1. – Adana Milletvekili Orhan Kavuncu’nun, Dışişleri Bakanlığından istenilen bir yazının kopyasının verilmemesi ve TBMM aracılığıyla gönderilen soru önergelerine verilen cevaplara ilişkin gündemdışı konuşması ve Millî Eğitim Bakanı Mehmet Sağlam’ın cevabı

2. – Karabük Milletvekili Erol Karan’ın, Safranbolu ve çevresindeki tarihî ve kültürel birikimlerin korunmasına ve yöre turizminin geliştirilmesine ilişkin gündemdışı konuşması

3. – Yalova Milletvekili Yaşar Okuyan’ın, son günlerde medyaya yapılan saldırılar ve Hürriyet Gazetesi binasının silahla basılmasına ilişkin gündemdışı konuşması ve İçişleri Bakanı Meral Akşener’in cevabı

1. – Küba’ya gidecek olan Turizm Bakanı M. Bahattin Yücel’e, dönüşüne kadar Devlet Bakanı Bahattin Şeker’in vekâlet etmesinin uygun görüldüğüne ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkeresi (3/792)

2. – Fransa’ya gidecek olan Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Tansu Çiller’e, dönüşüne kadar, Millî Eğitim Bakanı Mehmet Sağlam’ın vekâlet etmesinin uygun görüldüğüne ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkeresi (3/793)

3. – Fransa’ya gidecek olan Millî Savunma Bakanı Turhan Tayan’a, dönüşüne kadar, Devlet Bakanı Nevzat Ercan’ın vekâlet etmesinin uygun görüldüğüne ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkeresi (3/794)

4. – Türkmenistan Cumhuriyetine gidecek olan Bayındırlık ve İskân Bakanı Cevat Ayhan’a, dönüşüne kadar, Tarım ve Köyişleri Bakanı Musa Demirci’nin vekâlet etmesinin uygun görüldüğüne ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkeresi (3/795)

5. – Türkmenistan Cumhuriyetine gidecek olan Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanı Mehmet Recai Kutan’a, dönüşüne kadar, Devlet Bakanı Fehim Adak’ın vekâlet etmesinin uygun görüldüğüne ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkeresi (3/796)

6. – Türkmenistan, Özbekistan, Kazakistan ve Kırgızistan Cumhuriyetlerine gidecek olan Devlet Bakanı Namık Kemal Zeybek’e, dönüşüne kadar, Devlet Bakanı Işılay Saygın’ın vekâlet etmesinin uygun görüldüğüne ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkeresi (3/797)

7. – Türkmenistan Cumhuriyetine gidecek olan Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’e, dönüşüne kadar, TBMM Başkanı Mustafa Kalemli’nin vekâlet edeceğine ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkeresi (3/798)

8. – (10/108) esas numaralı Meclis Araştırması Komisyonu Başkanlığının, Komisyonun görev süresinin uzatılmasına ilişkin tezkeresi (3/799)

9. – İzmir Milletvekili Metin Öney’in (6/514) esas numaralı sözlü sorusunu geri aldığına ilişkin önergesi (4/180)

10. – Muğla Milletvekili Zeki Çakıroğlu’nun, 1086 Sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 9 uncu Maddesine Bir Fıkra Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifinin (2/62) doğrudan gündeme alınmasına ilişkin önergesi (4/181)

11. – Konya Milletvekili Ahmet Alkan’ın, İmrenler, İsmil ve Yeniceoba Adıyla Konya İlinde Üç Yeni İlçe Kurulması Hakkındaki Kanun Teklifinin (2/288) doğrudan gündeme alınmasına ilişkin önergesi (4/182)

1. – Hatay Milletvekili Levent Mıstıkoğlu ve 40 arkadaşının, Hatay İlinin sorunlarının araştırılarak kamu hizmetlerinden daha fazla yararlandırılması için alınması gereken önlemleri belirlemek amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/187)

2. – İstanbul Milletvekili Necdet Menzir ve 20 arkadaşının, Türk polis teşkilâtının sorunlarının araştırılarak yeniden yapılanması için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/188)

3. – İzmir Milletvekili Sabri Ergül ve 20 arkadaşının, “itirafçı” kişilerle istihbarat örgütleri ve kolluk güçleri arasındaki ilişkiler hakkında ileri sürülen iddiaları araştırmak amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/189)

1. – Gündemdeki sıralamanın yeniden yapılması ile 14.5.1997 Çarşamba günü Genel Kurulun çalışma süresine ve sözlü soruların görüşülmemesine ilişkin Danışma Kurulu önerisi

1. – Konya Milletvekili Mustafa Ünaldı ve 12 arkadaşının, ülke kaynaklarının tespit edilmesi ve değerlendirilmesi konusunda Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/18)

2. – Konya Milletvekili Mustafa Ünaldı ve 39 arkadaşının, ülkemizdeki sıcak su kaynaklarının daha verimli kullanılmasını sağlayacak yöntemleri belirlemek amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/27)

3. – Nevşehir Milletvekili Mehmet Elkatmış ve 13 arkadaşının, madencilik sektörünün sorunlarının araştırılarak alınması gereken tedbirleri belirlemek amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/30)

4. – Kocaeli Milletvekili Şevket Kazan ve 22 arkadaşının, ülkemizdeki petrol ve doğalgaz rezervlerinin tespit ve işletilmesi konusunda millî bir petrol politikasının oluşturulması amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/68)

5. – İzmir Milletvekili Veli Aksoy ve 20 arkadaşının, altın işletmeciliğinde kullanılan yöntemler incelenerek bu konuda alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/113)

6. – Afyon Milletvekili H. İbrahim Özsoy ve 21 arkadaşının, mermerciliğin sorunlarının araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/170)

7. – Yalova Milletvekili Yaşar Okuyan ve 20 arkadaşının, Flash Televizyonuna yapılan saldırı ve kapatma olaylarıyla ilgili iddiaları araştırmak amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/185)

8. – İçel Milletvekili Mustafa İstemihan Talay ve 30 arkadaşının, Flash Televizyonuna yapılan saldırı ve kapatma olaylarıyla ilgili iddiaları araştırmak amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/186)

1. – Adıyaman Milletvekili Celal Topkan’ın;

– Adıyaman-Besni İlçesindeki güçsüzler yurdunun bir bölümünün vakfa kiraya verildiği iddiasına,

– Personel atamalarına,

İlişkin soruları ve Devlet Bakanı Sacit Günbey’in yazılı cevabı (7/2390, 2395)

2. – İstanbul Milletvekili Bülent Akarcalı’nın, İstanbul-Tuzla İlçesi sınırları içinde bulunan Balık Gölüne ilişkin sorusu ve Çevre Bakanı M. Ziyattin Tokar’ın yazılı cevabı (7/2392)

3. – Iğdır Milletvekili Adil Aşırım’ın, Iğdır-Dilucu Sınır Kapısı gümrük binaları inşaatına ilişkin sorusu ve Bayındırlık ve İskân Bakanı Cevat Ayhan’ın yazılı cevabı (7/2414)

4. – Gaziantep Milletvekili Mustafa R. Taşar’ın, Tekirdağ-Çerkezköy-Bahçeağıl Köyündeki hazine arazilerinin köylülere satılıp satılmayacağına ilişkin Başbakandan sorusu ve Maliye Bakanı Abdüllatif Şener’in yazılı cevabı (7/2419)

5. – Bursa Milletvekili Ertuğrul Yalçınbayır’ın, Gemlik Umurbey Belediyesi park ve çocuk bahçesi projesine destek sağlanıp sağlanmayacağına ilişkin sorusu ve Bayındırlık ve İskân Bakanı Cevat Ayhan’ın yazılı cevabı (7/2420)

6. – Tokat Milletvekili Hanefi Çelik’in, Hatay-İskenderun-Bekbelen Beldesinden geçen otoyolun istimlak bedellerine ilişkin sorusu ve Bayındırlık ve İskân Bakanı Cevat Ayhan’ın yazılı cevabı (7/2434)

7. – Çanakkale Milletvekili Ahmet Küçük’ün, Tariş’in üreticiye olan borcuna ilişkin sorusu ve Orman Bakanı M. Halit Dağlı’nın yazılı cevabı (7/2449)

8. – Manisa Milletvekili Tevfik Diker’in, Emniyet Genel Müdürünün görevden alınmasına ilişkin sorusu ve İçişleri Bakanı Meral Akşener’in yazılı cevabı (7/2463)

9. – Hatay Milletvekili Atila Sav’ın, SSKKaraağaç Dispanserinin doktor ve personel açığına ilişkin sorusu ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Necati Çelik’in yazılı cevabı (7/2480)

10. – Hatay Milletvekili Atila Sav’ın, Trabzon Belediyesinin çöpleri Karadenize döktüğü yolundaki gazete haberine ilişkin sorusu ve Çevre Bakanı M. Ziyattin Tokar’ın yazılı cevabı (7/2482)

11. – Balıkesir Milletvekili İ. Önder Kırlı’nın, SSK - Balıkesir Hastanesinin Bölge Hastanesine dönüştürülüp dönüştürülmeyeceğine ilişkin sorusu ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Necati Çelik’in yazılı cevabı (7/2483)

12. – Tekirdağ Milletvekili Enis Sülün’ün, Tekirdağ-Çorlu ve Çerkezköy’de hızlı sanayileşmenin neden olduğu çevre sorunlarına ilişkin sorusu ve Çevre Bakanı M. Ziyattin Tokar’ın yazılı cevabı (7/2508)

13. – Hatay Milletvekili Nihat Matkap’ın, TÜLOMSAŞ’a işçi alımlarında usulsüzlük yapıldığı iddiasına ilişkin sorusu ve Ulaştırma Bakanı Ömer Barutçu’nun yazılı cevabı (7/2512)

14. – İzmir Milletvekili Sabri Ergül’ün, bakanlıkta ve ilgili kuruluşlarda görev yapan genel müdür, yönetim kurulu üyeleri ve denetçilere ilişkin sorusu ve Ulaştırma Bakanı Ömer Barutçu’nun yazılı cevabı (7/2529)

15. – İzmir Milletvekili Sabri Ergül’ün, bakanlıkta görev yapan bazı unvanlı personelin sayısına ilişkin sorusu ve Orman Bakanı M. Halit Dağlı’nın yazılı cevabı (7/2562)

16. – İzmir Milletvekili Sabri Ergül’ün, kamu personel atamalarına ilişkin sorusu ve Ulaştırma Bakanı Ömer Barutçu’nun yazılı cevabı (7/2574)

17. – İzmir Milletvekili Sabri Ergül’ün, bakanlıkta görev yapan bazı unvanlı personel sayısına ilişkin sorusu ve Ulaştırma Bakanı Ömer Barutçu’nun yazılı cevabı (7/2587)

18. – İzmir Milletvekili Sabri Ergül’ün, bakanlıkta görev yapan bazı unvanlı personel sayısına ilişkin sorusu ve Maliye Bakanı Abdullatif Şener’in yazılı cevabı (7/2589)

19. – Denizli Milletvekili Hilmi Develi’nin, Denizli İli Güney Şelalesine ilişkin sorusu ve Turizm Bakanı Bahattin Yücel’in yazılı cevabı (7/2623)

TBMM Genel Kurulu saat 15.00’te açılarak iki oturum yaptı.

Kastamonu Milletvekili M. Hadi Dilekçi, son yağışlar nedeniyle Gökırmak’ın taşması neticesinde meydana gelen tabiî afete ve bu bölgede yaşayan çiftçilerimizin sıkıntılarına,

Niğde Milletvekili Akın Gönen, Trafik Haftası ve trafik kazalarına karşı alınması gereken önlemlere,

İlişkin gündemdışı birer konuşma yaptılar.

Konya Milletvekili Mustafa Ünaldı’nın, eğitimin önemi ve Türkiye’nin eğitimle ilgili sorunlarına ilişkin gündemdışı konuşmasına Millî Eğitim Bakanı Mehmet Sağlam cevap verdi.

Polonya’ya gidecek olan :

Devlet Bakanı Nevzat Ercan’a, dönüşüne kadar, Devlet Bakanı Mehmet Salim Ensarioğlu’nun,

Devlet Bakanı Ahmet Demircan’a, dönüşüne kadar, Devlet Bakanı T. Rıza Güneri’nin,

Irak’a gidecek olan Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanı Mehmet Recai Kutan’a, dönüşüne kadar, Devlet Bakanı Fehim Adak’ın,

Vekillik etmelerinin uygun görülmüş olduğuna ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkereleri Genel Kurulun bilgisine sunuldu.

Bursa Milletvekili Ali Rahmi Beyreli’nin (6/390, 6/391) esas numaralı sözlü sorularını geri aldığına ilişkin önergesi okundu; sözlü soruların geri verildiği bildirildi.

Bitlis Milletvekili Kâmran İnan ve 23 arkadaşının, NATO genişlemesi konusunda bir genel görüşme;

Yalova Milletvekili Yaşar Okuyan ve 20 arkadaşı ile,

İçel Milletvekili M. İstemihan Talay ve 30 arkadaşının,

Flash-TV’ye yapılan saldırı ve kapatma olaylarıyla ilgili iddiaları araştırmak amacıyla birer Meclis araştırması,

Açılmasına ilişkin önergeleri (8/13; 10/185, 10/186) Genel Kurulun bilgisine sunuldu; önergelerin gündemdeki yerlerini alacağı ve öngörüşmelerinin, sırasında yapılacağı açıklandı.

Gündemin “Genel Görüşme ve Meclis Araştırması Yapılmasına Dair Öngörüşmeler” kısmının 1 inci sırasında yer alan (10/18) esas numaralı Meclis araştırması önergesi ile 9 uncu sırasında yer alan (10/27), 12 nci sırasında yer alan (10/30), 47 nci sırada yer alan (10/68), 86 ncı sırasında yer alan (10/113) ve 137 nci sırasında yer alan (10/170) esas numaralı, ülke kaynaklarının tespit edilmesi konusundaki Meclis araştırması önergelerinin görüşmelerinin, Genel Kurulun 13.5.1997 Salı günkü birleşiminde ve birlikte yapılmasına;

7.5.1997 tarihli Gelen Kâğıtlarda yayımlanan (10/185) ve (10/186) esas numaralı Flash-TV’ye yapılan saldırı ve kapatma olayları konusundaki Meclis araştırması önergelerinin görüşmelerinin, Genel Kurulun 13.5.1997 Salı günkü birleşiminde, 2 nci sırasında ve birlikte yapılmasına; görüşmelerin tamamlanmasına kadar çalışma süresinin uzatılmasına ve bu birleşimde sözlü soruların görüşülmemesine;

29.4.1997 tarihli Gelen Kâğıtlarda yayımlanan ve Genel Kurulun 29.4.1997 tarihli 86 ncı Birleşiminde okunmuş bulunan İçişleri Bakanı Meral Akşener hakkındaki (9/13) esas numaralı Meclis soruşturması önergesinin, gündemin “Özel Gündemde Yer Alacak İşler” kısmında yer almasına ve soruşturma açılıp açılmayacağı konusundaki görüşmelerin, Genel Kurulun 20.5.1997 Salı günkü birleşiminde yapılmasına;

Gündemin “Genel Görüşme ve Meclis Araştırması Yapılmasına Dair Öngörüşeler” kısmının 7 nci sırasında yer alan Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da boşaltılan yerleşim birimleri konusundaki (10/25) esas numaralı Meclis araştırması önergesinin görüşmelerinin, Genel Kurulun 20.5.1997 Salı günkü birleşiminde yapılmasına; görüşmelerin bitimine kadar çalışma süresinin uzatılmasına ve bu birleşimde sözlü soruların görüşülmemesine;

Gündemin “Kanun Tasarı ve Teklifleriyle Komisyonlardan Gelen Diğer İşler” kısmının 155 inci sırasında yer alan 306 sıra sayılı Yüksek Öğretim Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifinin, bu kısmın 7 nci sırasına alınmasına;

İlişkin Danışma Kurulu önerisi ile,

Bazı milletvekillerine, Başkanlık tezkeresinde belirtilen sebep ve sürelerle izin verilmesi,

Kabul edildi.

Gündemin “Kanun Tasarı ve Teklifleriyle Komisyonlardan Gelen Diğer İşler” kısmının :

1 inci sırasında bulunan 23 sıra sayılı Kanun Tasarısının görüşmeleri, komisyon yetkilileri Genel Kurulda hazır bulunmadıklarından, ertelendi.

5 inci sırasında bulunan ve görüşmelerine devam edilen, 17.7.1964 Tarihli, 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ve 2.9.1971 Tarihli, 1479 Sayılı Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ile 17.10.1983 Tarihli, 2926 Sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununa Göre Tahakkuk Eden Prim ve Diğer Alacakların Tahsilatının Hızlandırılması Hakkında Kanun Tasarısının (1/573) (S. Sayısı : 250) kabul edildiği ve kanunlaştığı açıklandı.

Alınan karar gereğince, ülke kaynaklarının tespit edilmesi ve Flash-TV’ye yapılan saldırı ve kapatma olayları konularındaki Meclis araştırması önergelerinin öngörüşmelerini yapmak için 13 Mayıs 1997 Salı günü saat 15.00’te toplanmak üzere, birleşime 20.01’de son verildi.

Başkanvekili

Fatih Atay Ali Günaydın

Aydın Konya

Kâtip Üye Kâtip Üye

1. – Ailenin Korunmasına Dair Kanun Tasarısı (1/597) (Adalet Komisyonuna) (Başkanlığa geliş tarihi : 6.5.1997)

1. – Kütahya Milletvekili Emin Karaa’nın; Kütahya İline Bağlı Emet İlçesine Gazi Unvanı Verilmesi Hakkında Kanun Teklifi (2/783) (İçişleri Komisyonuna) (Başkanlığa geliş tarihi : 2.5.1997)

2. – Kırıkkale Milletvekili Kemal Albayrak’ın; 3152 Sayılı İçişleri Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanuna Bazı Maddeler Eklenmesi, Bazı Maddelerin Değiştirilmesi ve Bazı Maddelerinin Kaldırılmasına Dair Kanun Teklifi (2/784) (Plan ve Bütçe ve İçişleri komisyonlarına) (Başkanlığa geliş tarihi : 2.5.1997)

3. – Kırıkkale Milletvekili Kemal Albayrak’ın; 14.7.1965 Tarih ve 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununa Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi (2/785) (Plan ve Bütçe Komisyonuna) (Başkanlığa geliş tarihi : 2.5.1997)

4. – Samsun Milletvekili Biltekin Özdemir’in; Dövize Endeksli Konut Kredisi Alan Kişilerin Borçlarını Ödemede Kolaylık Getirilmesi Hakkında Kanun Teklifi (2/786) (Plan ve Bütçe Komisyonuna) (Başkanlığa geliş tarihi : 6.5.1997)

5. – İzmir Milletvekili Ali Rıza Bodur’un; Bir İlçe Kurulmasına İlişkin Kanun Teklifi (2/787)(İçişleri ve Plan ve Bütçe komisyonlarına) (Başkanlığa geliş tarihi : 6.5.1997)

1. – İzmir Milletvekili Hakan Tartan ve 4 Arkadaşının; İstiklâl Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatanî Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ve İçtüzüğün 37 nci Maddesine Göre Doğrudan Gündeme Alınma Önergesi (2/388) (S. Sayısı : 308) (Dağıtma tarihi : 9.5.1997) (GÜNDEME)

1. – Bursa Milletvekili Feridun Pehlivan’ın, sanatçıların ödediği vergilere ilişkin Maliye Bakanından sözlü soru önergesi (6/527) (Başkanlığa geliş tarihi : 6.5.1997)

2. – İçel Milletvekili Halil Cin’in, Trablus Büyükelçiliğinden gönderilen kriptoların içeriğine ilişkin Başbakandan sözlü soru önergesi (6/528) (Başkanlığa geliş tarihi : 7.5.1997)

3. – İçel Milletvekili Halil Cin’in, T.C. Trablus Büyükelçiliğinden gönderilen kriptoların içeriğine ilişkin Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısından sözlü soru önergesi (6/529) (Başkanlığa geliş tarihi : 7.5.1997)

1. – Kocaeli Milletvekili Bekir Yurdagül’ün, Kocaeli-Gebze’de sanayi tesisleri kurulması için kamulaştırılan yerlere ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/2689)(Başkanlığa geliş tarihi : 6.5.1997)

2. – İzmir Milletvekili Sabri Ergül’ün, Bakanlık ve bağlı kuruluşlarında görev yapan personel sayısına ilişkin Turizm Bakanından yazılı soru önergesi (7/2690) (Başkanlığa geliş tarihi : 16.4.1997)

3. – İstanbul Milletvekili Bülent Akarcalı’nın, İstanbul-Bağcılar Belediyesinin faaliyetlerine ilişkin İçişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/2691) (Başkanlığa geliş tarihi : 6.5.1997)

4. – İstanbul Milletvekili Bülent Akarcalı’nın, İstanbul-Sarıyer-Baltalimanı mevkiinde bulunan lokale ilişkin İçişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/2692) (Başkanlığa geliş tarihi : 6.5.1997)

5. – Aydın Milletvekili Yüksel Yalova’nın, bazı sporcu, yönetici, hakem ve teknik personele yapılan saldırılara ilişkin İçişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/2693) (Başkanlığa geliş tarihi : 6.5.1997)

6. – Manisa Milletvekili Tevfik Diker’in, Türk Lirasının Dolar karşısındaki değer kaybına ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/2694) (Başkanlığa geliş tarihi : 6.5.1997)

7. – Bursa Milletvekili Feridun Pehlivan’ın, “Bakım, Rehabilitasyon ve İş Öğrenim Vakfına” ve Zübeyde Hanım Vakfına ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/2695) (Başkanlığa geliş tarihi : 6.5.1997)

8. – Bursa Milletvekili Feridun Pehlivan’ın, hayvancılık kredisi faizlerine ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/2696) (Başkanlığa geliş tarihi : 6.5.1997)

9. – İzmir Milletvekili Birgen Keleş’in, görevlerinden alınan bürokratlarla ilgili yargı kararlarının uygulanmadığı iddiasına ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/2697) (Başkanlığa geliş tarihi : 6.5.1997)

10. – Aydın Milletvekili Fatih Atay’ın, Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısının eşine THY uçağında özel muamele yapıldığı iddiasına ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/2698) (Başkanlığa geliş tarihi : 6.5.1997)

11. – Aydın Milletvekili Fatih Atay’ın, Beykoz Belediyesince yasalara aykırı inşaat izni verildiği iddiasına ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/2699) (Başkanlığa geliş tarihi : 6.5.1997)

12. – İzmir Milletvekili Birgen Keleş’in, Gürcistan’dan ithal edilen elektrik enerjisine ve enerji yatırımlarına ilişkin Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanından yazılı soru önergesi (7/2700) (Başkanlığa geliş tarihi : 6.5.1997)

13. – Bursa Milletvekili Yüksel Aksu’nun, Flash TV’nin yayınının durdurulmasına ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/2701) (Başkanlığa geliş tarihi : 7.5.1997)

14. – Bursa Milletvekili Yüksel Aksu’nun, Flash TV’ye yapılan saldırı olayına ilişkin İçişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/2702) (Başkanlığa geliş tarihi : 7.5.1997)

15. – Sıvas Milletvekili Mahmut Işık’ın, Flash TV’nin yayınının durdurulmasına ilişkin Ulaştırma Bakanından yazılı soru önergesi (7/2703) (Başkanlığa geliş tarihi : 7.5.1997)

16. – Konya Milletvekili Nezir Büyükcengiz’in, Konya-Ilgın-Argıthanı Kasabasında inşaatı devam eden Endüstri Meslek Lisesine ilişkinMillî Eğitim Bakanından yazılı soru önergesi (7/2704) (Başkanlığa geliş tarihi : 7.5.1997)

17. – Gaziantep Milletvekili Mustafa R. Taşar’ın, Gaziantep Nurdağı İlçesindeki işsizlik sorunlarına ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/2705) (Başkanlığa geliş tarihi : 7.5.1997)

18. – Gaziantep Milletvekili Mustafa R. Taşar’ın, Gaziantep İli Nurdağı İlçesinin Adliye binası ihtiyacına ilişkin Adalet Bakanından yazılı soru önergesi (7/2706) (Başkanlığa geliş tarihi : 7.5.1997)

19. – Manisa Milletvekili Tevfik Diker’in, İMKB Başkan Danışmanına ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/2707) (Başkanlığa geliş tarihi : 7.5.1997)

20. – Sakarya Milletvekili Ersin Taranoğlu’nun, evcil domuz eti ithaline ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/2708) (Başkanlığa geliş tarihi : 7.5.1997)

21. – Manisa Milletvekili Abdullah Akarsu’nun, sağlık personelinin fiili hizmet süresi zammından yararlandırılması için bir çalışma yapılıp yapılmadığına ilişkin Maliye Bakanından yazılı soru önergesi (7/2709) (Başkanlığa geliş tarihi : 7.5.1997)

22. – Rize Milletvekili Avni Kabaoğlu’nun, Ankara Gençlik ve Spor İl Müdürlüğünün faaliyetlerine ilişkin Devlet Bakanından yazılı soru önergesi (7/2710) (Başkanlığa geliş tarihi : 7.5.1997)

23. – Kocaeli Milletvekili Bekir Yurdagül’ün, İzmit Körfez Geçişi İhalesine ilişkin Başbakadan yazılı soru önergesi (7/2711) (Başkanlığa geliş tarihi : 8.5.1997)

1. – Niğde Milletvekili Akın Gönen, uluslararası İslamcı bir örgütün üyesi olduğu iddialarına ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesini 8.5.1997 tarihinde geri almıştır. (7/2653)

1. – Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumunun Kuruluş ve İdaresine İlişkin Kanun Tasarısı ve Ankara Milletvekili M. Seyfi Oktay’ın Benzer Mahiyetteki Kanun Teklifi ve Adalet ve Plan ve Bütçe komisyonları raporları (1/576, 2/137) (S. Sayısı : 303) (Dağıtma tarihi : 12.5.1997) (GÜNDEME)

2. – İstanbul Milletvekili Mustafa Baş ve 16 Arkadaşının; 28.3.1983 Tarih ve 2809 Sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Hakkında 41 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi ve İçtüzüğün 37 nci Maddesine Göre Doğrudan Gündeme Alınma Önergesi (2/149) (S. Sayısı : 305) (Dağıtma tarihi : 12.5.1997) (GÜNDEME)

1. – Yurt Dışında Bulunanların Sosyal Güvenlikleri Hakkında 20.3.1997 Tarih ve 4230 Sayılı Borçlanma Kanunu ve Anayasanın 89 uncu Maddesi Gereğince Cumhurbaşkanınca Bir Daha Görüşülmek Üzere Geri Gönderme Tezkeresi ve Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu Raporu (1/592) (S. Sayısı : 313) (Dağıtma tarihi : 13.5.1997) (GÜNDEME)

1. – Ankara Milletvekili Ersönmez Yarbay’ın, Türkiye genelinde ve Ankara’daki öğrenci sayısının okullara göre dağılımına ilişkin Millî Eğitim Bakanından sözlü soru önergesi (6/530) (Başkanlığa geliş tarihi : 8.5.1997)

2. – Ankara Milletvekili Ersönmez Yarbay’ın, Ankara’ya bağlı bazı yerleşim birimlerinin yollarına ilişkin Bayındırlık ve İskân Bakanından sözlü soru önergesi (6/531) (Başkanlığa geliş tarihi: 8.5.1997)

3. – Zonguldak Milletvekili Tahsin Boray Baycık’ın, Petlas’ın Kombassan’a devrine ilişkin Devlet Bakanından sözlü soru önergesi (6/532) (Başkanlığa geliş tarihi : 9.5.1997)

4. – Zonguldak Milletvekili Tahsin Boray Baycık’ın, Zonguldak İlinde Tekel bayilik ihalesi sırasında meydana gelen silahlı çatışmaya ilişkin İçişleri Bakanından sözlü soru önergesi (6/533) (Başkanlığa geliş tarihi : 9.5.1997)

5. – İzmir Milletvekili Metin Öney’in, uygulama imkânı kalmayan kanunlara ilişkin Adalet Bakanından sözlü soru önergesi (6/534) (Başkanlığa geliş tarihi : 9.5.1997)

6. – İzmir Milletvekili Metin Öney’in, Türk Ceza Kanunu ve Medenî Kanunda yapılacak değişikliklere ilişkin Adalet Bakanından sözlü soru önergesi (6/535) (Başkanlığa geliş tarihi : 9.5.1997)

1. – İstanbul Milletvekili Necdet Menzir’in, Ankara Büyükşehir Belediyesi ile Atatürk Orman Çiftliği Müdürlüğü arasında imzalanan AŞTİ’yle ilgili protokollere ilişkin Tarım ve Köyişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/2712) (Başkanlığa geliş tarihi : 8.5.1997)

2. – Bursa Milletvekili Ali Rahmi Beyreli’nin, Bursa’da temeli atılan 2 nci SSK hastanesi inşaatına ilişkin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanından yazılı soru önergesi (7/2713) (Başkanlığa geliş tarihi : 8.5.1997)

3. – İzmir Milletvekili Sabri Ergül’ün, belediyelere yapılan yardımlara ilişkin Turzim Bakanından yazılı soru önergesi (7/2714) (Başkanlığa geliş tarihi : 8.5.1997)

4. – İzmir Milletvekili Sabri Ergül’ün, adlî ve idarî dava dosya sayısına ilişkin Adalet Bakanından yazılı soru önergesi (7/2715) (Başkanlığa geliş tarihi : 8.5.1997)

5. – Sıvas Milletvekili Mahmut Işık’ın, Başbakanlıkta bulunan müşavir kadrosu sayısına ve bu kadrolara yapılan atamalara ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/2716) (Başkanlığa geliş tarihi : 8.5.1997)

6. – İzmir Milletvekili Sabri Ergül’ün, İmam Hatip Liselerinde öğrenim gören öğrenci sayısına ilişkin Millî Eğitim Bakanından yazılı soru önergesi (7/2717) (Başkanlığa geliş tarihi : 8.5.1997)

7. – İzmir Milletvekili Sabri Ergül’ün, 1970 yılından bu yana hacca giden kişi sayısına ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/2718) (Başkanlığa geliş tarihi : 8.5.1997)

8. – İzmir Milletvekili Sabri Ergül’ün, sürücü belgelerine ilişkin İçişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/2719) (Başkanlığa geliş tarihi : 8.5.1997)

9. – İzmir Milletvekili Sabri Ergül’ün, Başbakanlık ve Devlet Bakanlıklarında görevli müsteşar ve genel müdür sayısına ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/2720) (Başkanlığa geliş tarihi : 8.5.1997)

10. – İzmir Milletvekili Sabri Ergül’ün, Diyanet İşleri Başkanlığına bağlı Kur’an kurslarına ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/2721) (Başkanlığa geliş tarihi : 8.5.1997)

11. – İzmir Milletvekili Sabri Ergül’ün, Emniyet Genel Müdürlüğünde görev yapan polis ve sivil memurların öğrenim düzeylerine ilişkin İçişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/2722) (Başkanlığa geliş tarihi : 8.5.1997)

12. – İzmir Milletvekili Sabri Ergül’ün, burs ve kredi alarak yurtdışında öğrenim gören kişi sayısına ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/2723) (Başkanlığa geliş tarihi : 8.5.1997)

13. – İzmir Milletvekili Sabri Ergül’ün, Millî Gençlik Vakfına ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/2724) (Başkanlığa geliş tarihi : 8.5.1997)

14. – Aydın Milletvekili Cengiz Altınkaya’nın, görevden alınan ve başka bir ilde görevlendirilen il müdürlerine ilişkin Bayındırlık ve İskân Bakanından yazılı soru önergesi (7/2725) (Başkanlığa geliş tarihi : 8.5.1997)

15. – İstanbul Milletvekili Halit Dumankaya’nın, Haziran 1996 tarihinden bugüne kadar yapılan hazine bonosu ihalelerine ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/2726) (Başkanlığa geliş tarihi : 8.5.1997)

16. – Manisa Milletvekili Abdullah Akarsu’nun, Doğanözü Sulama Barajı projesine ilişkin Bayındırlık ve İskân Bakanından yazılı soru önergesi (7/2727) (Başkanlığa geliş tarihi : 8.5.1997)

17. – Gaziantep Milletvekili Mustafa R. Taşar’ın, Gaziantep-İslahiye Meslek Yüksekokulunun hizmet ve yurt binası ihtiyacına ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/2728) (Başkanlığa geliş tarihi : 8.5.1997)

18. – Gaziantep Milletvekili Mustafa R. Taşar’ın, Gaziantep İli İslahiye İlçesinin öğrenci yurdu ihtiyacına ilişkin Millî Eğitim Bakanından yazılı soru önergesi (7/2729) (Başkanlığa geliş tarihi : 8.5.1997)

19. – Gaziantep Milletvekili Mustafa R. Taşar’ın, Gaziantep İli İslahiye İlçesinin Yatılı Bölge İlköğretim Okulu ihtiyacına ilişkin Millî Eğitim Bakanından yazılı soru önergesi (7/2730) (Başkanlığa geliş tarihi : 8.5.1997)

20. – Gaziantep Milletvekili Mustafa R. Taşar’ın, Gaziantep İli İslahiye İlçesinin sağlık ocağı ihtiyacına ilişkin Sağlık Bakanından yazılı soru önergesi (7/2731) (Başkanlığa geliş tarihi : 8.5.1997)

21. – Gaziantep Milletvekili Mustafa R. Taşar’ın, İslahiye Devlet Hastanesinin tıbbî malzeme ihtiyacına ilişkin Sağlık Bakanından yazılı soru önergesi (7/2732) (Başkanlığa geliş tarihi : 8.5.1997)

22. – Gaziantep Milletvekili Mustafa R. Taşar’ın, İslahiye Devlet Hastanesinin uzman hekim ve bazı sağlık ocaklarının pratisyen hekim ihtiyacına ilişkin Sağlık Bakanından yazılı soru önergesi (7/2733) (Başkanlığa geliş tarihi : 8.5.1997)

23. – İstanbul Milletvekili Halit Dumankaya’nın, bazı basın organlarında çıkan haberlere ilişkin Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısından yazılı soru önergesi (7/2734) (Başkanlığa geliş tarihi : 8.5.1997)

24. – Muğla Milletvekili Fikret Uzunhasan’ın, TES-İŞ Sendikasına ait Atatürk posterlerinin bazı partililerce zor kullanılarak indirildiği iddialarına ilişkin İçişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/2735) (Başkanlığa geliş tarihi : 9.5.1997)

25. – Kocaeli Milletvekili Bekir Yurdagül’ün, TEAŞ sınavında usulsüzlük yapıldığı iddiasına ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/2736) (Başkanlığa geliş tarihi : 9.5.1997)

26. – Tokat Milletvekili Şahin Ulusoy’un, öğretmenlerin Emniyet Müdürlüğü tarafından fişlendikleri iddiasına ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/2737) (Başkanlığa geliş tarihi : 9.5.1997)

27. – İzmir Milletvekili Sabri Ergül’ün, siyasî partilerin kayıtlı üye sayılarına ilişkin Adalet Bakanından yazılı soru önergesi (7/2738) (Başkanlığa geliş tarihi : 9.5.1997)

28. – Diyarbakır Milletvekili Sebgetullah Seydaoğlu’nun, bürokratların M.G.K. Akademisinde eğitime tabi tutuldukları iddialarına ilişkin Millî Savunma Bakanından yazılı soru önergesi (7/2739) (Başkanlığa geliş tarihi : 9.5.1997)

29. – Diyarbakır Milletvekili Sebgetullah Seydaoğlu’nun, korucuların askerlik hizmetine ilişkin Millî Savunma Bakanından yazılı soru önergesi (7/2740) (Başkanlığa geliş tarihi : 9.5.1997)

30. – Diyarbakır Milletvekili Sebgetullah Seydaoğlu’nun, Doğu ve Güneydoğuda güvenlik nedeniyle boşaltılan köylere ilişkin İçişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/2741) (Başkanlığa geliş tarihi : 9.5.1997)

31. – Diyarbakır Milletvekili Sebgetullah Seydaoğlu’nun, İHD tarafından organize edilen Barış ve Demokrasi Panelinin iptal nedenine ilişkin İçişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/2742) (Başkanlığa geliş tarihi : 9.5.1997)

32. – Tekirdağ Milletvekili Bayram Fırat Dayanıklı’nın, 822’li hatlara kontür uygulanmasına ilişkin Ulaştırma Bakanından yazılı soru önergesi (7/2743) (Başkanlığa geliş tarihi : 9.5.1997)

1. – Hatay Milletvekili Levent Mıstıkoğlu ve 40 arkadaşının, Hatay İlinin sorunlarının araştırılarak kamu hizmetlerinden daha fazla yararlandırılması için alınması gereken önlemleri belirlemek amacıyla Anayasanın 98 inci, İçtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri uyarınca bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/187) (Başkanlığa geliş tarihi : 8.5.1997)

2. – İstanbul Milletvekili Necdet Menzir ve 20 arkadaşının, Türk polis teşkilatının sorunlarının araştırılarak yeniden yapılanması için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasanın 98 inci, İçtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri uyarınca bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/188) (Başkanlığa geliş tarihi : 9.5.1997)

3. — İzmir Milletvekili Sabri Ergül ve 20 arkadaşının, “itirafçı” kişilerle istihbarat örgütleri ve kolluk güçleri arasındaki ilişkiler hakkında ileri sürülen iddiaları araştırmak amacıyla Anayasanın 98 inci, İçtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri uyarınca bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/189) (Başkanlığa geliş tarihi : 9.5.1997)

1. – Manisa Milletvekili Tevfik Diker’in, Tekirdağ-Hayrabolu ve köylere hizmet götürme birliğine ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/2354)

2. – Denizli Milletvekili Hilmi Develi’nin, Pamukkale Elektrik Dağıtım A.Ş. adıyla bir şirket kurulmasına ilişkin Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanından yazılı soru önergesi (7/2358)

3. – İzmir Milletvekili Zerrin Yeniceli’nin, ilaçtan alınan K.D.V.’nin kaldırılmasına ve ilaç reklamlarına ilişkin Sağlık Bakanından yazılı soru önergesi (7/2361)

4. – Yalova Milletvekili Yaşar Okuyan’ın, Türkiye-İsrail Askerî Eğitim Anlaşmasına ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/2371)

5. – Yalova Milletvekili Yaşar Okuyan’ın, Kürt Parlamentosu adı altındaki toplantıların önlenmesi için yürütülen çalışmalara ilişkin Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısından yazılı soru önergesi (7/2372)

6. – Yalova Milletvekili Yaşar Okuyan’ın, Irak’taki Türkmenlerin durumlarına ve Türkiye’ye gelenlerin oturma ve çalışma izinlerine ilişkin Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısından yazılı soru önergesi (7/2373)

7. – Yalova Milletvekili Yaşar Okuyan’ın, Kuzey Irak’ta insanî yardım adı altında faaliyet gösterdikleri iddia edilen casusluk kuruluşlarına ilişkin Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısından yazılı soru önergesi (7/2374)

8. – Yalova Milletvekili Yaşar Okuyan’ın, gayrisemî RP’li bir heyetin Suriyeli yetkililerle görüştükleri iddiasına ilişkin Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısından yazılı soru önergesi (7/2375)

9. – Yalova Milletvekili Yaşar Okuyan’ın, RP’li bir heyetin İran’ı Dışişleri Bakanlığının bilgisi dışında ziyaret ettiği ve yetkililerle görüştüğü iddiasına ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/2376)

10. – Yalova Milletvekili Yaşar Okuyan’ın, Devlet televizyonunun bir kanalında Kürtçe yayın için hazırlık yapıldığı iddiasına ilişkin Başbakandan yazılı soru önergesi (7/2386)

11. – Yalova Milletvekili Yaşar Okuyan’ın, Güllük Karakolunun İran askerlerince tarandığı iddialarına ilişkin Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısından yazılı soru önergesi (7/2388)

BAŞKAN – Türkiye Büyük Millet Meclisinin 92 nci Birleşimini açıyorum.

Gündeme geçmeden önce, üç arkadaşıma gündemdışı söz vereceğim.

BAŞKAN – Gündemdışı birinci sözü, Dışişleri Bakanlığından istenilen bir yazının kopyasının verilmemesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi aracılığıyla gönderilen soru önergelerine verilen cevaplar üzerinde, Sayın Orhan Kavuncu'ya veriyorum.

Buyurun Sayın Kavuncu.

Süreniz 5 dakikadır.

ORHAN KAVUNCU (Adana) – Değerli Başkan, bana konuşma imkânı verdiğiniz için teşekkür ediyorum.

Muhterem milletvekilleri, bugün, sizlere, milletvekillerinin saygınlığı ve etkinliğiyle ilgili olarak yaşadığım bir olayı aktarmak için söz almış bulunuyorum.

1996 yılının Ocak ayı sonlarında, Dışişleri Bakanlığı Latin Amerika, Pasifik ve Uzakdoğu Ülkeleriyle İlişkiler Genel Müdürlüğünce, İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilmiş olan, İstanbul Eminönü İsa Yusuf Alptekin Parkıyla ilgili yazının bir suretini, Dışişleri Bakanlığının ilgili Genel Müdürlüğünden istemiştim. Genel Müdür, önce, yazının gizli olduğunu, "gizli" ibareli olduğunu söyledi; sonra, "ivedi" ibareli olduğunu bildiğimi söyleyince, ilgili Genel Müdür Yardımcısının iznini almak gerektiğini, onun da yurt dışında olduğunu, dönmesini beklememiz gerektiğini ifade etti.

On günlük bir bekleme ve uğraş sonunda yazı tarafıma gönderilmeyince, ilgili Genel Müdüre, yazıyı göndermemeleriyle ortaya çıkan gecikmenin zararının telafi edilemeyeceğini ve bunun sorumluluğunun da kendilerine ait olduğunu bildiren bir mektup gönderdim. Mektup, Dışişleri Bakanlığı evrakına, ilgili sayı ve tarihle kaydedildi ve sonra da, bu mektubu, bir üst yazıyla, 9 Şubat 1996'da, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı, Başbakanlık ve Dışişleri Bakanlığı özel kalem müdürlüklerine gereğinin yapılması için verdim. 1 yıl kadar bekledikten sonra, Dışişleri Bakanından, yazıma niçin cevap verilmediğini ve sorumlular hakkında bir işlem yapılmadıysa bunun sebebini, bir soru önergesiyle sordum. Gelen cevapta, yazının "gizli" ibareli olduğu, onun için verilemediği yazılıydı. İkinci bir soru önergesiyle, yazının "gizli" ibareli olmadığını; "ivedi" ibareli olduğunu söyledim ve "ivedi" ibareli bir yazıya "gizli" ibareli diyerek, Bakanı da, yanlış bilginin altına imza atmak zorunda bırakan ilgililer hakkında ne yapmayı düşündüklerini Dışişleri Bakanından sordum. Gelen cevapta, ısrarla, yazının "gizli" ibareli olduğu, onun için, değerli milletvekillerimizin hizmetinde olan bürokratlara verilemediği yazılıydı.

Değerli milletvekilleri, maksadımız, kimseyle kötü olmak değildir; ancak, ihmal ve kusurlar kim tarafından kime karşı işlenmiş olursa olsun, müeyyidesinin uygulanması gerektiğini vurgulamaktır. Milletvekilini savsaklayacaksın, Bakanına yanlış bilgi imzalatacaksın, sonra da evine gidip huzur içinde yatacaksın!.. Bu kişi cezalandırılmalıdır. Aksi takdirde, milletvekilinin saygınlığından ve etkinliğinden bahsetmeye hakkımız yoktur.

Huzurunuzda, soru önergelerime muhatap olan Dışişleri Bakanımız Sayın Tansu Çiller'i kınadığım gibi, ilk yazıyı gönderdiğim 9 Şubat 1996 tarihinde Meclis Başkanı olan, Başbakan olan ve Dışişleri Bakanı olan değerli arkadaşlarımı da kınadığımı ifade etmek istiyorum.

Bir milletvekili arkadaşımız, bir bürokrata karşı, böyle ihmalkâr, tezyif ve tahkir edici bir davranış içerisine girerse, o bürokratı korumak ve kollamak ilgili bakanın görevidir.

Aynı işlem, benim yaşadığım olayda olduğu gibi, bir bürokrat tarafından bir milletvekiline yapılmışsa ve durum ilgili bakana iletilmişse, herhalde o bürokratın soruşturmaya tabi tutulması gerekir. İşte, böyle bir soruşturma ihtiyacı duyulmadığı için kırgınım, hepinizin adına kırgınım. Soru önergelerime, belki de muhatabım olan Genel Müdürün hazırladığı cevap, hemencecik, hiçbir araştırma ihtiyacı duyulmadan, tam bir güvenle imzalandığı için kırgınım.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Sayın Kavuncu, 1 dakika içerisinde lütfen toparlayın.

ORHAN KAVUNCU (Devamla) – 30 saniye de yeter efendim.

Yani, milletvekiline değil de, ilgili bürokrata itimat edildiği, benim iddialarım hiçe sayıldığı için kırgınım. Ben de dahil, hiçbir milletvekili arkadaşımız, bostan korkuluğu sayılmamalıdır.

Sayın Bakandan, Genel Kurul huzurunda, konuyu ciddiye almasını, ilgili Genel Müdür hakkında soruşturma açmasını ve uygun görülecek cezayı uygulamakta tereddüt etmemesini istiyorum. Milletvekilinin, dolayısıyla Parlamentonun etkinliğini ve saygınlığını artırmanın ancak böylelikle mümkün olacağını düşünüyorum.

Hepinize saygılarımı sunuyorum. (Alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Kavuncu.

Gündemdışı konuşmaya, Hükümet adına yanıt?.. Verilmeyecek.

BAŞKAN – Gündemdışı ikinci konuşma, Safranbolu ve çevresindeki tarihî ve kültürel birikimlerin korunması ve turizmin geliştirilmesi konusunda, Sayın Erol Karan, buyurun efendim. (DSP sıralarından alkışlar)

Sayın Karan, süreniz 5 dakikadır.

EROL KARAN (Karabük) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Safranbolu ve çevresindeki tarihî ve kültürel birikimlerin korunması ve turizmin geliştirilmesi konusunda gündemdışı söz almış bulunuyorum. Bu vesileyle, Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Ülkemiz, doğal güzellikler, tarihsel ve arkeolojik değerler açısından oldukça zengin bir ülkedir. Çok çeşitli uygarlıkların yerleşim yeri olan ülkemiz, bu uygarlıkların, sosyal, kültürel, tarihsel ve yapısal değerlerini içerisinde barındıran ender ülkelerden biri olup, dünyadaki çoğu insanın ilgi odağı konumundadır. Böylesi zengin bir tarihsel mirasa sahip olan ülkemizde, bu değerlere ne kadar önem verildiği ve korunması için ne kadar çaba harcandığı da tartışma konusudur.

Ülkemizin, hatta dünyanın en önemli turizm merkezlerinden biri olmaya aday Safranbolu İlçesini örnek olarak gündeme getirmek istiyorum. Safranbolu, ülkemizde ve dünyada, günümüz öncesi insan yerleşimlerinin, çevresel dokusu içinde korunabilmiş en üstün örneklerinden biridir. Korumanın, kent ölçeğinde başarılmış olması, Safranbolu'yu, korumanın başkenti unvanına kavuşturmuştur.

Safranbolu, çok eskilere dayanan bir tarih ve kültür birikiminin ve Osmanlı İmparatorluğunun en güçlü dönemlerinde elde edilen ekonomik zenginliğin ürünüdür.

Bugünkü haliyle Safranbolu, geleneksel Türk toplum yaşantısının tüm özelliklerini taşıyan, onun tarihî ve kültürel ürünlerini orijinal çevresi içerisinde dünya insanına sunan ender bir kent özelliği taşımaktadır.

Sahip olduğu zengin kültürel miras ve bu mirası korumadaki başarısı, Safranbolu'yu, Türkiye'de ve dünyada üne kavuşturmuş olup, 1994 yılında UNESCO tarafından dünya miras listesine alınması sağlanmıştır.

Safranbolu'da, 1 008'i koruma altında olan sayısız kültürel eser bulunmaktadır. Orijinal haliyle korunmakta olan bu eserler, Safranbolu'yu bir açık hava müzesi, bir müze kent haline getirmiştir.

Başlangıçta, geleneksel Türk evleriyle dikkatleri üzerine çeken Safranbolu, tarihî boyutuyla, doğa güzellikleriyle ve kent ölçeğinde korumacılıkla örnek olması açısından, gün geçtikçe, yerli ve yabancı turistlerden daha fazla ilgi görmekte olup, kültür turizminin en önemli odaklarından birini oluşturmaktadır.

Yöreye büyük bir ekonomik girdi sağlayan Karabük Demir-Çelik Fabrikasının özelleştirilmesinden olumsuz etkilenen yöre halkı, umudunu turizme bağlamıştır. Safranbolu ve yöre halkının, turizmin geliştirilmesi konusunda Hükümetten, özellikle, Kültür ve Turizm Bakanlıklarından istekleri vardır; bunları kısaca açıklamaya çalışacağım.

İlçede bulunan ve hukuken koruma altında olan 1 008 eser, gerektiği gibi korunamamaktadır. Bu nedenle, Safranbolu, geçmişte yaşanan örneklerinde görüldüğü gibi, tarihî eser hırsızları için çekim merkezi durumuna gelmiştir. Bunu önlemek için ivedî olarak bir müze açılmalıdır. Şu anda âtıl durumda bulunan tarihî Cezaevi ve Kaymakamlarevi müze olarak düşünülebilir.

1976 yılında yanan eski Hükümet Konağının restorasyonuna hemen başlanmalı; bu tarihî eser, çirkin görüntüsünden kurtarılarak bir kültür merkezine dönüştürülmelidir. Yine, ilçede bulunan önemli eserlerden Cinci Hanının restorasyonu hızlandırılarak, bir an önce bitirilmelidir.

İlçede turizm altyapısının hızla geliştirilmesine ihtiyaç vardır. İlçe sınırlarında bulunan ve önemli turistik değere sahip kayamezarlara, mağaralara, kanyonlara, ormanlara ve İncekaya Sukemeri gibi önemli eserlere ulaşım imkânı sağlanmalıdır.

İlçede Kültür ve Turizm Bakanlıklarına bağlı olarak oluşturulmuş birimler yetersizdir. Turizm Müdürlüğüne atanma yapılmalı, rehber ve diğer yardımcı personel verilmelidir. Kültür Bakanlığı, çevresel korumanın gerekliliğini yerine getirmek amacıyla, evlerin dışında, önemli tarihî eserleri de restore etmelidir. Ayrıca, evlerini restore etmeyi düşünenlere restorasyon kredisi verilmeli ve ucuz kereste tahsis edilmelidir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Sayın Karan, lütfen toparlayınız.

EROL KARAN (Devamla) – Tabiî.

Uzun yıllar Karabük'te yaşamış, Karabük'ün ekmeğini yemiş ve Bakanlığı sırasında iki kez yöreyi ziyaret etmiş olan; ancak, Safranbolu'nun sorunlarına çözüm getirmeyen Kültür Bakanımız Sayın İsmail Kahraman'ı Karabük ve Safranbolu halkı yadırgamaktadır.

Sonuçta, devletin katkısı, yöre halkının özverisiyle Safranbolu ve çevresi, ülkemizin, hatta dünyanın en önemli turizm merkezlerinden biri olacağına inanıyoruz.

Bu duygu ve düşüncelerle, Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. (DSP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Karan.

Hükümet adına yanıt için bir söz talebi?.. Yok.

BAŞKAN – Gündemdışı üçüncü konuşma, son günlerde medyaya yapılan sözlü ve fiilî saldırılar ile Hürriyet Gazetesinin silahla basılması konusunda Sayın Yaşar Okuyan'ın.

Buyurun Sayın Okuyan. (ANAP sıralarından alkışlar)

YAŞAR OKUYAN (Yalova) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sözlerime başlamadan önce hepinize saygılar sunarım.

Bildiğiniz gibi, son günlerde, medyaya ve gazetecilere karşı giderek artan fiilî saldırılara sahne olmaktayız. Bu noktada en son fiilî saldırı, dün İstanbul'da Hürriyet Gazetesinin bir şahıs tarafından basılması ve ta 13 üncü kata kadar çıkarak gazeteyi silahla taraması ve bir kişinin de yaralanmasına sebep olması hadisesiyle, en son güncel bir duruma gelmiştir.

Daha bir hafta öncesinde İstanbul'un göbeğinde, en işlek caddesinde, 40-50 kişilik bir şehir eşkıyası grubu Flash–TV'yi basmış, onlarca mermi sıkmış ve ellerini, kollarını sallaya sallaya televizyon binasından ayrılmışlardır. Bugüne kadar, göstermelik olarak, 50'ye yakın bu grubun içinden sadece 5 kişinin yakalandığı ifade edilmiş ve her ne hikmetse, görgü şahidi gazeteciler, yakalandığı ifade edilen bu insanları tanımadıklarını söylemişler.

Daha, yine, geçen hafta, Türkiye Gazetesinin Ankara temsilcisi Sabahattin Önkibar'ın arabası kurşunlanmış; yine, geçtiğimiz hafta, Show-TV'deki Program Yapımcısı Kadir Çelik'in, evinin önünde arabası kurşunlanmış ve nihayet, dün de Hürriyet Gazetesi basılmıştır.

Bu fiilî tecavüzler, acaba, niye, son günlerde giderek yoğunlaşmış? Acaba, medyanın yazdıklarından, birtakım çevreler, birtakım kimseler, kendi gelecekleri açısından son derece kaygı verici olan bazı durumların kamuoyunca bilinmesinden endişeye mi düşmüşler? Tabiî ki, bu noktada hakikat payının olduğu açık.

Eğer, bir ülkede, ülkeyi yönetenler, başbakanlar, başbakan yardımcıları, bazı bakanlar, iktidar milletvekillerinin bazıları, sürekli biçimde medyayı hedef gösterirse ve hele hele, en son geçtiğimiz cumartesi günü Sultanahmet Meydanındaki mitingte isim vererek "Doğan grubu, Sabah grubu, Koç grubu" diyerek ve gerçekleri tersyüz edecek biçimde, bu gruplar, halkın önünde, kamuoyunun önünde suçlanırsa, hedef gösterilirse, akabinde gazetelerin basılması da beklenmedik bir olay değildir.

Hele bu kışkırtıcı konuşmalar, efendim "devletin kesesinden 7 katrilyona varan imkânlar bu gruplara aktarıldı, ben, işte bunları kestiğim için, şimdi bu çevreler bana hasım hale geldiler" diye, âdeta, doğru yerine, yalan noktasında bir kavramı öne çıkaranlar...

TAHSİN IRMAK (Sıvas) – Doğru olup olmadığını nereden biliyorsun?

YAŞAR OKUYAN (Devamla)– Efendim, doğru mu, yalan mı, gelir Hükümetiniz burada cevap verir.

Bu kışkırtıcı konuşmaların sonunda da, eğer birileri gidip, Hürriyet Gazetesini basıyorsa ve bastığı sırada da "7 katrilyonun hesabını sormaya geldim, Aydın Doğan'ı öldürmeye geldim" diye slogan atabiliyorsa, durumun vahameti açık bir şekilde ortadadır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Sayın Okuyan, lütfen toparlayınız.

YAŞAR OKUYAN (Devamla)– Şimdi, bir defa, ifadelerdeki çelişkiye değinmeyeceğim; sadece, yapılan açıklamalardaki yanlışa değinmek istiyorum: Mesela, bu gruplara verilen ve "teşvik" diye ifade edilenlerin yüzde 84'ünün altında Sayın Tansu Çiller'in imzasının olduğu açık bir gerçektir. Yani, kendisinin verdiği teşvikleri, Sayın Çiller, kendisi kesiyor ve bunu da "devletin Hazinesinin hortumlanması" şeklinde, bütün sanayi kuruluşlarını ve ilgili medya kuruluşlarını suçlama konusu yapabiliyor. Bu işaretten sonradır ki, saldırılar meydana geliyor. Eğer önümüzdeki günlerde de, söz konusu bu kuruluşlara, medya kuruluşlarına saldırılar devam edecek olursa, bunun kışkırtıcısının Sayın Çiller olduğu açıktır...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Okuyan.

YAŞAR OKUYAN (Devamla)– Ben de teşekkür ederim. (ANAP sıralarından alkışlar)

İÇİŞLERİ BAKANI MERAL AKŞENER (İstanbul) – Sayın Başkan, cevap vermek istiyorum.

BAŞKAN – Sayın İçişleri Bakanı gündemdışı konuşmayı yanıtlamak üzere söz istediler.

Buyurun. (DYP sıralarından alkışlar)

İÇİŞLERİ BAKANI MERAL AKŞENER (İstanbul) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Yalova Milletvekili Sayın Yaşar Okuyan'ın, medyaya yapılan saldırı olayıyla ilgili olarak yapmış olduğu gündemdışı konuşmaya cevap vermek üzere, söz almış bulunmaktayım; Yüce Meclisin değerli üyelerini saygıyla selamlıyorum.

Öncelikle, Hürriyet Gazetesine yapılan saldırıdan büyük üzüntü duyduğumu içtenlikle belirtmek istiyorum; olay nedeniyle, Hürriyet Gazetesinin tüm mensuplarına geçmiş olsun diyor, olayda yaralanan Hüseyin Alkır'a da şifalar diliyorum.

Fikirlere tahammül gösteremeyen bir şahıs tarafından yapılan bu menfur saldırıyı nefretle kınıyorum. Bu kurşunları sıkanın esas amacı belirlenecek ve şayet var ise, arkasında olanların, kimliklerinin tespit edilerek yakalanmaları, mutlaka sağlanacaktır; zaman da alsa bu işin peşini asla bırakmayacağız. [CHP sıralarından "Bravo" sesleri, alkışlar (!)]

İSMET ATALAY (Ardahan) – Arkasında enişte var, enişte!..

İÇİŞLERİ BAKANI MERAL AKŞENER (Devamla) – İstanbul Valisi ile Emniyet Müdüründen aldığım bilgiler doğrultusunda ifade etmem gerekirse, olayın cereyanı ana hatlarıyla şöyledir: 12.5.1997 günü saat 08.00 sıralarında, İstanbul E5–E6 bağlantı yolu üzerinde faaliyet gösteren Hürriyet Gazetesi kompleksine, İzmir İli Ödemiş İlçesi Türkmen Köyü nüfusuna kayıtlı 1975 Ödemiş doğumlu Hüseyin Vuran isimli şahsın, elinde kurusıkı tabanca ve bıçakla birlikte gazete binasına giderek, özel güvenlik görevlisinin elinde bulunan MP–5 silahı gasp ederek, bina içerisinde sağa sola rastgele ateş etmesi sonucu, gazete binasında temizlik işçisi olarak çalışan Hüseyin Alkır adlı şahsın bacağından kurşunla yaralandığı, aynı binada güvenlik görevlisi olarak çalışan Hakan Memiş ile Murat Yüksel isimli şahısların da, kırılan camlardan hafif şekilde yaralandığı anlaşılmıştır.

Adı geçen şahsın, 30 Kasım 1994 tarihinde İzmir Atatürk Devlet Hastanesinin Psikiyatri Kiliniğinde tedavi gördüğü, Marmara Üniversitesi Hastanesinin 29.12.1994 gün ve 4552 sayılı raporuyla da "Compulsive obsession " bozukluğu teşhisinin konulduğu belirlenmiştir.

Bu çirkin saldırı, çok yönlü olarak devlet ciddiyeti içerisinde büyük bir hassasiyetle soruşturulmaktadır.

Değerli milletvekilleri, düşünceyle kazanılamayan haklılığa, öfkeyle, şiddetle, terörle erişmek, haklı sesi şiddetle susturmak, beğenilmeyen görüşü kaba kuvvetle söndürmek mümkün değil. Hükümetimiz, göreve geldiği günden bu yana, her zaman, Anayasamızın 28 inci ve müteakip maddelerinde ifade edildiği üzere "Basın hürdür, sansür edilemez. Basımevi kurmak, izin alma ve maî teminat yatırma şartına bağlanamaz. Devlet, basın ve haber alma hürriyetlerini sağlayacak tedbirleri alır. Süreli veya süresiz yayın, önceden izin alma ve malî teminat yatırma şartına bağlanamaz. Süreli yayınlar, devletin ve diğer kamu tüzelkişilerinin veya bunlara bağlı kurumların araç ve imkânlarından eşitlik esasına göre yararlanır. Basın hürriyetinin sınırlamasında Anayasanın 26 ncı, 27 nci maddelerinin hükümleri uygulanır" yolundaki anlayışın savunucusu ve uygulayacısı olmuştur, olmaya da devam edecektir.

Değerli milletvekilleri, bu memleketi seven, birlik ve beraberlikten yana olan ve demokrasinin erdemine inanan herkes bu tür olaylara tavır koymalıdır; terör örgütünün şiddet ve korkuya dayalı eylem ve kararlarına karşı, devletin ve güvenlik kuvvetlerinin yanında yer almalıdır. Cumhuriyetimize ve demokrasimize hep birlikte sahip çıkalım. Kökeni ne olursa olsun hepimiz bu vücudun ayrılmaz parçalarıyız, sonsuza dek, misakımillî hudutları içerisinde demokrasiye sıkı sıkıya bağlı kalarak varlığımızı devam ettireceğiz; bundan hiç kimsenin en küçük bir şüphesi olmasın.

Basını susturmaya kimsenin gücü yetmeyecektir. Türkiye'nin her yerinde, her vatandaş istediği gazeteyi ve diğer yayınları almaya, okumaya devam edecektir. Basın özgürlüğünü kısıtlamaya, vatandaşın haber alma özgürlüğünü ortadan kaldırmaya yönelik tehdit ve eylemler sonuçsuz kalmaya mahkûmdur.

Şu hususu içtenlikle belirteyim ki, göz korkutarak, düşünceyi sindirerek, dehşet havası yaratılarak ülkede terör ve şiddeti egemen kılacaklarını düşünenler çok yanılıyorlar. Devlet ve onun güvenlik güçleri, hukukun içinde, insan haklarına saygılı davranarak, masum vatandaşlarımıza herhangi bir zarar gelmemesi hususuna büyük hassasiyet göstererek, terör ve şiddet eylemleri ile bunları yaratanların üstesinden gelecek güçtedir. Bu yolda önemli sayılabilecek başarılar sağlanmış, büyük mesafeler katedilmiştir.

Basına yönelik bu eylem, aynı zamanda demokrasiyi de hedef almaktadır. Ancak, basını bu yollarla susturmak asla mümkün değildir. Terör ve şiddetten yana olanların bu çağdışı düşüncelerini, basınımızın ve toplumumuzun, hoşgörü, barış, sevgi, saygı ve adalet duygularıyla, doğru fikri usanmadan savunarak, doğruları herkese anlatarak ve benimseterek yeneceğine, bunun da demokrasinin bir zaferi olacağına yürekten inanıyorum.

Hepinize saygılar sunarım. (DYP ve RP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Bakan.

Ben de, uzun yıllarını basına adamış bir arkadaşınız olarak, hiçbir gerekçenin, medyayı tehdit ve yıldırma girişimlerini haklı kılmaması gerektiği biçimindeki duygularımı sizlerle paylaşmak isterim. (DSP ve CHP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Birinci gündemdışı konuşmayı, Dışişleri Bakanı Vekili olarak Sayın Mehmet Sağlam yanıtlamak istediler.

Buyurun Sayın Sağlam.

MİLLî EĞİTİM BAKANI MEHMET SAĞLAM (Kahramanmaraş) – Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Adana Milletvekilimiz Profesör Orhan Kavuncu'nun gündemdışı konuşmasını ikinci sırada yapmasını beklerken, birinci sıraya alınınca, geç kaldığım için, Sayın Başkanı rahatsız ettiğimden dolayı, önce özür diliyorum. Sonra, değerli arkadaşımızın, daha önce, Dışişleri Bakanlığına sorduğu bazı sorulara cevap alamadığı yolundaki serzenişiyle ilgili bilgi arz etmek istiyorum.

Önce, değerli arkadaşımızın Doğu Türkistanl'a ilgili sorularına, Dışişleri Bakanlığı, 18 Mart 1997 tarihinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına, Amerika, Pasifik ve Uzakdoğu Ülkeleriyle İlgili İlişkiler Genel Müdürlüğünce cevap gönderilmiştir.

BAŞKAN – Sayın Bakan, bir dakikanızı rica edeyim.

Bir yanlış anlamaya meydan vermemek için arz ediyorum; Sayın Kavuncu, cevap alamadığından yakınmadı, aldığı cevapların baştansavma ve yetersizliği konusunda Genel Kurulun dikkatini çekti.

Buyurun efendim.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI MEHMET SAĞLAM (Devamla) – Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Bakanlıkça, 18 Mart 1997'de, değerli milletvekili arkadaşımıza iletilmek üzere, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına gönderilen cevapta, Sincan- Uygur Özerk Bölgesindeki gelişmelerin, Dışişleri Bakanlığınca yakından izlenen gelişmeler olduğu, esasen, Çin Halk Cumhuriyetiyle her düzeyde yapılan temaslarda, o bölgede yaşayan Uygurların bizim akrabalarımız olduğu, bu nedenle de, kendilerinin refah ve mutluluklarıyla ilgilenmemizin normal karşılanması gerektiği ifade edilmiştir.

Bu çerçevede, bölgede meydana gelen olayların, kamuoyumuzun ve dünya kamuoyunun dikkatini çekmek üzere de 17 Şubat 1997'de bir açıklama yapılmıştır. Bu açıklamada, Türkiye'nin, Sincan-Uygur Özerk Bölgesini, Çin Halk Cumhuriyeti topraklarının bir parçası olarak görmekte olduğu ve fakat, Çin Halk Cumhuriyetinin toprak bütünlüğünün korunmasına gösterilen saygı kadar, aynı zamanda, Türkiye ve Türk Halkı ile Sincan-Uygur Özerk Bölgesinde yaşayan Uygur kökenli halk arasında yakın kültürel bağlar bulunduğunun ve ayrıca, ülkemizde Uygur kökenli Türk vatandaşlarının da yaşadığının göz önünde tutularak, Türkiye'nin, bu bölge halkına ilgi duyması ve bölgede meydana gelen gelişmeleri yakinen izlemesinin doğal olduğu bildirilmiştir.

Ayrıca, Türkiye, Sincan-Uygur Özerk Bölgesinde yaşayan halkı, Türkiye ile Çin Halk Cumhuriyeti arasında bir dostluk köprüsü olarak görmekte olduğu; dolayısıyla, bu halkın, kalkınmasını, refah ve mutluluk içerisinde sürdürmesini her zaman istediği belirtilmiştir.

Ayrıca, bu bölgede, yani Sincan-Uygur Özerk Bölgesinde -bir başka deyişle Doğu Türkistan'da- kanlı ve ölümle sonuçlanan gelişmelerin derin bir endişe ve üzüntüyle izlendiği; bu çerçevede, olayların daha fazla tırmanmasının önüne geçmek için, ilgililerce itidal ve sağduyu gösterilerek, bölgede, bir an önce sükûnet ve huzurun tesisini arzu ve temenni etmekteyiz şeklinde, Dışişleri Bakanlığınca, Türk ve dünya kamuoyuna bir açıklama yapılmıştır.

Arkadaşımızın sorusu üzerine de, biraz önce arz ettiğim mektupla, değerli arkadaşımıza, ilgili daireler tarafından hazırlanan ve bu arada, özellikle İstanbul'daki İsa Yusuf Alptekin Parkı hakkında, Dışişleri Bakanlığınca İçişleri Bakanlığına gönderilmiş bulunan yazının, evvelce de belirtildiği gibi, gizlilik kaydı taşımakta olduğu, dolayısıyla da Sayın Kavuncu'ya bu nedenle gönderilemediği bildirilmektedir. Milletvekilimizin, Bakanlığın işini ciddîye almadığı ya da milletvekilimizin sorusuna ilgisiz kaldığı, lakayt kaldığı gibi endişelerine yer olmadığını burada belirlemek istiyorum.

Ayrıca, değerli arkadaşımızın belirlediği gibi, eğer, herhangi bir Dışişleri mensubu tarafından milletvekilimizin sorusuna cevap vermekte şu veya bu şekilde bir savsaklama söz konusu ise, bunun da gereğinin yapılmasının tabiî olacağını Yüce Meclise arz etmek istiyorum.

Hepinize saygılar sunarım. (DYP ve RP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Bakan.

Sayın milletvekilleri, sunuşlar oldukça uzun; onun için, Sayın Divan Üyesi arkadaşımızın, sunuşları oturarak okuması hususunu oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir.

Cumhurbaşkanlığı tezkereleri vardır; birinci tezkereyi okutuyorum:

6 Mayıs 1997

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşmelerde bulunmak üzere, 11 Mayıs 1997 tarihinde Küba'ya gidecek olan Turizm Bakanı Bahattin Yücel'in dönüşüne kadar; Turizm Bakanlığına, Devlet Bakanı Bahattin Şeker'in vekâlet etmesinin, Başbakanın teklifi üzerine, uygun görülmüş olduğunu bilgilerinize sunarım.

Süleyman Demirel

Cumhurbaşkanı

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

İkinci tezkereyi okutuyorum:

6 Mayıs 1997

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

(BAB) Batı Avrupa Birliği Bakanlar Konseyi Toplantısına katılmak üzere, 11 Mayıs 1997 tarihinde Fransa'ya gidecek olan Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Prof. Dr. Tansu Çiller'in dönüşüne kadar; Dışişleri Bakanlığı ve Başbakan Yardımcılığına, Millî Eğitim Bakanı Prof. Dr. Mehmet Sağlam'ın vekâlet etmesinin, Başbakanın teklifi üzerine, uygun görülmüş olduğunu bilgilerinize sunarım.

Süleyman Demirel

Cumhurbaşkanı

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

Üçüncü tezkereyi okutuyorum:

6 Mayıs 1997

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

(BAB) Batı Avrupa Birliği Bakanlar Konseyi Toplantısına katılmak üzere, 12 Mayıs 1997 tarihinde Fransa'ya gidecek olan Millî Savunma Bakanı Turhan Tayan'ın dönüşüne kadar; Millî Savunma Bakanlığına, Devlet Bakanı Nevzat Ercan'ın vekâlet etmesinin, Başbakanın teklifi üzerine, uygun görülmüş olduğunu bilgilerinize sunarım.

Süleyman Demirel

Cumhurbaşkanı

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

Dördüncü tezkereyi okutuyorum:

6 Mayıs 1997

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (ECO) Olağanüstü Zirve Toplantısına katılmak üzere, 12 Mayıs 1997 tarihinde Türkmenistan Cumhuriyetine gidecek olan Bayındırlık ve İskân Bakanı Cevat Ayhan'ın dönüşüne kadar; Bayındırlık ve İskân Bakanlığına, Tarım ve Köyişleri Bakanı Musa Demirci'nin vekâlet etmesinin, Başbakanın teklifi üzerine, uygun görülmüş olduğunu bilgilerinize sunarım.

Süleyman Demirel

Cumhurbaşkanı

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

Beşinci tezkereyi okutuyorum:

6 Mayıs 1997

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (ECO) Olağanüstü Zirve Toplantısına katılmak üzere, 12 Mayıs 1997 tarihinde Türkmenistan Cumhuriyetine gidecek olan Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanı Mehmet Recai Kutan'ın dönüşüne kadar; Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığına, Devlet Bakanı Fehim Adak'ın vekâlet etmesinin, Başbakanın teklifi üzerine, uygun görülmüş olduğunu bilgilerinize sunarım.

Süleyman Demirel

Cumhurbaşkanı

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

Altıncı tezkereyi okutuyorum:

6 Mayıs 1997

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (ECO) Olağanüstü Zirve Toplantısına katılmak ve görüşmelerde bulunmak üzere, 12 Mayıs 1997 tarihinden itibaren Türkmenistan, Özbekistan, Kazakistan ve Kırgızistan Cumhuriyetine gidecek olan Devlet Bakanı Namık Kemal Zeybek'in dönüşüne kadar; Devlet Bakanlığına, Devlet Bakanı Işılay Saygın'ın vekâlet etmesinin, Başbakanın teklifi üzerine, uygun görülmüş olduğunu bilgilerinize sunarım.

Süleyman Demirel

Cumhurbaşkanı

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

Yedinci tezkereyi okutuyorum:

9 Mayıs 1997

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Türkmenistan Cumhurbaşkanı Saparmurad Türkmenbaşı'nın davetlisi olarak, Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (ECO) Olağanüstü Zirve Toplantısına Türkiye'yi temsilen katılmak üzere, 12–14 Mayıs 1997 tarihlerinde Türkmenistan'ı ziyaret edeceğimden, dönüşüme kadar, Cumhurbaşkanlığına, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 106 ncı maddesi uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Doç.Dr. Mustafa Kalemli vekâlet edecektir.

Bilgilerinize sunarım.

Süleyman Demirel

Cumhurbaşkanı

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

9.5.1997

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Polis tarafından dinlenen telefonlar hakkındaki iddiaları araştırmak amacıyla kurulan (10/108) Esas Numaralı Araştırma Komisyonumuz, 8.5.1997 tarihinde yaptığı toplantısında; Komisyon çalışmalarının süresinde tamamlanamayacağı görüşüyle çalışma süresinin bitim tarihi olan 29.5.1997 tarihinden itibaren, TBMM İçtüzüğü 105 inci madde hükmüne göre 1 aylık eksüre istenmesi kararı almıştır.

Gereğini arz ederim.

Suat Pamukçu

Komisyon Başkanı

Bayburt

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, biraz önce okunan tezkereyle ilgili, Komisyona, daha önce üç ay süre verilmişti; İçtüzüğün 105 inci maddesi, araştırmasını üç ay içinde bitiremeyen komisyona bir aylık kesin süre verileceği hükmünü içeriyor.

Bu nedenle, Komisyonun süre isteme talebini bilgilerinize sunuyorum.

BAŞKAN – Sözlü soru önergesinin geri alınmasına dair bir önerge vardır; okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Gündemin 147 nci sırasında yer alan (6/514) esas numaralı sözlü soru önergeme yazılı olarak cevap geldiğinden, sözlü soru önergemi geri alıyorum.

Gereğini saygılarımla arz ederim. 9 Mayıs 1997

Metin Öney

İzmir

BAŞKAN – Sözlü soru önergesi geri verilmiştir.

Meclis araştırması önergeleri vardır; birinci önergeyi okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Hatay İlinde programa alınacak kamu yatırımlarında seçici davranılması, programa alınan projelerin termin programları içinde tamamlanabilecek şekilde programlanması ve ödeneklerin de yeterli miktarda ayrılması, değişen ekonomik şartların yakından izlenmesi, devletin meydana gelen yeni şartları hızla değerlendirip, özel sektörün, bu ilimizde daha ayrıcalıklı bir yaklaşımla desteklenmesi ve Hatay İlinin kamu hizmetlerinden daha fazla yararlandırılması için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasanın 98 inci, TBMM İçtüzüğünün 104 üncü ve 105 inci maddeleri gereğince Meclis araştırması açılmasını sayglarımızla arz ederiz.

1- Levent Mıstıkoğlu (Hatay)

2- Edip Safder Gaydalı (Bitlis)

3- Murat Başesgioğlu (Kastamonu)

4- Miraç Akdoğan (Malatya)

5- Cengiz Altınkaya (Aydın)

6- Uğur Aksöz (Adana)

7- Muzaffer Arslan (Diyarbakır)

8- Rasim Zaimoğlu (Giresun)

9- Rüştü Kâzım Yücelen (İçel)

10- Yavuz Köymen (Giresun)

11- Esat Bütün (Kahramanmaraş)

12- Abbas İnceayan (Bolu)

13- Mustafa Küpeli (Adana)

14- Şükrü Yürür (Ordu)

15- Akın Gönen (Niğde)

16- Süleyman Hatinoğlu (Artvin)

17- Şerif Bedirhanoğlu (Van)

18- Mete Bülgün (Çankırı)

19- İrfan Köksalan (Ankara)

20- Adil Aşırım (Iğdır)

21- Nizamettin Sevgili (Siirt)

22- Naim Geylani (Hakkari)

23- Sadi Somuncuoğlu (Aksaray)

24- ismail Durak Ünlü (Yozgat)

25- Mahmut Oltan Sungurlu (Gümüşhane)

26- H. İbrahim Özsoy (Afyon)

27- İbrahim Çebi (Trabzon)

28- Ahmet Alkan (Konya)

29- Mehmet Ali Bilici (Adana)

30- Ali Talip Özdemir (İstanbul)

31- Aslan Ali Hatipoğlu (Amasya)

32- Ahat Andican (İstanbul)

33- Halil Cin (İçel)

34- Yılmaz Karakoyunlu (İstanbul)

35- Ali Doğan (Kahramanmaraş)

36- Halit Dumankaya (İstanbul)

37- Tevfik Diker (Manisa)

38- Refik Aras (İstanbul)

39- Mehmet Salih Yıldırım (Şırnak)

40- Bülent Akarcalı (İstanbul)

41- Enis Sülün (Tekirdağ)

Gerekçe:

Yurdumuzun güneyinde, zengin tarımsal kaynakları gelişmiş ve yeniliklere açık insan potansiyeli ve coğrafî konumu itibariyle de sosyoekonomik açıdan hızlı bir gelişme şansına sahip olan Hatay İli, gelişmesinde karşılaştığı sorunlar ve bu sorunların çözüm yolları açısından, bölgenin ve ülkenin diğer yöreleriyle benzerlikler göstermektedir.

Genel bir değerlendirme yapılacak olursa, ilin gelişmesiyle ilgili sorunların başında kaynak sıkıntısının geldiği görülmektedir.

Kamu altyapı yatırımlarının öngörülen süreler içerisinde tamamlanamamasının yarattığı hizmet noksanlıkları, hem ekonomik hem de sosyal alanda olumsuz etkilerini göstermektedir.

Kamu yatırımlarında karşılaşılan kaynak yetersizliğinin doğal olarak ortaya çıkardığı en belirgin sonuç, yatırımların zamanında tamamlanamaması ve yeterince yatırım yapılamaması olmaktadır. Yatırım projeleri arasında uzun bir süredir devam eden sulama projelerine rastlandığı gibi, teknik olarak basit yapılar sayılabilecek balıkçı barınaklarının dört beş yıldan önce tamamlanamadığı, il ve ülkemiz ulaştırması açısından önem taşıyan bazı karayolları inşaatlarının da 10-12 yıllık yapım süreleri içerisinde bitirilmediği görülmektedir.

Dünya Bankasınca finanse edilerek yapımına başlanan İskenderun kanalizasyon ve arıtma tesisleri yapımı, belediyenin ödeme zorlukları, Dünya Bankasınca ayrılan ödeneğin ana projeye göre düşük tutulması nedeniyle darboğaza girmiştir. İskenderun'da bu yatırımın yarım kalması, kent yaşamı ve İskenderun Körfezinin kirliliği yönünden sıkıntılar yaratmaktadır.

İller Bankasınca yürütülmekte olan şehir kanalizasyon ve içmesuyu yatırımlarının da ayrı sorunlarla karşı karşıya olduğu görülmektedir.

Millî eğitim ve sağlık sektörleri yatırımları içerisinde yer alan okul, sağlık ocağı, hastane gibi yatırımların 7-8 yıllık sürelerde dahi tamamlanamayarak hizmete girememesi de, kaynak yetersizliği sorununun en açık örnekleridir.

Halen yatırımları devam eden Antakya, İskenderun, Reyhanlı, Altınözü, Hassa, Kırıkhan ve Erzin devlet hastanelerinin yapımlarının hızlandırılması için yeterli ödenek ayrılmasında zaruret bulunmaktadır.

Özellikle, 1936 yılında yapılan, bugün için hizmet veremez halde bulunan Antakya Devlet Hastanesi yerine, 1990 yılında yapımına başlanan hastanenin bir an önce tamamlanması için gerekli önlemler alınmalı ve bitirilerek hizmete girmesi sağlanmalıdır.

Hatay İli, vergi yükü bakımından, iller bazında ön sıralarda yer almaktadır. Buna rağmen, ile götürülen kamu hizmetleri istenilen ölçüde değildir. Sağlık, yol ve içmesuyu yatırımları son derece yetersizdir. Antakya-Altınözü, Antakya - Yayladağı, Kırıkhan - Hassa yollarının yapımı bir an önce gerçekleştirilmelidir. Bu, ilçelerin ekonomik ve sosyal kalkınması için oldukça önemlidir.

İskenderun Limanının rehabilite edilmesi, Reyhanlı Sulama Barajının bir an önce yapılması, Hatay esnafının sıkıntılarına çareler aranması, Antakya Organize Sanayiinin desteklenmesi ve bir an önce faaliyete geçirilmesi, Arsuz bölgesinin turizm alanı ilan edilmesi, Samandağ - Arsuz yolunun, turistik önemi nedeniyle bir an önce yapılması gereklidir. Amik Ovasında topraksız çiftçilerimize kiralanan hazine arazilerinin, kullanan köylüye satılması için gereken girişimler yapılmalıdır.

Hatay İlinde programa alınacak kamu yatırımlarında seçici davranılması, programa alınan projelerin termin programları içinde tamamlanabilecek şekilde programlanması ve ödeneklerin yeterli miktarda ayrılması için alınacak tedbirleri, kalıcı çözüm yollarını araştırmak için, Anayasanın 98 inci maddesi ve TBMM İçtüzüğünün 104 üncü ve 105 inci maddeleri gereğince Meclis araştırması açılması son derece yararlı olacaktır.

BAŞKAN – Bilgilerinize sunulmuştur.

İkinci önergeyi okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Türk Polis Teşkilatının sorunları, ihtiyaçları ve yeniden yapılanması için Anayasanın 98 inci, İçtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri uyarınca bir Meclis araştırması açılması için gereğini saygılarımızla arz ve talep ederiz.

1- Necdet Menzir (İstanbul)

2- Rıfat Serdaroğlu (İzmir)

3- Refaiddin Şahin (Ordu)

4- İsmet Sezgin (Aydın)

5- İbrahim Gürdal (Antalya)

6- İsmail Köse (Erzurum)

7- A. Hamdi Üçpınarlar (Çanakkale)

8- Esat Kıratlıoğlu (Nevşehir)

9- Kâmran İnan (Bitlis)

10- İ. Kaya Erdem (İzmir)

11- Emre Gönensay (Antalya)

12- Ünal Erkan (Ankara)

13- Mehmet Ağar (Elazığ)

14- Saffet Arıkan Bedük (Ankara)

15- İ. Cevher Cevheri (Adana)

16- Mahmut Yılbaş (Van)

17- Doğan Güreş (Kilis)

18- Mehmet Gözlükaya (Denizli)

19- Yusuf Bacanlı (Yozgat)

20- İsmet Attila (Afyon)

21- Ümran Akkan (Edirne)

Gerekçe:

1845 yılında askerî teşkilattan ayrılarak kurulan Türk Polis Teşkilatı, esas gelişmesini cumhuriyetle birlikte sağlamıştır. Çok partili hayata geçilmesinin ardından 1961 Anayasasıyla görevleri çok daha geniş boyutlara ulaşmıştır.

152 yıl önce, o günlerin şartlarında göreve başlayan Türk Polisi, günümüzde, hem personel hem teknolojik açıdan güçlenmiş bir şekilde, ülkenin dört bir yanında, gece gündüz, çeşitli mevsim şartlarında vazifesini sürdürmüştür. Yeni bir yüzyıla hazırlanan dünyada Türkiye'nin hak ettiği yeri alabilmesi, dünyadaki gelişmeleri takip etmesine bağlıdır. Türk Polis Teşkilatı da üstün hizmet ve görev aşkı içerisinde çağın bize sunduğu en üstün teknolojiyi ve teknikleri kullanmak zorundadır.

Güvenlik sağlanmadan hiçbir sosyal ve ekonomik faaliyetin olamayacağı kesindir. Güvenlik güçleri, suçluların veya suç örgütlerinin imkânlarından daha fazlasına sahip olmalıdır; ancak bu yolla caydırıcılık özelliğine sahip olunabilir. Bu bağlamda, Teşkilat Kanununda çeşitli güncelleştirmeler yapılmış olsa da, günün şartlarına uygun değildir. Polise yetki veren tüm yasalar, çağa uygun iyi bir teşkilat oluşturmak için gözden geçirilmeli ve bu zor görevi yapanların, çeşitli idarî, sosyal ve meslekî problemlerini çözmek üzere bir reorganizasyona gidilmelidir.

BAŞKAN – Üçüncü önergeyi okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

3216, 3419, 3618, 3853 ve 4085 sayılı "Bazı Suç Failleri Hakkında Uygulanacak Hükümlere Dair Kanun" kapsamında işlem gören, bu yasalardan yararlanan (itirafçılar) ile Olağanüstü Hal Yasası ve olağanüstü hale ilişkin KHK'larr gereğince ceza infaz kurumlarından veya tutukevlerinden zabıtaca alınan tutuklu ve hükümlülerin, gerek tahliyeleri ve gerekse ifade ve araştırma için zabıtaca alındıkları dönemlerde ve diğer zamanlarda çeşitli suçlar işledikleri, suç işletildikleri, yasadışı bir şekilde bazı örgütlü suç çeteleri tarafından ve hatta kimi resmî devlet görevlileri tarafından kullanılarak, onlarla birlikte ve ayrı bir şekilde uyuşturucu, silah kaçakçılığı, gasp, adam kaçırma, fidye, silahlı tehdit, hırsızlık, kundaklama, ateş etme, adam yaralama ve öldürme gibi kanunsuz eylemlere girişerek suç işledikleri, birçok faili meçhul olay ve cinayete karıştıkları; kamuoyunda "Susurluk Komisyonu" olarak bilinen TBMM Araştırma Komisyonuna, Uğur Mumcu Cinayetini Araştırma Komisyonuna ve çeşitli cumhuriyet başsavcılıklarına, bu itirafçı kişilerce ve dinlenen kamu görevlileri ve ifadelerine başvurulan diğer kişilerce ifade edilmiş, bunlar medyada da geniş şekilde yer almıştır ve almaktadır.

Türkiye ve Avrupa kamuoyu bu tür haberlerle çalkalanmakta ve dehşete düşmüş bulunmaktadır. İddialar, anlatılanlar ve medyada yer alanlar çok vahim ve mutlak araştırılması gereken önem ve boyuttadır. Tüm güvenlik güçlerimizin, devlet istihbarat örgütlerinin ve de Türkiye'nin saygınlığı için gerçeklerin araştırılarak saptanması, varsa suç ve suçluların ortaya çıkarılması; yoksa, araştırma sonucu olmadığının açıklanması, endişelerin giderilmesi kaçınılmaz olmuştur.

Bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyetinde bu konudaki iddialar havada kalamaz, görmezlikten gelinemez, geçiştirilemez.

Bu nedenlerle;

a) 3216 ve 3419 sayılı yasalar ve bu yasaları yeniden yürürlüğe koyan ve değiştiren diğer yasalara göre haklarında itirafçı işlemi yapılan, itirafta bulunan, bulunmak için başvuran ve başvuracak olan itirafçı kişiler ile olağanüstü hale ilişkin yasa ve KHK'lar gereğince ceza infaz kurumları ve tutukevlerinden zabıta tarafından tahkikat, ifade ve araştırma gerekçesiyle alınan tutuklu ve hükümlü kişilerle ilgili olarak zabıta kuvvetlerince ve devletin istihbarat teşkilatlarınca yapılan işlemlerin, uygulamaların neler olduğunu, uygulamaların yasalara uygun olup olmadığını ve her türlü iddiaları araştırmak,

b) Bu itirafçı kişiler ile ceza ve tutukevlerinden zabıta kuvvetlerince tahkikat ve araştırma için alınan kişilerin, bu arada ve tutuklu, hükümlü ve serbest oldukları sürelerde veya diğer zamanlarda kendi başlarına veya devletin her derece ve sıfatta görevli bazı kişi veya kişileri eliyle ve birlikte suç işleyip kullanıldıkları iddialarını araştırıp açığa çıkarmak, gerçeği saptamak,

c) Bugüne değin beş kez yenilenen ve altıncı kez yenilenip, uzatılması için TBMM gündeminde bulunan 3216, 3419, 3618, 3853 ve 4085 sayılı yasaların ve OHAL mevzuatı ile Terörle Mücadele Yasası, Türk Ceza Yasası ve CMUK'un ilgili hükümlerinin "itirafçılar" ile zabıtaca tahkikat ve araştırma amacıyla cezaevi ve tutukevinden alınan, aylarca zabıta elinde kalan hükümlü ve tutuklular yönünden nasıl işlediğinin, İçişleri Bakanlığı, zabıta kuvvetleri ve devletin istihbarat teşkilatlarınca bu konularda yapılan her türlü işlemlerin yerindeliğini ve yasalara uygunluğunu ve gerek TBMM araştırma komisyonlarında ve gerekse medyada bu konularda yer almış her türlü iddia, ifade ve anlatımları araştırmak, TBMM ve kamuoyunu doğru bilgilendirebilmek amacıyla, Anayasamızın 98 inci ve İçtüzüğümüzün 104 üncü maddeleri gereğince, bir Meclis araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

1- Sabri Ergül (İzmir)

2- Yahya Şimşek (Bursa)

3- Celal Topkan (Adıyaman)

4- Yılmaz Ateş (Ankara)

5- Algan Hacaloğlu (İstanbul)

6- İ. Önder Kırlı (Balıkesir)

7- Fatih Atay (Aydın)

8-Bekir Kumbul (Antalya)

9- Yusuf Öztop (Antalya)

10- Mustafa Yıldız (Erzincan)

11- Ahmet Küçük (Çanakkale)

12- Fuat Çay (Hatay)

13- Mahmut Işık (Sıvas)

14- M.Seyfi Oktay (Ankara)

15- Ali Haydar Şahin (Çorum)

16- Ahmet Güryüz Ketenci (İstanbul)

17- Atilâ Sav (Hatay)

18- Erdoğan Yetenç (Manisa)

19- Haydar Oymak (Amasya)

20- Mehmet Sevigen (İstanbul)

21- Ayhan Fırat (Malatya)

BAŞKAN – Sayın milletvekilleri, bilgilerinize sunulan önergeler gündemde yerini alacak ve Meclis araştırması açılıp açılmaması konusundaki öngörüşmeler, sırasında yapılacaktır.

Danışma Kurulunun bir önerisi vardır; okutup, oylarınıza sunacağım:

Danışma Kurulu Önerisi

No.68 Tarih:13.5.1997

Gündemin "Kanun Tasarı ve Teklifleriyle Komisyonlardan Gelen Diğer İşler" kısmının 51 inci sırasında yer alan 122 sıra sayılı kanun tasarısının bu kısmın 17 nci sırasına, 93 üncü sırasından yer alan 220 sıra sayılı kanun tasarısının 18 inci sırasına alınmasının; 14.5.1997 Çarşamba günkü birleşimde, gündemin 22 nci sırasına kadar olan tasarı ve tekliflerin görüşmelerinin tamamlanmasına kadar çalışma süresinin uzatılmasının ve 14.5.1997 Çarşamba günü sözlü soruların görüşülmemesinin Genel Kurulun onayına sunulması, Danışma Kurulunca uygun görülmüştür.

Uluç Gürkan

Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanı Vekili

Salih Kapusuz Cumhur Ersümer

RP Grubu Başkanvekili ANAP Grubu Başkanvekili

Mehmet Gözlükaya Hikmet Uluğbay

DYP Grubu Başkanvekili DSP Grubu Başkanvekili

Önder Sav

CHP Grubu Başkanvekili

BAŞKAN – Danışma Kurulu önerisini kabul edenler_ Kabul etmeyenler_ Kabul edilmiştir.

Sayın milletvekilleri, İçtüzüğün 37 nci maddesine göre verilmiş, doğrudan gündeme alınma önergeleri vardır. Bu önergeleri ayrı ayrı okutup, oylarınıza sunacağım.

İlk önergeyi okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Adalet Komisyonunda bulunan (2/62) esas numaralı "1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 9 uncu Maddesine Bir Fıkra Eklenmesi Hakkında" vermiş olduğum kanun teklifimin, İçtüzüğün 37 nci maddesine göre 45 günlük sürede Meclis gündemine sevk edilmediği için, Meclis gündemine alınması gereğini saygılarımla arz ederim.

Zeki Çakıroğlu

Muğla

BAŞKAN – Önerge üzerinde söz talebi?..

ZEKİ ÇAKIROĞLU (Muğla) – Söz istiyorum Sayın Başkan.

BAŞKAN – Buyurun Sayın Çakıroğlu. (CHP sıralarından alkışlar)

ZEKİ ÇAKIROĞLU (Muğla) – Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; 7.2.1996 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunduğum, 1086 sayılı Yasanın, davaların bakılmakla yetkili bulunduğu mahkemeyi belirleyen 9 uncu maddesine bir fıkra eklenmesine ilişkin yasa değişiklik teklifim, süresi içerisinde Adalet Komisyonunda görüşülüp, Yüce Meclisin gündemine sevk edilmediği için, İçtüzüğün 37 nci maddesine göre söz almış bulunuyorum; bu nedenle, Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Bugün, Trafik Haftamızın son günü; bu nedenle de, sayın yurttaşlarımıza, değerli şoförlerimize kazasız seyahatler ve trafikte görevli kamu çalışanlarımıza da, görevlerinde başarılar diliyorum.

Değerli arkadaşlar, kanun teklifimin özetini sunmak istiyorum: Ülkemizde, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 9 uncu maddesine göre, davaların, davalının ikametgâhında görülme ilkesi benimsenmiştir; ancak, bir dava türü var ki, bu, 9 uncu maddenin ikinci fıkrasındaki "davalılardan birinin ikametgâhında görülür" ifadesinden faydalanarak, davacıların ikametgâhında görülme uygulamasını ortaya getirmektedir. Bu da, trafik kazalarında, kazaya karışan araçlardan bir tanesinin kaskolu olması sonucu ortaya çıkan bir durumdur. Mecburî malî mesuliyet sigortasına tabi bir aracın kaskolu bir araçla kaza yapması durumunda, davalılardan birinin ikametgâhı... Ki, mecburî mesuliyet sigortası şirketlerinin tamamının merkezi İstanbul'da olduğu için, bu tip davalar sürekli İstanbul'da görülmekte, yapılan yetki itirazları da bu nedenle reddedilmektedir. Düşünün, Kars'ta böyle bir kaza olmuş, Urfa'da olmuş, Kayseri'de olmuş, Sıvas'ta olmuş, Edirne'de olmuş ya da Anadolu'nun, ülkemizin herhangi bir yerinde olmuş; bu tip davalar mecburen İstanbul'da ve yoğunlukla da Beyoğlu mahkemelerinde görülmek durumundadır. Bu, iki mahzur doğurmakta; bir, davalı açısından, davalıyı, hakkını savunma zorluğuna itmekte; öte yandan, İstanbul Beyoğlu mahkemelerinde aşırı derecede iş yoğunluğuna neden olmaktadır. Bu kez, gerçekten, davaları zorunlu olarak o mahkemelerde görülmek durumunda olan yurttaşlarımızın davalarının da, o mahkemelerdeki iş kabarması nedeniyle, uzun süreler sürüncemede kalmasına neden olmaktadır.

Yine, istinabe yoluyla keşif yapılmak durumunda -kusurlu tarafı belirlemeden tazminat takdiri mümkün değildir- bu nedenle de, aynı dosya... Örneğin, İstanbul'da ikamet edilmekte, kazanın olduğu yerde, diyelim ki Urfa'da keşif yapılmakta, git geller çoğalmaktadır. Bunun önüne geçilmesi için, verdiğim yasa önerisinde "davanın müddea bihi, yani kıymeti, mecburî mesuliyet sigortasından daha fazla ise, bu davalar, mutlak surette kaza mahallinde ya da davalıların ikametgâhında görülür; bu yetki belirlemesinde, mecburî mesuliyet sigorta şirketlerinin ikametgâhı esas alınmaz" diye açıklık getirici bir maddedir. Milletvekili olmadan önce, yirmibir sene avukatlık yaptım. Bu süreçte, gerek benim başımdan gerekse Anadolumuzun değişik yörelerindeki birçok meslektaşımızın başından geçen bu tip olaylarda, yurttaşlarımızın, kendini savunmada, adalet aramada, gerçekten yaşadıkları zorluğu bilerek gelen, bir milletvekiliyim. Bu düzenleme, ülkemizdeki bütün yurttaşlarımızı, araç kullanan insanları rahatlatacak siyasî amacı olmayan bir düzenlemedir ve onun ötesinde...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

ZEKİ ÇAKIROĞLU (Devamla) – Sayın Başkanım, 1 dakikada tamamlıyorum...

BAŞKAN – Lütfen toparlayınız.

ZEKİ ÇAKIROĞLU (Devamla) – Aynı kazayı düşünün; Urfa'da ya da bir başka yerde gerçekleşiyor; İki taraf da kaskolu değil; o dava zorunlu olarak Urfa'da ya da özel kişinin, yani mülk sahibi veya şoförün ikametgâhında görülüyor. Oysaki, bu açıklık, bu önerdiğim düzenleme gelmediği takdirde, davalarını görme açısından, bundan sadece kasko şirketleri yararlanmaktadır. Diğer türlü, demin söylediğim şekilde, bir sürü mahzur ortaya çıkmakta.

Bu yasa tasarısına sıra geldiğinde, elbette ki, irdelemesini bütün sayın milletvekillerimiz yapacaklardır. Teklifimin -ki, sayın grup başkanvekillerine de dünden bilgi arz etmiştim, olurlarını, en azından olmazlarını bana bildirmediler- gündeme alınarak, Türkiye'nin bu sorununun çözülmesinde büyük yarar görüyorum.

Hepinize, şimdiden, vereceğiniz destek için teşekkür ediyor; saygı sunuyorum.

BAŞKAN – Teşekkür ediyorum Sayın Çakıroğlu.

Başka söz talebi?.. Yok.

Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmiştir.

İkinci önergeyi okutuyorum:

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Tarafımızca hazırlanarak 27.02.1996 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulan (2/288) esas numaralı "İmrenler, İsmil ve Yeniceoba adıyla Konya İlinde Üç Yeni İlçe Kurulması Hakkındaki Kanun Teklifi" miz, 03.06.1996 tarihinde sevk edildiği İçişleri Komisyonu ile Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşme yapılmadan bugüne kadar bekletilmektedir.

Teklifimizin, İçtüzüğün 37 nci maddesine göre, doğrudan doğruya gündeme alınmasını Yüce Meclisin takdirlerine arz ederim.

Saygılarımla.

Ahmet Alkan

Konya

BAŞKAN – Önerge üzerinde söz talebi?..

Buyurun Sayın Alkan.

AHMET ALKAN (Konya) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Konya Merkez Karatay İlçesine bağlı İsmil, Cihanbeyli'ye bağlı Yeniceoba ve Hüyük İlçesine bağlı İmrenler Kasabalarının ilçe yapılmasıyla ilgili kanun teklifinin sahibi olarak huzurlarınızdayım. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Bizim kültürümüzde, yönetimi yönlendiren ve milletin devletten beklentisini ifade eden veciz sözlerin başında "adalet mülkün temelidir" sözü gelir. Bu talep, bir başka şekilde -Bizim inancımız- "insanlar arasında hakem tayin edildiğiniz takdirde, adaletle hükmediniz" sözüyle taçlandırılmıştır. Şimdi, ben, Yüce Meclisi ve bu ülkeyi yönetenleri en büyük hakem olarak kabul ediyorum. Bir beldenin ilçe veya il yapılmasının da bu adalet ilkelerini yansıtması gerektiğine inanıyorum. Yeniceoba, İmrenler, İsmil Kasabalarımızın da ilçe yapılmasını, bu ölçüler içerisinde değerlendiriyor ve talep ediyorum.

Bugüne kadar, nüfusu 2500-3000'lerde olan, hatta bu nüfuslara bile erişmeyen birçok yerleşim yerinin ilçe yapıldığını biliyoruz. Şimdi, bu ilçelerimizden yüzlercesi, Ziraat Bankası Genel Müdürlüğünün kapısında, tarım kredi kooperatiflerinin kapısında, PTT'nin kapısında, hizmet alabilmek, şube açtırabilmek için sıra beklemektedirler.

Halbuki, hadiseye, aynı adalet ölçüleri ve altyapı açısından baktığınız zaman, bir Yeniceoba'nın nüfusunun, merkez nüfusu itibariyle 13 bine, kendisine bağlanabilecek, şu anda fiilen birlikte yaşadığı çevre nüfusu itibariyle 60 bine, yaz aylarında Avrupa'dan gelen nüfusla 80 bine çıktığını görürsünüz.

Ziraat Bankası ve Halk Bankası şubeleriyle, 70 bin tona varan tahıl üretimi, 260 bin tona varan şekerpancarı üretimiyle, lisesi, ortaokulu, ilkokullarıyla, geniş hayvancılık imkânlarıyla zaten ilçe görünümünü kazandığını ve fiilen çevresine bu hizmeti verdiğini görürsünüz. Ama, idarî olarak ilçe olamadığı için, en küçük evrak tasdiki için, ya 33 kilometre mesafedeki Cihanbeyli'ye ya da 130 kilometre mesafedeki Konya il merkezine gitmek mecburiyeti vardır.

Potansiyel itibariyle Polatlı'dan Cihanbeyli'ye, Kulu'ya kadar olan geniş bir alana da ticarî hizmetleri fiilen sunmaktadır. Bu açıdan baktığınız zaman, bugün, mevcut ilçelerimizin pek çoğundan daha gelişmiş, ilçe olmayı çoktan hak etmiş bir konumdadır Yeniceoba.

İmrenler Kasabamız ise, merkez nüfusu itibariyle 7 binlerde, çevre nüfusu itibariyle 17-18 bin civarında bir nüfusa sahip, Konya il merkezine 130 kilometre mesafede bir kasabamız.

Yine, Konya platosunda, geniş alan üzerinde gelişmiş tabiî bir merkez görünümünü kazanmış; o bakımdan, ticarî ve tarımsal potansiyeliyle, eğitim kurumlarıyla, sahip olduğu belediye altyapısıyla ve belediyeye bağlı olarak geliştirilen misafirhanesi, sosyal tesisleri, oteli, ticarethaneleri, sanayi çarşısıyla zaten gelişmiş bir ilçe görünümündedir.

Şimdi, Yüce Meclise düşen, sadece, gerçekten ihtiyacı olan bu beldelerimize, bu kasabalarımıza, bir yasayla kaymakamlığın verilmesini temin etmek ve vatandaşlarımızın yüzlerce kilometreye varan mesafeleri, çok basit işlemler için, tepmelerini, katetmelerini engellemektir.

Başlangıçta ifade ettiğim adalet duyguları içerisinde, Yüce Meclisin bu teklife katkıda bulunacağını umuyor; hepinizi saygıyla selamlıyorum. (ANAP ve DSP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Önerge üzerinde başkaca söz talebi?.. Yok.

Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmiştir.

Sayın milletvekilleri, gündemin "Genel Görüşme ve Meclis Araştırması Yapılmasına Dair Öngörüşmeler" kısmına geçiyoruz.

Genel Kurulun 8.5.1997 tarihli 91 inci Birleşiminde alınan karar gereğince, bu birleşimde, ülke kaynaklarının tespit edilmesi ve Flash Televizyonuna yapılan saldırı ve kapatma olayları konularındaki Meclis araştırması önergelerinin öngörüşmelerini yapacağız.

BAŞKAN – Şimdi, 1 inci sırada yer alan, Konya Milletvekili Mustafa Ünaldı ve 12 arkadaşının (10/18); 9 uncu sırada yer alan, Konya Milletvekili Mustafa Ünaldı ve 39 arkadaşının (10/27); 12 nci sırada yer alan, Nevşehir Milletvekili Mehmet Elkatmış ve 13 arkadaşının (10/30); 47 nci sırada yer alan, Kocaeli Milletvekili Şevket Kazan ve 22 arkadaşının (10/68); 86 ncı sırada yer alan, İzmir Milletvekili Veli Aksoy ve 20 arkadaşının (10/113) ve 137 nci sırada yer alan, Afyon Milletvekili Halil İbrahim Özsoy ve 21 arkadaşının (10/170) esas numaralı, ülke kaynaklarının tespit edilmesi konusunda, Anayasanın 98 inci, İçtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri uyarınca birer Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergelerinin birlikte yapılacak öngörüşmelerine başlıyoruz.

Hükümet?..

Sayın milletvekilleri, Hükümet geçen birleşimde de temsil edilmemiş olduğundan konunun görüşülmesi bir defa ertelenmişti; bu nedenle, öngörüşmeye başlıyoruz.

Önergeler daha önce okunduğu için tekrar okutmuyorum.

İçtüzüğümüze göre, Meclis araştırması açılıp açılmaması hususunda sırasıyla Hükümete, siyasî parti gruplarına ve önergelerdeki birinci imza sahiplerine veya onların göstereceği bir diğer imza sahibine söz verilecektir.

Konuşma süreleri, Hükümet ve gruplar için 20'şer dakika, önerge sahipleri için 10'ar dakikadır.

Hükümeti tekrar arıyorum; var mı?.. (ANAP, CHP ve DSP sıralarından "Hükümet zaten yok" sesleri)

DEVLET BAKANI SABRİ TEKİR (İzmir) – Sayın Başkan, buradayım.

BAŞKAN – Sayın Bakan, konuşmanız zorunlu değil; ama, istiyorsanız Hükümeti temsil edin, istiyorsanız konuşun. Yani, tercihiniz ne yönde? Sayın Hükümetin konuşma mecburiyeti yok.

DEVLET BAKANI SABRİ TEKİR (İzmir) – Biliyorum; fakat, arkadaşlar konuştuktan sonra söz almak istiyorum Sayın Başkan.

BAŞKAN – Bunu yapamayız Sayın Bakan.

DEVLET BAKANI SABRİ TEKİR (İzmir) – Peki, o zaman şimdi konuşayım.

BAŞKAN – Buyurun Sayın Bakan.

DEVLET BAKANI SABRİ TEKİR (İzmir) – Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Konya Milletvekili Mustafa Ünaldı ve 12 arkadaşı tarafından, ülke temel kaynaklarının tespit edilmesi ve değerlendirilmesine ilişkin olarak Meclis araştırması açılmasına ilişkin verilen önerge üzerinde, Hükümet adına söz almış bulunmaktayım; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Ülkelerin kalkınması, sahip olunan doğal kaynakların harekete geçirilmesiyle yakından ilgilidir.

Madencilik sektörü de, ülkelerin sanayileşmesinde lokomotif görevini üstlenen bir sektördür.

Güçlü devletlerin kalkınmasına baktığımızda, bu kalkınmanın temelinde bu sektörün yatmakta olduğunu ve bunun bilincinde olan ülkelerin de, kendi kaynaklarını kullanırken, özellikle kaynak açıklarını diğer ülkelerden kiralayarak, hatta satın alarak giderdikleri görülmektedir.

Hükümetimiz, madencilik ve bağlı üretim sanayiine ayrı bir önem vermekte, sektörün istenilen seviyeye çıkarılması, ülke ekonomisi içindeki payının artırılması için, aramadan pazarlamaya kadar, bir program dahilinde, yeni politika belirlemek amacıyla çalışmalar yapmaktadır.

Çeşitlilik ve rezerv açısından oldukça zengin olan ülkemiz, madenciliğimizi, hammadde üretip satan bir kaynak olmaktan çıkarıp, bağlı üretim sanayiiyle birlikte, dünya pazarlarında, katmadeğeri ve rekabet gücü yüksek uç ürünlerde söz sahibi bir konuma getirme hedefini benimsemiş bulunmaktadır.

Ülkemiz özel sektör madenciliğinin, madencilik faaliyetleri içerisindeki payının son derece düşük olduğu bir gerçektir. Bunun nedenlerini tetkik ettiğimiz zaman, özel sektörümüzün yeterli rezervlere sahip olmaması, madenciliğin ilk yatırım masraflarının yüksek, yapılan yatırımın geri dönüş süresinin uzun olması görülür. Hükümetimiz, madencilik faaliyetlerine yeni bir ivme kazandırmayı ve sektörde özel-kamu dengesini kurmayı amaçlayan bir politika takip etmektedir. Bu amaca ulaşmak için, madencilik sektörüyle ilgili olarak yapılan çalışmaları kısaca şu şekilde özetlemek istiyorum:

Değişik nedenlerden dolayı madencilik faaliyetlerine kapalı, 112 bin kilometrekarelik alanı kapsayan, 12 bin adet, hukuku düşmüş ruhsat alanlarının ekonomiye yeniden kazandırılabilmesi için yapılan ihale işlemlerinin 8 bin adedi tamamlanmış ve yıl sonuna kadar geriye kalan kısım tamamlanacaktır.

1978 yılında devlet tarafından aranması ve işletilmesi öngörülmüş asfaltit sahalarının eski sahiplerine iade edilmesi için hazırlanan kanun tasarısı Bakanlar Kuruluna sunulmuş bulunmaktadır. Büyük bir bölümü Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesinde bulunan asfaltit sahalarının eski sahiplerine iade edilmesiyle, bu bölgelerin sosyal ve ekonomik sorunlarına belirli bir çözüm getirileceğini ümit etmekteyiz.

Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü uhdesinde bulunan ve madencilik faaliyetlerine kapalı yaklaşık 13 bin kilometrekarelik "havza-i fahmiyeye" olarak isimlendirilen alanın -yani, kömür alanlarının- 11 bin kilometrekarelik bölümünün madencilik faaliyetlerine açık hale getirilmesi için hazırlanan tasarı da kanunlaştığı takdirde, Zonguldak havzası, kömür madenciliğinin yanı sıra, diğer madencilik faaliyetlerinde de son derece önemli bir merkez haline gelmiş olacaktır.

Kömüre dayalı enerji santrallarının ihalelerinde, santrallar için gerekli kömürün üretildiği devletin elindeki mevcut kömür sahalarının işletme haklarının devredilmesiyle ilgili ihale teklifleri alınmış ve değerlendirilmektedir. Bu çalışmayla birlikte, enerji santralları ile kömür sahalarının büyük bir bölümü özel sektöre verilmiş olacaktır.

2000'li yıllarda, demir-çelik sektöründe üretimin 17 milyon tona, şu anda, toplam üretim içerisinde yüzde 16 olan yassı ürün oranının yüzde 35'e çıkarılarak, kendimize yetecek hale gelmemiz hedeflenmektedir. Ülkemiz demir-çelik sektörünün üretim, tüketim, ithalat, ihracat, kalite ve fiyatlandırma konularında çalışma yapması amaçlanan Türk demir-çelik birliğinin kurulması için hazırlanan kanun tasarısı da Bakanlar Kurulunda bulunmaktadır.

Bakanlığımızın, makro seviyede ülkemizin kömür politikasının tespiti için başlattığı çalışma sonuçlandırılmıştır. Bu çalışma kapsamında, kömür üretim, tüketim, ithalat ve satış politikaları yeniden tespit edilmiştir. Bu çalışmaya, ilgili birimlerin görüşleri alınarak son şekli verilecektir.

Bu arada, özellikle ekonomik kaynaklar içerisinde son derece önemli bir yer tutan madencilikle ilgili şu hususları ıttılaınıza arz etmeyi bir görev olarak kabul ediyorum:

Yürürlükteki 3213 sayılı Maden Kanunundaki aksaklıkları giderecek,; tuz, taş ocakları ve jeotermal kaynakları da içeren yeni bir maden kanunu tasarısı hazırlanmış ve bakanlıkların görüşüne sunulmuş bulunmaktadır. Yeni bir dönem açacağına inandığımız taslakta, yeni teşviklere yer verilmiş; sektörün, yol, su, elektrik gibi altyapı sorunlarının çözümlenmesi öngörülmüştür.

Ayrıca, yüzde 30 oranındaki rezerv tüketim payıyla, madencilik sektörünün diğer sektörlere göre yüzde 15 oranında ödediği fazla verginin dengelenmesi amaçlanmaktadır ve böylece, teşvik edilecek olan madencilik sektörünün ülke ekonomisine katkısının azamî seviyeye çıkarılması hedeflenmektedir.

Hazırlanan maden kanunu tasarısının kanunlaşması halinde, madenciliğimize ve madencilerimize yerinde ve hızlı hizmet vermek amacıyla, Maden İşleri Genel Müdürlüğünün tüzelkişiliğe sahip katma bütçeli bir genel müdürlük olması ve yedi adet taşra teşkilatının kurulması için bir kanun tasarısı hazırlanmış, ilgili birimlerin görüşlerine sunulmuştur.

1985 yılında sektöre finansal destek vermek amacıyla kurulmuş Madencilik Fonu, 1993 yılında bütçe kapsamına alınmış, Fonun kısıtlı olan kredi imkânları daha da azaltılmış bulunmaktadır. Yüksek riskli ve yatırımın geri dönüş süresi uzun olan madencilik sektörünün finansal olarak desteklenmesi gerektiğine inanan Hükümetimiz, maden kanunu taslağı içindeki teşviklere ilave olarak, Madencilik Fonunun tüzelkişilik kazanması ve böylece kredi imkânlarının artırılması için bir kanun tasarısı hazırlamış ve bu tasarı Meclise sevk edilmiş bulunmaktadır.

1997 yılında verilecek kredi miktarı, Hükümetimiz tarafından, yaklaşık 5 kat artırılarak 3,5 trilyon TL'ye çıkarılmış, kredi faiz oranları yüzde 35-45'e, kredi verilmesi için istenilen banka teminat mektubu, kullanılacak kredinin 1,4 katına indirilmiştir.

Özellikle jeotermal kaynaklara gelince: Bugün için, jeotermal kaynaklara dayalı, Denizli-Kızıldere'de 12,5 megavat gücünde santral çalışmaktadır. Ayrıca, Aydın-Germencik, Çanakkale-Tuzla, Kütahya-Simav, İzmir-Seferihisar, Afyon-Alıyazı, önemli havzalar olarak görülmektedir. MTA Genel Müdürlüğünce, 1997 yılı içerisinde, jeotermal alanlarda, 9 bin metresi ücretli olmak üzere, 255 milyon TL harcanarak, 17 250 metre sondaj yapılacaktır.

Başta hampetrol olmak üzere, ülkemizde gerçekleştirilen maden üretimi, ihtiyacımızı karşılayamamaktadır. İhtiyacın büyük bir bölümü ithalatla karşılanmakta olup, ithalatın büyük bir bölümünü hampetrol oluşturmaktadır. Sektörün en önemli ihraç ürünü bor tuzları olmakla birlikte, kriyolit, manyezit ve mermer, diğer önemli ihraç madenlerimizdendir.

Ülkemiz gerçek bir petrol ülkesi olmamakla birlikte, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı tarafından 1954 yılında başlatılan arama faaliyetleri aralıksız bir şekilde sürdürülmekte olup, 1996 yılı eylül ayı sonu itibariyle, 2 024 adet arama tespit ve üretim kuyusu açılarak, 4 054 110 metre sondaj gerçekleştirilmiştir. Bu dönemde, ülkemizde, 15 adet doğalgaz, 4 adet karbondioksit ve 91 adet petrol olmak üzere, toplam 110 saha keşfedilmiştir.

Ülkemizde, 1995 yılı itibariyle, yaklaşık 36 milyon ton, kalan, üretilebilir petrol rezervi olup, bunun 30 milyon tonu -yaklaşık 200 milyon varildir bu- Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığına aittir. Doğalgaz rezervimiz ise, 8 milyar metreküp olup, bunun 3,7 milyar metreküpü, yine Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığına aittir. Bugünkü şartlarda, ülke petrol ihtiyacının yüzde 15'i yerli üretimle karşılanırken, yüzde 85'i ithalat yoluyla sağlanmaktadır.

Bu çerçeve içerisinde bir değerlendirme yapıldığı zaman, ülkedeki petrol arama faaliyetlerinin ne denli önemli olduğu görülecektir. Bu anlamda, petrol kaynaklarının bulunması ve değerlendirilmesi, bu çerçevede yapılacak en önemli faaliyetler içerisinde yer almaktadır. Petrol arama ve üretim yatırımlarının artırılması, yatırım riskinin dağıtılması ve yeni teknolojilerin transferi amacıyla yurtdışı petrol arama faaliyetleri, 1992 yılından sonra, hızla artan bir tempoyla Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı tarafından sürdürülmektedir.

Hükümet olarak, madenciliğin ekonomimiz içerisinde layık olduğu yere ulaşması ve payının artırılması için, sektöre her türlü desteğin verilmesi planlanmıştır. Sektör olarak, uç ürünlerde dünya pazarlarında söz sahibi olmak hedeflenmektedir.

Hedefe ulaşmak için en önemli unsurlardan biri de teknolojidir. Uluslararası pazarlarda varlığımız ve varlığımızın sürekliliği, teknolojinin yakından takip edilerek üretimde ileri teknolojilerin kullanımına ve bilgi birikimlerinin üretim için paylaşımına bağlıdır. Bu görev, sektörü omuzlarından taşıyan, başta maden mühendislerimiz olmak üzere, sektörde görev alan tüm teknik elemanlarımıza düşmektedir.

Kısaca, şöyle bir sonuçla konuşmamı bitirmek istiyorum:

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hiçbir ülke, tüm tüketim alanlarında kendi kendisine yetmek zorunda olmadığı gibi, bu, aynı zamanda mümkün de değildir. Ayrıca, mevcut tüm doğal kaynakların bugün işletilmesi de zorunlu değildir; gerçekten stratejik olanlar ve rekabet şansı olanlar üretilmelidir. Kamuda, özellikle, ithal ikamesi yaratacak, sanayi tesislerine hammadde sağlayacak veya ihraç edilebilecek kaynakların aranmasına ağırlık verilmesinin gerektiği, burada vurgulanması gereken bir husustur.

Mevcut işletmelerde kârlılık ve verimliliğin artırılması amacıyla, özelleştirmeye esas olacak yapılanmalar sürdürülmekte olup, ekonomik olmayan, kaynak tüketir durumda olan işletmeler küçültülmekte, rehabilite edilmekte ve kapatılmaktadır. Hükümetimizin hedefi, en önemli sektör konumunda olan madenciliğin en yüksek seviyede verimli hale getirilmesini temin etmektir.

Bu çerçeve içerisinde, Sayın Mustafa Ünaldı ve 12 arkadaşı tarafından verilen, ülke temel kaynaklarının tespit edilmesi ve değerlendirilmesine yönelik araştırma önergesinin, bu konuların daha detaylı bir şekilde Yüce Meclisimizde işlenmesini temin edeceğinden dolayı takdirle karşılıyoruz.

Yüce Meclisin değerli üyelerini saygıyla selamlıyorum. (RP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN – Teşekkür ederim Sayın Bakan.

Şimdi, gruplar adına konuşmalara geçiyoruz.

Gruplar adına ilk söz talebi Cumhuriyet Halk Partisinden geldi.

Buyurun Sayın Algan Hacaloğlu. (CHP sıralarından alkışlar)

Sayın Hacaloğlu, süreniz 20 dakikadır.

CHP GRUBU ADINA ALGAN HACALOĞLU (İstanbul) – Teşekkür ederim.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; gündemde olan 6 adet araştırma önergesinin birleştirilerek tek bir önerge haline getirilmiş şekli üzerinde, genel anlamıyla, ülkemizdeki doğal kaynakların değerlendirilmesine ilişkin bir konuda, Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz almış bulunuyorum. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Konuya girmeden evvel, bir hususun altını çizmek istiyorum. Son zamanlarda, demokrasilerin vazgeçilmez kuralı olan basın özgürlüğünü kısıtlamaya, basın ve medya kuruluşlarını sindirmeye yönelik baskı politikalarının artmakta olduğunu gözlemlemekteyiz. Basına, basın özgürlüğüne, medyaya yönelik her türlü şiddet ve baskı politikasını, inanıyorum ki, burada mevcut tüm milletvekillerinin paylaşacağı bir anlayışla, nefretle kınıyoruz. (CHP ve ANAP sıralarından alkışlar) Cumhuriyet Halk Partisi adına, Hürriyet Gazetesine yapılmış bulunan saldırıyı da kınadığımızı belirtmeyi bir görev biliyorum.

Değerli arkadaşlarım, verilmiş bulunan, (10/170), (10/30), (10/68) ve (10/27) No'lu Meclis araştırması önergeleri, genel anlamda doğal kaynaklarla ilgili.

(10/170) esas numaralı Meclis araştırması açılmasına ilişkin önerge, ülkemizdeki mermer kaynaklarının konumunu, durumunu saptamak, geliştirmek ve mermer üretiminin artırılmasına yönelik teşvik politikalarının yeniden belirlenmesine yönelik bir istemle ortaya çıkmakta.

(10/30) esas numaralı, Sayın Mehmet Elkatmış ve 13 arkadaşı tarafından, genel anlamda maden rezervlerinin belirlenmesine ve daha verimli işletilmesine yönelik politikaların geliştirilmesi çerçevesinde verilmiş olan bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergeyle karşı karşıyayız.

Keza, Sayın Şevket Kazan ve 22 arkadaşı tarafından verilmiş olan, petrol yataklarımızın en verimli şekilde işletilmesi ve değerlendirilmesi, millî petrol politikamızın tespiti çerçevesindeki Meclis araştırması açılmasına ilişkin önerge de yine tartışacağımız genel paketin içerisindedir.

Sayın Mustafa Ünaldı ve 39 arkadaşının vermiş olduğu Meclis araştırması açılmasına ilişkin bir diğer önerge de, jeotermal enerji, sıcak su kaynakları, bunların geliştirilmesi ve ekonomik açıdan değerlendirilmesini kapsamakta.

Bu dört önergenin ortak tarafları var; dördü de, genel anlamıyla, doğal kaynakların geliştirilmesine ilişkin; âdeta, madencilik sektörüne, genel anlamda, kaynak, rezerv, potansiyel, politikalar belirleme ve işletmeciliğin, üretimin teşvikine yönelik yeni alanların açılması, politikaların geliştirilmesi çerçevesinde önergeler.

Beşinci önerge, Sayın Mustafa Ünaldı ve 12 arkadaşı tarafından verilmiş olan Meclis araştırması açılmasına ilişkin önerge de, Türkiye'nin temel kaynaklarının belirlenmesi, tespit edilmesi, imkânlarının ve faydalanma yollarının belirlenmesi, bunların ülke yararına değerlendirilip değerlendirilemeyeceğinin saptanması şeklinde.

Bu ifadeden de anlayacağınız gibi, nerede başlayıp nerede bittiği belli olmayan; ancak, gerekçesinde, maden kaynakları, petrol kaynakları, tarım kaynakları, orman kaynakları ve hatta beşerî kaynakların, insan kaynaklarının, değerlendirilmesini de kapsayacak şekilde, âdeta, Meclisimizden yeniden bir beş yıllık plan yapılmasını bekleyen, hedefleyen bir önerge.

Altıncı, son önerge ise, zannederim, yine, herkesi rahatsız etmesi gereken, temel insan hakları arasında yer alan çevre hakkının ihlali boyutuna ulaşan, Bergama'da siyanürlü altın üretiminin yaratmakta olduğu sorunları kapsayan bir Meclis araştırması önergesi.

Değerli arkadaşlarım, saydığım bu ilk beş önergenin dördü Refah Partili değerli milletvekili arkadaşlarımız tarafından, Refahyol Hükümeti kurulmadan evvel verilmiş. Ancak, bu önergelerin Refahyol Hükümeti kurulmadan evvel verilmiş olması, bu önergelerin özündeki önemi azaltmıyor; aksine, bir anlamda, artırıyor. Bilindiği gibi, Refahyol Hükümeti, Hükümet Programında ve sonraki açıklamalarında sık sık vurguladığı gibi, zam yaparak değil, yeni vergiler çıkararak değil, yeni borçlanmalara yönelerek değil, ülkedeki kaynakları daha verimli değerlendirerek, ülkenin, bütçenin makroekonomik dengelerini sağlayacağını ifade etmiş, o ciddî iddiayla ortaya çıkmıştı.

Aradan on ay geçti, denk bütçe delindi; Sayın Başbakanın ifadesiyle delindi; delindiği kabul edildi. Daha üçüncü ayında bütçe açık verdi; ama, bizim, Cumhuriyet Halk Partisi olarak, anlayamadığımız bir husus var: Aradan on ay geçti; evet, bu önergeler Refahyol hükümette değilken verilmişti, bu önergeleri veren arkadaşlarımızın bazıları -en azından bir tanesi de şu anda bakan; bakmam lazım gerisine- Hükümette de yer almakta. Pekâlâ, bu önergeleri geri çekme imkânları vardı; ama, önergelerin Mecliste görüşülmesini yeğlediler. Yani, içtenlikle, samimiyetle, milletvekilleri olarak ülkenin kaynaklarının bilinmediği ve Sayın Başbakanın ve Refahyol Hükümetinin "Türkiye'nin kaynaklarını değerlendirerek ülkeyi düzlüğe çıkaracağız, 1997 yılında açık vermeyeceğiz" iddiasının altında yatan temel anlayış, yani, kaynakları saptama anlayışında, aradan on ay geçtiği halde, milletvekillerinin tatmin olmamış olduğu anlaşılıyor. Sayın Refah Partili milletvekilleri, belli ki, kendi Hükümetlerine ve kendi Başbakanlarına güvenmiyorlar.

TEMEL KARAMOLLAOĞLU (Sıvas) – Güveniyoruz.

ALGAN HACALOĞLU (Devamla) – Eğer, bir partinin milletvekilleri kendi hükümetine güvenmezse, halk, nasıl güvensin, nasıl inansın?!

ALİ OĞUZ (İstanbul) – Ne alakası var...

ALGAN HACALOĞLU ( Devamla) – Alakası çok açık.

TEMEL KARAMOLLAOĞLU (Sıvas) – Biz, sizin fikirlerinizden istifade etmek istiyoruz, o kadar.

ALGAN HACALOĞLU (Devamla) – Şimdi, tabiî, Türkiye sıkıntılı bir noktada; bu sıkıntıya da sadece Refahyol'un son on aylık Hükümeti neden olmadı. Refahyol'un demokrasimizde yarattığı başka alanda çok ciddî sıkıntılar var; ama, kaynakların değerlendirilmesi ve ekonominin düzlüğe taşınması açısından, sıkıntılar, ülkemizde 1980'den günümüze, Özalizmle, Çillerizmle ve şimdi de -belki bir tanımlama olarak- takıyyeizmle, yani, Sayın Erbakan'ın sahiplendiği, bu onyedi yıllık çarpık, rantçı, köşe dönmeci ekonomi yönetimi anlayışının halen devam etmekte oluşu, ne yazık ki, madencilik sektörümüzü, diğer reel ekonomiyi ve üretim sektörlerini olduğu gibi, temelinden çökertti.

TEMEL KARAMOLLAOĞLU (Sıvas) – Tabiî kaynaklarla, bunun ne alakası var?!

ALGAN HACALOĞLU (Devamla) – Ülkemizin içinde bulunduğu kuralsızlık, hukuksuzluk, köşeyi dönme anlayışı ve âdeta gerçekleri saptırmak -yalan söyleme demeye dilim varmıyor- anlayışı, ne yazık ki, diğer sektörlerde olduğu gibi, burada tartışmakta olduğumuz madencilik sektörünü de, diğer temel kaynak yaratacak olan sektörleri de, gerçekten tıkanmaya zorlamış bir konumda.

Kaldı ki, Anayasamız, bilindiği gibi, 168 inci maddesiyle, tabiî servetler ve kaynakların devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğunu ve bunların aranması ve işletilmesi hakkının devlete ait olduğunu belirtmekte. Oysa, ne yapıldı: Birçoğu, sürekli olarak Anayasa Mahkemesinden dönen, hukuk temeli zayıf özelleştirme yasalarıyla, bugün, saptanmaya çalışılan imaden yataklarımız, ne yazık ki, eşe, dosta, yabancılara peşkeş çekildi; peşkeş çekilme anlayışına, son özelleştirme uygulamalarıyla, ne yazık ki devam ediliyor.

AHMET GÜRYÜZ KETENCİ (İstanbul) – Hesaplar, hesaplar... Ona da değin...

ALGAN HACALOĞLU (Devamla) – Evet, bütçe delindi, denk bütçe kavramı artık yok ortada. Gemi su alıyor. Gemiyi yüzdürmek için, ne yazık ki, yapay gündemler oluşturuluyor.

AZMİ ATEŞ (İstanbul) – Siz de gemidesiniz Sayın Hacaloğlu!..

ALGAN HACALOĞLU (Devamla) – Evet, ben de gemideyim; o nedenle, bu gemiyi yola çıkarmış olan, bundan yetmişdört yıl evvel bu gemiyi yüzdürmüş olan, Mustafa Kemal Atatürk'ün önderliğinde yüzdürmüş olan Cumhuriyet Halk Partisinin bir milletvekili olarak, bu geminin batmasına engel olacağız ve o nedenle, bu kürsüde, sizleri bazı doğru noktalara getirebilmek için...

ALİ OĞUZ (İstanbul) – Doğru... Bazı doğru!..

ALGAN HACALOĞLU (Devamla) – ...bu önerge çerçevesinde görüşlerimi dile getiriyorum. O nedenle, yapay gündemler derken... Bakınız, Sayın Başkan, belki konuyla ilgili değil; ama, içime oturduğu için belirtmek istiyorum: Mecliste diyalogları geliştirmek, milletvekilleri arasında hoşgörüyü artırmak, Meclisi, bir barış, bir sevgi, bir hoşgörü platformuna dönüştürmekle görevli olan bir milletvekilinin geçenlerde "kan dökülecek, şeriat gelecek; fıstık gibi olacak" şeklindeki beyanlarını anlayabilmek, burada hiçbir milletvekilinin bunu anladığını zannetmek, mümkün değil.

ALİ OĞUZ (İstanbul) – Doğru değil, doğru değil, Sayın Hacaloğlu.

ALGAN HACALOĞLU (Devamla) – Kendisini, eğer bunları söylediyse, şiddetle kınadığımı bir daha belirtiyorum.

TEMEL KARAMOLLAOĞLU (Sıvas) – Yalanladı yalnız...

ALGAN HACALOĞLU (Devamla) – Değerli arkadaşlarım, bir önemli nokta: Burada, sayın milletvekilleri her konuda Meclis araştırması isteyebilirler; ancak, Meclis araştırmasının amacı Meclisi çalıştırmaktır; Meclisin ortaya koyacağı çalışmayla, Hükümetimizin ve Meclisimizin, ilgili alanlarda, yasal mevzuatta veya uygulamada daha verimli, daha etkin kararlar almasına, yeni mevzuat geliştirmesine ve devletimizin sıkıntılarından arınmasına yardımcı olmaktır; ama, bakınız, ülkemizde, her ülkede olduğu gibi, bir anayasa var. Anayasamız ne diyor: Anayasamız, kaynakların belirlenmesini, belirlenen kaynaklar çerçevesinde, ülkenin, dengeli, sağlıklı gelişmesini temin edecek planların ve programların yapılmasını, Devlet Planlama Teşkilatının kurulmasını ve o kuruluş bünyesinde bunların yapılmasını öngörmekte.

Buradaki arkadaşlarımın önemli bölümünün katılımıyla, 1995 yılında, Devlet Planlama Teşkilatı tarafından hazırlanmış olan Yedinci Beş Yıllık Plan, Hükümetin sunuşu sonucunda, tartışıldı ve kabul edildi.

Yedinci Beş Yıllık Plan ve onunla entegre, uyumlu, onun uzantısı olan 1996 ve 1997 yılı planları, özünde, temelinde, burada tartışmakta olduğumuz konuların üzerinde çalışma yapmak, kaynakları belirlemek ve kaynakların en verimli şekilde değerlendirilmesini sağlamaya yönelik politikaları oluşturmakla görevli olan Devlet Planlama Teşkilatına ve özellikle, kaynaklar konusunda, madenler konusunda görevli olan, enerji konusunda görevli olan Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığına görevler vermektedir; yani, plan ve programlar ilkeleri belirlemektedir ve Devlet Planlama Teşkilatı, Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığı ve o Bakanlığa bağlı Maden Dairesi, Maden Genel Müdürlüğü, Enerji İşleri Genel Müdürlüğü ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü bölümleri de bu çalışmaları yapmakla görevlendirilmiştir. Keza, ilgili kuruluşlar, Elektrik İşleri Etüt İdaresi, MTA, burada bizden istenen çalışmaları yapmakla görevli olan kuruluşlardır; keza, işletmeci olan kuruluşların da benzeri görevleri vardır.

Değerli arkadaşlarım, kısaca, belli ki, bazı arkadaşlarımız, Refahlı arkadaşlarımız, kendileri görevde değilken gündemi doldurmak için, belki de, kulaklarına fısıldanan, yarınlarda belki hükümet olursak, biz, kaynakları belirleyip, kaynaklar üzerinden denk bütçe kurma çabası içinde olacağız; geliniz, bu konuda Meclisi bir uyaralım diye iyiniyetli bir çıkış yaptılar;