hiçbir sorunumuzu çözemeyiz, çeteleri önleyemeyiz. Örneğin, bir çevre olayında, Ergene'deki sanayi kirliliğini, Kaz Dağındaki orman talanını, Bergama'daki siyanür barajlarını önleyemeyiz. Sayın Ecevit, sizi yıllarca umut bildik; umutsuzluğun sembolü olmayın.

Yüce Meclise saygılarımı sunarım. (CHP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Gündemdışı konuşan Edirne Milletvekili Sayın Erdal Kesebir'e teşekkür ediyorum.

METİN BOSTANCIOĞLU (Sinop) – Sayın Başkan...

BAŞKAN – Buyurun Sayın Bostancıoğlu.

METİN BOSTANCIOĞLU (Sinop) – Sayın Başkanım, bu kürsüde hangi hallerde gündemdışı konuşulacağı, hangi hallerin gündemdışı konuşmaya konu olabileceği, İçtüzüğümüzde yazılıdır. Hal böyleyken, kürsünün, ihraç edilmiş bir partilinin -artık, partililik sıfatı kalmayan bir kişinin- Partimize ve Genel Başkanımıza bu şekilde saldırmasına imkân sağlayacak şekilde kullanılmasına izin vermemeniz gerekirdi. Hatta, bu izni, her ne kadar, "ülkemizdeki son gelişmeler" başlığı altında sizden istediyse de, sizi yanılttıysa da, konuşma sırasında, yanıltıldığınızı görüp, bu konuşmayı kesmeniz gerekirdi. Bu konuşmaların tamamı, karşılıklı tartışmayı, münakaşayı gerektirecek konular şekline getirilmemelidir. O nedenle, bu uygulamanızın yanlış olduğunu bilmenizi istiyorum.

Kendisine, cevap verilebilecek vasıfta olanlarına cevap verilebilecek. Bu konularda cevap vermeyi, şu anda, ben, gerekli görmüyorum; zaten, uygulama da, bana cevap verme imkânı vermiyor.

O nedenle, uygulamanızın yanlış olduğunu belirtiyorum. Bir daha böyle şeylere vesile olmamanızı, imkân vermemenizi diliyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Bostancıoğlu.

Ben de, İçtüzüğün, gündemdışı konuşmalarda acil hallerde Meclise duyurulması gereken hususları kapsaması gerektiğini biliyorum; ancak, sayın milletvekillerinin bana verdikleri konuların içeriğini, ayrıca, önceden görme imkânım yok; hiçbir Meclis başkanvekilinin, Meclisi yöneten kişinin görme imkânı da yok.

METİN BOSTANCIOĞLU (Sinop) – Yani, yanıltıldınız.

BAŞKAN – Milletvekili arkadaşlarımız, kendilerinin, acil olduğunu, İçtüzüğe uygun olduğunu düşündükleri görüşlerini, sırası gelince, burada ifade ediyorlar. Benim, burada, bir hususta, siz söz almasaydınız da zaten beyanım olacaktı. Milletvekilleri, diğer milletvekillerine soru yöneltme hakkına sahip değildirler. Onun için, Sayın Ecevit'e yöneltmiş oldukları soruları yöneltilmemiş sayıyorum. Onu sadece bir konuşma, ifade üslubu olarak değerlendireceğimi ifade edecektim siz söz almasanız da; ama, ben, mümkün olduğu kadar arkadaşlarım konuşurken sözlerine müdahale etmemek gibi bir tutumu genellikle benimsemiş olan bir kişiyim. Konuşma biter, ondan sonraki kendi değerlendirmemi, icap ediyorsa, ben tutanağa geçiririm veya itirazlar dolayısıyla, tutanağa, dengeyi sağlayacak görüşler de geçmiş olur.

Arkadaşımızın konuşmasını, ben, tamamen güncel olaylarla ilgili olarak almıştım, sözü öyle vermiştim. Parti içi sorunları tartışmayı takdir etti kendisi. O, kendi takdir edeceği husus; kamuoyunun da takdir edeceği bir husustur.

METİN BOSTANCIOĞLU (Sinop) – Yani, parti içinde bizi yanılttığı gibi, bu konuşmada da sizi yanılttı, değil mi efendim?

BAŞKAN – Rica ederim... Benim değerlendirmem o şekilde değil.

2. – Antalya Milletvekili Bekir Kumbul’un, Antalya Devlet Hastanesinde uygulanan personel politikasına ilişkin gündemdışı konuşması ve Sağlık Bakanı Halil İbrahim Özsoy’un cevabı

BAŞKAN – Şimdi, gündemdışı konuşmalarda ikinci sıradaki arkadaşımı kürsüye davet edeceğim.

Antalya Milletvekili Sayın Bekir Kumbul, Antalya Devlet Hastanesindeki son gelişmeler konusunda söz istemiştir.

Buyurun Sayın Kumbul. (CHP sıralarından alkışlar)

Konuşma süreniz 5 dakikadır Sayın Kumbul.

BEKİR KUMBUL (Antalya) – Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Antalya Devlet Hastanesindeki personel politikasıyla ilgili düşüncelerimi sunmak üzere kürsüye çıkmış buluyorum; bu vesileyle, Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Değerli arkadaşlarım, aslında, yerel konularla kürsüye çıkmak çok da hoşuma giden bir şey değil; ancak, bu, ülkenin değişik yerlerinde böyle uygulanıyorsa, ışık tutar amacıyla dile getirmek istiyorum.

Değerli arkadaşlarım, Antalya Devlet Hastanesi, 500 yataklı, yılda 800 bin civarında poliklinik muayenenin yapıldığı, 35 bin civarında hastanın yatarak hizmet gördüğü, 12 bin hastanın ameliyat edildiği, belki de 1,5 milyon nüfuslu Antalya'ya çok çok küçük gelen bir hastane; ama, buna rağmen, gerçekten, yoğun bir çalışma içerisindedir. Antalya Devlet Hastanesini böyle görüyoruz. O zaman, idarecileri ne yapıyor, ne yapmaya çalışıyor, onu da değerlendirmekte yarar var; belki, o zaman, sorunu daha yerli yerine oturtabiliriz. İdareciler de, gerçekten, canla başla o hastaneye bir şeyler kazandırmaya çalışıyorlar. Son yıllarda 2 adet tomografi cihazı aldılar; kendi yağlarıyla kavrulmaya çalışıyorlar. 2 bin metrekare civarında -belki kaçak olan- bir kapalı alan oluşturdular, 43 poliklinik yarattılar. Yine, yıllık döner sermaye birikimi 1 trilyonun üzerinde. Böylesi bir çalışma içindeler. Gerçekten, Antalya Devlet Hastanesi, artık, eğitim hastanesi olma yolunda gidiyor; onu da görüyorum. Bunu görürken, bir şeyi daha gördüm. Elbette, bunun da, Sayın Bakan tarafından değerlendirilmesini istiyorum. Böylesi bir hastanede, şahsen ben, idarecilerin ödüllendirilmesini isterdim. Peki ne oldu? Olan şuydu: Bundan birkaç ay önce, eczacısı, eşi Antalya'da çalıştığı halde, Burdur'a sürüldü. O yetmedi, daha sonra başhemşiresi görevden alındı; biraz beklendi, hastane müdürü görevden alındı; bunlar da yetmedi, sonra, başhekimi görevden alındı, başhekim yardımcıları görevden alındı.

Değerli arkadaşlarım, Sayın Bakan da, aslında, bu kademelerden geldi; bunları yaşayarak geldi. Bürokraside çalışmanın, idareci olmanın sıkıntılarını bilerek geldi. Bunu hepimiz biliyoruz; ama, idareci de kolay yetişmiyor. Orayı idare etmek de kolay değil. Onları ödüllendirme yerine, onları küstürürsek, iyi şeyler yapmamış oluruz. Eğer sadece Antalya'da değil, ülkenin değişik yerlerinde varsa, bu, büyük yanlışlıktır diye vurgulamak istiyorum. Bu yanlışsa, bu yanlıştan dönülmesini de istirham ediyorum. Daha bir gün önce, başhekimi de alınıverdi. Bu, eğer, ülkenin sağlık politikasına, Antalya halkının sağlığına bir şeyler kazandıracaksa ve haklı nedenleri varsa, o haklı nedenleri de duymak isterim; ama, bir haksızlık varsa, bu haksızlıktan da geri dönülmesini istiyorum, bunun ciddî şekilde incelenmesini istiyorum. Oraya müfettişler de gitti, ciddî bir şey buldukları kanısında da değilim; çünkü, yıllarca ben orada hekimlik yaptım; hekimlik yaptığım sürede -Sigorta Hastanesinde hekimlik yaparken- elbette, o hastaneyle de ilişkilerimiz oluyordu, nasıl yürütüldüğünü de biliyorum. Onun için, haksızlıkların olmadığını düşünüyorum. Bunun yerine, o hastanemizi geliştirelim, eğitim hastanesi şekline dönüştürelim.

Yine, Antalya'nın çeperlerinde, Toroslarında birçok sağlık ocağında hekim yok. Onlara hekim istihdam edelim, bu konuda çalışmalar yapalım. Yöre milletvekili olarak bize düşen bir görev varsa, biz, her zaman hazırız. Daha birkaç gün önce, Akseki'nin Cevizlisinden Belediye Başkanı aradı; aylardır sağlık ocağı boş... Ulaşımı zor. Buraları destekleyebilelim. Değilse, eğer yapılan işler siyasî amaçla yapılıyorsa, inanın, bunun, ne partiye ne ülkeye ne de sağlık politikasına hiçbir yararı olmayacaktır. Yapacağımız şeyler, sağlığı geliştirme doğrultusunda olmalıdır diye düşünüyorum.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Sayın Kumbul, konuşmanızı tamamlayın efendim.

BEKİR KUMBUL (Devamla) – Ben, bu arada, Sayın Bakanın bu konuda duyarlı davranacağını umuyorum, Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. (CHP ve DSP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Gündemdışı konuşan Antalya Milletvekili Sayın Bekir Kumbul'a teşekkür ediyorum.

Gündemdışı konuşmayı cevaplamak üzere, Sağlık Bakanı Sayın Dr. Halil İbrahim Özsoy söz istemişlerdir.

Buyurun Sayın Bakan.

SAĞLIK BAKANI HALİL İBRAHİM ÖZSOY (Afyon) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Antalya Milletvekili Sayın Dr. Bekir Kumbul'un "Antalya Devlet Hastanesindeki cereyan eden olaylar" başlığı altında yaptığı konuşmaya cevap vermek üzere huzurlarınızdayım; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Antalya, turizm yönünden gözbebeğimiz olan bir şehir. Altı aylık iktidar dönemimizde, özellikle turizm mevsimini de göz önüne alarak ve şunu da ifade edeyim ki, biraz evvel konuşan arkadaşımızın genel başkanının da seçim bölgesi olması nedeniyle sağlık yönünden hiçbir eksikliğin olmaması için gerekli hassasiyet gösterilmiştir.

Antalya Devlet Hastanesi dahil olmak üzere, 1.7.1997 tarihinden -yani, işbaşına geldiğimiz günden- itibaren, sadece Devlet Hastanesine çeşitli branşlarda 34 uzman, ilçelerine de 33 uzman gönderilmiştir. İl geneline, bütün sağlık ocaklarında birden fazla hekim bulunsun, herhangi bir şikâyet konusu olmasın diye 1 Temmuzdan itibaren 124 pratisyen hekim, 56 ebe tayin edilmiştir, 45 hemşire ve 26 sağlık memuru gönderilmiştir. Böylece, 358 sağlık personeli, 1 Temmuzdan başlamak üzere, bugüne kadar, Antalya'da görev almıştır. Benim seçim bölgemde -Sağlık Bakanı olarak itiraf ediyorum- sağlık ocaklarında ebe eksiği vardır, hekim eksiği vardır, ilçe hastanelerinde uzman eksiği vardır; ama, Antalya'da eksiklik olmasın diye, Bakanlık olarak, bütün fedakârlığı yapmışızdır.

Ben, Sayın Kumbul'dan teşekkür beklerken, uyarı almamı da nasıl değerlendireceğim, bilemiyorum; ama, yine de, uyarısı için teşekkür ediyorum; daha fazla dikkat edeceğiz Antalya'ya.

Özellikle şunu ifade etmek istiyorum: Başhekimlik, hekimlik mesleğinin dışında, idarî bir göverdir, ikinci bir görevdir ve makamın talimatına bağlı, görevlendirmeyle verilen bir görevdir; kadro görevi değildir, uzmanlık görevi değildir, hekimlik görevi değildir, tamamen idarî bir görevdir. Bugün, Türkiye'de 703 başhekim vardır. Ana-çocuk sağlığı başhekimlerini de sayarsanız, 986 başhekim vardır ve altı ay içerisinde hiçbir siyasî talep veya istek olmamasına rağmen, 34 başhekim değiştirilmiştir; bunun bir kısmı da dilekçesiyle değiştirilmiştir. Bakanlığımda, dilekçesiz ve gerekçesiz hiçbir işlem yapılmaması için gerekli hassasiyet gösterilmektedir.

Sayın başhekimin görevinden -yani, ikinci görevinden- alınarak uzmanlığına devam etmesi konusu ise, altı aydan beri, Antalya'da, hem mahallî basını hem de mahallî idarecileri ilgilendirmektedir. Kendisi, âdeta, taraf olmuş gibi, yerli yersiz beyanatlarda bulunmaktadır. Ayrıca, Bakanlıkça oraya yapılması düşünülen kalp cerrahi merkezine, âdeta defans göstermiştir ve etrafa, 1 Ocakta emekli olacağını yaymıştır. Biz, emekli olması için beklemişizdir; çünkü, beraber başhekimlik yaptık, benim arkadaşımdır, meslektaşımdır. O yüzden, 1 Ocağı da bekledik; emekli dilekçesi gelmeyince, hiçbir siyasî talep ve istek karşılığı olmaksızın ve beraber çalıştığı yardımcısını görevlendirmek suretiyle -kadrolaşma da değildir bu- Sayın Kumbul'un ifade ettiği gibi, bir eğitim hastanesine gitmek için, yeni bir aktivasyon, bir şevk, bir heyecan vermek için yapılmıştır.

Yine, Sayın Kumbul'un uyarılarını göz önüne alarak, konuyu, kendimce, özellikle, bizzat inceleyeceğim; gerekli herhangi bir şey varsa, düzeltilme yoluna gidilecektir. Antalya'ya verdiğimiz hizmetler konusunda bize açıklama fırsatı verdiği için kendilerine teşekkür ediyor; hepinizi saygıyla selamlıyorum. (ANAP ve DSP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Gündemdışı konuşmayı Hükümet adına cevaplayan Sağlık Bakanı Sayın Halil İbrahim Özsoy'a teşekkür ediyorum.

3. – Tokat Milletvekili Bekir Sobacı’nın, 2 nci Ulusal Demiryolu Kongresine ve Devlet Demir Yolları İşletmesi Genel Müdürlüğünün sorunlarına ilişkin gündemdışı konuşması

BAŞKAN – Değerli arkadaşlarım, gündemdışı üçüncü sözcü, Tokat Milletvekili Sayın Bekir Sobacı.

Sayın Sobacı, 2 nci Ulusal Demiryolu Kongresi ve demiryolu ağımız konusunda söz istemişlerdir.

Sayın Sobacı, konuşma süreniz 5 dakikadır.

Buyurun.

BEKİR SOBACI (Tokat) – Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

İktisat biliminin klasik tarifi "Sonsuz ihtiyaçların kıt iktisadî kaynaklarla karşılanması" diye yapılır. Bu açıdan, iktisadî kaynakları, bir kategorize edebilmek mümkün olursa, yenilenebilir, yenilenmeyen ve üçüncü bir kategori olarak düşünülebilecek olan sürekli kalıcı iktisadî kaynaklar olarak anlayabiliriz. Sürekli kalıcı iktisadî kaynaklar açısından baktığımızda, bir ülkenin tarihî, kültürel birikimi, hinterlandı ve ayrıca, o ülkenin coğrafî ve jeostratejik konumu da, aslında, kalıcı iktisadî kaynak olarak algılanabilir. İşte, bu açıdan baktığımızda, her zaman "Türkiye, Avrupa ile Asya arasında bir köprüdür" diyoruz, doğrudur; ama, bunun avantajlarını, maalesef, iktisadî kazançlara çeviremiyoruz.

İşte, bu noktada, demiryolunun ulusal ve uluslararası önemi karşımıza çıkıyor. Böyle önemli bir konuda 2 nci Ulusal Demiryolu Kongresini tertip eden Ulaştırma Bakanlığımıza ve Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğüne teşekkür ediyorum; ayrıca, bu Kongreye değerli bilimsel katkıları sağlayan katılımcılara da teşekkür ediyorum.

Bu sözlerimden sonra, kısaca, demiryollarımızın bazı noktalardan değerlendirmesine geçmek istiyorum.

Bugün, ülkemizde, demiryollarımız, hat uzunluğu itibariyle, cumhuriyet öncesi 3 714 kilometre, cumhuriyet sonrası 1923-1950 arasında 3 780 kilometre olmak üzere, toplam 7 500 kilometreye yakın bir uzunluğa erişmiştir. Daha sonra, ulaştırma sektörünün birbirini tamamlayan iki ana unsuru olan demiryolu ve karayolu taşımacılığındaki dengeler, maalesef, seçilen politikalar sebebiyle, demiryolu taşımacılığı aleyhine gelişmiştir. Örnek olarak vermek gerekirse, 1950 yılında genel ulaştırma sistemleri içerisinde yolcu taşımacılığında yüzde 42, yükte de yüzde 78 pay almış olan demiryolu, 1990 yılına gelindiğinde yüzde 4,5 yolcu taşımacılığı ve yüzde 9,8 yük taşımacılığıyla, maalesef, bire on oranında gerilemiştir. Kayıpları bununla da izah etmek mümkün değildir. Maalesef, Demiryolları Genel Müdürlüğüne bağlı üretici kuruluşlardaki teknoloji kopukluğu ve yatırım eksikliği sebebiyle, bugün, sadece iki büyük şehrimizin, Ankara ve İstanbul'un metro ve raylı taşıma sistemlerindeki araçlar için yüz milyonlarca doları yurt dışına vermek zorunda kaldık. Bu da, millî gelir, istihdam ve yatırım kayıplarını, büyük oranda, karşımıza çıkarmıştır.

Yine, bugün, demiryollarımız, çeken-çekilen araç bakımından ve ray hatlarının yaşlılığı açısından önem arz ediyor. Maalesef, bugün, çeken-çekilen araç ve rayların ortalama ömrü, 20 ilâ 30 yaş arasındadır. İşte, bu noktadan, ülkemiz için demiryollarının uluslarası boyutuna da bir göz atmak gerekirse; bugün yapılan projeksiyonlarda 21 inci Yüzyılın ilk çeyreğine ulaşıldığında, dünya üretiminin yüzde 67'si Asya'da gerçekleşecektir. İşte, bu verilerle, ülkemiz, bir an önce, uluslararası demiryolu transit taşımacılık yatırımlarını ve hatlarını gerçekleştirmek zorundadır arkadaşlar. Bu noktada, Orta Asya cumhuriyetlerdeki, Türkî cumhuriyetlerdeki bizim tarihî bağlarımız da önem arz etmektedir ve bu arada, yine, Türkiyemiz, ülkemiz, ideolojik ve siyasal rejim saplantılarını bir tarafa bırakarak, Orta Asya'da, Ortadoğu'da işbirliği ve iktisadî işbirliklerinde kimsenin gözünün içine bakmadan, icazet istemeden, hür iradesiyle, bir an önce, atılımını ve atak bir tavrı sergilemek zorundadır.

Bu noktada İran'ın durumu önem arz ediyor uluslararası taşımacılıkta. İran, devrimden sonra gerçekleştirilen güney İran'daki Bender Abbas Limanından Meşhed ve Türkî cumhuriyetlere 1 500 kilometrelik -zor coğrafî şartlara rağmen- bu demiryolu hattını bugün açmış ve Asya'da oluşacak transit taşımacılığı kendi toprakları üzerinden açık denizlere ulaştırmanın meyvelerini almak üzeredir.

Yine, 1980'li yılların başında, Orta Asya ve doğumuzla başlayan ticarî gelişmelerde yaşanan Türkiye'deki yoğun TIR trafiğinin artık olmadığını da görüyoruz. Bunun sebebi de, yine, İran'ın, Doğu Karadeniz ile Gürcistan, Soçi ve diğer limanlarını...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Sayın Sobacı, konuşmanızı tamamlayın efendim.

BEKİR SOBACI (Devamla) – Doğu Karadenizdeki limanları kullanarak Bakü'ye, oradan da, Hazar Denizindeki kendi limanlarıyla, Türkî cumhuriyetlere, maalesef, bu transit taşımacılığı kaydırmıştır.

Bugün, dünyadaki rekabette, artık, yarım sentin hesabı yapılır hale gelmiştir. İşte, bu açıdan, günümüz kara taşımacılığında, özellikle kütle ve blok taşımacılıkta, uzun mesafeli taşımacılıkta demiryolları, toplama ve dağıtma amaçlı kısa taşımacılıkta da karayolları öne çıkmıştır. Bu noktadan, şu anda önerdiğimiz, Türkiye, acilen realize etmek zorunda olduğu Kars ve Doğu Beyazıt sınır kapılarından Avrupa'ya, İstanbul'a en kısa güzergâh olacak olan Aşkale, Tercan, Kelkit Vadisi, Amasya, Kurşunlu, Arifiye transit hattına bir an önce başlamak zorundadır. Bugün, çağdaş taşımacılıkta kombine taşımacılık önem arz etmektedir. Bu açıdan baktığımızda da bu hat önem arz ediyor. Bu hat, üç noktadan; batıda Çerkeş-Zonguldak, Orta Karadenizde Sıvas-Samsun hattı ve doğuda da Kelkit-Torul Karadeniz kıyısı bağlantısıyla... Böylece, kombine taşımacılığı temin etmiş olacağız. Zaten, Tiran-Bakü Karayolu, E-80 Yolu da bu güzergâhtan geçmektedir. Onun için, en kısa güzergâh olan bu hattın gerçekleştirilmesi için, Ulaştırma Bakanlığımızdan, bu projelendirme çalışmalarına bir an önce başlamasını rica ediyoruz.

Ayrıca, bugün, maliyetler açısından baktığımızda, ton/kilometre birim başına, demiryolunda 19 santimetreküp, karayolunda 40 santimetreküp yakıt tüketilmektedir. İşte, bu da, demiryolunun ne kadar bir avantaja sahip olduğunu ortaya çıkarıyor.

Ayrıca, yol global maliyetlerine baktığımızda da, demiryolunun uzun tünelli maliyeti, çift hatta, 5 milyon dolardır; ama, sadece bir karayolunda, engebeli arazi ve düz arazi ortalamasında, bugün otoyolların ortalama maliyeti 8 milyon dolardır. Bu rakamlar bize bir gerçeği ifade ediyor: Türkiye, geri kaldığı, ihmal ettiği demiryollarını bir an önce çağdaş düzeye getirmeli, uluslararası transit taşımacılığa açmalı ve uluslararası camiada seçkin yerini almalıdır. Unutmayalım ki, ekonomik etkinlikler, siyasî etkinliklerin anahtarı konumundadır.

Üçüncü ulusal kongrenin de Tokatımızda düzenlenmesini Ulaştırma Bakanlığımızdan istirham ediyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum. (Alkışlar)

BAŞKAN – Gündemdışı konuşan Tokat Milletvekili Sayın Bekir Sobacı'ya teşekkür ediyorum.

Değerli arkadaşlarım, bu suretle gündemdışı görüşmeleri tamamlamış bulunuyoruz.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığının bir tezkeresi vardır, okutuyorum:

B) TEZKERELER VE ÖNERGELER

13 Ocak 1998

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kuruluna

Hırvatistan ve Bosna-Hersek Parlamento Başkanlarının vaki davetlerine istinaden, Türkiye Büyük Millet Meclisini temsilen 7 kişilik bir Parlamento Heyetinin 20-25 Ocak 1998 tarihleri arasında söz konusu davetlere icabet etmesi, Türkiye Büyük Millet Meclisinin Dışilişkilerinin Düzenlenmesi Hakkındaki 3620 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi uyarınca, Genel Kurulun 13 Ocak 1998 tarih ve 41 inci Birleşiminde kabul edilmiştir.

Heyeti oluşturmak üzere, siyasî partilerin bildirmiş olduğu isimler, adı geçen kanunun 2 nci maddesi uyarınca Genel Kurulun bilgilerine sunulur.

Hikmet Çetin

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı

Hikmet Çetin Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı

Mustafa İlimen Edirne Milletvekili

Mustafa Köylü Isparta Milletvekili

Ali Rıza Bodur İzmir Milletvekili

Kemal Albayrak Kırıkkale Milletvekili

Ömer Ertaş Mardin Milletvekili

Ergun Özkan Niğde Milletvekili

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

Sayın milletvekilleri, gündemin "Kanun Tasarı ve Teklifleriyle Komisyonlardan Gelen Diğer İşler" kısmına geçiyoruz.

Önce yarım kalan işlerden başlıyoruz.

IV. – KANUN TASARI VE TEKLİFLERİYLE KOMİSYONLARDAN

GELEN DİĞER İŞLER

BAŞKAN – 625 Sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu ile 222 Sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanununun Bazı Hükümlerinin Değiştirilmesi Hakkında 254 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 625 Sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununun Bir Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair 326 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve Millî Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu raporunun görüşmelerine kaldığımız yerden devam ediyoruz.

Komisyon?.. Hazır.

Hükümet?.. Hazır.

Komisyon ve Hükümet yerlerini aldılar.

Sayın milletvekilleri, bu tasarının 1 inci ve 2 nci maddeleri, 3.12.1997 tarihli 22 nci Birleşimde, önergelerle birlikte, İçtüzüğün 88 inci maddesine göre Komisyona geri verilmişti. Komisyonun yeniden düzenlediği rapor ve metin, 168'e 1 inci ek sıra sayısıyla bastırılıp dağıtılmıştır.

Şimdi, komisyonun yeniden düzenlediği 1 inci maddeyi okutuyorum.

MUHAMMET POLAT (Aydın) – Karar yetersayısı aranmasını istiyoruz.

625 SAYILI ÖZEL ÖĞRETİM KURUMLARI KANUNU İLE 222 SAYILI İLKÖĞRETİM VE EĞİTİM KANUNUNUN BAZI HÜKÜMLERİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ HAKKINDA 254 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME İLE 625 SAYILI ÖZEL ÖĞRETİM KURUMLARI KANUNUNUN BİR MADDESİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR 326 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİNİN DEĞİŞTİRİLEREK KABULÜ-

NE DAİR KANUN TASARISI

MADDE 1. – 5.1.1961 tarihli ve 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanununun 61 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Madde 61. – Okul binası yapılacak veya okul binası olarak kullanılacak gayrimenkullerin bulunduğu yerin sağlık, eğitim-öğretim ve ulaşım bakımından elverişli ve öğrencilerin kolaylıkla gidip gelebilecekleri bir mahalde olması göz önünde bulundurulur.

Hapishane, meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri gibi umuma açık yerler ile açık alkollü içki satılan yerlerin, okul bina ve tesislerinden en az 200 metre uzaklıkta bulunması zorunludur.

200 metrenin ölçülmesi ve müktesep haklarla ilgili esaslar İçişleri, Millî Eğitim, Sağlık ve Turizm Bakanlıklarının müştereken hazırlayacakları bir yönetmelikle belirlenir.

Turizmin yoğun olduğu yörelerdeki okulların tatil olduğu dönemlerde 200 metre şartının aranıp aranmayacağı hususunda karar vermeye o yerin Mülkî İdare Amiri yetkilidir.

BAŞKAN – Madde üzerinde söz isteyen?..

VEYSEL CANDAN (Konya) – Sayın Başkan, söz istiyorum.

BAŞKAN – Grup adına mı söz istiyorsunuz Sayın Candan?

VEYSEL CANDAN (Konya) – Evet.

BAŞKAN – Grup başkanvekili arkadaşınız var mı?

METİN BOSTANCIOĞLU (Sinop) – Grup adına değil, şahsı adına...

MUHAMMET POLAT (Aydın) – Sayın Başkan, biz, karar yetersayısının aranmasını istemiştik; siz, geçiyorsunuz...

BAŞKAN – Hangi konuda karar yetersayısının aranmasını istiyorsunuz?! O kadar acele etmeyin; daha oylama filan yapmıyorum.

ÜLKÜ GÜNEY (Bayburt) – Sayın Başkan, arkadaşa, karar yetersayısını ne zaman isteyebileceğini söyledim; acele etti...

BAŞKAN – Evet, oylamaya daha bir saat içerisinde geçemeyebiliriz; konuşmalar var...

Sayın Candan, buyurun efendim.

Konuşma süreniz 5 dakikadır.

VEYSEL CANDAN (Konya) – Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; 625 sayılı Özel Eğitim Kurumları Kanununun Bir Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair 326 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve Millî Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu raporu üzerinde söz almış bulunuyorum; Yüce Heyetinizi saygıyla selamlıyorum.

Tasarı metninden de anlaşılacağı üzere, amaç, öğretim kurumlarında eğitim yapan öğrencilerimizi, hapishane, meyhane, kahvehane, kıraathane gibi kötü alışkanlıklar yapan müesseselerden uzaklaştırmak. Halbuki, burada, metinden de anlaşılacağı üzere, eğitim kurumlarında öğrencilerimizi, bu tasarıyla, bu alışkanlıklardan uzak tutmak maalesef mümkün değildir ve yetersizdir.

Metindeki 200 metre şartı, aslında az olup, ayrıca, ölçülmesi noktasının yönetmeliğe bırakılması açısından da mahzurludur. Kaldı ki, eski ruhsatlandırmalar da, yani, müktesebat, eski hakların değerlendirilmesi hususu da yine yönetmeliğe bağlı kalmaktadır. Halbuki, tasarı metninde, eskilerle ilgili, eski ruhsatlandırmalarla ilgili açık bir metin oluşması lazım.

Bu ölçüm esnasında, İçişleri, Millî Eğitim, Sağlık ve Turizm bakanlıklarına yetki tanınmaktadır. Halbuki, burada, yine, yönetmelik içerisinde, saydığımız yerlerin ruhsatlandırılmalarında belediyeler devredışı bırakılmaktadır. Halbuki, şu anda bile, kahvehane ve kıraathanelerin ruhsatlandırılmalarını belediyeler yapmaktadır. Yani, tasarı içerisinde bir çelişki söz konusudur. O bakımdan, bu ölçüm noktasında, metre hesaplanmasında, mutlaka, İçişlerinden gönderilecek üyeler içerisinde belediyelerin devredışı bırakılmaması lazım; çünkü, mevcut müktesebatta, kahvehane ve kıraathane ruhsatlarını belediyeler vermektedir.

Ayrıca, turizmin yoğun olduğu yerler konusu da muğlak bir ifadedir. Yani, birkaç otel olan yer mi turizm açısından yoğundur; bunun da tespiti çok zor görünmektedir; buna da açıklık getirilmesi lazım.

Kanaatimce, burada en mühim olan, bazı yerlerde -turizmin yoğun olduğu yerlerde- 200 metre şartının aranıp aranmama konusunun mülkî amirlere bırakılmasıdır. Bu da, tahmin ediyorum ki sakıncalıdır; çünkü, mülkî amir "burada 200 metre şartı aranmamalı" dediği an, kendi inisiyatifini kullanacaktır. Yakın geçmişte -daha öncede ifade etmiştim- Beşiktaş Kaymakamlığında, bir yerin ruhsatlandırılmasıyla ilgili olarak bir rüşvet olayı ortaya konulmuştu. Dolayısıyla, sadece şahsî inisiyatifle metre ölçülmesinin de sağlıklı olacağı kanaatinde değilim. Yani, genel hatlarıyla metne baktığımız zaman görüyoruz ki, eğitim kurumlarında okuyan öğrencilerimizi kötü alışkanlıklardan koruyucu, özellikle kahvehaneye, meyhaneye gitmekten alıkoyucu tedbir mevcut değildir.

Şimdi, bu metinle ilgili talebimiz, metrenin daha yüksek tutulması -en az 500 metre bulunması- ve hazırlanacak yönetmeliğe, mutlaka, İçişleri Bakanlığı bünyesinde mahallî idarelerden, yani belediyelerden bir heyetin katılmasının metin içerisine alınmasıdır.

Ayrıca, müktesep haklarla ilgili olarak da bir açıklık getirilmeli ve geçmişteki ruhsatlandırmalara da belirli bir süre tanınarak -mesela 6 ay gibi, 1 yıl gibi- daha sonra bu süresi dolanların ruhsatları iptal edilerek, belirli metre dışına çıkarılmalıdır.

Yine, metin içerisinde "açık alkollü içki satan yerler" tabiri bulunmaktadır. Yani, şimdi, açık satıldığı zaman yasak getiriliyor, kapalı satıldığı zaman yasak getirilmiyor. Yani, okulların hemen yanına kapalı alkollü içki satan yerler açıldığı takdirde, ruhsatlandırıldığı takdirde, başka bir ifadeyle, altı meyhane üstü dershane olduğu takdirde, gençlerimizi bu kötü alışkanlıklardan korumanın mümkün olmadığı kanaatindeyim.

Özetle ifade etmek gerekirse, aslında konuya yaklaşım iyi olmakla birlikte, öğrencilerimizi korumaya yönelik olmakla birlikte, muhteva itibariyle bu metnin tamanına katılmak mümkün değildir; birçok eksiklikleri beraberinde getirmektedir. Kaldı ki, mevcut İller İdaresi Kanununda da, içki satan yerlerin ruhsatlandırılması, sanki il taşıt trafiği gibi bölgelere ayrılmaktadır -o kanun maddesi de bugün illerde uygulanmamaktadır- ve maalesef, önüne gelen yerlere içki ruhsatı verilmek suretiyle...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

VEYSEL CANDAN (Devamla) – Cümlemi tamamlayayım Sayın Başkanım.

BAŞKAN – Sayın Candan, konuşmanızı tamamlayın efendim.

Buyurun.

VEYSEL CANDAN (Devamla) – Özetle söylemek gerekirse, bu tasarı metni, bundan sonra daha birçok karışıklıklara meydan vereceğinden ve gençleri kötü alışkanlıklardan koruması itibariyle de yetersiz kalacağından, bu tasarının tamamlanarak yeniden gündeme getirilmesi dileğiyle, saygılar sunuyorum. (RP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Konya Milletvekili Sayın Veysel Candan'a teşekkür ediyorum.

Madde üzerinde başka söz isteyen?..

MİLLÎ EĞİTİM, KÜLTÜR, GENÇLİK VE SPOR KOMİSYONU BAŞKANI HALİL CİN (İçel) – Sayın Başkan, Komisyon olarak söz istiyorum.

BAŞKAN – Komisyon olarak söz istiyorsunuz; yerinizden mi kürsüden mi konuşacaksınız?

MİLLÎ EĞİTİM, KÜLTÜR, GENÇLİK VE SPOR KOMİSYONU BAŞKANI HALİL CİN (İçel) – Kürsüden konuşacağım efendim.

BAŞKAN – Komisyon Başkanı Sayın Halil Cin söz istemiştir.

Buyurun Sayın Cin.

MİLLÎ EĞİTİM, KÜLTÜR, GENÇLİK VE SPOR KOMİSYONU BAŞKANI HALİL CİN (İçel) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan tarasıyla ilgili olarak söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Sayın Candan'ın tasarıyla ilgili olarak endişelerine cevap vermek istiyorum. Bir kere, pek tabiî ki, çocuklarımızı kötü alışkanlıklardan bu tasarıyla korumak mümkün değildir. Zaten, bu tür alkollü içki satılan kahvehane, kıraathane vesaire gibi umuma açık yerlerin, okullardan, eğitim-öğretim kuruluşlarından ne kadar metre mesafede olacağı konusu, özel yönetmeliklerinde de belirtilmiştir; burada, bahis konusu olan tasarı yenilik getirmiyor.

Bu tasarı, esas itibariyle, 1989 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan kanun gücünde iki kararnamenin Meclisin onayından geçmesi olayıdır. Biz, bu kararnameyi, güncelleştirmek istedik ve geçen defa Genel Kurulda yapılan görüşme esnasında, grupların, grup başkanvekillerinin anlaşmaları üzerine, tasarı Komisyona geri çekilmişti. Komisyonda, ittifakla bir alt komisyon seçildi. Bu alt komisyonda, okul ve okula ilişkin, okulun müştemilatı olan tesislere ve özel öğretim kurumlarına, umuma açık yerlerin -hapishane, meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri gibi- ve ayrıca alkollü içki satılan yerlerin ne kadar mesafede bulunması gerektiği konusunda fikir imal edildi, düşünüldü ve ittifakla, 200 metrelik mesafenin normal olduğu sonucuna varıldı; bu konuya -Sayın Candan'a ifade etmek istiyorum- Refah Partili Komisyon üyesi arkadaşlarımız da katıldılar ve ittifakla, bu konu, Komisyon raporunda yer aldı.

Komisyonumuz, bu çalışması esnasında, daha önce tasarıda mevcut şekliyle Genel Kurula gelen iki fıkrayı -ikinci ve üçüncü fıkraları- birleştirerek tek fıkra haline getirmiştir ve böylece, okul esas alınmak suretiyle, okul yapımında ortaya çıkabilecek güçlükler bertaraf edilmiş ve maddede sayılan umuma açık yerlerin açılması, işletilmesi gibi durumlar, esas itibariyle, bu mesafe faktörüne tabi tutulmuştur. Bu konuda da, yine Komisyonumuzda ittifakla kabul edilen görüşe göre, mahallî yöneticilerin, mülkî amirlerin, konuyu hassasiyetle takip edecekleri düşüncesinden hareketle, 4 bakanlığın temsilcilerinin iştirakiyle yapılacak bir yönetmelikte, 200 metrelik mesafenin ölçülmesi ve ayrıca, fıkrada adı geçen umuma açık yerlerin işletmecilerinin müktesep haklarının korunması için gerekli tedbirlerin alınması için bir yönetmelik yapılması da hükme bağlanmıştır.

Diğer taraftan, maddede getirilen bir diğer yenilik de, turizmin yoğun olduğu yörelerde okulların tatil olduğu dönemlerde 200 metre şartının aranıp aranmayacağı hususunda karar verme konusunda mülkî idare amiri yetkili kılınmıştır. "Turizmin yoğun olduğu bölge" ifadesi şunun içindir: Özellikle Ege ve Akdeniz kıyılarında, yazın çok yoğun bir turizm aktivitesi yaşanan, ama, çevre olarak dar bir alana sıkışmış olan Didim gibi, bölgelerimiz, şehirlerimiz yahut beldelerimiz mevcuttur; buralarda 200 metre şartı dahi, okulların, daha doğrusu bu tür umuma açık yerlerin açılmasında büyük sıkıntılar yaratmakta; dolayısıyla, turizm faaliyetinin yürütülmesi ve turistik tesislerin faaliyetlerini sürdürmeleri açısından da büyük sıkıntılara sebep olmaktadır. Ayrıca, burada okulu esas almadığımız takdirde, bu tür yerlerde, esasen imar planlarında yer almakla beraber, şehir içerisinde, belediye sınırları içerisinde okul yapacak yer bulmak da mümkün olmayacaktır. Bu bakımdan, 200 metre konusunu mülkî amirin takdirine bırakmak suretiyle, konunun hayatın gerçeklerine daha uygun bir şekilde çözümlenebileceği inancıyla maddedeki hüküm getirilmiştir.

Tasarının 2 nci maddesine de, özel öğretim kurumları açısından paralel hüküm konulmuş ve 1 inci maddedeki ikinci ve üçüncü fıkralar aynen kabul edilmiş ve bu şekilde, özel öğretim kurumlarıyla resmî eğitim öğretim kurumları arasında bir fark görülmemiştir; çünkü, her iki kurum da çocuklarımızı geleceğe hazırlayan eğitim-öğretim faaliyetini yürütmektedir.

Belediyeler devredışı bırakılmamaktadır; esasen, içişleri Bakanlığının katılacağı yönetmelik çalışmasında, muhtemelen, bu unsur göz önüne alınacak ve ruhsatın belediyeler tarafından verileceği cihetiyle, bu mesafe tayini konusunda belediyelerin görüşleri de mutlaka alınacaktır.

Değerli milletvekillerimiz, değerli parti grupları; bu sebeple, Millî Eğitim Komisyonunda konu, enine boyuna, arizamik tartışıldı; bu konuyu, zannediyorum, burada yeniden 200 metreden fazla bir yeni mesafe ölçüsü getirmek suretiyle uzatmanın anlamı yoktur; çünkü, hele okul ile bu tür yerler arasında 200 metreden fazla bir mesafe konulsun dediğimiz zaman, küçük ilçe merkezlerinde, beldelerde ne okul açabilirsiniz ne de bu tür yerlerin açılması mümkün olur. Esasen, biz, bunu da düşünerek, okulun açılmasında hiçbir engel koymamak için, bu tür umuma açık yerleri okula göre mesafelendirdik. Kaldı ki, bu yıl içerisinde yapımı planlanan yahut önümüzdeki üç yıl içerisinde yapımı planlanan 140 bin dersliğin yapımı konusunda ortaya çıkacak güçlükleri de nazara alarak, bu mesafe ölçüleri konulmuştur.

Konuyu Yüce Heyetinizin takdirlerine arz ediyor, bilvesile, tekrar saygılarımı arz ediyorum.

Teşekkür ederim Sayın Başkanım. (ANAP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN –Komisyon Başkanı Sayın Halil Cin'e teşekkür ediyorum.

1 inci madde üzerinde...

VEYSEL CANDAN (Konya) – Sayın Başkan, şahsım adına söz istiyorum.

BAŞKAN – Sayın Candan, siz konuştunuz, bir başka milletvekili...

VEYSEL CANDAN (Konya) – Grup adına konuşmuştum.

BAŞKAN – Yok efendim, grup adına sözcü olduğunuza dair bir tezkere ulaşmadı.

VEYSAL CANDAN (Konya) – Vardı.

BAŞKAN –Peki, o zaman, kişisel olarak buyurun.

Konya Milletvekili Sayın Veysel Candan. (RP sıralarından alkışlar)

Konuşma süreniz 5 dakikadır Sayın Candan.

VEYSEL CANDAN (Konya) – Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; Komisyon Başkanımızın konuşmalarını dikkatle takip ettim. Şimdi, kendilerinin ifadesi şu: "Mevcut okulların yakınında açılacak olan, ruhsatlandırılacak olan kahvehaneler için bir araçözüm bulma noktasındayız" dedi ve bir de örnek verdi dedi ki "bu, Ege ve Akdeniz için." Yani, kanun tasarısında Ege için Akdeniz için ayrı ayrı hazırlık yapmanın bir mantığı yoktur.

Ben, burada şunu söylemeye çalışıyorum: Eğer biz bu tasarıyla, kısmen de olsa... Kendileri de ifade ettiler "bu tasarıyla, öğrencilerimizi tam korumak mümkün değil" dediler; ama, hiç olmazsa burada yapılabilecek bir değişiklikle, öğrencilerimizi bu tür yerlerden uzak tutabiliriz; tek amacımız bu olmalıdır. Ama "ülkenin şartları budur, okullar burada yapılmıştır, sahil bölgelerinde de biz buna uymak durumundayız" demek, aslında, işe çok samimî ve ciddî yaklaşmadığımızı göstermektedir.

İkinci önemli husus: "Belediyeler nasıl olsa katılır" denilmektedir. Bugün, maalesef birçok yerde... Kanunu tamamen yoruma açık bırakmak ve "nasıl olsa İçişleri Bakanlığı belediyelerden temsilci alır" demek, yanlıştır. Çünkü, bakın; zaten şu anda burada sayılan kahvahanelerin, kıraathanelerin, elektronik oyun merkezlerinin ruhsatlandırılmalarını bizatihi belediyeler yapmış durumda, veriyorlar. O zaman bu durumda nasıl olacak; yani, yönetmeliği hazırlayan heyetin içerisinde "belediye" kelimesi bizatihi geçmesi lazım. Yoksa, o zaman yapılacak iş şudur: İllerdeki valiler, o komisyonda sayılan bakanlık temsilcilerini toplayacak; belediyeyi isterse çağırır, isterse çağırmaz; çünkü, burada zaten bir açıklık yok.

Bizim üzerinde önemle durmak istediğimiz, müktesebat; yani, daha önce ruhsatlandırılanların da bu kapsam içine alınıp şehir dışına mutlaka çıkarılması lazım -yani, bu ölçünün, bu metrenin mutlaka dışına çıkarılması lazım- ve bunlara da bir zaman tanınması lazım.

Bir diğer çok önemli husus: "Açık alkollü içki satan yerler" tabiri yerine, kapalısını da koymak lazım; ufak ambalajda alır, zaten o, açık sayılır. Yani, burada mesele, ruhsatı zorlaştırma, alımı zorlaştırma ve öğrencilerimizin bu tür müesseselerle mümkün mertebe irtibatını kesmeye yöneliktir. Yani, bütün bunları topladığımız zaman, bu tasarının, amaca, ihtiyaca cevap vermesi mümkün değil.

Kaldı ki, Sayın Komisyon Başkanımız da ifade ettiler; efendim, işte, yoğun olan bölgelerde, turizm bölgelerinde, illerin valisine yetki verdiğimiz zaman... Tamam, burada yoğunluk vardır, burada da yoktur. Ben istediğim yerde yoğunluğu kendime göre yorumlarım ve o zaman da, mülkî amirler inisiyatif kullanırlar. O zaman da, bazı yerlerin işletmeleri ciddî paralar kazanıyorsa, bu yoğunluk meselesi istismar edildiği zaman da, ruhsatlandırmada, aynı yerde, bir mülkî idareci bir yere ruhsat verir, hemen yanındaki ilçe kaymakamı da ruhsat vermez veya işte, paraya döner, rüşvete döner ve mülkî idarecilerimizi de zan altında bırakırız.

Yani, benim özetle ifade etmeye çalıştığım; bu tasarı, birtakım muğlak ve yoruma açık ifadelerle doludur. Bunların daha açık ve net olarak metinde bulunması ve özellikle belediyelerin de bu konuya dahil edilmesi yönünde düşüncelerimi ifade etmeye çalıştım.

Teşekkür ederim. (RP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Konya Milletvekili Sayın Veysel Candan'a teşekkür ediyorum.

MİLLî EĞİTİM, KÜLTÜR, GENÇLİK VE SPOR KOMİSYONU BAŞKANI HALİL CİN (İçel) – Yerimden bir açıklama yapabilir miyim efendim?

BAŞKAN – Komisyon Başkanı bir açıklamada bulunmak istiyor.

Buyurun.

MİLLî EĞİTİM, KÜLTÜR, GENÇLİK VE SPOR KOMİSYONU BAŞKANI HALİL CİN (İçel) – Sayın Başkanım, Sayın Candan'ın 1 inci maddenin son fıkrasıyla ilgili olarak endişesinde yer alan hususu açıklığa kavuşturmak için söz aldım.

Burada "okulların tatil olduğu dönemlerde" ifadesi var. Okulların tatil olduğu dönemlerde 200 metre şartının aranıp aranmayacağı konusunda mülkî idare amiri yetkilidir. Burada maksat şudur: Alan olarak küçük turizm bölgelerinde, okulların tatil olduğu, öğrencinin okulda bulunmadığı zamanlarda, oradaki bireylerin çıkarlarını korumaktır. Hukuk, çatışan menfaatları koruyan bir müessesedir; bir tarafta kamunun çıkarları, bir tarafta bireylerin çıkarları vardır. Burada, yaz döneminde, asıl korumak istediğimiz unsur olan öğrencilerimizin, çocuklarımızın okulda bulunmadıkları bir zamanda, umuma açık bu saydığımız yerlerin faaliyetlerinde bunun kullanılıp kullanılamayacağının takdiri mülkî idare amirine ait olacaktır; bunun bir mahzuru yoktur; çünkü, öğrencinin bulunmadığı yaz dönemlerinde yahut tatil aylarında, tatil sıralarında olacaktır.

Mesafe konusu, gene ifade ettiğim gibi, uygulamada çok sıkıntılara sebep olur; 200 metre, esasen, sıkıntı yaratacak olan bir mesafedir; ama, Komisyonda, bütün partilerin temsilcisi arkadaşlarımızın üzerinde ittifak ettikleri bir ölçü olarak getirildi.

Arz ederim.

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Komisyon Başkanı.

Değerli arkadaşlarım, şimdi, maddeyle ilgili bir önerge bulunmaktadır. Bu önerge, bilindiği gibi, daha önceki görüşme aşamasında Başkanlığa sunulmuştu, önergenin oylanacağı esnada Komisyon, İçtüzüğün 88 inci maddesine göre maddeyi ve önergeyi geri istemişti; ancak, İçtüzüğün 88 inci maddesine göre geri istenilen maddeyle ilgili komisyon raporunda, önergelerden önce komisyon raporunun oylanmasına dair bir karar ve istem bulunmamaktadır. O sebeple, önergeyi tekrar işleme koyacağım ve hatırlanması için tekrar okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan 168 sıra sayılı yasa tasarısının 1 inci maddesinin ikinci pragrafının şu şekilde değiştirilmesini arz ve talep ederiz.

"Hapishane, meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri gibi umuma açık yerlerin, okul, bina ve tesislerinin en az 300 metre uzağında bulunması zaruridir."

Muhammet Polat Aydın ve arkadaşları

BAŞKAN – Değerli arkadaşlarım, önergenin, daha önce tutanağa geçen metninden bir unsur çıkarılmıştır; zaten, maksadı bu metin de karşıladığı için, önerge sahipleri bir unsuru çıkarmış bulunmaktadırlar; onu da dikkatinize sunuyorum.

Önergeye Komisyon katılıyor mu efendim?

MİLLî EĞİTİM, KÜLTÜR, GENÇLİK VE SPOR KOMİSYONU BAŞKANI HALİL CİN (İçel) – Katılmıyoruz efendim.

BAŞKAN – Hükümet?..

MİLLî EĞİTİM BAKANI HİKMET ULUĞBAY (Ankara) – Katılmıyoruz efendim.

BAŞKAN – Önergeye, Komisyon ve Hükümet katılmamaktadır.

Önerge sahiplerinin söz isteme veya gerekçesinin okunmasını talep etme hakları vardır?

MUHAMMET POLAT (Aydın) – Gerekçesi okunsun.

BAŞKAN – Gerekçesinin okunmasını istiyorsunuz.

Buyurun:

Gerekçe: Genel ahlakın korunması ve eğitime katkı sağlanması açısından gereklidir.

BAŞKAN – Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemiştir.

MUHAMMET POLAT (Aydın) – Karar yetersayısının aranmasını istiyorum.

BAŞKAN – Şimdi, 1 inci maddeyi oylarınıza sunup, karar yetersayısı arayacağım: 1 inci maddeyi kabul edenler... Kabul etmeyenler... Karar yetersayısı bulunamamıştır.

13.15'te tekrar toplanmak üzere, birleşime ara veriyorum.

Kapanma Saati : 13.03

İKİNCİ OTURUM

Açılma Saati : 13.15

BAŞKAN : Başkanvekili Hasan KORKMAZCAN

KÂTİP ÜYELER : Mustafa BAŞ (İstanbul), Mehmet KORKMAZ (Kütahya)

BAŞKAN – Türkiye Büyük Millet Meclisinin 43 üncü Birleşiminin İkinci Oturumunu açıyorum.

IV. – KANUN TASARI VE TEKLİFLERİYLE KOMİSYONLARDAN

GELEN DİĞER İŞLER (Devam)

BAŞKAN – Görüşmelere kaldığımız yerden devam ediyoruz.

Komisyon ve Hükümet yerlerini aldı.

Sayın milletvekilleri, kanun tasarısının 1 inci maddesinin oylaması esnasında karar yetarsayısı bulunamamıştı. Şimdi, oylamayı tekrarlayacağım ve karar yetersayısını arayacağım.

1 inci maddeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Karar yetersayısı bulunamamıştır.

Değerli arkadaşlarım, saat 14.00'e kadar, birleşime ara veriyorum.

Kapanma Saati: 13.19