DÖNEM : 20

DÖNEM : 20 CİLT : 42 YASAMA YILI : 3

T. B. M. M.

TUTANAK DERGİSİ

42 nci Birleşim

14. 1. 1998 Çarşamba

İ Ç İ N D E K İ L E R

I. – GEÇEN TUTANAK ÖZETİ

II. – GELEN KÂĞITLAR

III. – YOKLAMA

IV. – BAŞKANLIĞIN GENEL KURULA SUNUŞLARI

A) GÜNDEMDIŞI KONUŞMALAR

1. – Samsun Milletvekili Ayhan Gürel’in, Samsun’daki uçak kazasına ilişkin gündemdışı konuşması ve Devlet Bakanı Rifat Serdaroğlu’nun cevabı

2. – Erzurum Milletvekili Ömer Özyılmaz’ın, Erzurum İlinin Sosyoekonomik sorunlarına ilişkin gündemdışı konuşması

3. – Samsun Milletvekili Murat Karayalçın’ın, Samsun’daki havaalanı projesine ilişkin gündemdışı konuşması ve Devlet Bakanı Rifat Serdaroğlu’nun cevabı

4. – Devlet Bakanı Rifat Serdaroğlu’nun; Samsun Milletvekilleri Ayhan Gürel’in Samsun’daki uçak kazasına ve Murat Karayalçın’ın Samsun Havaalanı Projesine ilişkin gündemdışı konuşmalarına cevabı

B) TEZKERELER VE ÖNERGELER

1. – Mısır’a gidecek olan Kültür Bakanı M. İstemihan Talay’ın, dönüşüne kadar, Devlet Bakanı Hasan Hüsamettin Özkan’ın vekâlet etmesinin uygun görüldüğüne ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkeresi (3/1260)

2. – Kuzey Atlantik Asamblesi Türk Grubunda boş bulunan yedek üyelik için aday gösterilen milletvekillerine ilişkin Başkanlık tezkeresi (3/1261)

C) GENSORU, GENEL GÖRÜŞME, MECLİS SORUŞTURMASI VE MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGELERİ

1. – Mardin Milletvekili Hüseyin Yıldız ve 19 arkadaşının, Mardin İlinde tohumluk dağıtımıyla ilgili yolsuzluk ve usulsüzlük yapıldığı iddialarını araştırmak amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/234)

2. – Kocaeli Milletvekili Bekir Yurdagül ve 21 arkadaşının, Tekelin özelleştirilmesine yönelik uygulamaları araştırarak alınması gereken tedbirleri belirlemek amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/235)

V. — SORULAR VE CEVAPLAR

A) SÖZLÜ SORULAR VE CEVAPLARI

1. – Konya Milletvekili Veysel Candan’ın, sekiz yıllık kesintisiz eğitimi protesto gösterileri konusundaki beyanlarına ilişkin sorusu ve Millî Eğitim Bakanı Hikmet Uluğbay’ın cevabı (6/602)

2. – Konya Milletvekili Veysel Candan’ın, Bakanlık personelinin fişlendiği yolunda basından çıkan haberlere ilişkin Ulaştırma Bakanından sözlü sorusu ve yazılı soruya çevrilmesi nedeniyle konuşması (6/603)

3. – Konya Milletvekili Veysel Candan’ın, Bakanlıkta yapılan görevden alma, atama ve tayinlere ilişkin Kültür Bakanından sözlü sorusu ve yazılı soruya çevrilmesi nedeniyle konuşması (6/604)

4. – Konya Milletvekili Veysel Candan’ın, gazetelerin promosyon düzenlemek için Bakanlığa verdikleri teminat mektuplarına ilişkin Sanayi ve Ticaret Bakanından sözlü sorusu ve yazılı soruya çevrilmesi nedeniyle konuşması (6/605)

5. – Ankara Milletvekili Ersönmez Yarbay’ın, Kırıkkale Mühimmat Fabrikasında meydana gelen kazadan sonra yapılacak yatırımlara ilişkin Sanayi ve Ticaret Bakanından sözlü soru önergesi (6/606)

6. – Ankara Milletvekili Ersönmez Yarbay’ın, Kırıkkale Mühimmat Fabrikasında meydana gelen kazadan sonra yapılacak yatırımlara ilişkin Sanayi ve Ticaret Bakanından sözlü sorusu ve yazılı soruya çevrilmesi nedeniyle konuşması (6/607)

7. – Niğde Milletvekili Mehmet Salih Katırcıoğlu’nun, Niğde İlinde mazotla tarımsal sulama yapan çiftçilerin sorunlarına ilişkin Başbakandan sorusu ve Devlet Bakanı Refaiddin Şahin’in cevabı (6/610)

8. – Sinop Milletvekili Kadir Bozkurt’un, Sinop - Boyabat’da organize sanayi bölgesi kurulup kurulmayacağına ilişkin Sanayi ve Ticaret Bakanından sözlü soru önergesi (6/611)

9. – Bursa Milletvekili Ertuğrul Yalçınbayır’ın, Marmara Denizi ve Ulubat Gölünün kirlenmesine karşı alınacak tedbirlere ilişkin Çevre Bakanından sözlü sorusu ve yazılı soruya çevrilmesi nedeniyle konuşması (6/613)

10. – Sinop Milletvekili Kadir Bozkurt’un, Sinop - Boyabat futbol sahası inşaatına ilişkin sorusu ve Devlet Bakanı Yücel Seçkiner’in cevabı (6/614)

11. – Konya Milletvekili Veysel Candan’ın, hükümetin kurulması konusunda basına yaptığı açıklamalara ilişkin Başbakandan sorusu ve Devlet Bakanı Refaiddin Şahin’in cevabı (6/615)

12. – Niğde Milletvekili Mehmet Salih Katırcıoğlu’nun, Niğde İline bağlı bazı ilçelerin sağlık ocağı ihtiyacına ilişkin Sağlık Bakanından sözlü soru önergesi (6/616)

13. – Niğde Milletvekili Mehmet Salih Katırcıoğlu’nun, Niğde’ye bağlı bazı ilçelerin kültürevi projelerine ilişkin Kültür Bakanından sözlü soru önergesi (6/617)

14. – Niğde Milletvekili Mehmet Salih Katırcıoğlu’nun, Niğde’ye bağlı bazı yerleşim birimlerinin gölet projelerine ilişkin Devlet Bakanından sözlü soru önergesi (6/618)

15. – Antalya Milletvekili Arif Ahmet Denizolgun’un, Alanya yakınlarında bulunan bazı tarihî ve turistik yerlere ilişkin Kültür Bakanından sözlü soru önergesi (6/619)

B) YAZILI SORULAR VE CEVAPLARI

1. – Ordu Milletvekili Mustafa Hasan Öz’ün, Karadeniz’deki terör olaylarına ve alınan tedbirlere ilişkin sorusu ve İçişleri Bakanı Murat Başesgioğlu’nun yazılı cevabı (7/3949)

2. – Balıkesir Milletvekili İsmail Özgün’ün, Millî Tütün Komitesine ilişkin sorusu ve Devlet Bakanı Eyüp Aşık’ın yazılı cevabı (7/3971)

3. – İstanbul Milletvekili Bülent Akarcalı’nın, Türk Hava Kurumunun borçlarına ilişkin Maliye Bakanından sorusu ve İçişleri Bakanı Murat Başesgioğlu’nun yazılı cevabı (7/3985)

4. – İzmir Milletvekili Sabri Ergül’ün ifadesi alınırken Özer Çiller’e ayrıcalık yapıldığı iddiasına ilişkin sorusu ve Adalet Bakanı Mahmut Oltan Sungurlu’nun yazılı cevabı (7/3991)

5. – Tokat Milletvekili Ahmet Fevzi İnceöz’ün, Tokat Süreyyabey Barajı Projesine ilişkin sorusu ve Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanı Mustafa Cumhur Ersümer’in yazılı cevabı (7/4022)

VI. — KANUN TASARI VE TEKLİFLERİYLE KOMİSYONLARDAN GELEN DİĞER İŞLER

1. – 625 Sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu ile 222 Sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanununun Bazı Hükümlerinin Değiştirilmesi Hakkında 254 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 625 Sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununun Bir Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair 326 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve Millî Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu Raporu (1/71, 1/111) (S. Sayısı : 168 ve 168’e 1 inci Ek)

2. – Ailenin Korunmasına Dair Kanun Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu (1/597) (S. Sayısı : 335 ve 335’e 1 inci Ek)

3. – Kütahya Milletvekili Mustafa Kalemli, Anavatan Partisi Genel Başkanı Rize Milletvekili Mesut Yılmaz, Doğru Yol Partisi Genel Başkanı İstanbul Milletvekili Tansu Çiller, Demokratik Sol Parti Genel Başkanı İstanbul Milletvekili Bülent Ecevit, Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Antalya Milletvekili Deniz Baykal ile 292 Milletvekilinin; Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 83 üncü Maddesinin Değiştirilmesine Dair Kanun Teklifi ve Anayasa Komisyonu Raporu (2/676) (S. Sayısı : 232)

4. – Olağanüstü Hâl Bölgesinde ve Kalkınmada Öncelikli Yörelerde İstihdam Yaratılması ve Yatırımların Teşvik Edilmesi ile 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı ve Plan ve Bütçe Komisyonu Raporu (1/1660) (S. Sayısı : 392)

5. – Emniyet Teşkilâtı Kanununun Bir Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair 490 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve İçişleri Komisyonu Raporu (1/217) (S. Sayısı : 132)

6. – Kars Milletvekili Selahattin Beyribey’in, 6136 Sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanuna 29.8.1996 Gün ve 4178 Sayılı Kanunla Eklenen Geçici Madde 9’da Yer Alan Sürenin Uzatılmasına Dair Kanun Teklifi ile Bingöl Milletvekili Hüsamettin Korkutata ve 16 arkadaşının aynı mahiyetteki kanun teklifi ve İçişleri Komisyonu Raporu (2/653, 2/735) (S. Sayısı : 280)

7. – Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 49 uncu Maddesinde Değişiklik Yapılmasına ve Kanuna Bir Ek Geçici Madde Eklenmesine Dair Kanun Tasarısı ve Plan ve Bütçe Komisyonu Raporu (1/619) (S. Sayısı : 375)
I. – GEÇEN TUTANAK ÖZETİ

TBMM Genel Kurulu saat 12.00’de açıldı.

TBMMBaşkanı Hikmet Çetin’in Başkanlığında Hırvatistan Parlamentosunun vaki davetine icabet edecek Parlamento heyetinde yer alacak milletvekillerine;

İsrail’den bir Parlamento heyetinin Türkiye’ye davetine,

İlişkin Başkanlık tezkereleri ile,

Türkiye Büyük Millet Meclisi Hesaplarını İnceleme Komisyonu Başkanlığının: Nisan, Mayıs ve Haziran 1997 ayları (5/18) (S. Sayısı : 408),

Temmuz, Ağustos ve Eylül 1997 ayları (5/19) (S. Sayısı : 409),

Türkiye Büyük Millet Meclisi Saymanlığı Hesaplarına ve,

Cumhurbaşkanlığı 1996 Malî Yılı Kesinhesap Cetvelinin Sunulduğuna İlişkin Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği Tezkeresine (3/926) (S. Sayısı : 410)

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı ve Sayıştay Başkanlığının 1996 Malî Yılı Kesinhesabına (5/17) (S. Sayısı : 411);

İlişkin raporları Genel Kurulun bilgisine sunuldu.

Konya Milletvekili Necmettin Erbakan ile İstanbul Milletvekili Mukadder Başeğmez’in (3/176) (S. Sayısı : 421),

Antalya Milletvekili Deniz Baykal’ın (3/181) (S. Sayısı : 422),

Afyon Milletvekili Kubilay Uygun’un (3/860)(S. Sayısı : 423),

İzmir Milletvekili Sabri Ergül’ün (3/924)(S. Sayısı : 424),

İstanbul Milletvekili Emin Kul’un (3/830)(S. Sayısı : 425),

Samsun Milletvekili Murat Karayalçın’ın :

(3/1144) (S. Sayısı : 426),

(3/855) (S. Sayısı : 427),

Ardahan Milletvekili İsmet Atalay’ın (3/845)(S. Sayısı : 428),

Rize Milletvekili A. Mesut Yılmaz’ın (3/171)(S. Sayısı : 429),

İstanbul Milletvekili Ali Talip Özdemir’in :

(3/314)(S. Sayısı : 430),

(3/211)(S. Sayısı : 432) ve

Konya Milletvekili Necmettin Erbakan’ın (3/186)(S. Sayısı : 431),

Yasama dokunulmazlıklarının kaldırılmasına gerek bulunmadığına ve haklarındaki kovuşturmanın, milletvekilliği sıfatlarının sona ermesine kadar ertelenmesine ilişkin Anayasa ve Adalet Komisyonlarından Kurulu Karma Komisyon raporları okundu; 10 gün içerisinde itiraz edilmediği takdirde raporların kesinleşeceği;

Adana Milletvekili Orhan Kavuncu ve 19 arkadaşının, TBMM Genel Kurul salonunun yenilenmesiyle ilgili olarak ileri sürülen yolsuzluk ve usulsüzlük iddialarını araştırmak amacıyla bir Meclis Araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/233);

İstanbul Milletvekili Süleyman Arif Emre’nin, Anayasa Komisyonu üyeliğinden çekildiğine ilişkin önergesi;

Genel Kurulun bilgisine sunuldu; genel görüşme önergesinin gündemdeki yerini alacağı ve öngörüşmesinin, sırasında yapılacağı;

Açıklandı.

Bosna-Hersek Temsilciler Meclisi Başkanı ve Halk Meclisi Başkanının, 22-25 Ocak 1998 tarihlerinde TBMM Başkanlığında bir parlamento heyetini davet etmesi nedeniyle, daha önce kabul edilmiş olan, 20-24 Ocak 1998 tarihleri arasındaki Hırvatistan ziyaretinin bitiminde, Bosna-Hersek Temsilciler Meclisi Başkanının davetine icabet edilmesi hususunun;

Başbakan A. Mesut Yılmaz’ın 26-28 Aralık 1997 tarihlerinde Türkmenistan’a yaptığı resmî ziyarete iştirak eden milletvekillerine ilişkin Başbakanlık tezkeresinin;

Çorum Milletvekili Mehmet Aykaç’ın, Yüksek Öğretim Kurumları Teşkilâtı Hakkında 41 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair 2809 sayılı Kanun ile 78 ve 190 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında (2/296) Kanun Teklifi ile,

İçel Milletvekili Halil Cin’in, Anamur İlçesinin İl Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifinin (2/762),

İçtüzüğün 37 nci maddesine göre doğrudan gündeme alınmasına ilişkin önergelerinin, yapılan görüşmelerden sonra;

Kabul edildikleri açıklandı.

Halen başkanlık divanını oluşturamayan Kamu İktisadî Teşebbüsleri Komisyonunun başkan, başkanvekili, sözcü ve kâtip üye seçimlerini yapmak için toplanacakları gün, saat ve yere ilişkin Başkanlıkça duyuruda bulunuldu.

Anayasa Komisyonunda açık bulunan ve Refah Partisi Grubuna bir üyeliğe, Grubunca aday gösterilen İstanbul Milletvekili İsmail Kahraman seçildi.

Gündemin “Başkanlığın Genel Kurula Sunuşları” kısmında okunan, Adana Milletvekili Orhan Kavuncu ve 19 arkadaşının (10/233) esas numaralı Meclis araştırması önergesinin öngörüşmesinin, daha önce birleştirilerek görüşülmesi kararlaştırılan (10/230), (10/231) ve (10/232) esas numaralı Meclis araştırması önergelerinin öngörüşmeleriyle birlikte yapılması kabul edildi.

İstanbul Milletvekili Halit Dumankaya ve 22 arkadaşının (10/230), İçel Milletvekili Turhan Güven ve 19 arkadaşının (10/231), Erzurum Milletvekili Lütfü Esengün ve 40 arkadaşının (10/232), Adana Milletvekili Orhan Kavuncu ve 19 arkadaşının (10/233), Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurul salonunun yenilenmesiyle ilgili olarak ileri sürülen yolsuzluk ve usulsüzlük iddialarını araştırmak amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergelerinin yapılan öngörüşmelerinden sonra, kabul edildikleri açıklandı.

Kurulacak komisyonun :

13 üyeden teşekkül etmesi,

Çalışma süresinin, üye seçimi tarihinden itibaren 3 ay olması,

Gerektiğinde Ankara dışında da çalışması,

Kabul edildi.

Meclis araştırması önergesinin öngörüşmeleri sırasında :

Balıkesir Milletvekili İsmet Önder Kırlı, ANAP Grubu adına konuşan İstanbul Milletvekili Halit Dumankaya’nın,

Kütahya Milletvekili Mustafa Kalemli, bazı hatiplerin,

Şahsına sataştığı,

Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanı Mustafa Cumhur Ersümer de, değişik sözcüler tarafından Bakanlığın bazı tasarruflarının gündeme getirildiği ve kamuoyunun yanlış bilgilendirildiği,

İddiasıyla birer konuşma yaptılar.

Alınan karar gereğince, sözlü sorular ile kanun tasarı ve tekliflerini görüşmek için, 14 Ocak 1998 Çarşamba günü saat 12.00’de toplanmak üzere, birleşime 16.45’te sona verildi.

Hasan Korkmazcan

Başkanvekili

Mehmet Korkmaz Mustafa Baş

Kütahya İstanbul

Kâtip Üye Kâtip Üye

No. : 65

II. – GELEN KAĞITLAR

14 .1 .1998 ÇARŞAMBA

Tasarılar

1. – Türkiye Emekli Subaylar, Emekli Astsubaylar, Harp Malülü, Gaziler, Şehit Dul ve Yetimleriyle Muharip Gaziler Dernekleri Hakkında Kanuna Bir Madde Eklenmesine Dair Kanun Tasarısı (1/703) (Milli Savunma Komisyonuna) (Başkanlığa geliş tarihi: 9.1.1998)

2. – Türkiye Cumhuriyeti ile Bulgaristan Cumhuriyeti Arasında Mutludere/Rezofska Deresi Mansap Bölgesindeki Sınırın Belirlenmesi ve İki Ülke Arasında Karadenizden Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılması Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı (1/704) (Dışişleri Komisyonuna) (Başkanlığa geliş tarihi: 9.1.1998)

Teklifler

1. – İstanbul Milletvekili Ercan Karakaş ve 7 Arkadaşının; Kamu Emekçilerinin Grevli ve Toplu Sözleşmeli Sendikal Haklarının Düzenlenmesi İle İlgili Kanun Teklifi (2/1023) (Adalet ve Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler ve Plan ve Bütçe Komisyonlarına) (Başkanlığa geliş tarihi: 14.1.1998)

2. – İstanbul Milletvekili Ercan Karakaş ve 2 Arkadaşının; İşçi ve Memur Emeklileri ile Bunların Dul ve Yetimlerinin Sendikalaşmasına İlişkin Kanun Teklifi (2/1024) (Adalet ve Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler ve Plan ve Bütçe Komisyonlarına) (Başkanlığa geliş tarihi: 14.1.1998)

Sözlü Soru Önergeleri

1. – Bartın Milletvekili Cafer Tufan Yazıcıoğlu’nun, Türkiye Taş Kömürü Kurumunda geçici görevli olarak çalışan işçilerin kadroya alınmalarına ilişkin Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanından sözlü soru önergesi (6/839) (Başkanlığa geliş tarihi:12.1.1998)

2. – Kilis Milletvekili Mustafa Kemal Ateş’in, nüfus sayımı ve seçmen tespitine ilişkin Devlet Bakanından sözlü soru önergesi (6/840) (Başkanlığa geliş tarihi:13.1.1998)

Yazılı Soru Önergeleri

1. – Ankara Milletvekili Yılmaz Ateş’in, Ankara Büyükşehir Belediyesi EGO Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davalara ilişkin İçişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/4206) (Başkanlığa geliş tarihi:9.1.1998)

2. – Çorum Milletvekili Hasan Çağlayan’ın, Ankara Milli Eğitim Müdürü’nün bazı harcamalarına ilişkin Milli Eğitim Bakanından yazılı soru önergesi (7/4207) (Başkanlığa geliş tarihi:12.1.1998)

3. – Bilecik Milletvekili Bahattin Şeker’in, Bilecik İlindeki belediyelere yapılan yardımlara ilişkin Maliye Bakanından yazılı soru önergesi (7/4208) (Başkanlığa geliş tarihi:12.1.1998)

4. –Denizli Milletvekili Mehmet Gözlükaya’nın, iş bulma vaadiyle dolandırıcılık yaptığı iddia edilen bir yakınına ilişkin Devlet Bakanından yazılı soru önergesi (7/4209) (Başkanlığa geliş tarihi:12.1.1998)

5. – Denizli Milletvekili Mehmet Gözlükaya’nın, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Spor Faaliyetleri Daire Başkanlığına atanan kişiye ilişkin Devlet Bakanından yazılı soru önergesi (7/4210) (Başkanlığa geliş tarihi:12.1.1998)

6. – Denizli Milletvekili Mehmet Gözlükaya’nın, iş bulma vaadiyle dolandırıcılık yaptığı iddia edilen bir kişiye ilişkin Adalet Bakanından yazılı soru önergesi (7/4211) (Başkanlığa geliş tarihi:12.1.1998)

7. – Ankara Milletvekili Saffet Arıkan Bedük’ün, SSK Bilgi İşlem Dairesi eski Başkanına ilişkin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanından yazılı soru önergesi (7/4212) (Başkanlığa geliş tarihi:12.1.1998)

8. – Ankara Milletvekili Saffet Arıkan Bedük’ün, Tekel’in ürettiği bazı sigaraların isim hakkının satılmasına ilişkin Devlet Bakanından yazılı soru önergesi (7/4213) (Başkanlığa geliş tarihi:12.1.1998)

9. –Karaman Milletvekili Zeki Ünal’ın, kamu kuruluşlarındaki personel sayısına ilişkin Devlet Bakanından yazılı soru önergesi (7/4214) (Başkanlığa geliş tarihi:12.1.1998)

10. – Karaman Milletvekili Zeki Ünal’ın, Türkiye-ABD ve İsrail ortak askeri tatbikatına ilişkin Milli Savunma Bakanı ve Başbakan Yardımcısından yazılı soru önergesi (7/4215) (Başkanlığa geliş tarihi:12.1.1998)

11. – Karaman Milletvekili Zeki Ünal’ın, Karaman’daki ilçe ve belde belediyelerine yapılan yardımlara ilişkin Maliye Bakanından yazılı soru önergesi (7/4216) (Başkanlığa geliş tarihi:12.1.1998)

12. – Karaman Milletvekili Zeki Ünal’ın, Batı Çalışma Grubuna ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/4217) (Başkanlığa geliş tarihi:12.1.1998)

13. – Karaman Milletvekili Zeki Ünal’ın, mason derneklerine ilişkin İçişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/4218) (Başkanlığa geliş tarihi:12.1.1998)

14. – Karaman Milletvekili Zeki Ünal’ın, sekiz yıllık kesintisiz eğitim için gerekli kaynağa ilişkin Milli Eğitim Bakanından yazılı soru önergesi (7/4219) (Başkanlığa geliş tarihi:12.1.1998)

15. – Karaman Milletvekili Zeki Ünal’ın, sulama ve içme suyu ile asfalt yapımı için ayrılan ödeneklere ilişkin Devlet Bakanından yazılı soru önergesi (7/4220) (Başkanlığa geliş tarihi:12.1.1998)

16. – İçel Milletvekili D. Fikri Sağlar’ın, oruç tutmadıkları gerekçesiyle saldırıya uğrayan ve bu saldırılarda hayatını kaybeden kişilere ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/4221) (Başkanlığa geliş tarihi:13.1.1998)

17. – Manisa Milletvekili Tevfik Diker’in, bir televizyon kuruluşunun ortağı olan firmalara ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/4222) (Başkanlığa geliş tarihi:13.1.1998)

18. – Manisa Milletvekili Tevfik Diker’in, Bizim Vadi Yapı Koopertifi Yönetim Kurulu Üyeleri hakkında açılan davalara ilişkin Adalet Bakanından yazılı soru önergesi (7/4223) (Başkanlığa geliş tarihi:13.1.1998)

19. – Manisa Milletvekili Tevfik Diker’in, bir firmanın ödediği vergilere ilişkin Maliye Bakanından yazılı soru önergesi (7/4224) (Başkanlığa geliş tarihi:13.1.1998)

20. – Manisa Milletvekili Tevfik Dekir’in, İstanbul Bankası’nın Ziraat Bankası’na devrinden sonra açılan davalara ilişkin Adalet Bakanından yazılı soru önergesi (7/4225) (Başkanlığa geliş tarihi:13.1.1998)

21. – Manisa Tevfik Diker’in, MARSAN Marmara Holding A.Ş.’nin faaliyetlerine ilişkin Maliye Bakanından yazılı soru önergesi (7/4226) (Başkanlığa geliş tarihi:13.1.1998)

22. – Manisa Milletvekili Tevfik Diker’in, eski Başbakan Tansu Çiller’in ABD’de oturma izni için müracaat edip etmediğine ilişkin İçişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/4227) (Başkanlığa geliş tarihi:13.1.1998)

23. – Manisa Milletvekili Tevfik Diker’in, Başbakanlık Tanıtma Fonundan bazı firmalara davetiye usulüyle yapılan ihaleye ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/4228) (Başkanlığa geliş tarihi:13.1.1998)

24. – İçel Milletvekili Mehmet Emin Aydınbaş’ın SSK’da çalışan eski tutuklu ve hükümlülere ilişkin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanından yazılı soru önergesi (7/4229) (Başkanlığa geliş tarihi:13.1.1998)

25. – Bursa Milletvekili Ertuğrul Yalçınbayır’ın, İstanbul Boğazı’ndaki deniz trafiğine ilişkin Devlet Bakanından yazılı soru önergesi (7/4230) (Başkanlığa geliş tarihi:13.1.1998)

26. – Bursa Milletvekili Ertuğrul Yalçınbayır’ın, Bursa Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma kurulunun oluşumuna ilişkin Kültür Bakanından yazılı soru önergesi (7/4231) (Başkanlığa geliş tarihi:13.1.1998)

27. – Bursa Milletvekili Hayati Korkmaz’ın, Milletvekili ve personele tahsis edilen lojmanlara ilişkin Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanından yazılı soru önergesi (7/4232) (Başkanlığa geliş tarihi:13.1.1998)

28. – Ağrı Milletvekili M. Sıddık Altay’ın, eğitimciler için “izleme dosyası” tutulduğu iddiasına ilişkin Milli Eğitim Bakanından yazılı soru önergesi (7/4233) (Başkanlığa geliş tarihi:13.1.1998)

Meclis Araştırması Önergeleri

1. – Mardin Milletvekili Hüseyin Yıldız ve 19 arkadaşının, Mardin İlinde tohumluk dağıtımı ile ilgili yolsuzluk ve usulsüzlük yapıldığı iddialarını araştırmak amacıyla Anayasanın 98 inci, İçtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri uyarınca bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/234) (Başkanlığa geliş tarihi:13.1.1998)

2. – Kocaeli Milletvekili Bekir Yurdagül ve 21 arkadaşının, TEKEL’in özelleştirilmesine yönelik uygulamaların araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Anayasanın 98 inci, İçtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri uyarınca bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/235) (Başkanlığa geliş tarihi:13.1.1998)

BİRİNCİ OTURUM

Açılma Saati : 12.00

14 Ocak 1998 Çarşamba

BAŞKAN : Başkanvekili Hasan KORKMAZCAN

KÂTİP ÜYELER : Mustafa BAŞ (İstanbul), Mehmet KORKMAZ (Kütahya)

BAŞKAN – Türkiye Büyük Millet Meclisinin 42 nci Birleşimini açıyorum.

Görüşmelere başlıyoruz.

Gündeme geçmeden önce, üç milletvekili arkadaşıma gündemdışı söz vereceğim.

IV. – BAŞKANLIĞIN GENEL KURULA SUNUŞLARI

A) GÜNDEMDIŞI KONUŞMALAR

1. – Samsun Milletvekili Ayhan Gürel’in, Samsun’daki uçak kazasına ilişkin gündemdışı konuşması ve Devlet Bakanı Rıfat Serdaroğlu’nun cevabı

BAŞKAN – İlk söz, Samsun Milletvekili Sayın Ayhan Gürel'in. (DSP sıralarından alkışlar)

Sayın Gürel, Samsun'da meydana gelen uçak kazasıyla ilgili olarak gündemdışı söz talebinde bulunmuştur.

Buyurun Sayın Gürel. (DSP sıralarından alkışlar)

Konuşma süreniz 5 dakikadır.

AYHAN GÜREL (Samsun) – Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; 11.1.1998 Pazar günü, seçim bölgem Samsun İlinde meydana gelen, yalnız, şans eseri ucuz atlatılan uçak kazasıyla ilgili Yüce Heyete bilgi sunmak amacıyla gündemdışı söz almış bulunuyorum; bu vesileyle, Yüce Heyeti saygıyla selamlıyorum.

11.1.1998 Pazar günü, saat 13.35'te İstanbul Atatürk Havalimanından 68 yolcu ve 6 mürettebatla Samsun'a hareket eden 074 sefer sayılı Şanlıurfa uçağımız, nitekim, 14.55 sularında Samsun Havalimanına varır; bu esnada, kuzeyden inişe geçer. Yoğun sis ve kar yağışı nedeniyle, kaptan pilot, pisti pas geçmek zorunda kalarak tekrar havalanır ve ikinci kez güneyden inişe geçer; bu arada, kuleyle de bağlantı yapar. Kuleyle yapmış olduğum görüşmede verilen bilgiye göre, kaptan pilota görüş mesafesi olmadığı şeklinde bilgi verildiği halde, kaptan pilot "pisti görüyorum" şeklinde inisiyatifini kullanarak havaalanına iniş yapar ve bu arada, uçak, buzlanmış pistte sürüklenerek pist dışına çıkar; nitekim, kum ve çamurlara saplanmak suretiyle durabilir. 200 metrelik mesafeyi de aşmış olsaydı, Türkiye'de çok büyük sayılan uçak kazalarının en büyüğü olacaktı, çok fazla miktarda vatandaşımız da yaşamını yitirecekti.

Bu olayın meydana geliş sebebi nedir konusunda, yetkililer, şu anda gerekli araştırma ve soruşturmanın başlatıldığını bildirmektedir. Peki, soruşturma, kimin aleyhinde yapılıyor? Türk Hava Yolları Genel Müdürlüğünün -ki, Başbakanlığımıza bağlı bu kuruluş, şu anda özelleştirme kapsamında- istihdam edenin mesuliyeti ilkesi gereğince mesuliyeti söz konusudur ve burada, yetkililer, hiç kimseyi suçlu olarak belirtmesin ve derhal önlemleri alsınlar. Basından izliyoruz; kaza olmuş, hiçbir önlem alınmadan, şu anda, Samsun Havalimanı trafiğe açılmıştır! Kaza meydana gelmiş ve hiçbir önlem alınmamış!.. Bu kaza bir uyarıdır, bir ikazdır; bu kaza, ileride meydana gelecek büyük kazaların habercisidir. Bu nedenle, buradan, yetkilileri göreve davet ediyorum.

Samsun Havalimanı pisti, 1 620 metre uzunluğunda, 45 metre genişliğindedir. Yetkililerin açıklamalarına göre, son derece kusurlu ve betondan yapılmış bir havaalanı. Ayrıca, bundan sonra da uçak kazalarının meydana gelebileceği açık olarak belirtilmektedir.

Basından aldığım bilgilerde, Türk Hava Yolları Pilotları Derneği Başkanı "kusur, otuz yıllık deneyimli pilotta değil" diyor ve kazanın, tamamen, Samsun Havaalanının eksik donanımından kaynaklandığını belirtiyor. Ayrıca, bu havaalanımızda aletli yaklaşım sistemi yok.

Değerli arkadaşlarım, eğer, aletli yaklaşım sistemi Samsun Havaalanında kurulmuş olsaydı, bu kaza meydana gelmeyecekti; çünkü, bu cihaz, pilotların yapmış olduğu hataları da ortadan kaldırıyor. Ne acıdır ki, 180 milyar lira civarındaki bu alet, Samsun Havaalanına konulmamış.

Yetkililer kimsede kusur aramasın... Bundan önce Van'da da benzer olayı yaşadık ve birçok vatandaşımız canını yitirdi. Bu alet o havaalanında olsaydı, o kaza da meydana gelmeyecekti.

Basından izlediğimiz kadarıyla, pilot, pistin orta yerine uçağı indirmiş ve kısa bir mesafe olduğu için durduramamış; hayır. Değerli arkadaşlarım, yine, yetkililerin açıklamalarından öğrendiğimize göre, frenlerin katsayısını ölçen breyking ekşın (braking action) cihazı yok. Bu, şeffaf buzlanmayı ölçen bir alet.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Sayın Gürel, konuşmanızı tamamlayın efendim.

AYHAN GÜREL (Devamla) – Şimdi, uçak havaalanına geldiğinde, kule, bu buzlanmayla ilgili gerekli bilgiyi vermiş olsaydı, kaptan pilot, o şekilde iniş yapacaktı; ama, burada normal iniş yapmış ve kaza, anladığım kadarıyla, pistin buzlanmasından meydana gelmiş. Bu cihazların, zaman geçirmeksizin, derhal havalimanına konulması gerekir.

Şimdi, Samsun Havalimanı, gerçekten, çok elverişsiz şartlarda bulunan bir yere kurulmuş; rüzgâra açık, daima meteorolojik olayların etkisi altında, donanımı yok. Bu nedenle, Samsun-Çarşamba Ovasında şu anda yapımına başlanan, 1.3.1994 tarihinde ihalesi yapılarak 28.8.1996 tarihinde yer teslimi sağlanmış ve 1999 yılında bitirilmesi kararlaştırılmış olan bu havaalanının, hiç zaman geçirmeksizin, bir an önce bitirilmesi, artık, zaruret halini almıştır. Bunu yetkililerden bekliyorum.

Samsun Milletvekili olarak, 1 156 267 kişilik bir nüfusa sahip ve Orta Karadeniz değil, Karadeniz Bölgesinin bu en büyük ilinin hava ulaşım sorunu, uçak istasyonu sorunu bugüne kadar çözümlenmiş olmalıydı diye düşünüyorum. Bu havaalanı sorununun çözümlenmemiş olması -ki, bu havaalanı 1958'de o zamanki uçaklara göre yapılmış ve hiçbir gelişme, değişme olmamış- nedeniyle, hiç zaman geçirmeksizin, Çarşamba havaalanının bir an önce bitirilerek, hatta, zamanından önce bitirilerek, ulaşıma açılmasını yetkililerden bekliyorum ve Yüce Heyete saygılarımı sunuyorum.

Teşekkür ederim, beni dinlediğiniz için. (DSP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Gündemdışı konuşan Samsun Milletvekili Sayın Ayhan Gürel'e teşekkür ediyorum.

2. – Erzurum Milletvekili Ömer Özyılmaz’ın, Erzurum İlinin Sosyoekonomik sorunlarına ilişkin gündemdışı konuşması

BAŞKAN – Gündemdışı ikinci konuşmacı, Erzurum Milletvekili Sayın Ömer Özyılmaz.

Sayın Özyılmaz, Erzurum İlinin sosyoekonomik sorunlarıyla ilgili olarak gündemdışı söz istemişlerdir.

Konuşma süreniz 5 dakikadır Sayın Özyılmaz.

Buyurun.

ÖMER ÖZYILMAZ (Erzurum) – Sayın Başkan, değerli arkadaşlar; hepinizi saygıyla selamlayarak sözlerime başlıyorum.

Bildiğiniz gibi, bir arada yaşamak durumunda olan millet, topluluk ya da milletler ve toplulukların en son ve en ciddî örgütlenme biçimine "devlet" diyoruz. Devletlerin en belirgin özelliği, hukuku, eğitimi ve ekonomiyi kontrol ve denetim altında tutmasıdır. Nitekim, bu sayede devlet, toplumun beşerî ve tabiî hayatını harmanlamakta ve arzuladığı istikamette yönlendirmektedir.

Bu açıdan bizim ülkemize baktığımızda, yaklaşık elli yıldır, yanlış zihniyetli yönetimler elinde, bölgesel dengesizlikler sorunu, büyük bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu sorun, son yirmi yılda giderek büyümüş ve bölgelerarası kalkınmışlık farkı, özellikle Doğu Anadolu aleyhine açılmıştır. Millî gelirden alınan pay, tarım sektörünün katma değerinin seyri, kişi başına refah göstergeleri, bölge içi gelir dağılımı ve kamu özel sektör kaynak akışı gibi göstergeler, bölgemizin hem en geri bölge olduğunu hem de giderek durumunun kötüleştiğini ortaya koymaktadır.

Üzülerek belirteyim ki, Doğu Anadolu Bölgesinin merkezi konumunda olan Erzurum İlimizin de, Türkiye geneliyle mukayese edildiğinde, aynı gerileme sürecinde olduğu görülmektedir.

Örneğin, Erzurum İlimizin Türkiye gayri safî yurtiçi hâsılası içindeki payı 1979'da binde 9,8 iken, 1994 yılında 6,4'e düşmüştür; gayri safî yurtiçi hâsılasından pay alma oranıyla 1979'da 24 üncü sırada iken, 1994 yılında 58'inci sıraya gerilediğini üzülerek görmekteyiz.

Bu örnekleri çoğaltmak mümkündür; fakat, vakit darlığından dolayı, kısaca şunu arz etmek istiyorum: Bölgelerarası dengesizlik hem batı bölgelerini vurmuş hem de doğu bölgelerini vurmuştur. Bugün, doğu da, özellikle de Erzurumumuzda, işsizlik hat safhadadır. O yiğidim dadaşlar, bugün işsizliğin pençesinde kıvranmaktadırlar. Fakirlik olgusu, havası sert, insanı mert olan bu güzel şehrimizin insanının onurunu kıracak boyutlardadır.

Esnafın pek çoğu, normal bir düzeydeki geçinmeyi bırakın, o çok sevdiği devletine vergi verecek kazancı dahi elde edememektedir.

Tarım ve hayvancılık, yanlış zihniyetli yönetimler tarafından öldürülme noktasına getirilmiştir. Vefakâr, cefakâr, çilekeş sanayicisi gerekli teşvik ve destekten mahrum bir halde, işini bırakmaya terk edilmiş durumdadır.

Eğitim, öğretim ve sağlık gibi önemli konularda büyük bir keşmekeşlik yaşanmakta, bölge insanı bunlardan gerektiği gibi yararlanamamaktadır.

Mahallî televizyonlar ve yerel basın, çok zor şartlarda yaşam mücadelesi vermektedirler.

Değerli milletvekilleri, evet, Erzurumumuz için ve Doğu Anadolumuz için iyi bir tablo çizmediğimin farkındayım; fakat, maalesef, üzülerek belirteyim, ülkemizin doğusunun, Doğu Anadolumuzun ve Erzurumumuzun gerçekleri de budur.

Bugün, ülkemizi yönetenlerden, Erzurum halkı olarak, şunları istirham etmekteyiz:

1- Güneydoğu Anadolu Bölgesi için hazırlanmış olan ve teşvik ve destekleme içeren kanun tasarısına, Erzurum ve Doğu Anadolu Bölgesinin de alınarak, buralara da aynı teşvik ve desteğin sağlanması çok önemli bir husustur.

2- Erzurum ve Doğu Anadolu Bölgemize, elektrik ve diğer enerji kaynaklarının satışında, tıpkı güneydoğu için hazırlandığı gibi, yüzde 50 indirim uygulanmalıdır. Unutmayalım ki, şu anda, Erzurum'da hava, eksi 30 derece dolaylarında seyretmektedir ve fakir bölge insanı, bu soğukla pençeleşme durumundadır.

3– Osmanlılar döneminde olduğu gibi, bölgeye, vergi muafiyeti uygulanmalıdır. Erzurum'daki Lala Paşa Camiinin giriş kapısında, Kanuni Sultan Süleyman'ın hazırladığı bir levha vardır...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Sayın Özyılmaz, konuşmanızı tamamlayın efendim.

ÖMER ÖZYILMAZ (Devamla) – Teşekkürler Sayın Başkan.

O camiin önündeki, kapısının üzerindeki levhada, burada, soğuk olduğu ve geçim şartları zor olduğu için, vergi muafiyeti uygulandığı belirtilmektedir.

4- Gerçekten, bölgeyi kalkındıracak devlet ve özel sektör yatırımları bir an önce oraya yönlendirilmelidir.

5- Tarım ve hayvancılık konusunda, koruyucu, geliştirici politikalar uygulanmalıdır. Ayrıca, destekleme alımlarının yöre ürünleri aleyhine fark getirici nitelikte olmamasına özen gösterilmelidir.

Bir diğer önemli husus: Erzurum Havaalanı daha da geliştirilerek, kargo uçak seferleri başlatılmalı ve Türkî cumhuriyetler ile İslam ülkelerine doğrudan seferler yapılmalıdır.

Bir diğer önemli husus da, Türkiye-Asya E-80 karayolunun, otoyol haline getirilmesidir. Bu da fevkalade önemlidir. Nihayet, Karadeniz ile Güneydoğu Anadolu Bölgesini birleştirecek olan Rize-İspir karayolunun bir an önce bitirilmesi de, bölgemiz açısından fevkalade önemlidir.

Son olarak şunu ifade edeyim: Devlet ihalelerinin ve kamu ödeneklerinin mevsim şartlarına göre uygun zamanlarda yapılması da bölgemiz açısından çok önemlidir.

Aslında, çok geniş bir ortamda, ilimizin ve bölgemizin problemlerinin tartışılması gerekiyor; fakat, bana ayrılan zamanı fazla zorlamadan ve değerli Başkanın da bu sabrını istismar etmeden, sözlerimi tamamlarken, Erzurum halkı adına hepinizi saygı ve sevgiyle selamlıyorum. (RP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Gündemdışı konuşan Erzurum Milletvekili Sayın Ömer Özyılmaz'a teşekkür ediyorum.

3. – Samsun Milletvekili Murat Karayalçın’ın, Samsun’daki havaalanı projesine ilişkin gündemdışı konuşması ve Devlet Bakanı Rıfat Serdaroğlu’nun cevabı

BAŞKAN – Gündemdışı son konuşmacı, Samsun Milletvekili Sayın Murat Karayalçın.

Sayın Karayalçın, Samsun Havaalanı Projesiyle ilgili olarak gündemdışı söz istemişlerdir.

Buyurun Sayın Karayalçın.

Konuşma süreniz 5 dakikadır.

MURAT KARAYALÇIN (Samsun)– Sayın Başkan, geçtiğimiz pazar günü Samsun'da yaşanan uçak kazasıyla ilgili olarak bana konuşma fırsatı verdiğiniz için çok teşekkür ediyorum; zatıâlinizi ve Yüce Meclisimizin sayın üyelerini saygıyla selamlıyorum.

Biraz önce, Değerli Samsun Milletvekili Ayhan Gürel'in de ifade ettikleri gibi, pazar günü, Samsun, Samsunlular, tüm Türkiye bir facianın eşiğinden döndü. Samsunluların hiç akıllarından çıkmayan ve 1979 yılında yaşanmış olan uçak kazasının bir benzeri az kalsın tekrar edecekti, tekrar yaşanacaktı. Tüm Samsunlu hemşerilerime, tüm yurttaşlarımıza, Devlet Hava Meydanlarının yöneticilerine, Türk Hava Yolları yöneticilerine geçmiş olsun dileklerimi sunuyorum.

Samsun, meteorolojik koşulları itibariyle ve daha önce yaşamış olduğu benzer olaylar nedeniyle, havaalanı konusuna, hava taşımacılığı konusuna duyarlı bir kent.

Pazar günü yaşanan kazayla ilgili olarak araştırma sürmekte, değişik gerekçeler, nedenler ortaya atılmakta. Bu aşamada, araştırma tamamlanmadan bir değerlendirme yapmanın uygun olmayacağı kanısındayım; ancak, bu aşamada bile, Samsun Havaalanının teknik donanım açısından son derecede yetersiz olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Pazar günü yaşanan, Türkiye kamuoyuna yansıyan olaydı. Türkiye kamuoyuna yansımayan; ama, benzer nitelikler taşıyan çok sayıda olay, yazın kışın, Samsun Havalanında yaşanmaktadır.

Sayın Başkan, şu sırada, Samsun'da, yeni bir havaalanının yapım çalışmaları sürmektedir. "Yeni Samsun Havaalanı", "Çarşamba-Samsun Havaalanı" diye anlandırılan alan, 1999 yılının ağustos ayında hizmete girecektir; ancak, pazar günü yaşamış olduğumuz olay, kimi önlemlerin çok ivedilikle alınmasını ve uygulamaya konulmasını gerektirmektedir. Bu aşamada, ilgili bakanlığımızdan, Hükümetimizden, bir Samsun milletvekili olarak üç istemde bulunmak istiyorum. Alınacak önlemler çerçevesinde bu üç hususun önem taşıdığı kanısındayım.

Bunlardan birincisi; yeni Samsun havaalanı yapılana kadar, tamamlanana kadar, şu anda kullanılmakta olan Samsun Havaalanında gerekli teknik donanımın ivedilikle sağlanmasıdır. Özellikle "ILS" diye adlandırılan sistemin devreye sokulması, bu bağlamda büyük bir önem taşımaktadır.

Sayın Başkan, yeni yapılmakta olan Samsun havaalanı uygulaması belli bir aşamaya gelmiştir. Yeni yapılmakta olan Samsun havaalanında fizikî gerçekleşme yüzde 25, malî gerçekleşme yüzde 23 dolaylarındadır. 32 milyon dolarlık bir yatırım ve yüzde 100'ü dış finansmanla karşılanmakta. Her şeyden önce, yeni Samsun havaalanının ivedilikle tamamlanması gerekmektedir; 1999 yılı ağustos ayını beklemek, bence, bir zorunluluk değildir. Finansman açısından, kamulaştırma açısından, ödemeler açısından gerekli önlemler alınabilirse, bunun çok kolaylıkla tamamlanabileceği kanısındayım.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Sayın Karayalçın, konuşmanızı tamamlayın efendim.

MURAT KARAYALÇIN (Devamla) – Çok teşekkür ederim Sayın Başkan.

Değerli arkadaşlarım, kamulaştırılması gereken alanlar var; enerji nakil hatlarının taşınması gerekmektedir; yakındaki beldenin evlerinin, arazilerinin, yakınındaki arazilerin kamulaştırılması gerekmektedir; finansman önlemlerinin hızlandırılması olanaklıdır, yeni kaynakların bulunup devreye sokulması söz konusu olabilecektir.

Üçüncü ve son olarak da şunu arz etmek istiyorum: Yeni yapılmakta olan Samsun havaalanının niteliklerinin artırılması gerekmektedir. Bir defa, ILS sistemi, yalnızca denizden yaklaşımlar için konulmuştur, karadan yaklaşımlar için de mutlaka devreye sokulabilmelidir. Bunu çok önemsiyorum. Ayrıca, kargo binasının yapılması, Samsun'un, Samsun ovalarının, Samsun'un Çarşamba ve Bafra Ovalarının ürünlerinin dışsatımı için büyük önem taşımaktadır. Bu, dikkate alınmalıdır.

Yine, aynı gerekçeyle, Samsun ve Çarşamba Ovalarının ürünlerinin, havaalanına karayolu olmaksızın rahatlıkla taşınabilmesini sağlamak amacıyla, bir küçük iskelenin ya da limanın değerlendirilmesinin, devreye sokulmasının da uygun olacağını düşünüyorum.

Tekrar, tüm Samsunlulara ve tüm yurttaşlarımıza geçmiş olsun diyerek, sizlere saygılarımı sunuyorum. (Alkışlar)

BAŞKAN – Gündemdışı konuşan Samsun Milletvekili Sayın Murat Karayalçın'a teşekkür ediyorum.

4. – Devlet Bakanı Rıfat Serdaroğlu’nun; Samsun Milletvekilleri Ayhan Gürel’in Samsun’daki uçak kazasına ve Murat Karayalçın’ın Samsun Havaalanı Projesine ilişkin gündemdışı konuşmalarına cevabı

DEVLET BAKANI RIFAT SERDAROĞLU ( İzmir) – Sayın Başkan, söz istiyorum.

BAŞKAN – Hükümet adına, Devlet Bakanı Sayın Rıfat Serdaroğlu söz istemişlerdir; buyurun Sayın Bakan.

DEVLET BAKANI RIFAT SERDAROĞLU (İzmir) – Sayın Başkan, değerli arkadaşlarım; 11 Ocak 1998 günü, İstanbul-Samsun 74 sayılı seferini yapan, Türk Hava Yollarına ait, Sorumlu Kaptan Hikmet İşbuyuran yönetimindeki, TC-TF tescil işaretli, RJ-100 tipi uçak, Samsun Hava Meydanına iniş sırasında pistten çıkarak kaza geçirmiştir. Kazada, uçakta bulunan 68 yolcu ciddî bir yara almamış; ancak, uçuş mürettebatında hayatî tehlike olmayan yaralanma meydana gelmiştir. Öncelikle, bu kaza sebebiyle, uçağın yolcularına geçmiş olsun dileklerimizi iletmek istiyorum.

Bu kazayla ilgili olarak, 11 Ocak 1998 günü, Bakanlıkça, 3 kişiden oluşan bir kaza inceleme teknik heyeti kurulmuş ve bu heyet, Samsun'a giderek incelemelerde bulunmuştur.

Kaza geçiren uçak üzerinde tetkiklerini yapan ve Samsun Hava Meydanıyla ilgili çalışmalarını yapan teknik heyet, kaza geçiren pilotlar, kabin ekibi ve kaza esnasında görevli kuleciyle görüşerek ifadelerini ve ayrıca, kule bant kayıtlarını almıştır. Uçağın tüm uçuş bilgilerini kaydeden karakutu -orijinal ismiyle flight data recorder- ve kabiniçi görüşmeleri kaydeden cihazlar teknik heyet tarafından alınarak, deşifre edilmek üzere, İstanbul'da, Türk Hava Yolları Bakım Merkezine götürülmüş, çalışmalara burada devam edilmiştir.

Şu ana kadar yapılan çalışmalarda, karakutudaki bilgiler ve kabiniçi görüşme bilgileri çözülerek, değerlendirmeye başlanmıştır.

Ayrıca, uçağın bakım kayıtları, pilot eğitim kayıtları, işletme minima şartları gibi diğer bilgilerin toplanmasına devam edilmekte ve çok yönlü bir araştırma sürdürülmektedir.

Teknik heyetin çalışmaları sona erdiğinde oluşturulacak rapora göre, tüm bilgiler kamuoyuna açıklanacaktır.

Değerli arkadaşlarım, biliyorsunuz, Samsunumuzun havaalanı problemi gerçekten var. Bu konuyla ilgili de bilgi arz etmek istiyorum.

Mevcut Samsun Havaalanının gelişememesi nedeniyle, Samsun ve yöresinin hava ulaşımını karşılamak amacıyla yapımı planlanan havaalanı, 1 Mart 1994 tarihinde 55 milyon ABD Doları keşif bedeli üzerinden Alsim-Alarko Sanayi Tesisleri ve Ticaret AŞ + Akfen İnşaat Turizm ve Ticaret AŞ ortak girişimine 32,3 milyon dolar bedelle dış kredili olarak ihale edilmiştir.

İç hatlarda hizmet vermek üzere yapımı devam eden havaalanında; 3 000 metre uzunluğunda ve 45 metre genişliğinde pist, 288x100 metre ebadında apron, 290x24 metre bağlantı taksirutunun yanında, 2 milyon yolcu/yıl kapasiteli 12 250 metrekare terminal binası ve diğer destek binaları ve seyrüsefer yardımcı sistemleri bulunmaktadır.

İnşaat çalışmaları devam etmekte olup, 1999 yılında tamamlanması planlanmaktadır. Şu anki fizikî gerçekleşme oranı yüzde 23'tür. Havaalanı inşaatının tamamlanmasıyla Türk Hava Yolları filosunda bulunan tüm uçaklar tahditsiz olarak kullanabileceklerdir.

Bu bilgileri, Ulaştırma Bakanımız ve Hükümet adına sizlere arz ediyorum.

Bu kaza sebebiyle yaralanan uçak mürettebatına, yolcularımıza, tekrar geçmiş olsun diyorum.

Teşekkür ederim. (Alkışlar)

BAŞKAN – Hükümet adına gündemdışı konuşmayı cevaplandıran Devlet Bakanı Sayın Rifat Serdaroğlu'na teşekkür ediyorum.

Değerli arkadaşlarım, gündemdışı görüşmeler tamamlanmıştır.

Cumhurbaşkanlığının bir tezkeresi vardır; okutuyorum:

B) TEZKERELER VE ÖNERGELER

13 Ocak 1998

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşmelerde bulunmak üzere, 14 Ocak 1998 tarihinde Mısır'a gidecek olan Kültür Bakanı İstemihan Talay'ın dönüşüne kadar; Kültür Bakanlığına, Devlet Bakanı Hüsamettin Özkan'ın vekâlet etmesinin, Başbakanın teklifi üzerine, uygun görülmüş olduğunu bilgilerinize sunarım.

Süleyman Demirel

Cumhurbaşkanı

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığının bir tezkeresi vardır; okutuyorum:

2. – Kuzey Atlantik Asamblesi Türk Grubunda boş bulunan yedek üyelik için aday gösterilen milletvekiline ilişkin Başkanlık tezkeresi (3/1261)

14 Ocak 1998

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kuruluna

Kuzey Atlantik Asamblesi Türk Grubunda boş bulunan yedek üyelik için Demokrat Türkiye Partisi Grubunca, Manisa Milletvekili Ayseli Göksoy aday gösterilmiştir.

Siyasî Parti Grubunca aday gösterilen yedek üyenin ismi, Türkiye Büyük Millet Meclisinin Dış İlişkilerinin Düzenlenmesi Hakkındaki 3620 sayılı Kanunun 2 nci maddesi gereğince Genel Kurulun bilgisine sunulur.

Hikmet Çetin

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

Meclis araştırması önergeleri vardır; okutuyorum:

C) GENSORU, GENEL GÖRÜŞME, MECLİS SORUŞTURMASI VE MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGELERİ

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Mardin İlinde tohumluk dağıtımıyla ilgili yolsuzluk ve usulsüzlük iddialarının araştırılması amacıyla Anayasanın 98 inci ve İçtüzüğün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca bir Meclis araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

Saygılarımızla. 9.1.1998

1.- Hüseyin Yıldız (Mardin)

2.- Ahmet Nurettin Aydın (Siirt)

3.- Latif Öztek (Samsun)

4.- M. Sıddık Altay (Ağrı)

5.- Muhammet Polat (Aydın)

6.- Abdulhaluk Mutlu (Bitlis)

7.- Nurettin Aktaş (Gaziantep)

8.- Mustafa Köylü (Isparta)

9.- Ömer Özyılmaz (Erzurum)

10.- Sabahattin Yıldız (Muş)

11.- Abdulilah Fırat (Erzurum)

12.- Celal Esin (Ağrı)

13.- Seyyit Haşim Haşimi (Diyarbakır)

14.- Mehmet Altan Karapaşaoğlu (Bursa)

15.- Mehmet Salih Katırcıoğlu (Niğde)

16.- Alaatttin Sever Aydın (Batman)

17.- Nedim İlci (Muş)

18.- Ahmet Tekdal (Ankara)

19.- Ahmet Çelik (Adıyaman)

20.- Hasan Belhan (Elazığ)

Gerekçe:

Devlet, çiftçiliği geliştirmek amacıyla, tarımsal üretim planlaması ilkelerine uygun olarak bitkisel ve hayvansal üretimi artırmak maksadıyla, tarım ve hayvancılıkla uğraşanların araç ve gereçlerinin ve diğer girdilerinin sağlanmasını kolaylaştırır. (Anayasanın 45 inci maddesi)

Anayasa maddesinin bu hükmü paralelinde hükümetler tarımda sübvansiyona giderler. Bunun yanında, tabiî afet sonucu zarara uğramış köylüler, hükümetler tarafından borçlarının ertelenmesi, tohumluk buğday dağıtılması şeklinde desteklenir.

54 üncü Hükümet de, tabiî afete maruz kalan çiftçilere destek olmak amacıyla, tohumluk buğday sıfır faizle bir yıl vadeyle çiftçilere vereceğini açıklamıştı. Bu tohumluklar, Ege 88, Diyarbakır 81, İzmir 85 ve Galia olarak belirlenmişti.

Mardin de afete uğrayan bölgelerden biridir. Mardin halkına destek olmak, zararlarını karşılamak ve yaralarını sarmak amacıyla gönderilen tohumluk buğday amacı doğrultusunda kullanılmayarak çiftçilerimiz perişan edilmiştir. Çiftçilerin tohumluk buğday alabilmesi için tapulu arazi göstermeleri gerekirken tapusu olmayan ve hatta arazisi olmayanların da tohumluk buğday aldıkları iddia ediliyor. İddialar bunlarla yeterli kalmıyor; hak sahiplerinin bir kısmının tohumluk buğday alamadıkları, bir kısmının ise çok az miktarda tohumluk buğday alabildikleri, alanların ise kaliteli tohumluk buğday alamadıkları, tohumluk buğday dağıtımında siyasî tercihlerin önplanda olduğu, arazisi olmayanların tohumluk buğday aldıkları, bunların aldıkları tohumluğu fahiş fiyatla başka çiftçilere veya un fabrikalarına sattıkları, taşıma ihalesini alan firmanın taşımayı yapmadığı ve çiftçilerin bu yüzden taşımaya iki defa ücret ödedikleri, genelde dağıtımda dört veya beş köye bir gün tahsis edilmişken birkaç köye üç gün tahsis edildiği ve bunun sonucunda torpilli köylerin 15 misli fazla tohumluk buğday aldıkları ve yolsuzluk yapıldığı şeklinde iddialar var. Bu iddiaların bir kısmı resmî evraklarla belgelenmiş, artık iddia olmaktan çıkmıştır. Çİftçilerin kendilerinin payına düşen tohumluk buğdayı almamaları için ne tür bürokratik engel varsa hepsi devreye konulmuş, bunda da maalesef başarılı olunmuş.

Tohumluk buğdaylar ilaçlı olduğundan, bu tohumlukların bir kısmının un fabrikalarına satılması bölge halkının sağlığını ciddî bir şekilde tehdit edecektir.

Bu itibarla, yukarıda sayılan iddiaların araştırılarak sorumluların ortaya çıkarılması, mağdur olan vatandaşlarımızın mağduriyetlerinin giderilmesi amacıyla bir Meclis araştırması komisyonu kurulmalıdır.

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

Önerge gündemde yerini alacak ve Meclis araştırması açılıp açılmaması konusundaki öngörüşme, sırasında yapılacaktır.

Şimdi, ikinci bir Meclis araştırması önergesi bulunmaktadır; okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Tekel Akhisar Sigara Fabrikasının işletme hakkı ile Samsun ve Yeni Harman sigaralarının marka haklarının, 49 yıllığına, yarısından fazlasının (yüzde 51), çokuluslu British American Tobacco (BAT) Şirketine ait bir ortaklığa devredilmesi, Yüksek Planlama Kurulu (YPK) tarafından kararlaştırılmıştır.

Söz konusu olan, sadece Tekele ait bir fabrikanın işletme hakkının devri değildir. Samsun ve Yeni Harman sigaralarının isim hakkı da devredildiği için, konu, Tekelin tamamını ve tüm tütün üreticilerini ilgilendirmektedir.

Samsun ve Yeni Harman sigaralarını, Maltepe vb.sigaraların izleyeceği de açıklanmıştır.

Bilindiği gibi, tütünde, dünya pazarını, 3-5 çokuluslu firma elinde tutmaktadır. Türkiye'de de, Tekelin dışındaki pazar, iki çokuluslu firmaca kapatılmış olmaktadır.

Yine bilindiği gibi, ABD ve Avrupa ülkelerinde, tütün tüketimi azalmakta, buna karşılık üretim artmaktadır. Bunun doğal sonucu, pazar daralması ve açılacak yeni pazar ihtiyacıdır. Türkiye'ye, yabancı şirketlerin, son zamanlardaki "ilgi"sinin ardında yatan da budur. Ulusötesi şirketler, hem Türkiye'de pazar payı kapmak istemekte hem de Türkiye üzerinden Ortadoğu'daki pazarlara açılmayı hedeflemektedirler.

Türkiye'nin "ekonomik bağımsızlığı" ile özdeşleşen "tütün rejisi"nin devletleştirilmesinin, 70 yıl sonra öcü alınmaktadır.

Sorun sadece Tekelin özelleştirilmesi değildir. Bu özelleştirme ve yabancılaştırmanın kaçınılmaz sonuçlarından biri, Türkiye'deki "şark tipi" tütün ekiminin ortadan kalkması ve 3,5-4 milyon tütün ekicisinin mağdur edilmesidir.

Meslek odalarınca açıklandığı gibi, Türkiye'de tütün ekilen yerlerde üreticiye aynı geliri getirecek ikinci bir ürün yoktur. Ayrıca, Türkiye'nin iklimi ve toprak yapısının "Virginia tipi" tütünün yetiştirilmesine yeterince müsait olmadığı da bir gerçektir.

Bu nedenlerle, Tekelin özelleştirilmesine yönelik uygulamaların, bunların hukukî durumunun, özelleştirmenin Türkiye'deki 3,5 milyon tütün üreticisine etkilerinin ortaya çıkarılması amacıyla, Anayasanın 98 inci, İçtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri gereğince bir Meclis araştırması açılması için gereğini arz ederiz.

1- Bekir Yurdagül (Kocaeli)

2- Mustafa Yıldız (Erzincan)

3- Yusuf Öztop (Antalya)

4- Ayhan Fırat (Malatya)

5- Ali Şahin (Kahramanmaraş)