DÖNEM : 20 C‹LT : 21 YASAMA YILI : 2

T. B. M. M.

TUTANAK DERG‹S‹

59 uncu Birle_im

20 . 2 . 1997 Per_embe

‹ Ç ‹ N D E K ‹ L E R

  I. ó GEÇEN TUTANAK ÖZET‹

II. ó GELEN KÂ/ITLAR

III. ó BAÞKANLI/IN GENEL KURULA SUNUÞLARI

A) GÜNDEMDIÞI KONUÞMALAR

1. ó Antalya Milletvekili Yusuf Öztopíun, Antalyaída gerçekle_tirilen sürekli ayd›nl›k için bir dakika karanl›k eylemi s›ras›nda meydana gelen olaylara ili_kin gündemd›_› konu_mas› ve ‹çi_leri Bakan› Meral Ak_eneríin cevab›

2.ó‹stanbul Milletvekili Emin Kulíun, Tuzla Tersanesinde maydana gelen gemi yang›n›na ili_kin gündemd›_› konu_mas› ve Çal›_ma ve Sosyal Güvenlik Bakan› Necati Çelikíin cevab›

3. óAdana Milletvekili Tuncay Karaytu¤íun, Adalet Bakan› Þevket Kazaní›n son günlerdeki demeç ve davran›_lar›na ili_kin gündemd›_› konu_mas› ve Devlet Bakan› Lütfü Esengüníün cevab›

B)TEZKERELER VE ÖNERGELER

1. óGürcistan Parlamentosu Türkiye Dostluk Grubu Ba_kan›n›n vaki davetine icabet edecek Parlamento heyetine ili_kin Ba_kanl›k tezkeresi (3/686)

2. ó‹zmir Milletvekili Metin Öneyíin, (6/140) esas numaral› sözlü sorusunu geri ald›¤›na ili_kin önergesi (4/138)

3. ó(2/432) esas numaral› kanun teklifinin geri al›nd›¤›na ili_kin Hatay Milletvekili Ali Uyar ve arkada_lar›n›n önergesi (4/139)

4.óSamsun Milletvekili Biltekin Özdemir ve 24 arkada_›n›n, (11/9) esas numaral› gensoru önergesini geri ald›klar›na ili_kin önergesi (4/140)

5.ó(10/58) esas numaral› Meclis Ara_t›rmas› Komisyonu Geçici Ba_kanl›¤›n›n, Komisyonun ba_kan, ba_kanvekili, sözcü ve kâtip üye seçimini yapt›¤›na ili_kin tezkeresi (3/687)

6. ó(10/89, 110, 124, 125, 126) esas numaral› Meclis Ara_t›rmas› Komisyonu Ba_kanl›¤›n›n Komisyonun çal›_ma süresinin uzat›lmas›na ili_kin tezkeresi (3/688)

7. ó(10/17) esas numaral› Meclis Ara_t›rmas› Komisyonu Ba_kanl›¤›n›n, Komisyonun çal›_ma süresinin uzat›lmas›na ili_kin tezkeresi (3/689)

8.óTürkiye taraf›ndan Hebronía (El-Halilíe) askerî personel gönderilmesi hususunda Hükümetin yetkili k›l›nmas› için, Anayasan›n 92 nci maddesine göre izin verilmesine ili_kin Ba_bakanl›k tezkeresi (3/690)

C) GENSORU, GENEL GÖRÜÞME, MECL‹S SORUÞTURMASI VE MECL‹S ARAÞTIRMASI ÖNERGELER‹

1.ó‹stanbul Milletvekili Mehmet Sevigen ve 42 arkada_›n›n, TPAO adl› petrol tankerinde meydana gelen yang›n facias›n›n nedenleri ile itfaiye te_kilat›n›n sorunlar›n›n ara_t›r›larak al›nmas› gereken tedbirlerin belirlenmesi amac›yla Meclis ara_t›rmas› aç›lmas›na ili_kin önergesi (10/163)

2. ó‹stanbul Milletvekili Emin Kul ve 27 arkada_›n›n, TPAO adl› petrol tankerinde meydana gelen yang›n facias›n›n nedenlerinin ara_t›r›larak al›nmas› gereken tedbirlerin belirlenmesi amac›yla Meclis ara_t›rmas› aç›lmas›na ili_kin önergesi (10/164)

3. ó‹zmir Milletvekili Metin Öney ve 60 arkada_›n›n, Anayasa, kanunlar ve cumhuriyetin temel ilkeleri ve gelenekleriyle ba¤da_mayan tutum ve davran›_lar›yla görevini kötüye kulland›¤› ve bu eylemin Türk Ceza Kanununun 240 ›nc› maddesine uydu¤u iddias›yla Adalet Bakan› Þevket Kazan hakk›nda Meclis soro_uturmas› aç›lmas›na ili_kin önergesi (9/11)

IV. óKANUN TASARI VE TEKL‹FLER‹YLE KOM‹SYONLARDAN GELEN D‹/ER ‹ÞLER

1.ó926 Say›l› Türk Silahl› Kuvvetleri Personel Kanununa Bir Geçici Madde Eklenmesine ‹li_kin 488 Say›l› Kanun Hükmünde Kararname ve Millî Savunma Komisyonu Raporu (1/215) (S. Say›s› :23)

2. óCeza Muhakemeleri Usulü Kanunu, Devlet Güvenlik Mahkemelerinin Kurulu_ ve Yarg›lama Usulleri Hakk›nda Kanun ve Bu Kanunlarda De¤i_iklik Yapan 18.11.1992 Tarih ve 3842 Say›l› Kanunda De¤i_iklik Yap›lmas›na Dair Kanun Tasar›s› ve Adalet Komisyonu Raporu (1/543) (S. Say›s› :175)

3. óEmniyet Te_kilat› Kanununun Bir Maddesinde De¤i_iklik Yap›lmas›na Dair 490 Say›l› Kanun Hükmünde Kararname ve ‹çi_leri Komisyonu Raporu (1/217) (S. Say›s› :132)

4. óMillî E¤itim Bakanl›¤›n›n Te_kilat ve Görevleri Hakk›nda Kanunun Bir Maddesinde De¤i_iklik Yap›lmas›na ‹li_kin 492 Say›l› Kanun Hükmünde Kararname ve Millî E¤itim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu Raporu (1/218) (S. Say›s› :164)

5.ó625 Say›l› Özel Ö¤retim Kurumlar› Kanunu ile 222 Say›l› ‹lkö¤retim ve E¤itimKanununun Baz› Hükümlerinin De¤i_tirilmesi Hakk›nda 254 Say›l› Kanun Hükmünde Kararname ile 625 Say›l› Özel Ö¤retim Kurumlar› Kanununun Bir Maddesinde De¤i_iklik Yap›lmas›na Dair 326 Say›l› Kanun Hükmünde Kararname ve Millî E¤itim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu Raporu (1/71, 1/111) (S. Say›s› :168)

6. óYurtd›_›nda Bulunanlar›n Sosyal Güvenlikleri Hakk›nda Borçlanma Kanunu Tasar›s› ve Sa¤l›k, Aile, Çal›_ma ve Sosyal ‹_ler Komisyou Raporu (1/569) (S. Say›s› :209)

V. óSORULAR VE CEVAPLAR

A)YAZILI SORULAR VE CEVAPLARI

1.óÇanakkale Milletvekili Hikmet Ayd›ní›n, Manavgat Suyu Projesine ili_kin sorusu ve Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakan› M. Recai Kutaní›n yaz›l› cevab› (7/1829)

2.óTekirda¤ Milletvekili Bayram F›rat Dayan›kl›ín›n, Çorlu-Esenler, Malkara-Bulgurlu köylerinin telefon santral› ar›zalar›n›n giderilmesine ili_kin sorusu ve Ula_t›rma Bakan› Ömer Barutçuínun yaz›l› cevab› (7/1834)

3.óBart›n Milletvekili Cafer Tufan Yaz›c›o¤luínun, özürlü sporculara ili_kin sorusu ve Devlet Bakan› Bahattin Þekeríin cevab› (7/1864)

4.óArtvin Milletvekili Süleyman Hatino¤luínun, Artvin ve ilçelerindeki vatanda_lar›n orman i_letmelerinden olan alacaklar›na ili_kin sorusu ve Orman Bakan› M. Halit Da¤l›ín›n yaz›l› cevab› (7/1868)

5.óAdana Milletvekili Erol Çevikçeínin, akaryak›t fiyatlar›na yap›lan zamma ili_kin sorusu ve Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakan› M. Recai Kutaní›n yaz›l› cevab› (7/1962)

6.óAdana Milletvekili Erol Çevikçeínin, Adana-Karaisal›íya ba¤l› köylerin içmesuyu ve yol sorunlar›na ili_kin sorusu ve Devlet Bakan› Bekir Aksoyíun yaz›l› cevab› (7/1963)

7.óManisa Milletvekili Hasan Gülayí›n, TEKELíe ait ambar ve i_letmelerde çal›_an i_çilerin kadroya al›n›pa al›nmayaca¤›na ili_kin sorusu ve Devlet Bakan› Nafiz Kurtíun yaz›l› cevab› (7/1998)

8. óManisa Millevtekili Tevfik Dikeríin, Tekel 2000 sigaras›n›n fiyat›na ili_kin sorusu ve Devlet Bakan› Nafiz Kurtíun yaz›l› cevab› (7/2000)

TBMM Genel Kurulu saat 15.00íte aç›ld›.

Ankara Milletvekili Hikmet Ulu¤bay ve 20 arkada_›n›n, GEMSAN tersanesinde TPAO adl› petrol tankerinde meydana gelen yang›n facias›n›n nedenlerinin ara_t›r›larak al›nmas› gereken tedbirlerin belirlenmesi amac›yla Meclis ara_t›rmas› aç›lmas›na ili_kin önergesi (10/162) okundu; önergenin gündemde yerini alaca¤› ve öngörü_melerinin, s›ras›nda yap›laca¤› bildirildi.

Türkiye taraf›ndan Hebronía (El-Halilíe) askerî personel gönderilmesi hususunda Hükümetin yetkili k›l›nmas› için izin verilmesine ili_kin ve Ba_kanl›kça, bugünkü birle_imde görü_ülece¤i deklare edilen Ba_bakanl›k tezkeresinin, Dan›_ma Kurulunda var›lan mutabakat ve Hükümetin de bu konudaki uygun görü_ü üzerine, görü_melerinin 20.2.1997 Per_embe günkü birle_imde yap›laca¤›na dair aç›klamada bulunuldu.

Erzurum Milletvekili Lütfü Esengün ve 62 arkada_›n›n, kanuna veya genel ahlaka ayk›r› _ekilde mal edinmek suretiyle görevini kötüye kulland›¤› ve bu eylemin Türk Ceza Kanununun 240 ve 3628 numaral› Mal Bildiriminde Bulunulmas›, Rü_vet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanununun 13, 14 ve 15 inci maddelerine uydu¤u iddias›yla eski Ba_bakan Tansu Çiller hakk›nda Meclis soru_turmas› aç›lmas›na ili_kin önergesi ve (9/4) Esas Numaral› Meclis Soru_turmas› Komisyonu Raporu (S. Say›s› :213 ve 213íe ek) üzerindeki görü_meler tamamland›.

Þanl›urfa Milletvekili Eyyüp Cenap Gülp›nar ve 60 arkada_›n›n ve

‹zmir Milletvekili Sabri Ergülíün,

Eski Ba_bakan Tansu Çilleríin Türk Ceza Kanununun 240 ›nc› maddesi uyar›nca yarg›lanmak üzere Yüce Divana sevkine karar verilmesine ili_kin önergeleri okundu; birle_tirilerek i_leme konulan önergeler için yap›lan aç›k oylama sonucunda önergelerin kabul edilmedi¤i ve Meclis Soru_turmas› Komisyonu Raporunun kabul edilmi_ oldu¤u aç›kland›.

Ankara Milletvekili Saffet Ar›kan Bedük ve 57 arkada_›n›n, Emlak Bankas› eski Genel Müdürü Engin Civaní›n rü_vet kar_›l›¤› verdi¤i krediler ve ç›kar temin eden baz› tasarruflar›na kar_›n gerekli i_lemleri yapmamak suretiyle görevini kötüye kulland›¤› ve bu eyleminin Türk Ceza Kanununun 240 ›nc› maddesine uydu¤u iddias›yla eski Ba_bakan Mesut Y›lmaz hakk›nda Meclis soru_turmas› aç›lmas›na ili_kin önergesi ve (9/6) Esas Numaral› Meclis Soru_turmas› Komisyonu Raporu (S. Say›s› :214) üzerindeki görü_meler tamamland›; raporun benimsendi¤i bildirildi.

20 Þubat 1997 Per_embe günü saat 15.00íte toplanmak üzere, birle_ime 17.44íte son verildi.

Ünal Ya_ar Mustafa Ba_

Gaziantep ‹stanbul

Kâtip Üye Kâtip Üye

1. óMalatya Milletvekili Ayhan F›ratí›n, S.S.K. Gölcük Dispanserinde baz› ki_ilerin s›navs›z olarak i_e ba_lat›ld›¤› iddias›na ili_kin Çal›_ma ve Sosyal Güvenlik Bakan›ndan yaz›l› soru önergesi (7/2102) (Ba_kanl›¤a geli_ tarihi :17.2.1997)

2. óMalatya Milletvekili Ayhan F›ratí›n, S.S.K. Gölcük Dispanserinde i_e ba_lat›lan baz› ki_ilerin akrabas› olup olmad›¤›na ili_kin Çal›_ma ve Sosyal Güvenlik Bakan›ndan yaz›l› soru önergesi (7/1203) (Ba_kanl›¤a geli_ tarihi :17.2.1997)

3. óMalatya Milletvekili Ayhan F›ratí›n, Gölcük Sosyal Sigortalar Dispanserinde i_e ba_lat›lan bir ki_iye ili_kin Çal›_ma ve Sosyal Güvenlik Bakan›ndan yaz›l› soru önergesi (7/2104) (Ba_kanl›¤a geli_ tarihi :17.2.1997)

4. óAyd›n Milletvekili Cengiz Alt›nkayaín›n, Yeni_ehir Belediye Ba_kan›n›n e_inin üzerinde silah bulundu¤u iddias›na ili_kin ‹çi_leri Bakan›ndan yaz›l› soru önergesi (7/2105) (Ba_kanl›¤a geli_ tarihi :14.2.1997)

5. óAnkara Milletvekili Hikmet Ulu¤bayí›n, Ba_bakan›n o¤lunun ehliyetsiz araç kulland›¤› iddias›na ili_kin ‹çi_leri Bakan›ndan yaz›l› soru önergesi (7/2106) (Ba_kanl›¤a geli_ tarihi :17.2.1997)

6. óHatay Milletvekili Fuat Çayí›n, Oral Çelikíin askerli¤ini 4 ay yapaca¤› iddias›na ili_kin Millî Savunma Bakan›ndan yaz›l› soru önergesi (7/2107) (Ba_kanl›¤a geli_ tarihi :18.2.1997)

7.óHatay Milletvekili Fuat Çayí›n, Sincan Belediye Ba_kan›n› cezaevinde ziyaret etmesine ili_kin Adalet Bakan›ndan yaz›l› soru önergesi (7/2108) (Ba_kanl›¤a geli_ tarihi :18.2.1997)

8. óHatay Milletvekili Fuat Çayí›n, Özel Harekat Dairesi eski Ba_kanvekilinin yakalanamamas›na ili_kin ‹çi_leri Bakan›ndan yaz›l› soru önergesi (7/2109) (Ba_kanl›¤a geli_ tarihi :18.2.1997)

9. óHatay Milletvekili Fuat Çayí›n, Ba_bakan›n o¤lunun ehliyetsiz araç kulland›¤› iddias›na ili_kin ‹çi_leri Bakan›ndan yaz›l› soru önergesi (7/2110) (Ba_kanl›¤a geli_ tarihi :18.2.1997)

10.ó‹stanbul Milletvekili Bülent Akarcal›ín›n, TPAO petrol tankerinde meydana gelen yang›na ili_kin Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakan›ndan yaz›l› soru önergesi (7/2111) (Ba_kanl›¤a geli_ tarihi :18.2.1997)

11. ó‹stanbul Milletvekili Bülent Akarcal›ín›n, Ba_bakan›n o¤lunun trafik kurallar›n› ihlal ederek araç kulland›¤› iddias›na ili_kin ‹çi_leri Bakan›ndan yaz›l› soru önergesi (7/1212) (Ba_kanl›¤a geli_ tarihi :18.2.1997)

12.ó‹stanbul Milletvekili Bülent Akarcal›ín›n, Ba_bakan›n o¤lunun yapt›¤› iddia edilen trafik kazas›na ili_kin ‹çi_leri Bakan›ndan yaz›l› soru önergesi (7/2113) (Ba_kanl›¤a geli_ tarihi :18.2.1997)

13.ó‹zmir Milletvekili Metin Öneyíin, itfaiye çal›_anlar›n›n fazla çal›_ma ücretlerine ili_kin ‹çi_leri Bakan›ndan yaz›l› soru önergesi (7/2114) (Ba_kanl›¤a geli_ tarihi :18.2.1997)

14. óManisa Milletvekili Tevfik Dikeríin, Eski_ehir Sivrihisar Devlet Hastanesinde görevli hem_irelerin k›yafet yönetmeli¤ine uymad›klar› iddias›na ili_kin Sa¤l›k Bakan›ndan yaz›l› soru önergesi (7/2115) (Ba_kanl›¤a geli_ tarihi :18.2.1997)

1.ó‹stanbul Milletvekili Mehmet Sevigen ve 42 arkada_›n›n, TPAO adl› petrol tankerinde meydana gelen yang›n facias›n›n nedenleri ile itfaiye te_kilat›n›n sorunlar›n›n ara_t›r›larak al›nmas› gereken tedbirlerin belirlenmesi amac›yla Anayasan›n 98 inci, ‹çtüzü¤ün 104 ve 105 inci maddeleri uyar›na bir Meclis ara_t›rmas› aç›lmas›na ili_kin önergesi (10/163) (Ba_kanl›¤a geli_ tarihi :18.2.1997)

2. ó‹stanbul Milletvekili Emin Kul ve 27 arkada_›n›n, TPAO adl› petrol tankerinde meydana gelen yang›n facias›n›n nedenlerinin ara_t›r›larak al›nmas› gereken tedbirlerin belirlenmesi amac›yla Anayasan›n 98 inci, ‹çtüzü¤ün 104 ve 105 inci maddeleri uyar›nca bir Meclis ara_t›rmas› aç›lmas›na ili_kin önergesi (10/164) (Ba_kanl›¤a geli_ tarihi :18.2.1997)

1. ó‹zmir Milletvekili Metin Öney ve 60 arkada_›n›n, Anayasa, Kanunlar ve Cumhuriyetin temel ilkeleri ve gelenekleri ile ba¤da_mayan tutum ve davran›_lar›yla görevini kötüye kulland›¤› ve bu eyleminin T.C.K.ínun 240 ›nc› maddesine uydu¤u iddias›yla Adalet Bakan› Þevket Kazan hakk›nda Anayasan›n 100 üncü ve ‹çtüzü¤ün 107 nci maddeleri uyar›nca bir Meclis soru_turmas› aç›lmas›na ili_kin önergesi (9/11) (Ba_kanl›¤a geli_ tarihi :18.2.1997) (Da¤›tma tarihi :20.2.1997)

1.óAdana Milletvekili Erol Çevikçeínin, Adana -Solakl› Beldesinin sa¤l›k oca¤› ihtiyac›na ili_kin Sa¤l›k Bakan›ndan yaz›l› soru önergesi (7/1827)

2.óAyd›n Milletvekili Yüksel Yalovaín›n, Ayd›n-Karpuzlu ‹lçesinde banka _ubesi aç›l›p aç›lmayaca¤›na ili_kin Devlet Bakan›ndan (Ufuk Söylemez) yaz›l› soru önergesi (7/1831)

3. óTekirda¤ Milletvekili Bayram F›rat Dayan›kl›ín›n, Tekirda¤ Sa¤l›k Müdürlü¤üne ba¤l› sa¤l›k ocaklar›ndaki ebe ihtiyac›na ili_kin Sa¤l›k Bakan›ndan yaz›l› soru önergesi (7/1833)

4. óKütahya Milletvekili Emin Karaaín›n, Kütahya ‹linin bilgisayarl› tomografi cihaz› ve ambulans ihtiyac›na ili_kin Sa¤l›k Bakan›ndan yaz›l› soru önergesi (7/1835)

5.óMalatya Milletvekili Ayhan F›ratí›n, sahte döviz belgeleri düzenledi¤i iddialar›na ili_kin Ba_bakandan yaz›l› soru önergesi (7/1838)

6. óHatay Milletvekili Nihat Matkapí›n, Hatayía ba¤l› baz› köylerin elektrik _ebekesine ili_kin Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakan›ndan yaz›l› soru önergesi (7/1839)

7. ó‹zmir Milletvekili Hakan Tartaní›n, ruhsatl› silahlara ili_kin Ba_bakandan yaz›l› soru önergesi (7/1840)

8.ó‹stanbul Milletvekili Bülent Akarcal›ín›n, ‹ran Cumhurba_kan›n›n Türkiye ziyaretine ili_kin D›_i_leri Bakan› ve Ba_bakan Yard›mc›s›ndan yaz›l› soru önergesi (7/1842)

9.ó‹stanbul Milletvekili Halit Dumankayaín›n, Susurluk olaylar›yla ilgili olarak M‹Tlistesinde yer ald›¤› iddia edilen bir ki_iye ili_kin Ba_bakandan yaz›l› soru önergesi (7/1845)

10.óKütahya Milletvekili ‹smail Karakuyuínun, bas›nda ç›kan bir habere ili_kin Ba_bakandan yaz›l› soru önergesi (7/1847)

11. óA¤r› Milletvekili S›dd›k Altayí›n, A¤r›ídaki yoksul vatanda_lar›m›za çe_itli fonlardan sa¤lanan yard›m miktar›n›n art›r›lmas›na ili_kin Ba_bakandan yaz›l› soru önergesi (7/1854)

12.ó‹stanbul Milletvekili Meral Ak_eneríin, Ere¤li Demir ve Çelik Fabrikalar› A.Þ.ínin özelle_tirilmesi ile ilgili ihalenin iptaline ili_kin Ba_bakandan yaz›l› soru önergesi (7/1855)

13.óÞanl›urfa Milletvekili Zülfikar ‹zolíun, çiftçilerimize yap›lacak yard›mlara ili_kin Tar›m ve Köyi_leri Bakan›ndan yaz›l› soru önergesi (7/1856)

14. óManisa Milletvekili Hasan Gülayí›n, kamu çal›_anlar›na ek zam verilip verilmeyece¤ine ili_kin Ba_bakandan yaz›l› soru önergesi (7/1858)

15. óÞanl›urfa Milletvekili Abdulkadir Öncelíin, Kamu Bankalar›nca yap›lan reklam harcamalar›na ili_kin Ba_bakandan yaz›l› soru önergesi (7/1863)

1. óRize Milletvekili Ahmet Kabil, ö¤retmen atamalar›nda usulsüzlük yap›ld›¤› iddias›na ili_kin Millî E¤itim Bakan›na yöneltti¤i yaz›l› soru önergesini 20.2.1997 tarihinde geri alm›_t›r (7/2011)

BAÞKAN ñ Türkiye Büyük Millet Meclisinin 59 uncu Birle_imini aç›yorum.

Say›n milletvekilleri, toplant› yetersay›m›z vard›r; görü_melere ba_l›yoruz.

Gündeme geçmeden önce, gündemd›_› söz istekleri vard›r, üç arkada_›ma gündemd›_› söz verece¤im.

HASAN GÜLAY (Manisa) ñ Say›n Ba_kan, ço¤unluk var m›; inan›yor musunuz?

BAÞKAN ñ Var efendim; Ba_kanl›k olarak bizde böyle bir kanaat var; nas›l olsa önemli oylamalar da var. Zaten, ço¤unluk olmad›¤› zaman oylama isteme hakk›n›z da var ve üstelik de, böylece muhalefete söz söyleme hakk›n› tan›yoruz. Gündemd›_› söz verdik arkada_lar›m›za, dolay›s›yla gündemd›_› konu_malar›n› yaparlar, arkas›ndan bir oylama olursa, sizin bir tereddütünüz olursa, o zaman yoklama istersiniz, Ba_kanl›k olarak gere¤ini yapar›z.

AT‹LÂ SAV (Hatay) ñ Say›n Ba_kan, Genel Kurulda _u anda 30 ki_i var.

BAÞKAN ñ Efendim, her gruptan arkada_›m›z oldu¤u için bizce say› önemli de¤il.

A) GÜNDEMDIÞI KONUÞMALAR

1. ó Antalya Milletvekili Yusuf Öztopíun, Antalyaída gerçekle_tirilen sürekli ayd›nl›k için bir dakika karanl›k eylemi s›ras›nda meydana gelen olaylara ili_kin gündemd›_› konu_mas› ve ‹çi_leri Bakan› Meral Ak_eneríin cevab›

BAÞKAN ñ Birinci gündemd›_› söz, Antalya'da gerçekle_tirilen sürekli ayd›nl›k için bir dakika karanl›k eylemi, bu arada gözalt›na al›nan ve ya_am›n› kaybeden Celal Cankoru'nun durumu ve polislerin tutumu hakk›nda Antalya Milletvekili Say›n Yusuf Öztop'a verilmi_tir.

Buyurun Say›n Öztop. (CHP s›ralar›ndan alk›_lar)

YUSUF ÖZTOP (Antalya) ñ Say›n Ba_kan, de¤erli milletvekilleri; Antalya'da gerçekle_tirilen “sürekli ayd›nl›k için bir dakika karanl›k” eylemi esnas›nda, bir vatanda_›n, gözalt›na al›n›rken ölümü ve polisin bu olaydaki tutumuyla ilgili söz alm›_ bulunuyorum; bu vesileyle, tümünüzü sayg›yla selaml›yorum.

De¤erli milletvekilleri, ülkenin içerisinde bulundu¤u durum halk›m›z› mutlu etmiyor. Bir yanda, faili meçhul cinayetler i_leniyor; ülkenin önde gelen ayd›nlar› -U¤ur Mumcular, Muammer Aksoylar, Bahriye Üçoklar, Musa Anterler, Turan Dursunlar, Çetin Emeçler- katlediliyor; ama, failleri ne yaz›k ki, bulunam›yor. Öte yandan, içerisinde baz› güvenlik güçlerinin de bulundu¤u çeteler ortaya ç›k›yor. Susukluk'ta meydana gelen trafik kazas› sonucunda ortaya ç›kan polis-mafya-siyaset ili_kisi, i_in vahametini gösteriyor. Dü_ününüz, arabada susturuculu silahlar bulunuyor. Mahkemelerin tutuklama karar› verdi¤i, ‹nterpol'ün ve 20 y›ldan beri de devletin arad›¤› bir ki_iye, baz› görevlilerin, özel kimlik kart›, ye_il pasaport, silah ta_›ma ruhsat› verdi¤i ortaya ç›k›yor. Bu ki_inin, zaman zaman M‹T taraf›ndan, zaman zaman da Emniyet taraf›ndan kullan›ld›¤› iddia ediliyor. Çeteyle ili_kisi oldu¤u ortaya ç›kan, bu nedenle tutuklanan, özel timin en üst noktas›nda bulunan bir görevli, ne yaz›k ki, elini kolunu sallaya sallaya gezebiliyor, “bayramdan sonra teslim olaca¤›n›” söyleyebiliyor, nerede bulundu¤unu bas›n tespit ediyor; ama, Emniyet bir türlü yakalayam›yor.

De¤erli milletvekilleri, yolsuzluk, rü_vet, görevi kötüye kullanma iddialar›, gündemden hiç ama hiç dü_müyor.

On ay önce biribirlerini suçlayanlar, _imdi i_birli¤i içerisinde, birbirilerini akl›yorlar, birbirilerini sütten ç›km›_ ak ka_›¤a döndürüyorlar.

Bunlar olurken, Atatürk'ün kurdu¤u laik cumhuriyetin ba_kenti Ankara'n›n Sincan ‹lçesinde, _eriatç› yönetim ça¤r›lar› için geceler düzenlenip, _eriatç› ‹ran Büyükelçisi konu_turularak, âdeta silahl› eylemler özendiriliyor.

Bu olaylar›n üzerine gitmesi gereken Adalet Bakan› da, bir tatil günü, bu geceyi düzenleyen Belediye Ba_kan›n› gizlice ziyaret edebiliyor. Soruldu¤unda da “ben, tatil günü gittim; ziyaretim, Adalet Bakan› s›fat›yla de¤ildir” diyebiliyor. Sanki, Adalet Bakanl›¤›, resmî i_ günüyle s›n›rl›, tatil günleri ortadan gidiyormu_ gibi...

BAÞKAN ñ Say›n Öztop, gündemd›_› söz isteminiz konusunda konu_un efendim.

YUSUF ÖZTOP (Devamla) ñ Geliyorum efendim; ilgisi var efendim.

BAÞKAN ñ O konuda ba_ka arkada_›n sözü var.

YUSUF ÖZTOP (Devamla) ñ De¤erli milletvekilleri, “sürekli ayd›nl›k için bir dakika karanl›k eylemi” vatanda_ inisiyatifi olarak ortaya ç›k›yor. Bu eylem, ne bir partiye ne de bir derne¤e aittir. Bu eyleme, kad›n›yla, erke¤iyle, i_çisiyle, i_vereniyle sanatç›s›yla, ayd›n›yla milyonlar kat›l›yor. 1 Þubatta ba_layan bu eyleme kat›lma günden güne art›yor.

De¤erli milletvekilleri, bu demokratik tepki, ayd›nl›ktan korkar gibi görünen Refahyol ‹ktidar›n› rahats›z ediyor. ‹ktidar›n bir kanad›, bu eyleme kat›lanlar› vatana ihanet ve bölücülükle suçlarken, bir kanad›n›n Adalet Bakan› da, bu eylemi “mum söndürme oyunu oynuyorlar” _eklinde aç›klayarak, milyonlarca inanç sahibi vatanda_›m›z› rencide ediyor, bu _ekilde de bölücülük yap›l›yor.

De¤erli milletvekilleri, “sürekli ayd›nl›k için bir dakika karanl›k eylemi” Antalya'da da gerçekle_tiriliyor. Bundan be_ gün önce, Cumhuriyet Meydan›nda yüzlerce ki_inin gerçekle_tirdi¤i eylem da¤›lmak üzereyken, iktidar partilerinin tutum ve aç›klamalar›ndan etkilenen baz› polisler kalabal›¤a sald›r›yor, bu sald›r› esnas›nda baz› ki_iler yaralan›yor, olay yerinden tesadüfen e_iyle birlikte geçmekte olan Celal Cankoru gözalt›na al›n›rken, ne yaz›k ki ya_am›n› kaybediyor.

Yap›lan otopsiye göre, ölüm nedeni, kalp krizine ba¤l› akci¤er ödemi olarak aç›klanmakta ise de, Celal Cankoru'ya, polisin müdahale etti¤i, onu sürükledi¤i, zorla polis otosuna götürmek istedi¤i, e_inin ve tan›klar›n beyan›ndan ve televizyon görüntülerinden anla_›lmaktad›r. Otopsi raporunda, her ne kadar darp izine rastlanmad›¤› bildirilmi_se de, maktulün kolunda, bacaklar›nda çizikler oldu¤u da bilinmektedir.

(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)

BAÞKAN ñ Say›n Öztop, lütfen son cümlenizi söyler misiniz efendim.

YUSUF ÖZTOP (Devamla) ñ Bitiriyorum efendim.

De¤erli milletvekilleri, emekli memur Celal Cankoru'ya müdahale edilmemi_, zorla gözalt›na al›nmak istenilmemi_ olsayd›, çok büyük bir ihtimalle kalp krizi geçirmemi_ ve _u anda ya_›yor olacakt›. Bu ac› sonuçtan da, Celal Cankoru'yu sebepsiz yere gözalt›na alan polisler kadar, bu olay kar_›s›nda, sürekli ayd›nl›k için bir dakika karanl›k eylemi kar_›s›nda “vatan hainli¤i, mum söndürme oyunu” diye konu_arak polisi yönlendiren, polisi etkileyen parti sözcüleri de, kamuoyu vicdan›nda sorumludur.

De¤erli milletvekilleri, polisi, alt› ayl›k yetersiz e¤itimden sonra üstüne üniforma giydirip, beline tabanca takarak bu tür olaylar›n üzerine sürmeye devam etti¤iniz, onlar› yalan yanl›_ beyanlarla, aç›klamalarla yönlendirip politize etti¤iniz takdirde, bu olaylar, ne ilk ne de son olacakt›r. Bu nedenle, Say›n ‹çi_leri Bakan›m›zdan bir dile¤im var; bu olay›n üzerine gidilmeli, olay tüm detaylar›yla ara_t›r›lmal› ve gerçek kamuoyuna aç›klanmal›d›r.

Hepinize sayg› ve sevgiyle selaml›yor, te_ekkür ediyorum. (CHP ve DSP s›ralar›ndan alk›_lar)

BAÞKAN ñ Te_ekkür ediyorum Say›n Öztop.

Gündemd›_› konu_maya ‹çi_leri Bakan› Say›n Meral Ak_ener cevap verecekler.

Buyurun Say›n Bakan.

‹Ç‹ÞLER‹ BAKANI MERAL AKÞENER (‹stanbul) ñ Say›n Ba_kan, de¤erli milletvekilleri; Antalya Milletvekili Say›n Yusuf Öztop'un, Antalya'da gerçekle_tirilen sürekli ayd›nl›k için bir dakika karanl›k eylemi ve bu arada ya_am›n› kaybeden bir vatanda_›m›z›n durumu ve polislerin tutumu konusunda yapm›_ oldu¤u gündemd›_› konu_maya cevap vermek amac›yla söz alm›_ bulunmaktay›m. Öncelikle, Yüce Meclisin de¤erli üyelerini sayg›yla selaml›yorum.

Olayla ilgili olarak al›nan bilgilerin de¤erlendirilmesinden anla_›ld›¤› kadar›yla, olay›n cereyan tarz›n›, ana hatlar›yla _öyle belirtmek mümkündür: 16 Þubat 1997 günü, saat 21.00 s›ralar›nda “sürekli ayd›nl›k için bir dakika karanl›k” ad› alt›nda yürütülmekte olan kampanyayla ilgili Antalya ‹li Cumhuriyet Meydan›nda toplanan yakla_›k bin ki_ilik topluluk, toplant›lar›n› bitirip, da¤›lmaya ba_lad›klar› s›rada, toplulu¤un içerisinde bulunan bir grubun slogan atmaya ba_lamas› üzerine, güvenlik güçlerince gerekli uyar›lar yap›lm›_t›r. Uyar›lar› dikkate almayarak grubu provoke ettikleri tespit edilen 7 ki_i refakate al›narak, meydanda sabit olarak beklemekte olan 25 ki_ilik minibüse bindirilmi_lerdir. Bu esnada, içlerinden bir ki_i taraf›ndan, görevlilere fiilî mukavemette bulunulmu_tur. Bu geli_meler olurken, minibüs içerisinde bulunan Celal Cankoru isimli vatanda_›m›z, rahats›zlanarak fenala_t›¤›n›n görülmesi üzerine araçtan indirilmi_tir. E_i oldu¤unu beyan eden bir han›m›n “kocas›nda kalp rahats›zl›¤› oldu¤unu” söylemesi üzerine, _ah›s, e_iyle birlikte resmî ekip otosuna bindirilerek devlet hastanesine kald›r›lm›_t›r. Ad› geçen _ah›s, hastanede mü_ahade alt›ndayken vefat etmi_tir.

Antalya Cumhuriyet Ba_savc›l›¤› taraf›ndan tanzim edilen otopsi raporunun sonuç bölümünde “yap›lan d›_ muayene, adlî tahkikat ve otopsiye göre, maktul Celal Cankoru'nun akci¤er ödeminden öldü¤ü, bunun kalp yetmezli¤i sonucu meydana gelebilir nitelikte bulundu¤u, kafas›nda ve vücudunda herhangi bir cebir izine rastlanmad›¤›” ifade edilmi_tir.

Yap›lan bu aç›klamalardan anla_›laca¤› üzere, bir grup vatanda_›m›z, hukukun içerisinde kalmam›_, yasal çerçevenin d›_›na ta_arak, yasad›_› toplant› ve gösterilere tevessül etmi_lerdir. Böyle bir durumda, yasalar› uygulamakla görevli emniyet güçlerinin yapacaklar›, kanunun gereklerini yerine getirmektir. Ayn› zamanda, bu vatanda_lar›m›z› kendi kötü amaçlar› do¤rultusunda yönlendirmek isteyen provokatörlerin bu gruba s›zmas›n› önlemek, s›zm›_ olanlar› da, vatanda_lar›m›z› tahrik etmelerine meydan vermeden etkisiz k›lmakt›r.

De¤erli milletvekilleri, Anayasam›zda ve yasalar›m›zda ifadesini bulan din ve vicdan hürriyeti, dü_ünce ve kanaat hürriyeti ile dü_ünceyi aç›klama ve yayma hürriyeti do¤rultusunda, herkese, toplant› ve gösteri yürüyü_ü düzenleme, belirli amaçlarla bir araya gelerek dü_üncelerini aç›klayabilme hakk› tan›nm›_t›r. Anayasam›z›n 34 üncü maddesi ve buna göre düzenlenen 2911 say›l› Toplant› ve Gösteri Yürüyü_leri Kanununun 3 üncü maddesinde, ki_ilerin, önceden izin almaks›z›n, silahs›z ve sald›r›s›z olarak, kanunun suç saymad›¤› amaçlarla toplant› ve gösteri yürüyü_ü yapma hakk›na sahip oldu¤u belirtilmektedir. Yine, bu hakk›n, kamu güvenli¤inin sa¤lanmas› ve _ehir düzeninin bozulmas›n› önlemek amac›yla s›n›rlanabilece¤i, _ekil, _art ve usullere ba¤l› olarak kullan›labilece¤i de, Anayasa ve ilgili yasalarda belirtilmi_tir.

Esasen, 2911 say›l› Toplant› ve Gösteri Yürüyü_leri Kanununun 7 nci maddesi gere¤i, toplant› ve yürüyü_lere ve bu amaçla toplanmalara, güne_ do¤madan ba_lanamaz ve aç›k yerlerdeki toplant›lar ile yürüyü_ler, güne_in bat›_›ndan bir saat önceye kadar sürebilir. Bu nedenle, yasalarla tan›nan hak ve özgürlüklerin kulan›lmas› s›ras›nda yasalar›n çizdi¤i çerçevenin d›_›na ç›k›lmas› veya kanunlar›n suç sayd›¤› fiillere dönü_mesi halinde, yine, temel hak ve özgürlüklerin özüne dokunmaks›z›n, kanuna uygun olarak s›n›rland›r›lmas› ve bu tür faaliyetlerin men edilmesi her zaman için mümkündür.

Nitekim, zaman zaman, baz› kanunsuz toplant› ve gösteri yürüyü_leri, yasalar›n verdi¤i yetkiye istinaden, güvenlik güçlerimizce an›nda önlenmi_ ve bu suça i_tirak eden ki_i ve kurulu_lar hakk›nda da gerekli yasal i_lemler yap›lm›_t›r. Güvenlik kuvvetlerimizin benzeri durumlar kar_›s›nda her zaman için ayn› kararl›l›kla hareket edece¤inden kimsenin _üphesi olmamal›d›r. Biz, hiçbir zaman, güvenlik güçleri ile vatanda_lar›m›z›n kar_› kar_›ya kalmalar›n› istemeyiz; ancak, gösteriler esnas›nda hukukun içinde kal›nmas› ve yasal çerçevenin d›_›na da ç›k›lmamas› gere¤i vard›r.

Ayr›ca, söz konusu eylemler, bir müddettir, d›_ar›da, sokakta devam ettirildi¤inden, bütün vatanda_lar›m›z›n güvenli¤ini ve huzurunu sa¤lama sorumlulu¤umuz vard›r ve bu, görevimizdir. Birtak›m provokasyon ihtimalleri kar_›s›nda al›nan tedbirleri, k›s›tlama, bask› uygulama, engelleme gibi tan›mlamak ve isimlendirmek yanl›_t›r.

Di¤er yandan, görevlerini ifa ederken yasal çerçevenin d›_›na ta_t›klar› belirlenen görevliler olmas› halinde, o görevliler hakk›nda derhal cezaî ve disiplin yönünden yasal gere¤ini yapaca¤›m›z da gayet tabiîdir. Nitekim, söz konusu olay›n tahkiki için 2 polis ba_müfetti_i görevlendirilmi_tir. Tahkikat›n sonucuna göre gere¤inin yap›laca¤›ndan kimsenin _üphesi olmas›n; kimseye taviz verilmesi mümkün de¤ildir.

Hayat›n› kaybeden vatanda_›m›za Allah'tan rahmet, yak›nlar›na ba_sa¤l›¤› diler; hepinize sayg›lar sunar›m. (DSP ve RP s›ralar›ndan alk›_lar)

BAÞKAN ñ Te_ekkür ederim Say›n Bakan.

Gündemd›_› konu_ma cevapland›r›lm›_t›r.

2.ó‹stanbul Milletvekili Emin Kulíun, Tuzla Tersanesinde maydana gelen gemi yang›n›na ili_kin gündemd›_› konu_mas› ve Çal›_ma ve Sosyal Güvenlik Bakan› Necati Çelikíin cevab›

BAÞKAN ñ ‹kinci gündemd›_› söz -Genel Kurulun 18.02.1997 Sal› günkü denilmi_; ama, biz bugüne erteledik- Tuzla'da meydana gelen yang›nla ilgili olarak ‹stanbul Milletvekili Say›n Emin Kul'a verilmi_tir.

Ayn› konuda, ‹stanbul Milletvekili Say›n Ali O¤uz da söz istediler; ama, zat›âlinize çok büyük sayg› duymakla beraber, iktidar partisi milletvekilisiniz, söz hakk›n› muhalefete onun için verdim; tercihimi muhalefet lehine kulland›m; buyurun efendim. (ANAP s›ralar›ndan alk›_lar)

Süreniz 5 dakikad›r.

EM‹N KUL (‹stanbul) ñ Say›n Ba_kan, say›n milletvekilleri; ‹stanbul Tuzla Ayd›nl› Liman› tersaneler bölgesindeki, GEMSAN Tersanesine, tanklar›ndaki akaryak›t çamuru cürufu art›¤› diyebilece¤imiz slaj temizli¤i yap›lmak üzere al›nd›¤› iddia edilen, Denizcilik ‹_letmecili¤i ve Tankercili¤i Anonim Þirketine ait, 308 metre boyunda, 43 metre eninde ve 160 736 dwt'luk TPAO isimli, 1977 y›l›nda ‹talya Palermo'da in_a edilmi_ 20 ya_›ndaki bir geminin, 13 Þubat 1997 tarihinde saat 17.30 s›ralar›nda yanmaya ba_lamas› sonucu do¤an can ve mal kayb›yla, çevre kirlenmesine yol açan faciaya dikkatlerinizi çekmek üzere söz alm›_ bulunuyorum; sizleri sayg›yla selamlar, söz verdikleri için Say›n Ba_kana te_ekkür ederim.

Bu facian›n ayr›nt›lar›n› ileti_im araçlar›ndan ve yay›nlar›ndan mutlak izlemi_sinizdir. Kara ve denizden yang›na müdahale eden bütün görevlilere, fedakâr ve çileke_ itfaiye personeline, gece gündüz cansiparane çal›_malar› dolay›s›yla _ükranlar›m›z› arz ediyorum. Birk›s›m a¤›r yaral› olan itfaiyecilerimize acil _ifalar diliyor, yaralar›n› milletimizin _efkatle saraca¤›na inan›yor, devletin bütün imkânlar›n› onlar ve aileleri için seferber etmesi gerekti¤ine i_aret ederek, bu konudaki ümidimizi muhafaza etmek istiyorum.

Say›n Ba_kan, say›n milletvekilleri; bu olay, geliyorum diyen bir faciad›r. Yüce Meclisin 10.12.1993 tarihli 40 ›nc›, 14.12.1994 tarihli 52 nci Birle_imleri ile son olarak 10.12.1996 tarihli 29 uncu Birle_iminde ve K‹T Komisyonu toplant›lar›nda yapt›¤›m›z konu_malar, sordu¤umuz sorular ve dile getirdi¤imiz uyar›larda, böyle bir facian›n do¤abilece¤i ilgililere anlat›lmak istenilmi_tir. Uzun y›llard›r denizlere ve denizcili¤e s›rt›m›z› çevirip oturdu¤umuz için, maalesef, bu ele_tiri ve uyar›lar›m›z, Genel Kurul salonumuzun kubbesinde, Meclis tutanaklar›n›n mürekkebinde kalm›_t›r. Böylece, Türk denizcili¤i de, devlet kurumlar›n›n kadrolar›n›n bölü_ülmesi yönündeki çeki_meler içinde, denizcilikle hiçbir ilgisi olmayanlar›n yer kapmalar›na dayanan günlük k›s›r politikalar›n, daha do¤rusu politikas›zl›¤›n ve umursamazl›¤›n vahametine terk edilmi_tir.

Say›n milletvekilleri, sat›n alma de¤erini a_an onar›mlar gören, 1 500 ton kadar sac de¤i_imi i_lemi yap›lan, yola ve denize elveri_lilik belgesi 1996 y›l› aral›k ay›nda sona eren, gasfree yap›ld›¤›na dair belgesi bulunmas›na ra¤men günlük gaz ölçümlerinin yap›ld›¤› ku_kulu olan, sadece slaj temizli¤i için böylesine ›skarça ve yang›n önlemlerinden mahrum bir bölgeye tonaj› ve boyu itibariyle sokulmas› riskli bulunan, eni 43, boyu 308 metre olan geminin, r›ht›m boyu 55 metrelik ve i_ güvenli¤i ve i_çi sa¤l›¤› aç›s›ndan yeterli önlemlere sahip olmad›¤› söylenilen bir tersaneye, iki yan›nda yang›n›n s›çrad›¤› iki geminin ba¤l› bulunmas› nedeniyle, denizden müdahaleyi engelleyen _ekilde, bir konumda ba¤lanmas› ve olay s›ras›nda ve sonras›nda en çok bir dakika içerisinde otomatik olarak faaliyete geçirilebilecek geminin söndürücü köpük ve gaz donan›m›n›n devre sokulmamas›, olay›n dikkat çekici ba_l›c› boyutlar›n› olu_turmaktad›r.

Özetle arz etti¤im bu tabloya ra¤men, neredeyse, yang›na her türlü koruma gereçlerinden ve söndürme araçlar›ndan yoksun olarak müdahale eden itfaiye ve personeli sorumlu tutulmaktad›r; zira, hiç kimse hiçbir _ekilde ve hiçbir surette sorumlulu¤u kabul etmemektedir.

Hemen ve tekraren i_aret etmek isterim ki, tersanelerimiz ve limanlar›m›z dahil, özellikle y›lda binlerce geminin geçti¤i ve milyonlarca vatanda_›m›z›n oturdu¤u Çanakkale ve ‹stanbul Bo¤az› ile Marmara Bölgesi, deniz kazalar›n›n do¤uraca¤› facialar›n kurban› olmaya terk edilmi_tir. Bu alanda meydana gelecek deniz kazalar›n› önlemek ve do¤abilecek yang›nlar› söndürmek için hiçbir önlem, yeterli araç, gereç ve malzemenin varl›¤› söz konusu de¤ildir. Bu konuda geli_tirilen bir proje, 1991 seçimleriyle siyasal iktidar de¤i_ikli¤i olmasayd›, çoktan hayata geçmi_ bulunacakt›. Oysaki, yedi y›ld›r bu proje, üç kez ihalesi iptal edilmi_ _ekilde ortada durmaktad›r.

(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)

BAÞKAN ñ Say›n Kul, size de 1 dakika veriyorum; toparlar m›s›n›z...

Buyurun efendim.

EM‹N KUL (Devamla) ñ Denizcilik Müste_arl›¤›n›n Kurulu_uyla ‹lgili 491 say›l› Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi ve 8 inci maddesinin (d) ve (c) bentleri, denizlerimizde, tersanelerimizde ve limanlar›m›zda al›nacak can ve mal emniyetiyle ilgili önlemlerin gerçekle_tirilmesi ve denetlenmesinde, Denizcilik Müste_arl›¤›n›n tart›_mas›z _ekilde görevli oldu¤unu aç›kça ortaya koymaktad›r. Bu görevin yerine getirilmesindeki perdenin arkas›nda, Özelle_tirme ‹daresinin de silueti gözükmektedir.

Üç kuru_luk maa_la, yetersiz araç ve gereçle kendisini, de¤il yang›ndan ya¤murdan bile korumaktan yoksun s›rt mu_ambas›yla 160 bin dwt'luk bir tankeri söndürmek için feragat ve fedakârl›kla, ola¤anüstü bir cesaretle ate_e atlay›p, âdeta denizcili¤imizin sorunlar›n› son bir kez ayd›nlatmak için alev alev yanan çileke_ itfaiyecilerimize ve de¤erli ailelerine selam olsun. Yöre halk›na ve denizcili¤imize geçmi_ olsun dileklerimi iletirim.

Yüce Meclise, derhal bir ara_t›rma aç›larak, gün geçirilmeksizin al›nmas› gerekli önlemlerin tespitinde ittifak etmemizin kaç›n›lmazl›¤›n› arz ediyor, sayg›lar sunuyorum. (ANAP, DSP ve CHP s›ralar›ndan alk›_lar)

BAÞKAN ñ Te_ekkür ederim Say›n Kul.

Efendim, biz de, bu kazada hayatlar›n› ortaya koyarak cansiperane bir _ekilde görev yapan sevgili itfaiyeci karde_lerimize acil _ifalar ve devletin bütün imkânlar›n›n kendi lehlerine kullan›lmas›n› diliyoruz. (Alk›_lar)

Gündemd›_› konu_maya, Çal›_ma ve Sosyal Güvenlik Bakan› cevap verecekler. (RP s›ralar›ndan alk›_lar)

Buyurun Say›n Bakan.

ÇALIÞMA VE SOSYAL GÜVENL‹K BAKANI NECAT‹ ÇEL‹K (Kocaeli) ñ Say›n Ba_kan, de¤erli milletvekili arkada_lar›m; ‹stanbul Milletvekili Say›n Emin Kul'un, hepimizi gerçekten derinden üzen bir konuda gündemd›_› konu_malar›n› cevaplamak üzere huzurlar›n›zda bulunuyorum; sözlerime ba_larken hepinizi sayg›yla selaml›yorum.

Esasen, sözgelimi gündemd›_› konu_may› cevaplayacakt›m; ama, ne var ki, Say›n Kul'un konu_malar›na, tespitlerine kat›lmamak mümkün de¤il. Biz de Hükümet olarak, bu tanker yang›n›nda kazaya u¤rayan itfaiye mensubu çal›_an arkada_lar›m›za acil _ifalar diliyor, kederli ailelerine geçmi_ olsun dileklerinde bulunuyoruz. Bu elim kazan›n can kayb› olmadan atlat›lm›_ olmas›, bir miktar tesellimizdir. Ne var ki, bu kaza münasebetiyle, bir kez daha görülmü_tür ki, Türkiye'nin, bu ve buna benzer kazalarda hem teknik donan›m bak›m›ndan fevkalade yetersizli¤i a盤a ç›km›_t›r hem de e¤itim ve kültür olarak insanlar›m›z›n, sorumlular›m›z›n yetersizli¤i ortaya ç›km›_t›r.

‹fade edildi¤i gibi, ne yaz›k ki, Bakanl›¤›m›z teknik elemanlar›nca yap›lan önincelemede, GEMSAN Anonim Þirketine ait bu tesisin, i_çi sa¤l›¤› ve i_ güvenli¤i bak›m›ndan yeterli donan›ma sahip olmad›¤›, teknik heyetçe tespit edilmi_tir.

De¤erli arkada_lar›m, ilk tespitlere göre, bu yanan tankerde bir s›cak çal›_ma yap›lmamaktad›r. Yine ilk tespitlere göre -Say›n Kul'un da ifade etti¤i gibi- yak›n mesafede demirleyen tankerlerde yap›lan s›cak çal›_man›n, _elaleler olu_turarak, k›v›lc›mlar halinde, söz konusu tankere intikal etti¤i ve yang›na neden oldu¤u ifade edilmi_tir. Sebebi ne olursa olsun, yanan tanker bir millî servettir ve bu tankeri söndürmek için müdahale eden itfaiye erlerimiz de, çok büyük bir biçimde hayatî tehlike atlatm›_lard›r.

Kendilerini ziyaret ettim; özellikle, Kartal Devlet Hastanesinde yatan 18'e yak›n erimizin yan›k durumlar› yüzde 20'nin alt›ndad›r; hiçbir hayatî tehlikeleri -memnuniyetle ifade ediyorum ki- yoktur. GATA'da yatan ‹brahim Koray arkada_›m›z›n durumu hâlâ ciddiyetini korumaktad›r. Hem ‹brahim Koray arkada_›m›za hem de di¤er kazazede itfaiyeci arkada_lar›m›za Allah'tan _ifalar diliyorum; Allah _ifa versin, Allah ailelerine ba¤›_las›n.

De¤erli Ba_kan, muhterem milletvekili arkada_lar›m; temenni ediyorum ki, bu kaza, bütün devlet sorumlular›na, devletin yetkili organlar›na, kurumlar›na, _ah›slar›na bir ders niteli¤inde olsun ve her türlü tedbir al›ns›n; bundan böyle, hepimizi derinden üzen bu ve benzeri kazalarla kar_› kar_›ya kalmayal›m.

De¤erli arkada_lar›m, i_in bir ba_ka boyutu -bir yerde ifade ettim- kazazedelerin hastaneye ta_›nmalar› esnas›nda _ahit oldu¤umuz tablo, neredeyse, en az, kaza kadar hepimizi dü_ündürmesi gereken bir durumdur. Yanm›_ insanlar›n, s›rtlarda, battaniyelerde sedyelere ve s›radan arabalara ta_›nmas› ve hastanelere yeti_tirilmeye çal›_›lmas›, üzerinde durmam›z gereken bir ba_ka önemli husustur.

Son olarak, _unu ifade ediyorum: Hükümetimiz, kazazedelerin yaralar›n› saracakt›r, ailelerinin yaralar›n› saracakt›r ve sorumlular hakk›nda da gereken i_lemler ba_lat›lm›_t›r. Türkiye bir hukuk devletidir; bir yerde, bir eksiklik, bir yanl›_, bir ihmal, bir kusur söz konusuysa, hiç kimsenin, hiçbir zaman, yan›na kâr kalmaz diye dü_ünüyorum.

AL‹ D‹NÇER (Ankara) ñ Sorumlular kim?!

ÇALIÞMA VE SOSYAL GÜVENL‹K BAKANI NECAT‹ ÇEL‹K (Devamla) ñ Bu duygularla, Yüce Meclisi sayg›yla selaml›yorum; sa¤ olun. (RP s›ralar›ndan alk›_lar)

BAÞKAN ñ Te_ekkür ederim Say›n Bakan.

Gündemd›_› konu_ma cevapland›r›lm›_t›r.

3. óAdana Milletvekili Tuncay Karaytu¤íun, Adalet Bakan› Þevket Kazaní›n son günlerdeki demeç ve davran›_lar›na ili_kin gündemd›_› konu_mas› ve Devlet Bakan› Lütfü Esengüníün cevab›

BAÞKAN ñ Üçüncü gündemd›_› söz, Adalet Bakan› Say›n Þevket Kazan'›n son günlerdeki demeç ve davran›_lar›na ili_kin olarak Adana Milletvekili Say›n Tuncay Karaytu¤'a verilmi_tir.

Buyurun Say›n Karaytu¤. (DSP s›ralar›ndan alk›_lar)

Süreniz 5 dakika efendim.

TUNCAY KARAYTU/ (Adana) ñ Say›n Ba_kan, say›n milletvekilleri; benim gündemd›_› söz almam›n nedeni, Adalet Bakan› Say›n Þevket Kazan'›n, son günlerdeki, Bakanl›k göreviyle ba¤da_mayan sözleri ve davran›_lar›d›r.

Say›n Kazan, laikli¤e ve Atatürk'e ba¤l› kitlelerin, sa¤da ve solda giderek etkinle_mesinden korkmaktad›r. Say›n Kazan'›n, demokrasiye ve ‹slam›n çe_itli renklerine kar_› olan inançs›zl›¤› ve dü_manl›¤›, Mad›mak kundakç›lar›n›n ve soyk›r›mc›lar›n›n gönüllü avukatl›¤›yla ba_lam›_, _eriat eylemcilerinin DGM d›_›nda yarg›lanmalar›n› sa¤lamaya dönük çabalar› ile Avrasya Feribotunu kaç›ran teröristler ve _eriat tellal› Bekir Y›ld›z'› cezaevinde ziyaret ederek, adalet bakan› gibi de¤il, partili bir militan gibi davranmas›yla devam etmi_tir.

MET‹N PERL‹ (Kütahya) ñ Sana yak›_m›yor!..

TUNCAY KARAYTU/ (Devamla) ñ Say›n Kazan'›n yapt›klar› bununla da kalmam›_ sürekli ayd›nl›k için 1 dakika karanl›k eylemine kat›lanlara “mumsöndü oynuyorlar” diyerek, toplumu bölmeye, parçalamaya dönük tav›rlar içine girmi_tir.

CAFER GÜNEÞ (K›r_ehir) ñ Öyle bir _ey yok.

TUNCAY KARAYTU/ (Devamla) ñ Say›n Kazan, yanl›_ anla_›ld›¤›n› aç›klamak amac›yla, sözlerini tavzihe çal›_›rken, as›l niyetini ortaya koyarcas›na “ben, mumsöndü yap›yorlar derken, Alevî geleneklerinden olan mumsöndüyü kastetmedim” diyerek bilinçalt›ndaki dü_manl›¤› ortaya koymu_tur.

MET‹N PERL‹ (Kütahya) ñ Alevîlerin öyle bir gelene¤i yok!

TUNCAY KARAYTU/ (Devamla) ñ Kald› ki...

MET‹N PERL‹ (Kütahya) ñ Say›n Ba_kan, hakaret ediyor...

SUAT PAMUKÇU (Bayburt) ñ ‹ftira at›yor...

BAÞKAN ñ Müsaade edin efendim... Bir dakika... Arkada_lar, bir dakika...

TUNCAY KARAYTU/ (Devamla) ñ Kald› ki, Say›n Kazan...

SUAT PAMUKÇU (Bayburt) ñ Bunlar CHP'nin marifeti...

BAÞKAN ñ Efendim, bir dakika... Rica ediyorum... Bir dakika.

Siz devam edin; buyurun.

TUNCAY KARAYTU/ (Devamla) ñ Kald› ki, Say›n Kazan sözlerini tavzihle yetinemez. Hac› Bekta_ Veli Hazretlerinin “eline, beline, diline sahip ol” diye vecizle_tirdi¤i, dürüstlük, namuskârl›k, iffet, edep gibi üstün ahlakî de¤erlerin, Alevî kültürünün belirleyici özellikleri oldu¤u gerçe¤ini, Þevket Kazan'›n dünya âleme ilan etmesi gerekir.

Horasan'dan Tuna boylar›na kadar, dervi_lerin ta_›d›¤› “Edeb Yâ Hû” hikmetine, _imdi, en çok Say›n Kazan'›n ihtiyac› vard›r.

CAFER GÜNEÞ (K›r_ehir) ñ Sizin de ihtiyac›n›z var.

TUNCAY KARAYTU/ (Devamla) ñ Toplumumuzun baz› bilgisiz ve art niyetli zihinlerinde olu_an mumsöndü safsatas›n›n kayna¤›na gelince... De¤erli arkada_lar, cemlerde, erkekler de vard›r kad›nlar da. Yani, Alevî-Bekta_î anlay›_›nda, kad›n itilip kak›lmam›_, toplumun d›_›na at›lmam›_t›r; bu konuda, Peygamber Efendimizin gelene¤ini koruyan topluluk i_te bu topluluktur.

Bu arada, neler mi yap›l›r Alevî-Bekta_î cemlerinde; dedeler saz çal›p, Allah'›, Peygamber'i ve Ehlibeyti öven deyi_ler söylerler; ahlak ö¤ütleri veren, iyili¤i do¤rulu¤u ve güzelli¤i ö¤ütleyen sözler söylerler. Alevî-Bekta_î cemlerinde, Allah'›n bir oldu¤unu anlatan kelimei tevhit, yani “la ilahe illallah” sözü çokça söylenir; Yüce Muhammed'e selam ve salât gönderilir; sonra, onun amcas›n›n o¤lu ve damad› olan (RP s›ralar›ndan “Bravo” sesleri, alk›_lar) ve kendisinden sonra velayet yolunun ba_ yol göstericisi olan ‹mam Ali'ye ve Peygamber'in temiz soyuna dualar okunur, deyi_ler söylenir. Ali'ye, Hasan'a, Hüseyin'e, Ali Zeynelabidin'e, Muhammed Bâk›r'a, Cafer-i Sad›k'a, Musa Kâz›m'a, Ali R›za'ya, Muhammed Takî'ye, Ali Nakî'ye, Hasan Askerî'ye ve Muhammed Mehdi'ye, yani 12 ‹mama dualar okunur.

Ey kendilerinden ba_kalar›n› Müslüman saymayanlar, kimdir bu sayd›klar›m; biliyorsunuzdur. Bu sayd›klar›m, evrenlerin övüncü, yarat›lm›_ en yüksek ki_i olan Yüce Muhammed'in temiz soyundan gelen yüksek insanlard›r. (RP s›ralar›ndan “Bravo” sesleri) Hani, namazlar›n sonunda okudu¤unuz sallilerde söylenen “Allahümme salli âlâ seyyidina Muhammedin ve âlâ âli seyyidina Muhammed” diye gönderdi¤imiz, âli Muhammed, i_te onlard›r.

De¤erli arkada_lar, Say›n Kazan'›n bilinçalt› o kadar kirlenmi_ ki, özür diler gibi yap›p, daha büyük ölçüde hakaret ediyor. Bu sözün, bir yan›lma yahut dil sürçmesi olmad›¤› da, 1989 y›l›nda, Ayranc› Lisesinde din bilgisi ö¤retmenli¤i yaparken “En makbul düzen _eriatt›r. Laiklik yerine _eriat düzeninin kurulmas› laz›md›r. Bat›'daki k›zlar, Alevî ve K›z›lba_larda oldu¤u gibi, babalar›yla ve erkek karde_leriyle yatarlar” diyen ve hakk›nda suç duyurusunda bulunulan Ahmet Günay'›n avukatl›¤›n› yapm›_ olmakla, onun beyin hücrelerindeki kirlili¤i ta_›d›¤›n› ispat etmi_tir.

(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)

BAÞKAN ñ Efendim, son cümlenizi...

TUNCAY KARAYTU/ (Devamla) ñ Say›n milletvekilleri, bir siyasal parti dü_ünün ki, rejimle kavgal›; ama, gelip Hükümet oluyor. Bir siyasal parti dü_ünün ki, seçimden önce, bar›_tan, ho_görüden dem vurarak, herkesi kucaklamak istedi¤ini söylüyor. O parti, içine hiç sindirmese de, Alevî yurtta_lar›n oylar›n› alabilmek için, önlerinde -kusura bakmay›n ama- takla üstüne takla, palavra üstüne palavra at›yor.

CAFER GÜNEÞ (K›r_ehir) ñ Onu siz yapars›n›z.

TUNCAY KARAYTU/ (Devamla) ñ Ayn› parti, seçimlerde umdu¤u deste¤i alamay›nca, bir bakan› arac›l›¤›yla Alevî yurtta_lara hakaret ediyor.

M‹KA‹L KORKMAZ (K›r›kkale) ñ K›r›kkale'deki Alevîler, oylar›n› bize verdiler.

TUNCAY KARAYTU/ (Devamla) ñ Anla_›lan, hayatlar›n› Allah kelam› ile peygamber hadisi satarak kazanmaya çal›_an baz› siyasîlerimiz, iktidar çarpmas› ya_›yor; bulunduklar› koltuklara, Seçim Yasas›n›n azizli¤i ve dosyalar› boyundan büyük bir han›m›n inayeti sayesinde geldiklerini unutuyor; oysa, iktidar basamaklar›n› t›rmand›kça seviyeleri biraz daha ortaya ç›k›yor.

(Mikrofon otomatik cihaz taraf›ndan kapat›ld›)

BAÞKAN ñ Say›n Karaytu¤, lütfen son cümlenizi söyler misiniz efendim... Rica ediyorum, lütfen ba¤lar m›s›n›z.

TUNCAY KARAYTU/ (Devamla) ñ E¤er, onlar›n söylediklerine inan›rsak, iyi bir Müslüman olmak için, bugün “h›rs›z” dedi¤imize yar›n “dürüst” diyece¤iz; katillere, kaçakç›lara kar_› ç›kanlar› fesatl›kla suçlayaca¤›z, muhalefetteyken söylediklerimizin hepsini iktidara gelince unutaca¤›z; paraya, iktidara, yalana secde edece¤iz; faili meçhul cinayetlere, i_kencelere ald›rmay›p, birkaç oy getirir hesab›yla “türban, insan haklar›d›r” diye tutturaca¤›z; hem ‹srail'le anla_malar imzalay›p hem de ‹srail'i lanetleyen geceler düzenleyece¤iz; kuldan utanmayaca¤›z, Allah'tan korkmayaca¤›z.

De¤erli arkada_lar, dinimizi böylesine bir sahtekârl›k haline getirmek için dinsiz olmak yetmez, dinimize iyice dü_man olmak gerekir. Say›n Kazan “sürekli ayd›nl›k için 1 dakika karanl›k” eyleminden korkuyor; korktukça saçmal›yor. Say›n Kazan gibi birinin, Türkiye Cumhuriyetinin Adalet Bakan› olmas› ac›d›r; ama, ülkem ve ulusum merak etmesin, sizler bir daha gelmemek üzere p›l›n›z› p›rt›n›z› toparlay›p gideceksiniz.

O günler yak›nd›r diyor, hepinizi sayg›yla selaml›yorum. (DSP, ANAP ve CHP s›ralar›ndan alk›_lar)

BAÞKAN ñ Te_ekkür ederim Say›n Karaytu¤.

Say›n milletvekilleri, bu gündemd›_› sözü özellikle verdim; çünkü, son zamanlarda, bu konu_malar üzerine epey spekülasyonlar yap›ld›. (DSP s›ralar›ndan “Bravo” sesleri, alk›_lar)

Bir dakika... Rica ediyorum efendim....

Ben Alevî bir vatanda_›m. Her inanca sayg› duyuyorum ve benim için, insanlar›n dininden çok, ki_ili¤i, insan olmas› çok önemli. Hepimiz insan›z ve ondan sonra da, Türkiye Cumhuriyeti devletinin vatanda_lar›y›z. Biz birbirimizi sevmek zorunday›z. Biz aram›zdaki ili_kileri yumu_atmak zorunday›z ve Türkiye Büyük Millet Meclisinde görev yaparken, memleketi kavgaya, gürültüye götürmeden bar›_a sürüklemek zorunday›z. (Alk›_lar) Biz bu görevimizi yapt›¤›m›z sürece, halk›m›za en sa¤l›kl› hizmeti yapaca¤›m›za inan›yorum.

AL‹ O/UZ (‹stanbul) ñ Bu konu_maya k›_k›rtma denir.

BAÞKAN ñ Efendim rica ediyorum, bir iki cümle söyleyeyim; çünkü, benim de etraf›mda çok spekülasyon yap›ld›.

Biz, Say›n Refah Partili karde_lerimizle koalisyon kurarken, bak›n›z, Koalisyon Protokolünün ikinci sayfas›nda yaz›l› bulunan “Türkiye Cumhuriyetinin demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olmas›, Atatürk ilkeleri, iki parti aras›nda vazgeçilmez ortak bir uzla_ma zemini te_kil etmektedir” _eklindeki temel ilke üzerinde anla_t›k ve bu anla_may› yapt›ktan sonra ben, hiçbir hareketimde, Refah Partili hiçbir karde_imin inançlar›n›, ki_iliklerini rahats›z edecek _ekilde hiçbir davran›_ta bulunmad›m ve istiyorum ki, bu Koalisyonun ortaklar›n›n hepsi de bu ilkeye riayet etsinler.

Say›n Þevket Kazan arkada_›m›z, sürekli ayd›nl›k için 1 dakika karanl›k eylemiyle ilgili bir soruya “Bu bir mumsöndüdür” dedi. Bu i_i tahrik etmek isteyen baz› kimseler -ki, kimlerin etmek istediklerini ben biliyorum- bana sordular ve bu i_i hemen Alevîlere mal etmek istediler...

MUHAMMET POLAT (Ayd›n) ñ Ne alakas› var!..

BAÞKAN ñ Bir dakika efendim... Bir dakika...

Ben bir beyanat verdim, dedim ki, Alevîlerin geçmi_inde mumsöndü diye bir olay yok. (Alk›_lar) Geçmi_inde mumsöndü olanlar bunlar› kendilerine mal etsinler ve kimse de Alevîlere sahip ç›kmas›n. Alevîler kendi haklar›n› savunmas›n› bilir. Alevîler, bu memlekette demokrasinin ve bar›_›n temel ta_lar›d›r; ama, yaln›z, Say›n Þevket Kazan, orada bir sözünü aç›klarken tepkiler üzerine dedi ki -ben televizyondan bizzat duydum- “Benim mumsöndü sözlerimi Alevîlerin ananesine ba¤l›yorlar.” Bence, bu, Say›n Þevket Kazan'›n aç›klamas› gereken bir durumdur.

MUHAMMET POLAT (Ayd›n) ñ Böyler bir _ey yok...

BAÞKAN ñ Efendim bir dakika...

Çünkü, Alevîlerin ananesinde mumsöndü yok. Mumsöndünün ifade etti¤i anlam, insan olan›n ananesinde yok, de¤il Alevî, de¤il Sünnî, de¤il H›ristiyan, hatta ahlaks›z... (Alk›_lar)

Biz insan olarak anneyi anne, karde_i karde_, babay› baba biliyoruz ve dolay›s›yla, insan kisvesi alt›nda ya_ayan her fert de bu dü_ünce içindedir. O sap›klar ba_ka bir _ekilde...

Þimdi, Say›n Þevket Kazan ç›kmal›, ben bu sözü o kastedilen anlamda söylemedim; e¤er öyle anla_›l›yorsa, ben, Alevî kitlesinden özür diliyorum demesi laz›m ve özür dilemesi laz›m.

NEZ‹R BÜYÜKCENG‹Z (Konya) ñ Sen onun avukat› m›s›n?!

BAÞKAN ñ Lütfen efendim... Bir dakika... Rica ediyorum...

Aksi takdirde, bu _ekilde bir özür dilenmezse, Alevîlerin gelene¤inde böyle bir mumsöndü yok. Bu sözü söyleyenlerle, bu sözü bu manaya çekenlerin geleneklerinde mumsöndü oldu¤u inanc›na, sonucuna var›r›m. O bak›mdan, rica ediyorum...

TEMEL KARAMOLLAO/LU (S›vas) ñ Say›n Bakan konu_acak Say›n Ba_kan.

BAÞKAN ñ Konu_acaksa, o zaman, hay hay efendim ve özellikle rica ediyorum, insanlar›m›z› böyle yapay gündemler olu_turarak birbirleriyle kavga etme zorunlulu¤unda b›rakmayal›m.

OYA ARASLI (‹çel) ñ Say›n Ba_kan, gündemd›_› konu_ma m› bu; yoksa, grup ad›na m› konu_uyorsunuz?!

AL‹ D‹NÇER (Ankara) ñ Say›n Ba_kan, savunmas›n› yapt›¤› ö¤retmeni nas›l savundu¤unu da anlats›n Say›n Þevket Kazan!..

BAÞKAN ñ Efendim, neyse, _imdi gündemd›_› konu_maya arkada_›m›z cevap verecek.

Gündemd›_› konu_maya cevap vermek üzere, buyurun Say›n Bakan. (RP s›ralar›ndan alk›_lar)

DEVLET BAKANI LÜTFÜ ESENGÜN (Erzurum) ñ Say›n Ba_kan, muhterem arkada_lar; hepinizi hürmetle selaml›yorum.

Biraz önce gündemd›_› konu_ma yapan Say›n Karaytu¤'un konu_mas›n› k›smen gönül rahatl›¤›yla k›smen de üzülerek izledim, dinledim. Gerçekten, Türkiye Büyük Millet Meclisinde, kamuoyunda, toplumda, sokakta, her tarafta, her mekân ve zamanda bar›_a, sükûna, sulh ve karde_li¤e ihtiyac›m›z var; dün vard›, bugün var, yar›n yine olacak. Þu memlekette ya_ayan insanlar olarak ve özellikle de milletimizi temsilen Türkiye Büyük Millet Meclisinde görev yapan milletvekilleri olarak topluma örnek olmak zorunday›z, öncelikle sulh ve sükûnu, bar›_ ve karde_li¤i Meclis çat›s› alt›nda tahakkuk ettirmemiz, kamuoyunda da tahakkuku için yard›mc› olmam›z, destek olmam›z laz›m; birinci görevimiz budur kanaatindeyim.

Say›n Karaytu¤, Adalet Bakan›m›z hakk›nda, maalesef, yak›_›ks›z sözler sarf etti. Say›n Þevket Kazan, bugün, Yüce Meclisten güvenoyu alm›_ Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinin bir Adalet Bakan›d›r; tenkit edilebilir, icraat› veya konu_malar› veya yapt›klar› hakk›nda her _ey söylenebilir; ama, bir bakana söylenecek sözün de bir terbiye s›n›r› çerçevesi içerisinde olmas› laz›m. Bu bak›mdan, Say›n Karaytu¤'un, gerek Þevket Kazan hakk›nda gerek Partimiz hakk›nda sarf etti¤i sözleri k›n›yorum, kabul edemiyorum ve kendi sözüyle kendisine cevap vermek zorunda kal›yorum; edep yahu!.. (RP s›ralar›ndan “Bravo” sesleri, alk›_lar)

AL‹ O/UZ (‹stanbul) ñ Edebe davet edenin daha edepli olmas› laz›m...

DEVLET BAKANI LÜTFÜ ESENGÜN (Devamla) ñ Say›n milletvekilleri, Say›n Kazan'›n gündemd›_› konu_maya konu olan veya bir süreden beri medyada sürekli suiistimal edilen, demagojisi yap›lan sözü söyledi¤i iddia edilen yer, 10 Þubat 1997 Cumartesi günü Refah Partisinin Kocaeli ‹l Divan Toplant›s›d›r. Buras›, parti içi bir toplant›d›r; ama, bütün partililere aç›kt›r. Konu_man›n yap›ld›¤› salonda Refah Partisine gönül veren, Refah Partisine oy veren, Refah Partisi te_kilat›nda görev alan Alevî karde_lerimiz de vard›r. Hiçbir ak›ll› insan›n, b›rak›n siyasetçiyi bir tarafa, kar_›s›nda çok çe_itli zihniyete mensup insanlar›n bulundu¤u bir ortamda, hiçbir sebep yokken, kalk›p da, Alevî insanlara, Alevî vatanda_lara, Alevî karde_lerimize hakaret kast›yla bir söz söylemesi mümkün de¤ildir. Bunu aklen de izah etmek mümkün de¤il... (CHP s›ralar›ndan gürültüler)

NEZ‹R BÜYÜKCENG‹Z (Konya) ñ Ak›ll› de¤il...

BAÞKAN ñ Bir dakika efendim... Rica ediyorum...

DEVLET BAKANI LÜTFÜ ESENGÜN (Devamla) ñ ...ama, sonradan ne yap›ld›?

Say›n milletvekilleri, bak›n›z, Say›n Adalet Bakan›m›z›n bu konuda Anadolu Ajans›na yapt›¤› aç›klamalar var. Ben, isterdim ki, say›n konu_mac›, Say›n Bakan›n bu sözlerinden de bahsetsin, savunmas›n› da ortaya koysun, sonra de¤erlendirsin, sonra ele_tirsin.

MUSTAFA GÜVEN KARAHAN (Bal›kesir) ñ Televizyonda aç›klad›...

DEVLET BAKANI LÜTFÜ ESENGÜN (Devamla) ñ Say›n Þevket Kazan'›n aç›klamas›n› k›saca arz ediyorum. Ha, bugün huzurunuzda ben var›m; Say›n Kazan niye yok, onu da arz edeyim: Þu anda, Adalet Bakanl›¤›nda, Hâkimler ve Savc›lar Yüksek Kurulu toplant›s› var, Say›n Bakan, o toplant›ya ba_kanl›k etmekle me_gul...

EM‹N KARAA (Kütahya) ñ Mutlaka toplant› olur zaten...

DEVLET BAKANI LÜTFÜ ESENGÜN (Devamla) ñ ...ama, _unu arz edeyim; verilmi_ iki tane genseru önergesi var; biri biraz önce da¤›t›ld›, biri daha önce da¤›t›lm›_t›r, haftaya görü_ülecek, Adalet Bakan› ve Hükümet hakk›nda verilen gensorular. Say›n Þevket Kazan da, gerek bu iddialar gerekse gensoruda ileri sürülen iddialar kar_›s›nda gereken cevab› yine bu kürsüde verecektir.

BAÞKAN ñ Efendim, o, biraz önce verilen, gensoru de¤il, soru_turma önergesi Say›n Bakan; yanl›_ olmas›n.

DEVLET BAKANI LÜTFÜ ESENGÜN (Devamla) ñ Soru_turma önergesi; biri gensoru, di¤eri soru_turma önergesi.

AL‹ D‹NÇER (Ankara) ñ Say›n Ba_kan, kendi önergelerinin görü_üldü¤ü toplant›lara bile gelmedikleri için _a_›r›yorlar.

DEVLET BAKANI LÜTFÜ ESENGÜN (Devamla) ñ Netice itibariyle her ikisi de Yüce Meclis huzurunda görü_ülecektir.

Say›n milletvekilleri, bak›n›z, Anadolu Ajans› muhabirinin sorusuna kar_›l›k Say›n Kazan ne diyor: “Biliyorsunuz, Hükümeti protesto etmek için bir süreden beri, birtak›m ki_iler, birtak›m yerlerde toplan›yorlar, bir araya geliyorlar, ondan sonra, yakt›klar› mumlar› söndürüyorlar. Bu ki_ilerin Alevîlikle malevilikle alakas› oldu¤unu zannetmiyorum; olabilir de, olmayabilir de. Hiçbir zaman da, ben, bu davran›_a bir Alevîlik yak›_t›rmas› yapmad›m ve bunun çocukça bir hareket oldu¤unu söyledim. Mum söndürüyorlar, mum yak›yorlar, oyun oynuyorlar manas›na gelen bir deyimdir bu. Tabiî, bu ifade, bugüne kadar yap›lan saçmal›klar› âdeta vurgulayan bir ifadedir, ortaya koyan bir ifadedir. Þimdi, böyle olunca, tabiî, bundan rahats›z olanlar bu sözümü sapt›rmaya çal›_›yorlar. Hepsi bundan ibarettir.” Say›n Kazan'›n cevab›, beyan› bu. Sonra yap›lan bir aç›klamada Say›n Kazan'a isnat edilen söz yine yanl›_ aktar›lm›_t›r. Say›n Kazan “Alevîlere isnat edilen âdet” ibaresini kullanm›_t›r ve en güzel cevap da, yine, say›n konu_mac›ya olsun, bu konuyu demagoji haline getirmeye gayret eden birtak›m medyaya olsun, Cem Vakf› Avc›lar Þube Ba_kan› Alevî Dedesi Say›n H›d›r Bulut'tan gelmi_tir. Müsaade ederseniz, o cevab› da arz edip huzurunuzdan ayr›laca¤›m.

Bak›n›z, Cem Vakf› Ba¤c›lar Þube Ba_kan› Alevî Dedesi H›d›r Bulut ne diyor:

Söylemi_ oldu¤unuz sözü, sanki Alevîlere söylenmi_ gibi, medya taraf›ndan Alevî camias›n› k›_k›rtmak için baz› siyasî ideolojilerin de i_birli¤iyle olay› çarp›tmaktad›rlar.

Biz, Alevîler olarak, sizin bu sözünüzün bize kar_› söylenmi_ oldu¤una inanm›yoruz. Baz› muhalefet partileri de, s›rf menfaatlar› do¤rultusunda hareket etmektedirler; ama, inan›yoruz ki, etle t›rnak olmu_ bu insanlar, bu oyunlara hiçbir zaman gelmeyeceklerdir.” (RP s›ralar›ndan alk›_lar)

N‹HAT MATKAP (Hatay) ñ O söyledi¤iniz adam bir sahtekâr.

DEVLET BAKANI LÜTFÜ ESENGÜN (Devamla) ñ Aziz karde_lerim, biz bu topraklar›n insan›y›z; Sünnîsiyle, Alevîsiyle, Türküyle, Kürtüyle _u memlekette, _u mübarek topraklarda ya_amaya mecbur olan, mahkûm olan 65 milyon insan›z...

AL‹ D‹NÇER (Ankara) ñ Say›n Bakan, niye mahkûmuz; yani, siz ‹ran'da ya_ayamad›k, Türkiye'de ya_amaya mahkûmuz diye üzülüyor musunuz?!

DEVLET BAKANI LÜTFÜ ESENGÜN (Devamla) ñ Bize karde_lik yak›_›r, bize birlik beraberlik yak›_›r. S›rf siyasî mülahazalarla, Hükümeti dü_ürece¤iz diye, Hükümet aleyhinde birtak›m senaryolar üretece¤iz diye, kimse Alevî karde_lerimizi k›_k›rtmaya kalk›_mas›n.

N‹HAT MATKAP (Hatay) ñ O i_i ancak siz yapars›n›z.

DEVLET BAKANI LÜTFÜ ESENGÜN (Devamla) ñ Sonunda zarar› kendileri görür. Biz, Alevî karde_lerimizden en fazla oyu alm›_ bir partiyiz. Bundan sonra da yine Alevî karde_lerimizin, Alevî kesimin reyleri giderek Refah Partisinde toplanacakt›r. (DSP s›ralar›ndan “icraatlar›n›z meydanda” sesleri, gürültüler)

AYHAN FIRAT (Malatya) ñ Size oy vermezler.

DEVLET BAKANI LÜTFÜ ESENGÜN (Devamla) ñ Say›n Karaytu¤, say›n sosyal demokrat partiler zaman içerisinde, uzun süre içerisinde ald›klar› oyun hakk›n› nas›l veremediyse, bütün Alevî oylar Refah Partisinde toplanacakt›r.

AYHAN FIRAT (Malatya) ñ Say›n Bakan, Say›n Ba_kan da reyini verecek mi?!

HAL‹L C‹N (‹çel) ñ Siz Müslümanlar›n oylar›n›n hakk›n› nas›l vereceksiniz?!

DEVLET BAKANI LÜTFÜ ESENGÜN (Devamla) ñ Bir dahaki seçimde bunu hep birlikte görece¤iz... (DSP ve CHP s›ralar›ndan gürültüler)

BAÞKAN ñ Müdahale etmeyelim arkada_lar...

AL‹ D‹NÇER (Ankara) ñ Say›n Ba_kan, bir Alevî olarak, gelecek seçimlerde siz de mi Refaha oy vereceksiniz?

BAÞKAN ñ Efendim, Alevî vatanda_lar oyunu kime verece¤ini bilir, kimse buna sahip ç›kmas›n... En bilinçli kitle, o kitle; yani, ben öyle biliyorum.

AL‹ D‹NÇER (Ankara) ñ Yani, Refaha oy vermeyecek misiniz?

BAÞKAN ñ Efendim, rica ediyorum...

Buyurun Say›n Bakan, bitirin.

OYA ARASLI (‹çel) ñ Say›n Ba_kan, lütfen, konuyla ilgili konu_sun... (Gürültüler)

BAÞKAN ñ Arkada_lar rica ediyorum... Bir dakika efendim, arkada_›m›z konu_mas›n› bitirsin...

N‹HAT MATKAP (Hatay) ñ Say›n Ba_kan, arkada_ Hükümet ad›na m› konu_uyor yoksa Refah ad›na m› söz verdiniz, onu anlamak istiyorum...

BAÞKAN ñ Efendim, elbette ki kendi partilerini koruyacak...

DEVLET BAKANI LÜTFÜ ESENGÜN (Devamla) ñ Say›n milletvekilleri, ben...

OYA ARASLI (‹çel) ñ Kimin kime oy verece¤i bu konuyla ilgili de¤il. Cevap versinler, sadece onunla yetinsinler...

ALGAN HACALO/LU (‹stanbul) ñ Arkada_›m›z bakan olarak m› yoksa Refah ad›na m› konu_uyor?

BAÞKAN ñ Efendim, hem bakan hem de Refah Partisinin bir üyesi.

OYA ARASLI (‹çel) ñ Lütfen, konu üzerinde konu_sun...

BAÞKAN ñ Buyurun efendim.

DEVLET BAKANI LÜTFÜ ESENGÜN (Devamla) ñ Say›n Ba_kan›m, sussunlar ki söyleyeyim...

BAÞKAN ñ Tamam efendim, siz devam edin.

N‹HAT MATKAP (Hatay) ñ Hükümet ad›na konu_un Say›n Bakan...

DEVLET BAKANI LÜTFÜ ESENGÜN (Devamla) ñ O mu konu_acak ben mi konu_aca¤›m...

BAÞKAN ñ Hay›r, kimse konu_muyor. Buyurun siz... Rica ediyorum buyurun... (Gürültüler)

DEVLET BAKANI LÜTFÜ ESENGÜN (Devamla) ñ Say›n milletvekilleri, ben Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinin bir bakan›y›m; ama, ayn› zamanda Refah Partiliyim. Say›n konu_mac›n›n, Refah Partisine yönelik sald›r›lar›na da tabiî ki cevap vermek mecburiyetindeyim ve Hükümetimizin ve Refah Partisinin ülkemizde karde_li¤i temin için yapt›¤› faaliyetleri de tabiî ki dile getirmek mecburiyetindeyim.

N‹HAT MATKAP (Hatay) ñ Efendim, Refah Partisinin Grup Ba_kanvekili gibi cevap veriyor, halen bakan oldu¤una al›_amad›.

DEVLET BAKANI LÜTFÜ ESENGÜN (Devamla) ñ Say›n Meclis Ba_kanvekilimizin bana söz verirken söyledi¤i sözlere gönülden kat›l›yorum; hiç kimse Türkiye'de siyaseti gerdirmesin, gerginli¤e, çat›_maya ihtiyaç yoktur, lüzum yoktur. Bugün, her _eyden önce bar›_ ve karde_li¤e ihtiyac›m›z vard›r.

Hepinizi sayg›yla selaml›yorum, hürmetlerimi arz ediyorum. (RP s›ralar›ndan alk›_lar, DSP s›ralar›ndan alk›_lar [!])

N‹HAT MATKAP (Hatay) ñ Gerdiren sizsiniz...

BAÞKAN ñ Te_ekkür ederim Say›n Bakan.

Asl›nda, Türkiye'de, havay› gerdirmemesi gereken, ba_ta, iktidard›r. (DSP s›ralar›ndan “Bravo” sesleri, alk›_lar; RP s›ralar›ndan gürültüler)

Bir dakika arkada_lar... Bir dakika...

AL‹ O/UZ (‹stanbul) ñ Say›n Ba_kan, yani...

BAÞKAN ñ Bir dakika, Say›n O¤uz; iki cümle de ben söyleyeyim can›m.

Anayasal düzeni koruma ve kollama görevi de hükümetindir; ama, hükümetin bakanlar› ya anayasal düzeni koruyacaklar ya bunun kar_›s›ndaki düzeni koruyacaklar. E¤er her ikisini korumaya kalkarlarsa bunun ad› “glu glu” dans› olur. (DSP s›ralar›ndan alk›_lar, RP s›ralar›ndan gürültüler)

Baz› vatanda_lar bana soruyorlar “bu, glu glu dans› nedir” diyorlar; vallahi, Say›n Ba_bakana soray›m dedim; ama, ba_ka zaman sorar›m kendisine.

AYHAN FIRAT (Malatya) ñ Say›n Ba_kan, son sözünüzü söyleyin.

BAÞKAN ñ Tamam, ba_ka bir _ey yok efendim.

AL‹ RIZA BODUR (‹zmir) ñ Süreniz bitti efendim; kendi kendinize gündemd›_› söz veriyorsunuz.

BAÞKAN ñ Peki efendim, tamam; mesele bitmi_tir.

Ben, yine, demin söyledi¤im gibi, rica ediyorum, Say›n Kazan, bu son aç›klamas›yla ilgili, ç›ks›n, aç›kça desin; yani, Alevîlerin böyle bir gelene¤i yoktur... Yani, arkada_›m kanal›yla aç›klama yapt›¤› için... Çünkü, bu i_in de bitmesi laz›m.

ZEK‹ ÇAKIRO/LU (Mu¤la) ñ Say›n Ba_kan, siz, beyan›n›zda, Say›n Kazan için “de¤erli arkada_›m” deyimini kulland›n›z.

Þ‹NAS‹ YAVUZ (Erzurum) ñ Senden mi izin alacak?!

ZEK‹ ÇAKIRO/LU (Mu¤la) ñ Baz› gerekçeler aç›klad›ktan sonra, Say›n Kazan'›n...

BAÞKAN ñ Siz Say›n Kazan'›n avukat› m›s›n›z?!. Oturur musunuz yerinize!.. Lütfen, oturur musunuz yerinize!.. (CHP s›ralar›ndan gürültüler, RP s›ralar›ndan alk›_lar)

ZEK‹ ÇAKIRO/LU (Mu¤la) ñ Say›n Ba_kan, sözümü bitireyim...

BAÞKAN ñ Hay›r efendim... Oturun!.. Ben ne dedi¤imi gayet iyi biliyorum. Lütfen, oturur musunuz!..

ZEK‹ ÇAKIRO/LU (Mu¤la) ñ Say›n Ba_kan...

BAÞKAN ñ Hay›r!.. Oturur musunuz!.. Söz vermedim.

Gündemd›_› konu_malar ve cevaplar› bitmi_tir.

Efendim, Türkiye Büyük Millet Meclisi Ba_kanl›¤›n›n bir tezkeresi vard›r; okutup, bilgilerinize sunaca¤›m.

B)TEZKERELER VE ÖNERGELER

1. óGürcistan Parlamentosu Türkiye Dostluk Grubu Ba_kan›n›n vaki davetine icabet edecek Parlamento heyetine ili_kin Ba_kanl›k tezkeresi (3/686)

Gürcistan Parlamentosu Türkiye Dostluk Grubu Ba_kan›n›n vaki davetine istinaden, Türkiye Büyük Millet Meclisini temsilen 6 ki_ilik bir Parlamento Heyetinin, 27 Þubat-4 Mart 1997 tarihlerinde söz konusu davete icabet etmesi, Türkiye Büyük Millet Meclisinin D›_ ‹li_kilerinin Düzenlenmesi Hakk›ndaki 3620 say›l› Kanunun 6 nc› maddesi uyar›nca, Genel Kurulun 6.2.1997 tarih ve 56 nc› Birle_iminde kabul edilmi_tir.

Ad› geçen Kanunun 2 nci maddesi uyar›nca, Heyetimizi olu_turmak üzere siyasî parti gruplar›nca bildirilen üyelerimizin isimleri Genel Kurulun bilgilerine sunulur.

Doç.Dr. Mustafa Kalemli

Türkiye Büyük Millet Meclisi

Ba_kan›

Ahmet ‹yimaya (Amasya)

Süleyman Hatino¤lu (Artvin)

‹smail Co_ar (Çank›r›)

Mehmet S›lay (Hatay)

Fikret Uzunhasan (Mu¤la)

Ali Haydar Þahin (Çorum)

BAÞKAN ñ Bilgilerinize sunulmu_tur.

Sözlü soru önergesinin geri al›nmas›na dair bir önerge vard›r; okutuyorum:

2. ó‹zmir Milletvekili Metin Öneyíin, (6/140) esas numaral› sözlü sorusunu geri ald›¤›na ili_kin önergesi (4/138)

Gündemin 190 ›nc› s›ras›nda yer alan (6/410) esas numaral› sözlü soru önergeme yaz›l› olarak cevap geldi¤inden, sözlü soru önergemi geri al›yorum.

Gere¤ini sayg›lar›mla arz ederim. 17.2.1997

Metin Öney

‹zmir

BAÞKAN ñ Sözlü soru önergesi geri verilmi_tir.

Kanun teklifinin geri al›nmas›na dair bir önerge vard›r; okutuyorum:

3. ó(2/432) esas numaral› kanun teklifinin geri al›nd›¤›na ili_kin Hatay Milletvekili Ali Uyar ve arkada_lar›n›n önergesi (4/139)

DYP Grup Ba_kanl›¤›ndan 2.8.1996 tarih ve (1/241) say›yla ç›k›_ yap›l›p Türkiye Büyük Millet Meclisi Ba_kanl›¤›ndan 28.8.1996 tarih ve (2/432) say›yla Millî E¤itim Komisyonuna havale edilen “Yüksekö¤retim Kanununda De¤i_iklik Yap›lmas›na Dair Kanun Teklifinden” imzam›z› geri çekiyoruz.

Gere¤ini arz ederiz.

Sayg›lar›m›zla.

1. Ali Uyar (Hatay)

2. Hasan Tekin Enerem (‹stanbul)

3. Mahmut Y›lba_ (Van)

4. Hac› Filiz (K›r›kkale)

5. Þamil Ayr›m (I¤d›r)

6. Ali R›za Gönül (Ayd›n)

7. M. Sabri Güner (Kars)

8. Mahmut Duyan (Mardin)

9. Ahmet ‹yimaya (Amasya)

10. Cemil Erhan (A¤r›)

11. Nuri Yabuz (Afyon)

12. Turhan Güven (‹çel)

13. Halil Y›ld›z (Isparta)

BAÞKAN ñ Millî E¤itim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonunda bulunan (2/432) esas numaral› kanun teklifi geri verilmi_tir.

Böylelikle, bu kanun teklifinde imza kalmam›_t›r.

Kamu personelinin ücret rejimi ile yanl›_ ve adaletsiz politikalar izledikleri iddias›yla Bakanlar Kurulu üyeleri hakk›nda verilmi_ olan (11/9) esas numaral› gensoru önergesinin geri al›nmas›na dair bir önerge vard›r; okutuyorum:

4.óSamsun Milletvekili Biltekin Özdemir ve 24 arkada_›n›n, (11/9) esas numaral› gensoru önergesini geri ald›klar›na ili_kin önergesi (4/140)

Grubumuza mensup üyelerce verilen (11/9) esas numaral› gensoru önergemizi, di¤er siyasî parti gruplar›n›n, DSP ve CHP Gruplar›nca verilen, mahiyetleri ayr› olan gensoru önergeleriyle birlikte ve ayn› gün görü_me istemelerinden dolay› ve baz› de¤i_iklikler yapmak üzere geri çekiyoruz.

Gere¤ini arz ederiz.

Sayg›lar›m›zla.

1. Biltekin Özdemir (Samsun)

2. Ya_ar Okuyan (Yalova)

3. ‹smail Safa Giray (Bal›kesir)

4. Hüsnü S›val›o¤lu (Bal›kesir)

5. H.Avni Kabao¤lu (Rize)

6. ‹. Kaya Erdem (‹zmir)

7. ‹lker Tuncay (Ankara)

8. Rasim Zaimo¤lu (Giresun)

9. Esat Bütün (Kahramanmara_)

10. Edip Safder Gaydal› (Bitlis)

11. Lale Aytaman (Mu¤la)

12. Mehmet Cavit Kavak (‹stanbul)

13. Cemal Özbilen (K›rklareli)

14. ‹brahim Çebi (Trabzon)

15. Rü_tü Kâz›m Yücelen (‹çel)

16. Yusuf Ekinci (Burdur)

17. ‹brahim Gürdal (Antalya)

18. Ersin Tarano¤lu (Sakarya)

19. Mustafa Rü_tü Ta_ar (Gaziantep)

20. Muzaffer Arslan (Diyarbak›r)

21. Sami Küçükba_kan (Antalya)

22. Burhan Kara (Giresun)

23. Nejat Arseven (Ankara)

24. Recep M›zrak (K›r›kkale)

BAÞKAN ñ Yeterli imza kalmad›¤› için, gensoru önergesi i_lemden kald›r›lm›_t›r.

Do¤al afetlerde meydana gelen can ve mal kayb›n› en aza indirmek için al›nmas› gereken tedbirlerin belirlenmesi amac›yla kurulan, (10/58) esas numaral› Meclis Ara_t›rma Komisyonu Geçici Ba_kanl›¤›n›n, ba_kan, ba_kanvekili, sözcü ve kâtip seçimine dair bir tezkeresi vard›r; okutuyorum:

5.ó(10/58) esas numaral› Meclis Ara_t›rmas› Komisyonu Geçici Ba_kanl›¤›n›n, Komisyonun ba_kan, ba_kanvekili, sözcü ve kâtip üye seçimini yapt›¤›na ili_kin tezkeresi (3/687)

20.2.1997

Komisyonumuz, ba_kan, ba_kanvekili, sözcü ve kâtip üyelerini seçmek üzere 20.2.1997 Per_embe günü saat 11.00'de 172 No'lu ara_t›rma komisyonu salonunda 9 üyeyle toplanm›_ ve a_a¤›da isimleri yaz›l› say›n üyeler belirtilen görevlere seçilmi_lerdir.

Ali R›za Bodur

‹zmir

Komisyon Geçici Ba_kan›

Ad› ve Soyad›: Seçim Bölgesi: Ald›¤› Oy:

Ba_kan : Atilla Mutman (‹zmir) 6

Ba_kanvekili : Osman Hazer (Afyon) 9

Sözcü : Ali R›za Bodur (‹zmir) 9

Kâtip : ‹smail Y›lmaz (‹zmir) 9

BAÞKAN ñ Bilgilerinize sunulmu_tur.

Yasad›_› örgütlerin devletle olan ba¤lant›lar› ile Susurluk'ta meydana gelen kaza olay›n›n ve arkas›ndaki ili_kilerin ayd›nl›¤a kavu_turulmas› amac›yla kurulan (10/89, 110, 124, 125, 126) esas numaral› Meclis Ara_t›rmas› Komiyonu Ba_kanl›¤›n›n, Komisyonun çal›_ma süresinin uzat›lmas›na dair bir tezkeresi vard›r, okutuyorum:

6. ó(10/89, 110, 124, 125, 126) esas numaral› Meclis Ara_t›rmas› Komisyonu Ba_kanl›¤›n›n Komisyonun çal›_ma süresinin uzat›lmas›na ili_kin tezkeresi (3/688)

17.02.1997

Komisyonumuz, 17.02.1997 tarihli toplant›s›nda, çal›_ma süresinin planlanan çal›_ma program›na yetmeyece¤ini dikkate alarak, yeni bir çal›_ma süresi verilmesi için talepte bulunmaya karar vermi_tir.

Söz konusu karar ve ‹çtüzü¤ün 105 inci maddesi uyar›nca, Komisyonumuzun çal›_ma süresinin bitimi tarihinden geçerli olmak üzere, son 1 ayl›k çal›_ma süresi verilmesi hususunda gere¤ini arz ederim.

Mehmet Elkatm›_

Nev_ehir

Komisyon Ba_kan›

BAÞKAN ñ Say›n milletvekilleri, bu Komisyon, daha önce 3 ay süre kullanm›_t›r. ‹çtüzü¤ün 105 inci maddesi, ara_t›rmas›n› 3 ay içerisinde bitiremeyen komisyona 1 ayl›k süre verilece¤i hükmünü içermektedir.

Bu nedenle, Komisyonun süre talebi bilgilerinize sunulmu_tur.

Zorunlu tasarruf kesintilerinin de¤erlendirilmesi konusunda kurulan (10/17) esas numaral› Meclis Ara_t›rmas› Komisyonu Ba_kanl›¤›n›n, Komisyonun çal›_ma süresinin uzat›lmas›na ili_kin bir tezkeresi vard›r, okutuyorum:

7. ó(10/17) esas numaral› Meclis Ara_t›rmas› Komisyonu Ba_kanl›¤›n›n, Komisyonun çal›_ma süresinin uzat›lmas›na ili_kin tezkeresi (3/689)

18.02.1997

Komisyonumuz, çal›_ma süresinin, planlanan çal›_ma program›na yetmeyece¤ini dikkate alarak, yeni bir çal›_ma süresi verilmesi için talepte bulunmaya karar vermi_tir.

Söz konusu karar ve ‹çtüzü¤ün 105 inci maddesi uyar›nca, Komisyonun çal›_ma süresinin bitimi tarihinden geçerli olmak üzere, 1 ayl›k yeni çal›_ma süresi verilmesi hususunda gere¤ini arz ederim.

‹smet Attila

Afyon

Komisyon Ba_kan›

BAÞKAN ñ Say›n milletvekilleri, bu Komisyon da daha önce 3 ay süre kullanm›_. ‹çtüzü¤ün 105 inci maddesi, ara_t›rmas›n› 3 ay içerisinde bitiremeyen komisyona 1 ayl›k süre verilece¤i hükmünü ihtiva etti¤inden, bu 1 ayl›k süre de bilgilerinize sunulmu_tur.

Say›n milletvekilleri, Meclis ara_t›rma önergeleri vard›r; ancak, bu ara_t›rma önergeleri uzun oldu¤u için, arkada_›m›z›n oturarak okumas›n› oylar›n›za sunuyorum: Kabul edenler... Etmeyenler... Kabul edilmi_tir.

Buyurun okuyun efendim.

C) GENSORU, GENEL GÖRÜÞME, MECL‹S SORUÞTURMASI VE MECL‹S ARAÞTIRMASI ÖNERGELER‹

1.ó‹stanbul Milletvekili Mehmet Sevigen ve 42 arkada_›n›n, TPAO adl› petrol tankerinde meydana gelen yang›n facias›n›n nedenleri ile itfaiye te_kilat›n›n sorunlar›n›n ara_t›r›larak al›nmas› gereken tedbirlerin belirlenmesi amac›yla Meclis ara_t›rmas› aç›lmas›na ili_kin önergesi (10/163)

Tuzla'daki Gemi Yan Sanayii AÞ. (GEMSAN) tersanesinde bak›mda bulunan TPAO tankerinde 13 Þubat 1997 tarihinde meydana gelen patlama, büyük bir yang›na ve 3'ü a¤›r olmak üzere 26 ki_inin yaralanmas›na neden olmu_tur.

Türkiye'deki en büyük tanker oldu¤u bildirilen tankerin, 6 Þubat 1997 tarihinde temizlik ve bak›m için Tuzla'daki tersaneye çekildi¤i anla_›lm›_t›r.

Facian›n gerçek nedeni tam olarak ayd›nlanm›_ de¤ildir. Yang›n›n gaz s›k›_mas›ndan ç›kt›¤› söylenmektedir.

Yanan tankerin sahibi (D‹TAÞ) Deniz ‹_etmeleri Türk Anonim Þirketidir.

Bir ortak kurulu_ olan D‹TAÞ'›n kamu hisselerinin özelle_tirilmek üzere Özelle_tirme ‹daresi Ba_kanl›¤›na devredildi¤i; ancak, i_lemlerde herhangi bir sa¤l›kl› geli_me olmad›¤› iddia edilmektedir.

Petrol-‹_ Sendikas›, yang›n› “kaza de¤il, ihmal ve cinayet” olarak nitelemekte; tankerin çekildi¤i tersanenin bak›m yapacak kapasiteye sahip olmad›¤›n›, yang›n›n ç›kmas›n›n kaç›n›lmaz oldu¤unu bildirmektedir.

Ayr›ca, liman ve tersanelerin sadece kâr amac›yla çal›_t›r›larak özelle_tirilmeye yönelinmesinin de ne kadar sak›ncal› oldu¤u vurgulanmaktad›r.

Tuzla'daki GEMSAN tersanesinin Maliye Bakanl›¤› Millî Emlak Genel Müdürlü¤ü ile geçerli ve hukuka uygun kira sözle_mesi olup olmad›¤› da belli de¤ildir.

D‹TAÞ'›n, Türkiye'nin en büyük tankerinin bak›m, onar›m ve temizli¤ini, teknik donan›m›, kapasitesi ve personeli yetersiz olan GEMSAN 'a vermesinde, Hükümet orta¤› bir siyasî parti mensubunun önemli rolü oldu¤u da iddia edilmektedir.

Tersanenin yang›n ve emniyet belgeleri ve yang›n halinde söndürme için en seri _ekilde faaliyete geçecek donan›m› olup olmad›¤› ve tankere yana_ma ordinosu verilmesi için “gazfri” raporu bulunup bulunmad›¤›, her ambar s›yr›ld›¤›nda (slaj temizli¤i yap›ld›¤›nda) yeniden gazfri (gasfree) raporunun tanzim edilip edilmedi¤i de ku_kuludur.

Tersanenin periyodik ve zorunlu denetimlerinin yap›lmad›¤› söylenmektedir.

Tankerin bir ar›za nedeniyle mi, yoksa periyodik bak›m için mi tersaneye al›nd›¤› da bilinmemektedir. En son havuzlama i_leminin ise ne zaman yap›ld›¤› söylenememektedir.

Tankerin, kendi otomatik yang›n söndürme sisteminin çal›_›p çal›_mad¤› da ku_kulu bir husustur.

Bak›m, onar›m ya da ar›za giderilmesi için GEMSAN'dan daha olanakl›, donan›ml› ve geli_mi_ olan Pendik Tersanesinin seçilmemi_ olmas›, yang›n›n boyutlar›n›n büyümesine ve bir faciaya dönü_mesine yol açm›_t›r.

Tersaneye çekilen geminin yak›t›n›n bo_alt›lmam›_ olmas›, havadan müdahale sisteminin bulunmay›_›, denizdeki yang›nlar›n karadakilerden fark›n›n kavranamam›_ olmas›, alevlerin üzerine köpük yerine su s›k›lmas›, tankerin aç›k denize çekilememi_ olmas›, ayr› ayr› yang›n› büyüten, faciay› art›ran nedenlerdir.

Tanker yang›n›, dünyan›n en büyük liman kentlerinden olan ‹stanbul'da deniz yang›nlar›n› söndürmede ne kadar ilkel ve deneyimsiz olundu¤unu da ortaya ç›karm›_t›r.

Kara itfaiyelerinin, yang›n söndürmek üzere tankere ihtiyats›zca, bilinçsizce ç›kar›lmalar› ise affedilir cinsten bir davran›_ de¤ildir.

Deniz Ticaret Odalar› Konsey Ba_kan›n›n sözlerinden, kazayla 12 ayr› bakanl›¤›n ilgili ve yetkili oldu¤u da anla_›lmaktad›r.

Bu tanker yang›n›n›n _imdilik can kayb›yla sonuçlanmam›_ olmas› bir tesadüftür.

Bu olaylar›n ileride de benzerlerinin ya_anmamas› için bu yang›n›n nedenlerinin ortaya konulmas›, itfaiye te_kilat›n›n sorunlar›n›n ve çözümlerinin tespiti, gemi yang›nlar›na etkin müdahale yollar›n›n bulunmas›, TPAO tankeri yang›n›nda sorumlular›n ortaya ç›kar›lmas› amac›yla bir çal›_ma yap›lmas›n›n gerekti¤ini ortaya koymaktad›r.

Bu nedenle, Anayasan›n 98 inci, ‹çtüzü¤ün 104 ve 105 inci maddeleri uyar›nca, tanker yang›n› ve facias› ile ilgili olarak bir Meclis ara_t›rmas› aç›lmas›n› sayg›lar›m›zla dileriz.

1. Mehmet Sevigen (‹stanbul)

2. Adnan Keskin (Denizli)

3. Oya Arasl› (‹çel)

4. E_ref Erdem (Ankara)

5. Birgen Kele_ (‹zmir)

6. Algan Hacalo¤lu (‹stanbul)

7. Önder Sav (Ankara)

8. Nihat Matkap (Hatay)

9. Nezir Büyükcengiz (Konya)

10. Ali Haydar Þahin (Çorum)

11. Ayd›n Güven Gürkan (‹zmir)

12. Ercan Karaka_ (‹stanbul)

13. Sabri Ergül (‹zmir)

14. Mahmut I_›k (S›vas)

15. Erdo¤an Yetenç (Manisa)

16. Fatih Atay (Ayd›n)

17. ‹. Önder K›rl› (Bal›kesir)

18. Altan Öymen (‹stanbul)

19. Þahin Ulusoy (Tokat)

20. Yahya Þim_ek (Bursa)

21. Mehmet Mo¤ultay (‹stanbul)

22. Erol Çevikçe (Adana)

23. ‹rfan Gürp›nar (K›rklareli)

24. Zeki Çak›ro¤lu (Mu¤la)

25. Ali Þahin (Kahramanmara_)

26. M. Seyfi Oktay (Ankara)

27. Fuat Çay (Hatay)

28. Ali R›za Bodur (‹zmir)

29. Metin Arifa¤ao¤lu (Artvin)

30. Ayhan F›rat (Malatya)

31. Yusuf Öztop (Antalya)

32. Ali Topuz (‹stanbul)

33. Haydar Oymak (Amasya)

34. Bekir Kumbul (Antalya)

35. Mustafa Y›ld›z (Erzincan)

36. Ahmet Güryüz Ketenci (‹stanbul)

37. Mustafa Kul (Erzincan)

38. Orhan Veli Y›ld›r›m (Tunceli)

39. Hikmet Çetin (Gaziantep)

40. Ali Dinçer (Ankara)

41. Celal Topkan (Ad›yaman)

42. Y›lmaz Ate_ (Ankara)

43. Ahmet Küçük (Çanakkale)

BAÞKAN ñ Bilgilerinize sunulmu_tur.

Önerge gündemde yerini alacak ve Meclis ara_t›rmas› aç›l›p aç›lmamas› konusundaki öngörü_meler, s›ras›nda yap›lacakt›r.

Ba_ka bir Meclis ara_t›rma önergesi vard›r; okutuyorum:

2. ó‹stanbul Milletvekili Emin Kul ve 27 arkada_›n›n, TPAO adl› petrol tankerinde meydana gelen yang›n facias›n›n nedenlerinin ara_t›r›larak al›nmas› gereken tedbirlerin belirlenmesi amac›yla Meclis ara_t›rmas› aç›lmas›na ili_kin önergesi (10/164)

D‹TAÞ Deniz ‹_letmecili¤i ve Tankercili¤i AÞ'ye ait 160.736 DWT'luk 308 metre boyunda 43 metre geni_li¤inde 1977 y›l›nda ‹talya Palermo'da in_a edilen; yani, 20 ya_›ndaki TPAO isimli geminin Tuzla-Ayd›nl› Liman›ndaki r›ht›m uzunlu¤u 55 metre olan “GEMSAN”tersanesine k›çtan kara ba¤l› iken 13 Þubat 1977 günü saat 17.30 civar›nda yanmaya ba_lamas› sonucu do¤an olay›n meydana getirdi¤i can ve mal kayb› ile çevre kirlenmesinin ola¤anüstü do¤urdu¤u zararlar yan›nda, olay›n çok yönlü bir ihmal, tedbirsizlik ve denetimsizlik unsurlar›n› içeren boyutlar›n›n bulundu¤u anla_›lmaktad›r.

Yang›n, fedakârane müdahalelerde bulunan çileke_ itfaiye personelinin a¤›r yaralanmas› ile do¤an çevre zarar›n›n boyutlar›n›n ileti_im araçlar›yla kamuya yans›yan yönü bak›m›ndan tam bir facia manzaras› arz etmektedir.

Özellikle, Çanakkale ve ‹stanbul Bo¤azlar› ile Marmara Bölgesini kapsayan Türk bo¤azlar bölgesinde geçmi_ y›llarda cereyan eden akaryak›t ta_›yan gemilerdeki yang›n olaylar›na ra¤men, gerekli önlemlerin al›nmam›_ olmas›, gelece¤e do¤ru faciaya dönü_ebilecek bu tür olaylar›n ya_anaca¤› hususundaki endi_eleri kesinle_tirmektedir.

Bo¤az geçi_leriyle ilgili olarak ülkemizde yürürlü¤e konulan “Bo¤azlar ve Marmara Bölgesi Deniz Trafik Ay›r›m› Hakk›ndaki Tüzük” hükümlerinin ihlalini tespit etmek, izlemek ve sonuçlar›n› yapt›r›ma tabi tutmak ile buna ra¤men, çatma, çat›_ma, karaya oturma gibi haller ve bu hallerden do¤acak yang›nlar dahil, mal ve can kayb›n›n önlenebilmesi bak›m›ndan gerek “radar kontrollü gemi trafik hizmet sisteminin” ve gerekse denizden yang›n söndürme ve çevre güvenli¤i yönlerinden sa¤lanmas› gerekli yang›n gemisi, kurtarma gemisi gibi çe_itli araç ve gereç ihtiyac›n›n tespit ve temini, hem çevrede ya_ayan 12 milyon insan›m›z›n güvenli¤i ve hem de ülkemizin bir yükümlülü¤ü olarak zorunludur.

TPAO gemisinde cereyan eden yang›n olay› ile arz edilen bu durum kar_›s›nda:

a) TPAO gemisi yang›n› yönünden ba_l›ca konular olarak;

Geminin kiralanmas›, sat›n al›nmas› ve D‹TAÞ taraf›ndan çal›_t›r›ld›¤› sürede yap›lan onar›mlar›n›n,

‹_çi sa¤l›¤›, i_ güvenli¤i ve onar›m-bak›m kapasitesi ve konumu bak›m›ndan GEMAK Tersanesinin yeterlili¤inin,

Geminin hangi maksatla ve hangi güvenlik önlemleri al›narak GEMAK Tersanesine al›nd›¤›n›n,

Yang›na müdahale eden kara ve deniz araçlar› ile personelin yeterlili¤inin,

Olayda yaralanan fedakâr itfaiye personelinin hangi teçhizata sahip olarak yang›na sevk edildi¤inin,

Geminin, yang›n söndürme ile ilgili kendi donan›mlar›n›n kullan›l›p kullan›lmad›¤›n›n,

Mevzuat aç›s›ndan, olay›n do¤mas› ile geli_mesi ve sonuçland›r›lmas› yönlerinden, yetki, görev, sorumluluk çat›_kanl›klar›yla yetersizliklerin bulunup bulunmad›¤›n›,

Olaya ili_kin bütün safhalar›n nedenleri ve bundan böyle al›nmas› gereken önlemlerin neler olmas› gerekti¤ini,

b) Bo¤azlar Bölgesindeki güvenli geçi_ ve do¤abilecek kazalar yönünden;

K›lavuzluk, romörkaj, can ve mal kurtar›lmas›yla çevre güvenli¤i konusunda al›nabilecek önlemlerin,

Radar kontrollü gemi trafik hizmeti sisteminin olu_turulmas›ndaki gecikme nedenleri ile bu konuda al›nabilecek önlemlerin,

K›y›lar›m›zda, denizlerimizde, limanlar›m›z ve tersanelerimizde do¤abilecek deniz kazalar› ve yang›nlar› ile ilgili olarak al›nabilecek önlemlerin.

Yüce Meclisçe yap›lacak bir ara_t›rmaya konu edilmesi için ara_t›rma komisyonu kurulmas›n›, Anayasan›n 98, ‹çtüzü¤ün 104 ve 105 inci maddeleri gere¤ince arz ve teklif ederiz.

1. Emin Kul (‹stanbul)

2. Abdullah Akarsu (Manisa)

3. ‹brahim Çebi (Trabzon)

4. Ya_ar Okuyan (Yalova)

5. Enis Sülün (Tekirda¤)

6. Nabi Poyraz (Ordu)

7. Ahmet Kabil (Rize)

8. Zeki Çakan (Bart›n)

9. Yusuf Ekinci (Burdur)

10. Mustafa Cumhur Ersümer (Çanakkale)

11. Murat Ba_esgio¤lu (Kastamonu)

12. Yusuf Pamuk (‹stanbul)

13. Recep M›zrak (K›r›kkale)

14. Halit Dumankaya (‹stanbul)

15. Metin Emiro¤lu (Malatya)

16. Lale Aytaman (Mu¤la)

17. Adil A_›r›m (I¤d›r)

18. Ya_ar Ery›lmaz (A¤r›)

19. Edip Safder Gaydal› (Bitlis)

20. ‹brahim Gürdal (Antalya)

21.ñ Eyüp A_›k (Trabzon)

22. Halil ‹brahim Özsoy (Afyon)

23. Ömer Erta_ (Mardin)

24. Avni Kabao¤lu (Rize)

25. Þadan Tuzcu (‹stanbul)

26. Rü_tü Kâz›m Yücelen (‹çel)

27. Levent M›st›ko¤lu (Hatay)

28. Ali Er (‹çel)

BAÞKAN ñ Bilgilerinize sunulmu_tur.

Önerge, gündemde yerini alacak ve Meclis ara_t›rmas› aç›l›p aç›lmamas› konusundaki öngörü_me, s›ras›nda yap›lacakt›r.

Meclis soru_turmas› önergesi vard›r.

Önerge bast›r›l›p üyelere da¤›t›lm›_t›r.

Meclis soru_turmas› önergesini okutuyorum:

3. ó‹zmir Milletvekili Metin Öney ve 60 arkada_›n›n, Anayasa, kanunlar ve cumhuriyetin temel ilkeleri ve gelenekleriyle ba¤da_mayan tutum ve davran›_lar›yla görevini kötüye kulland›¤› ve bu eylemin Türk Ceza Kanununun 240 ›nc› maddesine uydu¤u iddias›yla Adalet Bakan› Þevket Kazan hakk›nda Meclis soro_uturmas› aç›lmas›na ili_kin önergesi (9/11)

Göreve geldi¤i günden bu yana aç›klamalar› ve icraatlar›yla sürekli kamuoyunun gündeminde tart›_›lan bir isim olan Adalet Bakan› Þevket Kazan, demokratik hukuk devleti ilkelerine ayk›r› tutum ve davran›_lar›n› organize bir _ekilde sürdürmeye devam etmektedir.

Son olarak, 14 Þubat 1997 Pazar günü, silahl› çeteye yard›m ve halk› dü_manl›¤a tahrik suçlar›yla Devlet Güvenlik Mahkemesi taraf›ndan tutuklanarak Ankara Kapal› Cezaevine konulan Refah Partili Sincan eski Belediye Ba_kan› Bekir Y›ld›z'› cezaevinde ziyaret eden Þevket Kazan, mesai günü olmamas›n› ileri sürerek, Y›ld›z'›, Bakan s›fat›yla de¤il, partili s›fat›yla ziyaret etti¤ini söyleyebilmi_tir.

Ziyaret sonras›nda, kendi otomobiliyle cezaevine geldi¤ini ve ziyaretinin inasanî bir görevi yerine getirmek oldu¤unu aç›klayan Say›n Bakan, Partisinin Halkla ‹li_kiler Ba_kan› olarak, Partili bir arkada_›n› ziyaretinin Bakanl›k s›fat›n›n yerine getirilmesine engel bir taraf› olmad›¤› mazeretine s›¤›nm›_t›r.

Say›n Bakan, Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Adalet Bakan› olarak, Partisine yak›n tutuklular› cezaevlerinde ziyaret etmeyi sürdürerek, hem topluma hem de yarg›ya âdeta meydan okumu_, Susurluk olay›nda da oldu¤u gibi, soru_turmay› yürüten savc›lar›n, görev esnas›nda yerlerini de¤i_tirerek güç gösterisinde bulunmu_, adalete gölge dü_ürülmemesi hususunda her Bakan›n göstermesi gereken asgarî özeni dahi göstermeyerek, yarg› ba¤›ms›zl›¤›n› aç›kça zedeleyerek görevini suiistimal etmi_tir.

Bunun yan› s›ra, Terörle Mücadele Kanununun 16 nc› maddesi gere¤ince “Bu Kanun kapsam›na giren suçlardan mahkûm olan veya tutuklananlar›n aç›k görü_ yapamayacaklar›” hükmüne ra¤men, Say›n Bakan›n, sivil bir vatanda_ olarak bu ziyareti gerçekle_tirdi¤ini ifade etmesi de, aç›kça söz konusu yasay› ihlal etmektir. Kanunla normal vatanda_lara tan›nmayan bir hakk›n, Say›n Bakana tan›nmas› gibi bir ayr›cal›¤›n hukuk devleti ile ba¤da_mas› mümkün de¤ildir; Say›n Bakan›n tevil yollu savunmalar›, olay›, tav›rlar›n› ve iddialar›n› do¤rular mahiyettedir.

Yukar›da izah edilen gerekçeler ve tespitler sebebiyle, Anayasa, kanunlar ve Cumhuriyetin temel ilkeleri ve gelenekleriyle ba¤da_mayan tutum ve davran›_lar›yla görevini kötüye kullanan Adalet Bakan› Þevket Kazan hakk›nda, Türk Ceza Kanununun 240 ›nc› maddesi hükmünün uygulanmas› için, Anayasan›n 100 üncü maddesi gere¤ince, Meclis soru_turmas› aç›lmas›n› arz ve teklif ederiz.

Sayg›lar›m›zla. 18.2.1997

Metin Öney (‹zmir)

Agâh Oktay Güner (Ankara)

Süleyman Hatino¤lu (Artvin)

Ahmet Alkan (Konya)

Yusuf Selahattin Beyribey (Kars)

Ömer Erta_ (Mardin)

Þükrü Yürür (Ordu)

Yusuf Ekinci (Burdur)

Ya_ar Okuyan (Yalova)

Enis Sülün (Tekirda¤)

Ahmet Kabil (Rize)

Nabi Poyraz (Ordu)

Recep M›zrak (K›r›kkale)

Zeki Çakan (Bart›n)

Mustafa Cumhur Ersümer (Çanakkale)

Yusuf Pamuk (‹stanbul)

Murat Ba_esgio¤lu (Kastamonu)

Mehmet Salih Y›ld›r›m (Þ›rnak)

Lale Aytaman (Mu¤la)

Levent M›st