Dönem: 22           Yasama Yılı: 3

 

           T.B.M.M.  (S. Sayısı: 933)

 

Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı; Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı; Manisa Milletvekili Hasan Ören’in 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılması  Hakkında Kanun Teklifi; Yalova Milletvekili Şükrü Önder’in, Karayolları Trafik  Kanununda  Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi; Tekirdağ Milletvekili Tevfik Ziyaeddin Akbulut’un, Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi; İzmir Milletvekili Erdal Karademir ile 18 Milletvekilinin, 13.10.1983 Tarihli ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa Bir Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi ile Avrupa Birliği Uyum ve İçişleri  Komisyonları Raporları

(1/905, 1/347, 2/287, 2/330, 2/353, 2/507)

 

                             

Not: (1/905) esas no’lu Kanun Tasarısı; Adalet ve Avrupa Birliği Uyum ve Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabiî Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji ve İçişleri komisyonlarına, (2/507) esas no’lu Kanun Teklifi; Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler; Avrupa Birliği Uyum ile İçişleri Komisyonlarına havale edilmiştir.

 

 

T.C.

 

 

Başbakanlık

19.10.2004

 

Kanunlar ve Kararlar

 

 

Genel Müdürlüğü

 

 

Sayı : B.02.0.KKG.0.10/101-773/4849

 

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

İçişleri Bakanlığınca hazırlanan ve Başkanlığınıza arzı Bakanlar Kurulunca 10.9.2004 tarihinde kararlaştırılan “Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı” ile gerekçesi ilişikte gönderilmiştir.

Gereğini arz ederim.

                        Recep Tayyip Erdoğan

                                       Başbakan

GENEL GEREKÇE

Yaklaşık 20 yıldır yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda  ülkemizin şartları, günün ihtiyaçları, gelişen teknoloji, araç, sürücü ve personel sayısı ile uygulamada görülen eksiklik ve sorunlar dikkate alınarak çeşitli tarihlerde değişiklikler yapılmıştır.

Ancak, ülke şartları ve ihtiyaçların sürekli değişmesi, teknolojideki gelişmeler trafik olgusunu da değişime zorlamakta ve bu durum süreklilik arzetmektedir.

Bunun yanında, çağdaş standartlara ve Avrupa Birliği kriterlerine uygun bir kamu hizmetinin oluşturulması ve halkın yaşamının kolaylaştırılması amacıyla;

- Kamu hizmetlerinin sunulmasında ve kişilerin bu hizmetlere erişiminde bilgi teknolojilerinden azami ölçüde yararlanmak,

- e-dönüşüm çerçevesinde hizmetlerin sunumunda ve hizmetlere ulaşmada bilgi teknolojilerinin sağladığı araçları kullanmak,

- Kamu hizmetini, kamu kurum ve kuruluşlarının hizmet sunduğu kesimlerin ihtiyaç ve taleplerine dayalı olarak geliştirip kişilerin bir kamu hizmetini alabilmesi için ek maliyetlere katlanmasını önleyerek hayatlarını kolaylaştıran bir sonuç ortaya koymak,

bir zorunluluk haline gelmiştir.

Nitekim, Avrupa Birliği mevzuatına uyum sürecinde karşımıza çıkan en önemli konulardan biri de trafiktir. Avrupa Birliği trafik konusuna önem vermekte ve ülkemizin en önemli sorunlarından biri olan trafik konusunda hızlı ilerlemelerin sağlanmasını talep etmektedir. Bu konudaki Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Türkiye Ulusal Programı 24.7.2003 tarihli ve 25176 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.

Ulusal programa uymak ve Karayolları Trafik Kanununu Avrupa Birliği mevzuatına uyumlu hale getirmek, Kanunun uygulanmasında tespit edilen sorun ve eksiklikleri gidermek, trafik para cezalarının caydırıcılığını sağlamak ve ihtiyaç hissedilen yeni konularda düzenleme yapmak amacıyla 2918 sayılı Kanunda bazı değişiklikler yapılmaktadır. Getirilen yeni düzenlemeler ana hatları ile aşağıdaki şekildedir.

A) Ülkemiz mevzuatını Avrupa Birliği mevzuatına uyumlu hale getirmek amacıyla;

1- Motorlu araçlara ait bazı tanımlar değiştirilmiştir.

2- Bazı araçlarda hız sınırlayıcı cihaz bulundurulması ve kullanılması zorunluluğu getirilmiştir.

3- Sürücü belgelerine ilişkin 29 Temmuz 1991 tarih ve 91/439/EEC sayılı Avrupa Birliği Konsey direktifinin 2004 yılının 3 üncü çeyreğinde Karayolları Trafik Kanununa uyumlaştırılmasına dair ülkemizin taahhüdü çerçevesinde ilgili maddede değişiklik yapılarak sürücü belgeleri Avrupa Birliği mevzuatına uyumlu hale getirilmiş, sürücü belgelerinin sınıfları yeniden düzenlenmiş, özellikle (D) ve (E) sınıfı sürücü belgelerinde yaşanan uyumsuzluk giderilmiştir.

4- Kişilerin Anayasal temel hak ve özgürlükleri arasında olan seyahat özgürlüğü dikkate alınarak, monooküler (tek gözü gören) kişiler gibi sağlık sorunları bulunmasına rağmen sürücü belgesi alması mümkün olan kişilerin, Avrupa Birliği ülkelerinde olduğu gibi, bazı şart ve kısıtlamalar getirilerek sürücü belgelerine sahip olabilmelerine imkan sağlanmıştır.

5- Sürücülerin periyodik aralıklarla sağlık kontrolünden geçirilmeleri, ilk defa sürücü belgesi alan sürücülere 2 yıllık stajyer sürücü belgesi verilmesi düzenlemeleri getirilmiştir.

B) Kanunun uygulanmasında görülen aksaklık ve eksiklikleri gidermek amacıyla;

1- Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulunun Başbakanın veya kurul üyelerinden uygun göreceği bir bakanın başkanlığında yılda bir defa toplanması, ayrıca bu Kurula, Sanayi ve Ticaret Bakanı ve Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu Başkanının katılımı sağlanmaktadır.

2- Başbakanın başkanlığında 9 bakan, bir müsteşar, iki genel müdür ve Jandarma Genel Komutanından oluşan Karayolu Güvenliği Yüksek Kuruluna verilmiş olan fahri trafik müfettişlerinin görevlendirilmesi yetkisi, bu Kurulun toplanmasındaki güçlüklerden dolayı İçişleri Bakanının onayına bırakılmıştır.

3- Hurdaya ayrılan araçların ve tescil edilmemiş araçların trafiğe çıkışlarını önlemek amacıyla cezai müeyyide getirilmiştir.

4- Ülkemiz sınırları içerisinde yayın yapan ulusal, bölgesel, yerel radyo ve televizyon kuruluşlarının yayınlamak zorunda oldukları haftalık 30 dakikalık trafik eğitim programının 18.00-22.00 saatleri arasında yayınlanması zorunluluğu getirilmiştir.

C) Kanunda günün ihtiyaçlarına yer vermek amacıyla;

1- Jandarma Genel Komutanlığının kendi hizmetlerinde kullanmak üzere profesyonel sürücü ihtiyacının karşılanması maksadıyla, Jandarma Okullar Komutanlığında öğrenim gören subay, astsubay ve uzman jandarmalara sürücü belgesi verilebilmesi için düzenleme yapılmıştır.

2- Okul taşıtlarında görev alacak şoför ve sürücülerin deneyim sahibi olmaları zorunluluğu ve okul taşıtlarında emniyet kemeri bulundurma ve kullanma mecburiyeti getirilmiştir.

3- Gelişmiş ülkelerde maddi hasarlı trafik kazalarının değerlendirilmesi, trafik polisinin dışında kaza tarafları veya sigorta şirketine ait görevlilerce yerine getirilmektedir. Değişiklik ile maddi hasarlı trafik kazalarının değerlendirilmesinde Avrupa ülkelerindekine benzer düzenlemeler getirilmiştir.

4- Trafik para cezalarının takibi ve tahsili görevi, tamamen Maliye Bakanlığına bırakılmıştır. Trafik polisinin ceza yazma yetkisi sadece ceza tutanağı ile sınırlandırılmış, para cezası tahsil yetkisi kaldırılmıştır.

5- Tescil işlemlerinde kullanılan basılı kağıt ve plakaların serbest piyasa koşullarında bastırılabilmesi, en önemlisi de e-devlet kapsamında vatandaşlarımıza kolaylık sağlamak, iş, zaman ve para kaybını önlemek amacıyla, araç tescil ve sürücü belgeleri ile ilgili işlemlerin internet ortamında yapılabilmesi, gerektiğinde müracaatların web sayfasında yer alan formlardan çıktı alınıp doldurulmak suretiyle yapılabilmesi için düzenlemeler yapılmıştır.

6- 10.7.2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu mesleki yeterlilik eğitiminin geniş kapsamlı bir şekilde hazırlanması ve zorunlu olması konusunda münhasıran Ulaştırma Bakanlığına yetki, görev ve sorumluluk vermektedir. Bu nedenle ticari taşıt sürücülerinin mesleki yeterlilik eğitimi ve bu eğitimin sonunda alacakları belgelerin mükerrerliğinin ve söz konusu sürücülerin mağduriyetinin önlenmesi amacıyla 2918 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

7- Trafik şube veya bürolarında yürütülen işlemlerin çoğu, aracı kişiler tarafından yapılmaktadır. Hizmet sektörü haline gelen ve ücret karşılığında trafik işlemlerini yürüten bu kişilerin çalışma şekil ve şartlarını belirlemek ve disiplin altına almak amacıyla trafik müşavirliği uygulamasına başlanması amaçlanmıştır.

8- Karayolu taşımacılığının düzen ve disiplin altına alınmasında ağır taşıt şoförlerinin rolü son derece önemli olduğundan, taşımacılık sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin, çalıştırdıkları her 50 şoföre belirli periyotlarla meslek içi eğitim yaptırmak ve bu sürücülerin görevi başında işleten adına denetimlerini sağlamak amacıyla, bir uzman kişi istihdam etmeleri amaçlanmıştır.

D) Cezaların caydırıcılığını sağlamak amacıyla;

1- Karayolunda muayenesiz araç kullanımının önüne geçmek için muayenesi olmayan araçlara trafikten men cezası getirilmiştir.

2- Ülkemizde, kamyon, çekici ve otobüs türündeki ağır taşıt sürücülerinin kazaya karışma oranı, Avrupa ülkelerindekilere nazaran 3-4 kat daha fazladır. Bu kaza sebeplerinin başında; yorgun, dalgın ve uykusuz olarak araç kullanmanın yer aldığı görülmektedir. Kaza nedeni sayılan kusur oranına tatbik edilen cezanın miktarı oldukça düşük olduğundan ceza artırılmış ve hususi amaçla tescil edilmiş araç sürücüleri de bu kapsama alınmıştır.

3- Yetkisiz ve zorla otopark ücreti toplanmasının önüne geçilmesi amacıyla hafif hapis cezası öngörülmüş ve para ceza miktarı artırılmıştır.

MADDE GEREKÇELERİ

Madde 1.- Motorlu araçlara ait tanımlar, Avrupa Birliği mevzuatının yanı sıra, Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca yürürlüğe konulmuş olan Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliğine uyumlu hale getirilmiş, Kanuna eklenen ek 14 üncü maddeye istinaden trafik müşaviri tanımı ilave edilmiş, aynı zamanda Karayolları Trafik Kanununda ismi bulunan fakat tanımlanmamış olan anayol, dönel kavşak ve tırmanma şeritli karayolu tanımları ilave edilmiş, geçiş hakkı tanımı "ilk geçiş hakkı" olarak düzeltilerek anlam kargaşası engellenmiş, erişme kontrollü karayolu (otoyol) Kanundaki tanımı ile sadece "otoyol" anlamını taşıdığı "ekspresyol"un ise Karayolları Trafik Yönetmeliğindeki tanımındaki şekliyle kalması gerektiğinden tanımdan ekspres ibaresi çıkarılmış, "ayırıcı" tanımında değişiklik yapılarak, kesiksiz çift çizgi ile işaretleme yapılmak suretiyle yolun bölünmüş yol haline getirilebileceği düzenlenmiştir.

Madde 2.- Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulunun altı ayda bir toplanamaması sebebiyle Başbakanın veya kurul üyelerinden uygun göreceği bir bakanın başkanlığında yılda bir defa toplanması, ayrıca bu Kurula, Sanayi ve Ticaret Bakanı ve Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu Başkanının katılımı sağlanmıştır.

Ayrıca, Karayolu Trafik Güvenliği Kuruluna, Sivil Savunma Genel Müdürlüğü ve Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün bir temsilcisi ile Trafik Uygulama ve Denetleme Dairesi Başkanının katılımına imkan sağlanmıştır.

Madde 3.- Karayolları Genel Müdürlüğünce yürütülen yol yapım, bakım ve onarım sahalarında bazı sürücüler yapılan geçici işaretlemelere uymamakta, bu durum hem karayolları personelinin, hem sürücülerin can güvenliğini tehlikeye düşürmekte, aynı zamanda çalışmaları olumsuz yönde etkilemekte, özellikle yol çizgi çalışmalarında bütün uyarılara ve işaretlemelere rağmen henüz kurumamış yol çizgilerinin üzerine basılmakta, bu durum da çizgi ömrünü azalttığı gibi çirkin bir görünüm oluşmasına sebep olmaktadır. Bu tür olumsuzlukların asgariye indirilebilmesi için sadece yol yapım, bakım, onarım ve yol çizgi çalışması yapılan kesimlerde Kanunun 47 nci maddesinin (c) bendine aykırı davrananlar hakkında Karayolları Genel Müdürlüğünün yetki verdiği  görevlilere ceza tutanağı düzenleme yetkisi verilmiştir.

Madde 4.- İlk ve acil sağlık hizmetlerinin daha rasyonel ve etkin biçimde örgütlenmesi, ilk ve acil sağlık hizmet birimleri ve yataklı tedavi kurumları tarafından trafik kazazedelerine verilen hizmet bedellerinin günün koşullarına uygun olarak ilgili sigorta şirketlerinden daha rasyonel bir şekilde tahsil edilebilmesi için düzenleme yapılmıştır.

Madde 5.- Şahısların araçlarını ikametgahının veya işyerinin bulunduğu yerdeki tescil kuruluşuna tescil ettirme zorunluluğu getirilmiş ve tescil ettirmeden ve tescil plakası almadan karayoluna çıkaranlara cezai müeyyide getirilmiştir.

Madde 6.- Tescil ve trafik belgesiz ve tescil plakasız araç kullanımının önlenmesi için bu durumdaki araçlara trafikten men cezası getirilmiştir.

Madde 7.- Yetkili olmadığı halde araçlarda ayırım işaretlerini bulunduranlara, bu ihlallerinin önlenmesi için cezai müeyyide getirilmiştir.

Madde 8.- Avrupa Birliği mevzuatına uyum çalışmaları çerçevesinde, Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca yürürlüğe konulmuş olan mevzuata paralel olarak, hız sınırlayıcı cihaz bulundurulması ve kullanılması zorunluluğu getirilmiştir.

Madde 9.- Taşınması için başka bir yol bulunamayan ve bölünemeyen yükler için Karayolları Genel Müdürlüğünce "Özel Yük Taşıma İzin Belgesi" düzenlenmektedir. Verilen belge sadece karayolları bakım ağına dahil yolları kapsamakta, Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü veya Belediyelerin bakım ağında bulunan yollar üzerindeki geçitler, köprüler ve diğer yol elemanları Karayolları Genel Müdürlüğünce bilinmediğinden bu yollardaki taşımalarda sorunlar yaşanmaktadır. Bu nedenle "Özel Yük Taşıma İzin Belgesi"nin Karayolları Genel Müdürlüğünün bakım ağı dışındaki yollarda da bu tür taşıma yapılacak ise ilgili kurumlardan da alınması yönünde düzenleme yapılmıştır.

Madde 10.- Karayollarında araç kullanan ve muayene süresini geçirmiş iyi niyetli vatandaşlarımızın mağdur olmalarını engellemek ve ikaz etmek amacıyla, bu sürücülere araçlarını muayene ettirebilmeleri için 7 gün ek bir süre verilmiş, bu süreye ve yapılan ikaza rağmen araçlarını muayene ettirmemekte ısrar eden sürücülerin araçlarına trafikten men cezası getirilmiştir.

Ayrıca, muayenesi yapılmayan araçların elektronik ortamda takibi ve gerekli cezai işlemin uygulanması için değişiklik yapılmıştır.

Madde 11.- 16.7.2004 tarihli ve 5228 sayılı Bazı Kanunlarda ve 178 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 45 inci maddesi ile değiştirilen Karayolları Trafik Kanununun 35 inci maddesinde, askeri araçların muayenelerinin yönetmelikte belirlenen esaslara göre tescilini yapan kuruluşlarca yapılacağı ifade edilmesine rağmen, Silahlı Kuvvetlerden sonra en büyük araç parkına sahip olan Emniyet Genel Müdürlüğünün araçları bu kapsam dışında tutulmuştur.

Emniyet Genel Müdürlüğünün, güvenlik, asayiş ve trafik hizmetlerinde paralel görevler icra eden Jandarma Genel Komutanlığı gibi, bünyesinde yaygın bir şekilde kendi kademeleri bulunmakta ve kullanılan araçlar bu kademelerde periyodik olarak muayeneye tabi tutulmaktadır. Hükmün bu şekliyle kalması halinde Emniyet Genel Müdürlüğüne ait araçların özel muayene istasyonlarında muayene edilmesi gerekecektir. Bunun Devlete getireceği mali külfetin yanında gizli ve istihbari görevlere gönderilen sivil plakalı araçlar açısından da bir çok mahsurlu durum ortaya çıkacaktır. Halihazırda söz konusu araçların zorunlu mali sorumluluk sigortası bedellerinin ödenmesinde bile bir çok problemle karşılaşılmaktadır.

Ayrıca, TSE 96/96 (77/143) Avrupa Birliği Direktiflerindeki hükümlerde, kolluk görevi yapan birimlere ait araçların muayenelerinin kendi kuruluşlarınca yapılabileceği düzenlenmiş olduğundan bu konuda Avrupa Birliği Direktiflerine de uyum sağlanmaktadır.

Madde 12.- Avrupa Birliğine uyum sürecinde sürücü belgelerinin sınıfları yeniden düzenlenmiştir. Bu sayede ulusal sürücü belgelerimizin AB sürücü belgeleri ile uyumu sağlanarak, sürücü belgelerine ilişkin 29 Temmuz 1991 tarih ve 91/439/EEC sayılı AB Konsey direktifinin 2004 yılının 3 üncü çeyreğinde Karayolları Trafik Kanununa uyumlaştırılmasına dair ülkemizin taahhüdü çerçevesinde ilgili maddede değişiklik yapılmıştır. 

Madde 13.- Kanunun 38 inci maddesinde yapılan değişikliğe istinaden 39 uncu maddede düzenleme yapılmış ve sürücülerin periyodik aralıklarla sağlık kontrolünden geçirilmeleri esası getirilmiştir. Ayrıca, ilk defa sürücü belgesi alan sürücülere 2 yıllık stajyer sürücü belgesi verilerek, sürücü davranışlarının sürücünün ilk yıllarında en iyi şekilde oturtularak daha sonra bu alışkanlıkları devam ettirmesinin sağlanması amacıyla düzenleme yapılmıştır. Ayrıca k sınıfı sürücü aday belgesinin süresi 6 aydan 1 yıla çıkartılarak, sürücü adaylarının bu belge ile 1 yıl boyunca açılacak sınavlara girmelerine imkan sağlanmıştır.

Ayrıca, Avrupa Birliği müktesebatı, uluslararası sözleşmeler ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası kapsamında kişilerin temel hak ve özgürlükleri arasında olan seyahat özgürlüğü dikkate alınarak, monooküler (tek gözü gören) kişiler gibi sağlık sorunları bulunmasına rağmen sürücü belgesi alması mümkün olan kişilerin sürücü belgelerine sahip olabilmelerine imkan sağlanması amacıyla düzenleme yapılmıştır. 

Madde 14.- Gerekli süre içerisinde yabancı sürücü belgelerini değiştirmeyen sürücülerin araç kullanmalarının önlenmesi amacıyla cezai müeyyide getirilmiştir.

Madde 15.- Sürücü belgesi alacaklarda aranacak yaş, eğitim ve sürücü olur raporu alma şartları mevcut haliyle muhafaza edilmiş, sürücü belgesi almak isteyenlerde, hükümlü olmama şartlarını düzenleyen madde metninin yazımındaki teknik hata giderilmiş, psikologların 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrası Hakkındaki Kanuna göre bir şahsı muayene etmeye yetkili olmamaları nedeniyle, sürücülere sağlık raporu verilmesinde psikiyatristin olmadığı durumlarda psikologdan görüş alınmasına imkan sağlayan ifade Kanun metninden çıkarılmıştır.

Ayrıca, ülkemizde özellikle ağır yük taşıyan araç sürücülerinin karışmış olduğu kazaların yüksek olduğu göz önüne alınarak, Avrupa Birliği ülkelerinde olduğu gibi kamyon, otobüs ve çekici türündeki araçları kullanacak sürücülere en az 3 yıllık B sınıfı sürücü belgesi sahibi olmaları şartı getirilmiştir.

Madde 16.- Jandarma Genel Komutanlığının profesyonel sürücü ihtiyacının karşılanması ve trafik görevlilerinin yürütülmesinde etkinliğin sağlanması maksadıyla, Jandarma Okullar Komutanlığında verilecek kursları başarıyla bitiren subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlara sürücü sertifikası verilmesi için düzenleme yapılmıştır.

Yanlış bilgi veya sahte belge vermeyi önlemek amacıyla para cezası artırılarak caydırıcılık sağlanmıştır.

Madde 17.- Ülkemizde iki yönlü karayolu iki şeritlidir. Tek istisna tırmanma şeritli karayoludur. Tırmanma şeritli karayolu ise üç şeritlidir. İki yönlü trafiğin kullandığı dört veya daha fazla şeritli karayolumuz yoktur. Araçların, gidiş yönüne göre yolun sağından, tırmanma şeritli yollarda çıkış yönündeki ağır ve düşük hızlı araçların yolun sağ şeridinden, diğer araçların sağ şerit müsait ise bu şeritten, sağ şerit müsait değil ise orta şeritten, bölünmüş ve tek yönlü çok şeritli yollarda yol ve trafik durumuna göre hızının ve araç cinsinin gerektirdiği şeritten sürülmesi, tırmanma şeritli karayollarında orta şeridin sürekli olarak işgal edilmemesi ve en sol şeride geçilmemesi hükümleri düzenlenmiştir.

Madde 18.- Ülkemizde, kamyon, çekici ve otobüs türündeki ağır taşıt sürücülerinin kazaya karışma oranı, Avrupa ülkelerindekilere nazaran 3-4 kat daha fazladır. Söz konusu araç sürücülerinin kaza nedenleri araştırıldığında, yorgun, dalgın ve uykusuz olarak araç kullanmanın birinci sırada yer aldığı görülmektedir. Kaza nedeni sayılan kusur oranına tatbik edilen cezanın miktarı oldukça düşüktür. Madde düzenlemesi ile bu aksaklık giderilmiş, ayrıca, madde metninden "ticari amaçla" ibaresi çıkarılarak hususi amaçla taşımacılık yapan ve belirtilen araçları kullanan  sürücüler de bu kapsama alınmıştır.

Madde 19.- Sürücünün geçme eylemine başlamadan önce, her türlü hava ve yol koşulunda özellikle gece, yağışlı, sisli havalarda arkadan gelen trafiği geriyi görme aynasından takip etmesi, mesafe tahmininde bulunması daha zordur. Bu nedenle öncelikle sürücünün; bir aracı geçmeye başlamadan önce geçeceği aracın başka bir aracı geçme niyetini belirten uyarma işareti verip vermediğini kontrol etmesi ve durumu algılaması daha kolaydır. Bu nedenle içerikleri aynı kalmak şartıyla maddenin (a) fıkrası bentlerinin yazılış sırası yeniden düzenlenmiştir.

Madde 20.- "Kavşaklarda geçiş hakkı" ibaresi "kavşaklarda ilk geçiş hakkı" olarak değiştirilmiş, madde metni yeniden değerlendirilerek kavram bütünlüğü sağlanmış, bölünmüş yollar ana yol tanımına dahil edilerek bölünmüş yol ile ilgili ilk geçiş hakkı kuralı anayol-tali yol kavşakları kuralı ile birlikte düşünülmüş, tekrar niteliğindeki bazı hükümler yeniden düzenlenmiştir.

Madde 21.- Maddede geçen "tepelere yakın yerlerde" ifadesi izafidir. Dönemeçlerde mesafenin de belirtilmemesi uygulama zorluğu oluşturduğu ve yakın ifadesi herkese göre değişeceği için mesafe belirtilmiştir.

Madde 22.- Madde ile, geçiş üstünlüğüne haiz olan araçlara ilave yapılmıştır. 

Madde 23.- Okul taşıtlarında görev alacak şoför ve sürücülerin, küçük yaşta çocukları taşımaları sebebiyle her şeyden önce deneyim sahibi olmaları ve Kanun kapsamında sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınması suçunu işlememiş olmaları zorunluluğu getirilmiştir. Ayrıca okul taşıtlarında emniyet kemeri bulundurma ve kullanma mecburiyeti getirilmiş, belirtilen hükümlere uymayanlara cezai müeyyideler konulmuş ve öngörülen cezalar artırılmıştır.

Madde 24.- Demiryolu hemzemin geçitlerdeki düzenleme sadece sürücüleri kapsamaktadır. Oysa birçok ilde raylı sistemler mevcut olup yapılmaya da devam edilmektedir. Özellikle taşıt yoğunluğunun çok düşük olduğu hemzemin geçitlerde bariyer tesis edilmemektedir. Bariyer olmayan hemzemin geçide gelen yayanın da demiryolundan araç gelip gelmediğini kontrol ettikten sonra geçişini yapmasının sağlanması amaçlanmıştır.

Madde 25.- Yetkisiz olarak park ücreti toplanmasının önüne geçilmesi amacıyla bu şekilde park ücreti toplayanlara hafif hapis cezası öngörülmüş ve para cezası miktarı artırılmıştır.

Madde 26.- Gelişmiş ülkelerde maddi hasarlı trafik kazalarının değerlendirilmesi, trafik polisinin dışında kaza tarafları veya sigorta şirketine ait görevlilerce yerine getirilmektedir. Ülkemiz karayollarında meydana gelen hasarlı trafik kazalarının, trafik polisince değerlendirilmesinde sorunlarla karşılaşılmaktadır. Özellikle metropol kentlerimizde yağışlı havalarda çok sayıda hafif hasarlı trafik kazası meydana gelmekte, bu kazaların tamamına aynı anda trafik polisinin müdahalesi mümkün olamamaktadır. Değişiklik ile hasarlı trafik kazalarının değerlendirilmesine Avrupa ülkelerindekine benzer  düzenleme getirilmiştir.

Madde 27.- Sadece sürücülerin asli kusurlu hareketlerini belirleyen madde metni yayaların asli kusurlarını da belirleyecek şekilde yeniden düzenlenmiştir.

Madde 28.- 2918 sayılı Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre, araçların işletilmesinden meydana gelecek zarar ve ziyanların tazmininden birinci derecede teşebbüs sahipleri ve firmalar sorumlu tutulmuştur. Oysa ki motorlu araçların işletilmesinden birinci derecede araç sahiplerinin sorumlu olmaları gerekmektedir. Nitekim Kanunun 3 üncü maddesinde geçen işleten tanımının tetkikinden de anlaşılacağı üzere, araç sahibi olan kişi birinci derecede işleten sayılmıştır. Madde ile motorlu aracın işleteninin zarardan sorumlu olması  öngörülmüştür.

Madde 29.- Madde ile; caydırıcılığı sağlamak amacıyla, trafik denetimleri esnasında karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası olmayan araçların sürücülerine uygulanan para cezası miktarı artırılmıştır.

Madde 30.- Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası için serbest tarife sistemine geçilmesi durumunda söz konusu tarifeleri serbest bırakma hususunda Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakana yetki tanınmıştır.

Madde 31.- 2918 sayılı Kanunun 108 inci maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinde yapılan değişikliğe paralel olarak 98 inci maddenin üçüncü fıkrası yeniden düzenlenmiştir.

Madde 32.- Kanunda bahsi geçen mali sorumluluk sigortasının düzenlendiği branş daha önce Kaza Branşı iken, Karayolu Motorlu Araçlar Mali Sorumluluk Sigortası Branşı olarak değiştirilmiştir. Sigortacılık mevzuatında yapılabilecek değişikliklerde, gelecekte de branş isimlerinin yeniden değiştirilme olasılığı nedeniyle maddede "ilgili branş" tabiri kullanılmasının daha uygun olacağı değerlendirilmiş ve madde ile bu yönde değişiklik yapılmıştır.

Madde 33.- Sanayi ve Ticaret Bakanlığının sigortacılıkla ilgili yetkileri Hazine Müsteşarlığına devredildiğinden 105 inci maddede bu yönde bir düzenleme yapılmıştır.

Madde 34.- Milli sigorta şirketi tanımının uygulamada yanlış anlamalara neden olması nedeniyle söz konusu ifade yeniden düzenlenmiştir.

Madde 35.- 2918 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde yapılan değişiklik sonucunda, "8 inci maddenin (b) bendi ile" ibaresi metinden çıkarılmış, sigortalıların hak ve menfaatlerinin daha iyi korunmasını teminen yeni bir fıkra ilave edilmiştir.

Madde 36.- Maddede yapılan düzenleme ile trafik para cezalarının takibi ve tahsili görevi, Maliye Bakanlığına bırakılmıştır. Trafik polisinin ceza yazma yetkisi sadece ceza tutanağı ile sınırlandırılmış olup, para cezası tahsil etme yetkisi kaldırılmıştır.

Madde 37.- Yapılan değişiklikle; Avrupa Birliği ülkelerinde olduğu gibi, trafik kural ihlalleri teknik cihazlarla (video kamera, fotoğraf makinesi ve benzeri cihazlar) tespit edilen araçların da tescil plakasına ceza yazılması öngörülmüştür.

Madde 38.- Kanunda hafif para cezaları dışındaki para cezalarına zamanaşımı süresi getirilmiş olmasına rağmen, sürücü belgelerinin geri alınması işlemlerinde zamanaşımı süresi düzenlenmemiştir. Yapılan düzenleme ile bu eksiklik giderilmiştir.

Madde 39.- Üniversite, yüksekokul, lise ve dengi okullarda trafik, ilk yardım ve motor derslerini sürücü kurslarına nazaran daha uzun süreli almış ve yapılan sınavlarda başarılı olmuş olanların sürücü kurslarında yeniden eğitime ve sınava tabi tutulmaları Kanunun amacına uygun düşmemektedir. Madde değişikliği ile bu kişilerin görmüş oldukları derslere ait yazılı sınavlardan muaf tutulmaları sağlanmıştır. 

Ayrıca, ülkemiz sınırları içerisinde yayın yapan ulusal, bölgesel, yerel radyo ve televizyon kuruluşlarına, haftada 30 dakika trafik eğitim programı yayınlama mecburiyeti getirilmiş olmasına rağmen, söz konusu kuruluşların bu programlarını gecenin ilerleyen saatlerinde, kamunun istifade etmediği zamanlarda yayınladıkları görülmüştür. Madde kapsamında yapılan düzenleme ile trafik eğitim programlarının 18.00-22.00 saatleri arasında yayınlanması zorunluluğu getirilmiştir.

Madde 40.- Acil Eylem Planında ifadesini bulan vatandaş odaklı yönetim anlayışı çerçevesinde vatandaşların işini kolaylaştırmak, bürokratik formalitelerle uğraşmalarını önlemek ve e-devlet uygulamalarını her alanda yaygınlaştırarak kamu yönetiminde çağdaş bir yönetim anlayışını tesis etmek amacıyla, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 131 inci maddesi, günümüz şartlarına göre yeniden düzenlenmekte, araç tescil ve sürücü belgesi işlemlerinde kullanılan ve yönetmelikte belirtilen belgelerin trafik tescil kuruluşlarınca, motorlu taşıtlar sürücü kurslarında ilgili yönetmelik gereği kullanılan defter ve belgelerin ise Milli Eğitim Bakanlığınca hazırlanarak bilgisayar ortamında kullanıma sunulmasına, ayrıca bu belgelerin ve plakaların yönetmelikte belirtilen şekil ve ebatlara uygun olmak şartıyla kişi ve kuruluşlar tarafından bastırılabilmesine imkan tanınmaktadır.

Bu uygulama ile Avrupa Birliği ülkeleri ile dünyanın gelişmiş diğer ülkelerinde olduğu gibi, vatandaşlarımızın daha ekonomik ve kolay bir şeklide gerekli belgelere ulaşması, söz konusu işlemlerle ilgili başvuruları bulundukları yerden internet ortamında yapabilmeleri, bu sayede zaman ve iş kaybına uğramamaları ve tescil kurumlarında işlemlerini daha kolay ve süratli bir şekilde yapmaları sağlanacak, Avrupa Birliği kriterlerine uyum, bürokratik formalitelerin azaltılması ve kamu yararı adına ciddi bir adım atılmış olacaktır.

Madde 41.- İl trafik komisyonları ve belediyeler tarafından alınan kararlar ile karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümlerinde belirtilen çalışma usul ve esaslarına uymadan veya yetkili mercilerden izin almaksızın yük ve yolcu taşımacılığı yapılmasının önlenmesi amacıyla madde metnine ilave yapılmıştır.

Madde 42.- Trafik kural ihlallerine öngörülen hafif para ve hapis cezalarının caydırıcılığının sağlanması amacıyla değişiklik yapılmıştır.

Madde 43.- Fahri trafik müfettişlerinin görevlendirilmesi yetkisi, Karayolu Güvenliği Yüksek Kuruluna verilmişti. Ancak, bu Kurulun toplanmasında güçlükler yaşanmaktadır. Madde kapsamında yapılan değişiklikle bu görevlendirme İçişleri Bakanının onayına bırakılmıştır.

Madde 44.- Madde ile 2918 sayılı Kanuna 5 madde eklenmiştir.

Ek 14 üncü madde ile; trafik işlemlerini yürüten aracı kişilerin statüleri, çalışma şekil ve şartları belirlenmektedir.

Trafik şube veya bürolarında yürütülen işlemlerin çoğu, aracı kişiler tarafından yapılmaktadır. Bu kişilerin statülerinin belli olmayışı ve gayri resmi faaliyetleri sebebiyle gerek vergilendirilmeleri açısından, gerekse hizmet kuruluşlarında alınmış tedbirlerin uygulanmasında sorunlarla karşılaşılmaktadır. Ayrıca bu kişilerin yetki ve sorumluluklarının bulunmayışı nedeniyle de iş sahibi vatandaşların mağduriyetlerine yol açtıkları görülmüştür. Bütün bu olumsuzlukların giderilmesi amacıyla hizmet sektörü haline gelen ve ücret karşılığında trafik işlemlerini yürüten söz konusu kişilerle ilgili düzenleme yapılmıştır.

Ek 15 inci madde ile; taşımacılık sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin, çalıştırdıkları her 50 şoför için, belirli periyotlarla meslek içi eğitimini yaptırmak ve bu sürücülerin görevi başında işleten adına denetimlerini sağlamak amacıyla uzman istihdam etmeleri zorunluluğu getirilmektedir.

Ülkemizde karayolu taşımacılığının önemi her geçen gün daha da artmaktadır. Taşımacılık sektöründe meydana gelen hızlı gelişmelere paralel olarak bu alanda kullanılacak araçların teknik durumu ile bu taşıtları sürecek şoförlerin niteliği ve mesleki ehliyetlerinin yeterliliği daima tartışılır olmuştur. Yük ve yolcu taşımacılığı hizmetini yürüten çok sayıda firma veya kuruluşun, araç konusunda gösterdikleri hassasiyeti, sürücüler konusunda göstermedikleri müşahede edilmektedir. Nitekim araç filosunun teknik kontrolü için bakım ve onarım atölyeleri kuran ve bu alanda teknik personel istihdam eden firmaların, aynı araçları kullanacak şoförlerinin meslek içi eğitimi ve firma iç denetimi  konusunda hiçbir çaba sarfetmedikleri görülmektedir.

Avrupa ülkelerinde kamyon, çekici ve otobüs türündeki ağır taşıt sürücülerinin kazaya karışma oranı % 3,5-4 iken, ülkemizde bu araçlarda görev alan sürücülerin kazaya karışma oranları 3-4 katı fazla olarak % 14-15 dolayında gerçekleşmektedir.

Yine ülkemizdeki kazaların incelenmesinde araç kusurlarının payı %1'ler dolayında belirlenmiş iken, sürücülerin (insan unsuru) bu kazalara sebebiyet verme oranı % 97 olarak tespit edilmiştir. İstatistiklerden de yola çıkıldığı vakit, araç işleticisi firmaların insan unsuru yerine taşıt unsurunu ön plana almak suretiyle, kazaların oluşmasında asıl etken olan insan unsurunu gözardı ederek trafik güvenliğinin sağlanması konusunda yanlış politika izledikleri sonucuna varılmaktadır.

Buraya kadar yapılan açıklamalar çerçevesinde, karayolu taşımacılığının düzen ve disiplin altına alınmasında ağır taşıt şoförlerinin rolü son derece önemlidir. Bunun için de taşımacılık sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin, çalıştırdıkları her 50 şoför için belirli periyotlarla meslek içi eğitimi ve bu sürücülerin yaptırmak ve bu sürücülerin görevi başında işleten adına denetimlerini sağlamak amacıyla, bir uzman kişi istihdam etmeleri sayesinde trafik güvenliğine katkı sağlanmış olacağı gibi, çalıştırdıkları araçlarının ve şoförlerinin de güvenliklerini sağlamış olacaklardır.

Ek 16 ncı madde ile; aracını satan vatandaşların, aracın yeni sahibinin aracın tescilini yaptırmamasından kaynaklanan problemlerden kurtulmaları amacıyla düzenleme yapılmıştır.

Bir aracın noter huzurunda satışının gerçekleştirilmesinden sonra, araç satın alan kişilerin yetkili kuruluşa müracaat ederek, kendi adlarına düzenlenmiş tescil belgesi almaları zorunludur. Ancak bir çok vatandaşımız uygulamada, satın aldıkları araçlarının kendi adlarına tescilini yaptırmamaktadırlar. Bu durum nedeniyle, araca ait motorlu taşıtlar vergisi ve tescil plakasına yazılan cezalar, eski malikten tahsil etmekte ve bu kişiler araçlarını noter huzurunda satmış olmalarına karşın mağdur olmaktadırlar.

Bu düzenleme ile; araçlarını bu yolla satan kişilerin, noter satış senediyle vergi dairesine müracaat etmeleri halinde, ilgili dairelerince vergi kayıtları kapatılarak, noter senedinde aracı satın aldığı belirlenen gerçek veya tüzel kişinin, vergi mükellefi olarak kaydının yapılmasına imkan sağlanmış ve bu konudaki mağduriyetler giderilmiştir

Ek 17 nci madde ile; sürücü belgesi sınıfları yeniden düzenlendiği için, geçmiş tarihli belge sahibi sürücülerin kazanılmış hakları korunmuştur.

Ek 18 inci madde ile; hurdaya ayrılan araçların tekrar trafiğe çıkmalarının önüne geçilmesi amaçlanmıştır.

Madde 45.- Madde ile 2918 sayılı Kanuna 3 geçici madde eklenmektedir.

Geçici 19 uncu madde ile; maddi hasarlı trafik kazalarının değerlendirilmesinde yetkili kılınan Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği veya yetki vereceği gerçek veya tüzel kişilere bu konuda gerekli teşkilatlanmalarını, araç tekniği, yol bilgisi, trafik mevzuatı konularında personel istihdam ve eğitimini 3 yıl içerisinde tamamlama zorunluluğu getirilmiştir.

Geçici 20 nci madde ile; önceden edinilmiş ve çeşitli sebeplerle tescili yapılmamış olan tarımda kullanılan lastik tekerlekli traktörler ile motorlu bisiklet ve motosikletlerin tescil işlemlerinin yapılabilmesi amaçlanmıştır.

Geçici 21 inci madde ile; Kanunla ilgili yönetmelik değişikliklerinin 6 ay içerisinde hazırlanarak yürürlüğe konulması hükme bağlanmıştır.

Madde 46.- Madde ile yürürlükten kaldırılan hükümler düzenlenmektedir.

Dönel kavşaklara girecek sürücüler sağa manevra yapmak zorundadırlar. Sağa dönüş yapacak araçlar ise dar kavisle dönüş yapmak zorunda oldukları gibi orta şeride yakın girmesi için ada etrafında dönen araçların önünü kesmek zorunda kalacaktır. Bu sakıncalı durumun önlenmesi için Kanunun 53 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi yürürlükten kaldırılmıştır.

10.7.2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu 19.7.2003 tarihli ve 25173 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu Kanuna bağlı olarak çıkarılan Karayolu Taşıma Yönetmeliği 25.2.2004 tarihli ve 25384 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Yürürlüğe giren bu Kanun ile taşımacılık faaliyetlerinde bulunacak gerçek veya tüzel kişileri temsile yetkili yöneticiler ile yönetim kurulu üyelerinden en az birinin, taşımacılık faaliyetini sevk ve idare eden personelden müdür veya idareci, bilet satış görevlileri ve özellikle sürücülerin mesleki yeterlilik eğitimleri ile ilgili usul ve esaslar, eğitim müfredatı, eğitimin süresi, sınav, mesleki yeterlilik belgesinin şekli ve diğer hususların Avrupa Birliği mevzuatı paralelinde düzenlenmesi görevi Ulaştırma Bakanlığına verilmiştir.

4925 sayılı Kanun mesleki yeterlilik eğitiminin geniş kapsamlı bir şekilde hazırlanması ve zorunlu olması konusunda münhasıran Ulaştırma Bakanlığına yetki, görev ve sorumluluk vermektedir. Bu nedenle ticari taşıt sürücülerinin mesleki yeterlilik eğitimi ve bu eğitimin sonunda alacakları belgelerin mükerrer olmasını ve söz konusu sürücülerin mağduriyetini önlemek için 2918 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

Madde 47.- Yürürlük maddesidir.

Madde 48.- Yürütme maddesidir.


 

 

T.C.

 

 

Başbakanlık

3.1.2003

 

Kanunlar ve Kararlar

 

 

Genel Müdürlüğü

 

 

Sayı : B.02.0.KKG.0.10/101-563/68

 

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

İçişleri Bakanlığınca hazırlanan ve Başkanlığınıza arzı Bakanlar Kurulunca 24.12.2002 tarihinde kararlaştırılan “Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı” ile gerekçesi ilişikte gönderilmiştir.

Gereğini arz ederim.

                                   Abdullah Gül

                                       Başbakan

 

GENEL GEREKÇE

Ülkemizde motorlu araçların devir ve satış işlemleri noterler aracılığıyla yerine getirilmektedir. Bu uygulama vatandaşların iş ve zaman kaybına neden olduğu gibi ekonomik kaybına da yol açmaktadır. Oysa ki gelişmiş ülkelerde araç devir işlemleri görevli memurun huzurunda imzalanan basit bir formatla gerçekleştirilmektedir. Yine ülkemizde değeri trilyonları bulan gayrimenkullerin satış ve devirleri tapu memuru huzurunda yapılabilmesine rağmen, araç devir işlemleri için noterlere gidilmesi çelişki yaratmaktadır.

Diğer taraftan, ülkemizde AB Mevzuatına uyum çalışmalarının büyük bir hızla devam ettiği dikkate alındığında, bürokrasi ve kırtasiyeciliği azaltıcı, vatandaşlarımızın iş ve zaman kayıplarını önlemek açısından son derece önemli görünen bu konunun mevzuatımızda yer alması gereği vardır. 2918 sayılı Kanunun 20 nci maddesinde yapılan değişiklikle, araç devir işlemleri gelişmiş ülkeler ve AB ülkelerindekine benzer hale getirilmiş olup, ayrıca bu maddedeki para cezalarının artırılması amaçlanmıştır.

 

MADDE GEREKÇELERİ

Madde 1.- Madde ile, bürokrasi ve kırtasiyeciliği azaltmak, vatandaşlarımızın iş ve zaman kayıplarını önlemek ve mevzuatımızın gelişmiş ülkeler ve AB ülkelerindekine benzer hale getirilmesi amacıyla araç devir ve satış işlemlerinin noterler, trafik şubeleri veya trafik bürolarındaki yetkili memurlarınca yapılması hükmü getirilmiş olup, ayrıca para cezalarının artırılması öngörülmüştür.

Madde 2.- Yürürlük maddesidir.

Madde 3.- Yürütme maddesidir.


KARAYOLLARI TRAFİK KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI

HAKKINDA KANUN TASARISI (1/347)

MADDE 1.- 13.10.1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ile ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“d) Tescil edilmiş araçların her çeşit satış ve devirleri, aracın motorlu taşıtlar vergisi ile trafik para cezası borcu bulunmadığına dair belgenin ibrazı halinde, araç sahibi adına düzenlenmiş tescil belgesi esas alınarak noterlerce ya da trafik şubeleri veya bürolarında yetkili memurlarca yapılır.

Bu satış noterler, trafik şubeleri veya trafik bürolarında yetkili memurlarca tescil belgesine tarih konularak ve tasdik edilmek suretiyle işlenir. Ayrıca, tescil edilmiş araçların satış ve devir işlemleri noterler tarafından siciline işlenilmek üzere işlemin tamamlanmasını müteakip en geç 15 işgünü içinde ilgili tescil kuruluşu ile vergi dairesi müdürlüğüne bildirilir. Noterlerin, trafik şubeleri veya bürolarının vergi dairesi müdürlüklerine satış işlemini bildirmesi üzerine, intikal eden araçların vergi kayıtları, satış sözleşmesinin düzenlendiği tarih itibarıyla, 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu hükümleri uyarınca silinir ve önceki malikin vergi mükellefiyetine son verilir. Ayrıca, yeni malik adına tescil kaydı yapılır ve vergi mükellefiyeti tesis edilir.

Tescil sürelerini geçirdiği tespit edilen araçlar trafikten men edilir. Aracın trafikten men edildiği yer tescil kuruluşunda, aracın alıcı adına tescil işlemleri yaptırılır. Bu süre içinde araçta veya taşınan yükte meydana gelecek zararlar, yeni araç sahibine aittir.

Noterlerce veya trafik şube veya bürolarınca yapılmayan her çeşit satış ve devirler geçersizdir.”

“Araç satın alıp, bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendi ile (e) bendi hükümlerine uymayanlara 40 700 000 lira para cezası, (d) bendi hükmüne uymayan noterlere ise 335 000 000 liradan 503 200 000 liraya kadar hafif para cezası verilir.”

MADDE 2.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

 

 

Abdullah Gül

 

 

 

 

Başbakan

 

 

 

 

Devlet Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bak.ve Başb. Yrd.

Devlet Bak. ve Başb. Yrd.

 

 

A. Şener

M. A. Şahin

E. Yalçınbayır

 

 

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı

 

 

M. Aydın

B. Atalay

A. Babacan

 

 

Devlet Bakanı  V.

Adalet Bakanı

Millî Savunma Bakanı

 

 

M. Aydın

C. Çiçek

V. Gönül

 

 

İçişleri Bakanı

Dışişleri Bakanı

Maliye Bakanı

 

 

A. Aksu

Y. Yakış

K. Unakıtan

 

 

Millî Eğitim Bakanı

Bayındırlık ve İskân Bakanı

Sağlık Bakanı

 

 

E. Mumcu

Z. Ergezen

R. Akdağ

 

 

Ulaştırma Bakanı

Tarım ve Köyişleri Bakanı

Çalışma ve Sos. Güv. Bakanı

 

 

B. Yıldırım

S. Güçlü

M. Başesgioğlu

 

 

Sanayi ve Ticaret Bakanı

En. ve Tab. Kay. Bakanı V.

Kültür Bakanı

 

 

A. Coşkun

B. Yıldırım

H. Çelik

 

 

Turizm Bakanı

Orman Bakanı

Çevre Bakanı

 

 

G. Akşit

O. Pepe

İ. Sütlüoğlu

 

 

 

 

 

 

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda değişiklik yapılması hakkında kanun teklifim gerekçeleri ile birlikte ekte sunulmuştur.

Gereğini arz ederim.

                                            Hasan Ören

                                                    Manisa

 

GENEL GEREKÇE

18 Ekim 1983 tarihli 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda "tescil edilmiş araçların her çeşit satış ve devirleri, aracın motorlu taşıtlar vergisi borcu bulunmadığına dair belgenin ibrazı halinde araç sahibi adına düzenlenmiş tescil belgesi esas alınarak noterlerce yapılır" denilmektedir. Noterlere yapılan satış ve devir işlemlerini en geç 15 gün içerisinde ilgili tescil kuruluşuna ve vergi dairesine bildirme zorunluluğu getirilmiştir.

Ancak, bu süre zarfında aracın eski sahibi durumundaki kişiler tescil kuruluşundaki dosyada aracın sahibi olarak görülmeye devam etmektedirler. Art niyetli kişiler, bu süre içerisinde tescil kuruluşundaki dosyada aracın sahibi olarak görüldüğünden yaptıkları evrak zayii başvuruları ile noterde sattıkları ve devrettikleri araca yeni tescil ve trafik belgesi alarak başka noterlerde tekrar satış yapmaktadırlar. Tamamen yasal boşluktan yararlanılarak yapılan dolandırıcılıktan bir çok vatandaşımız mağdur olmaktadır.

Bunların yanında noterlerce sadece motorlu taşıtlar vergisi borcu bulunmadığına dair belgenin sorulması zorunlu olduğundan, alıcılar, satış ve devir işlemi sonrası aracın tescil dosyasına işlenen haciz, rehin, ihtiyati tedbir, satılamaz şerhleri ve tebliğ edilmemiş trafik para cezası tutanağına muhatap olmakta ve eski sahibinin bu şerhleri kaldırmama ve borçları ödememesi durumunda, elinde satış sözleşmesi olmasına rağmen tescil işlemlerinde problem yaşanmaktadır.

Her yıl binlerce vatandaşımız yasal boşluktan yararlanan art niyetli kişilerce mağdur edilmektedir. Satış ve devir işlemlerinde sadece kamu alacağı için gösterilen hassasiyetin şahıs ve şirket alacakları ve mahkeme, savcılık ve idari kararlar içinde gösterilmesi gerekmektedir. Kanun teklifi ile bu tür dolandırıcılık faaliyetlerinin önüne geçilmiş olacaktır.

 

 MADDE GEREKÇELERİ

Madde 1.- Kanun değişikliği ile satışı ve devri yapılacak araçlar için motorlu taşıtlar vergisi borcu bulunmadığına dair belgenin yanı sıra tescil kuruluşundan aracın satışına engel herhangi bir hak mahrumiyeti bulunmadığına dair belgenin de ibraz edilmesi zorunluluğu ile noterlerde yapılan satış ve devir işlemleri sonrasında 15 günlük tescil kuruluşuna bildirilme zorunluluğu arasındaki yasal boşluktan kaynaklanan dolandırıcılıkların önüne geçilmesi amaçlanmıştır.

Madde 2.- Bu madde yürürlük maddesidir.

Madde 3.- Bu madde yürütme maddesidir.
MANİSA MİLLETVEKİLİ HASAN ÖREN’İN TEKLİFİ

 

2918 SAYILI KARAYOLLARI TRAFİK KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI

HAKKINDA KANUN TEKLİFİ

MADDE 1.- 18.10.1983 tarihli 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Tescil Süresi ve Bildirme Zorunluluğu Mecburiyeti, Satış ve Devirler ile Noterlerin Sorumluluğu başlıklı 20 Maddesinin 21.5.1997 tarih ve 4262 sayılı kanunun 2 maddesi ile değişik d fıkrasının birinci bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

d) Tescil edilmiş araçların her çeşit satış ve devirleri, aracın motorlu taşıtlar vergisi borcu bulunmadığına dair belge ile ilgili tescil kuruluşundan aracın satışına ve devrine engel herhangi bir hak mahrumiyeti bulunmadığına dair belgenin ibrazı halinde araç sahibi adına düzenlenmiş tescil belgesi esas alınarak noterlerce yapılır.

MADDE 2.- Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3.- Bu kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.

 


TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

“2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” ile gerekçesi ilişikte sunulmuştur.

Gereğinin yapılmasını saygılarımla arz ederim.

                                        1.11.2004

                                           Şükrü Önder

                                                     Yalova

 

 

GENEL GEREKÇE

1983 yılında yürürlüğe giren 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nda bugüne kadar 244 değişiklik yapılmış ise de;

Gelişen araç gereç teknolojisi, araç - sürücü sayısındaki artış, ülke şartlarındaki gelişmeler, trafiği tanzim etmek ve denetlemekle görevli personel sayısındaki değişiklikler, görevli personelin görev esnasında karşılaştığı sorunlar, hukuken çözülmesi gereken uygulamadaki aksaklıklar ve eksiklikler, Avrupa Birliği Üyesi ülkelerdeki trafik yasalarına uyum sağlayabilmek, yapılan istatistiki çalışmalar ve değerlendirmeler sonucunda ortaya çıkan acilen alınması gereken önlemler ve tedbirlerin alınabilmesini sağlamak ve trafik canavarından insanımızı koruyabilmek amacıyla yasada bazı değişikliklerin yapılması amaçlanmıştır.

 

MADDE GEREKÇELERİ

Madde 1.- Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliği trafiği düzenleme ve denetleme yetkisini trafik zabıtasına vermiştir. Trafik zabıtasına yine mevzuatla bu görevin yanı sıra, birçok görevler verilmiştir. Bu görevlerden birisi de tescil işlemleri olup, trafik alanında görev yapan personelin üçte biri bu işlemlerde görev almaktadır. İdari düzenlemeye ilişkin bu görevler trafik zabıtasının daha etkili ve caydırıcı denetim yapmasında personel eksikliği nedeniyle zaafa uğratmaktadır. Trafik kazalarının önlenmesi ve denetimde görev alan personelin arttırılması amacıyla değişiklik yapılmıştır.

Madde 2.- Araçlarında taksimetre, hız sınırlayıcı cihaz, takoğraf bulundurmayan, kullanmayan, kullanılabilir durumda bulundurmayan veya bu cihazlarda kendisine ait sürücü belgesi kullanmayan sürücülere öngörülen ceza az görüldüğünden dolayı eski ceza miktarının uygun olmasından dolayı değişiklik yapılmıştır.

Madde 3.- Karayolları Trafik Kanununun 84 üncü maddesinde asli kusur sayılan haller belirlenmiş olup, kırmızı ışık kuralı ilk sırada gelmektedir. Bu kural ihlaline öngörülen para cezası 83.100.000 liradır. Bu ceza, kırmızı ışık ihlalinin caydırıcılığını sağlamada yetersiz kalmaktadır. Yapılan düzenleme ile para cezasının yanı sıra bu sebeple meydana gelen kazaların önlenmesi, caydırıcılığın sağlanması, trafik kültürünün yerleştirilmesi amacıyla sürücü belgelerinin geri alınması müeyyidesi de getirilmiştir.

Madde 4.- Uygulamada bu konuda çeşitli sorunlar yaşanmakta olup, teknik cihaz kullanılmasına müsaade etmeyen veya kontrole tabi tutulmak istemeyen sürücüler genellikle alkollü sürücüler olduklarından dolayı trafik zabıtasını uğraştırmakta, dolayısıyla iş ve zaman kaybına sebep olmakta ve Devlet otoritesi zaafa uğramaktadır. Sürücünün kontrole tabi tutulmak istememesi sonucu veya ölçümlere itirazı halinde sürücü kanındaki alkol miktarının tespiti için adli tıp merkezlerine ve Sağlık Bakanlığına bağlı tahlil yapabilecek teknik ve tıbbi imkanlara sahip olan en yakın sağlık kuruluşlarına gönderilmektedir. Bu sürücüler bu Merkezlerde de alkol ölçümüne müsaade etmemekte ve kendilerine kanuni ceza tatbik edilememektedir. Ayrıca, kandaki alkol miktarı şahsın açık ve kapalı havada bulunması, geçen süre ve şahsın bünyesine göre değişik oranlarda düştüğünden dolayı gerçek bir ölçüm yapılamamaktadır. Bu sorunların giderilmesi amacıyla değişiklik yapılmıştır.

Madde 5.- Ülkemizde şehir içinde meydana gelen ölümlü ve yaralanmalı trafik kazalarında yayaların karışmış olduğu kazalar 2004 yılı ilk 9 ayı için % 25 (11.848)'tir. Bu yaya kazalarının büyük bölümünü çocuklar ve öğrenciler teşkil etmektedir. Bu nedenle sürücülerin bu konuda daha duyarlı olmalarının sağlanması amacıyla cezai müeyyideler ağırlaştırılmıştır.

Madde 6.- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 48, 51 ve 118 inci madde hükümlerini ihlal nedeniyle sürücü belgeleri belirli sürelerle geri alınmaktadır. Geri alma süresi içinde araç kullananlar ise sürücü belgesiz araç kullanma gibi cezai işlem görmektedirler.

Uygulamada sürücü belgesinin geri alınmasını gerektiren bir durum ile karşılaşıldığında ceza yazılmakta fakat sürücü belgesinin geri alınması gerekirken sürücünün beyanı ile yanında olmadığı, zayi veya çalıntı gibi sebeplerle belgelere el konulamamaktadır. Sürücü ise bu şekilde tekrar rahat bir şekilde araç kullanabilmektedir. Bu tür sorunların çözümü amacıyla maddede değişiklik yapılmıştır.

 

YALOVA MİLLETVEKİLİ ŞÜKRÜ ÖNDER’İN TEKLİFİ

KARAYOLLARI TRAFİK KANUNUNDA DEGİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR

KANUN TEKLİFİ

MADDE 1.- 13.10 1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 22. Maddesinin (e) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Yukarıdaki bentlerde sayılanlar dışında kalan bütün motorlu araçların tescilleri Maliye Bakanlığının ilgili birimlerince,"

MADDE 2. - 2918 Sayılı Kanunun 31. Maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki (c) bendi eklenmiş, ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

"c) Özellikleri ve cinsleri yönetmelikte belirtilen araçlarda hız sınırlayıcı cihaz,"

"Birinci fıkranın (a) bendinde sayılan gereçleri bulundurmayan, kullanmayan veya kullanılabilir durumda bulundurmayan sürücüler 41.200.000 lira; (b) ve (c) bentlerine göre araçlarında taksimetre, hız sınırlayıcı cihaz, takoğraf bulundurmayan, kullanmayan, kullanılabilir durumda bulundurmayan veya bu cihazlarda kendisine ait sürücü belgesi kullanmayan sürücüler 169.400.000 lira para cezası ile cezalandırılırlar. Sürücü aynı zamanda araç sahibi değilse ayrıca, tescil plakasına da aynı miktarda ceza tutanağı düzenlenir. (b) ve (c) bentlerinde belirtilen cihazları bozuk imal edenler veya bozulmasına vasıta olanlar ile bu durumdaki cihazları kullanan araç sürücüleri ve işletenleri üç aydan altı aya kadar hafif hapis cezası ve 1.712.600.000 liradan 2.571.400.000 liraya kadar hafif para cezası ile cezalandırılırlar. Ayrıca (b) ve (c) bentleri hükmüne uygun durumda bulunmayan araçlar, trafik zabıtasınca eksiklikleri giderilinceye kadar trafikten men edilirler.

Takoğraf kayıtları ve bu kayıtların saklanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir. Bu kayıtları saklama ile ilgili yönetmelik hükümlerine uymayanlara 169.400.000 lira para cezası uygulanır."

MADDE 3.- 2918 Sayılı Kanunun 47. Maddesinin ikinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

"Trafik ışıklarından kırmızı ışık kuralını ihlal sebebiyle ceza yazılan sürücülerden suçun işlendiği tarihten geriye doğru 1 yıl içerisinde aynı kuralı 5 defa ihlal eden sürücülerin sürücü belgeleri 1 yıl süreyle geri alınır. Süresi sonunda psiko-teknik değerlendirmeden ve psikiyatri uzmanının muayenesinden geçirilerek sürücü belgesi almasına mani hali olmadığı anlaşılanların belgeleri iade edilir."

MADDE 4.- 2918 Sayılı Kanunun 48. Maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Uyuşturucu veya keyif verici maddelerin cinsleri ile alkollü içkilerin etki dereceleri ve kandaki miktarlarını tespit amacıyla, trafik zabıtasınca teknik cihazlar kullanılır. Teknik cihaz kullanılmasına müsaade etmeyen veya alkol kontrolüne tabi tutulmak istemeyen sürücülere alkollü içkilerin etkisinde araç kullanma cezası uygulanır. Tespit usulleri ve muayene şartları, Sağlık Bakanlığının görüşüne uygun olarak hazırlanacak yönetmelikte düzenlenir.

MADDE 5.- 2918 Sayılı Kanunun 74. Maddesinin ikinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki iki fıkra eklenmiştir.

"Yaya ve okul geçitlerinde geriye doğru 5 yıl içerisinde kusurlu olarak trafik kazasına sebebiyet veren sürücülerin, birinci defasında 3 ay, ikinci defasında 6 ay, üçüncü defasında ise 2 yıl süreyle sürücü belgesi geri alınır. Üçüncü defasında bu sürücüler ayrıca, sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine tabi tutulurlar, eğitimi başarıyla tamamlayanların belgeleri süresi sonunda iade edilir.

Yaya ve okul geçitlerinde alkol ve aşırı hız nedeniyle trafik kazasına sebebiyet verenlerin sürücü belgeleri ise 2 yıl süreyle geri alınır. Bu sürücüler ayrıca, sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine tabi tutulurlar, eğitimi başarıyla tamamlayanların belgeleri süresi sonunda iade edilir.”

MADDE 6.- 2918 Sayılı Kanunun 118. Maddesinin yedinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu madde ve diğer ilgili maddelerdeki hükümlere göre sürücü belgeleri geri alınanlardan, geri alma süresi içinde araç kullandığı tespit edilenler veya sürücü belgesi geri alınması gerekirken herhangi bir sebeple geri alınamayanlardan sürücü belgesinin geri alınmasını gerektiren ihlalden sonra araç kullandığı tespit edilenler, bu Kanunun 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasına göre cezalandırılırlar."

MADDE 7.- Bu Kanunun 1 inci Maddesi yayımı tarihinden altı ay sonra diğer maddeleri, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 8.- Bu Kanun Hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.


TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifim ve Gerekçesi ilişikte sunulmuştur.

Gereğini arz ederim.  26.11.2004

              Tevfik Ziyaeddin Akbulut

          Tekirdağ

GENEL GEREKÇE

Trafik sorunu öylesine ciddi bir sorun haline gelmiş bulunmaktadır ki, ülkemizde bir yakınını ya da tanıdığını trafiğe kurban vermemiş ve trafikten acı çekmemiş insan kalmamış gibidir. Bu konuda çözüm üretmek amacıyla bugüne kadar yapılmış olan düzenlemelerin sorunu çözemediği görülmektedir. Bu sorunun önemli bir boyutunun altyapı ile ilişkili olduğunu kabul etmekle birlikte, eğitim ve kültürün de en az altyapı kadar önemli olduğunu ortaya koymak gerekir.

Bu Kanun Teklifi ile sorunun daha çok eğitim ve kültür boyutundaki çözümleri ortaya konmaya çalışılmakta ve bu yönlü düzenlemeler yapılmaktadır. Teklifte vatandaşın gereksiz formalitelerle bilgi ve belge edinmesi uygulamasına son verilmeye çalışılmakta, trafik personelinin belgelerle uğraşmak yerine trafik sorununun çözümüne katkı sunmaya yönlendirilmesi amaçlanmakta, trafik sorununa “eğitime dayalı ve kültürel” bir yaklaşımla çözümler getirilmektedir. Teklifte ayrıca genel trafik denetimi yapma uygulamasına son verilmekte, seçici bir yöntemle sadece hata yapanların denetlenmesine olanak tanınmakta, vatandaşların gereksiz yere rahatsız edilmelerinin önüne geçilerek suçluların cezalandırılmasına çalışılmaktadır.

MADDE GEREKÇELERİ

Madde 1.- Genel trafik denetimi yapma uygulamasına son verilmekte, seçici bir yöntemle sadece hata yapanların denetlenmesine olanak tanınmakta, vatandaşların gereksiz yere rahatsız edilmelerinin önüne geçilerek suçluların cezalandırılmasına çalışılmaktadır. Maddede ayrıca trafik polisine hastalanan veya yaralananlar için ambulans, kurtarıcı vb. kurtarma araçlarına anında haber vermek yükümlülüğü getirilmektedir.

Madde 2.- Trafik belge ve plakalarını almak için internet üzerinden başvuru yapılabilmesine olanak tanınmakta ve vatandaşlar ile görevlilerin zaman kaybına uğramaları önlenmektedir.

Madde 3.- Sürücü belgesi alacaklarda aranacak eğitim koşulu değiştirilmekte ve temel eğitim almamış kişilerin sürücü belgesi almalarının önü kesilmektedir. Temel eğitim 11 yıla çıktığında sürücü belgesini ancak 11 yıl temel eğitim almış kişiler alabileceklerdir.

Madde 4.- Özellikle şehir içinde trafik kültürünün gelişmesine yardımcı olmak, öğrencilerin daha az trafik riskiyle karşılaşmalarını sağlamak amacıyla şehir içlerinde ve okul önlerinde hız levhaları, ışıklı levhalar ve durma çizgileriyle ilgili düzenlemeler yapılmaktadır.

Madde 5.- Geçiş üstünlüğüne sahip araçların geçiş üstünlüğünü kullanmalarına olanak tanınmaktadır.

Madde 6.- Okul taşıtlarının “DUR” işaretini yaktıkları hallerde aynı istikametteki ve karşı yönden gelen bütün araçların durması zorunluluğu getirilmektedir. Yine okul taşıtları öğrencileri kaldırıma indirecek tedbirleri almakla yükümlü oldukları hükmü getirilmektedir. Bu durumda okul taşıtları öğrencileri ya doğrudan kaldırıma indirecek ya da kaldırıma ulaştıracak bariyerler aracılığıyla dolaylı olarak kaldırıma indireceklerdir. Bu da çocukların indirildikleri sırada başka araçlar tarafından ezilmeleri riskini kaldıracaktır.

Madde 7.- Yasadışı olarak otopark ücreti tahsil edenlere karşı para ve hapis cezaları caydırıcı olacak boyutta artırılmaktadır.

Madde 8.- Trafik belgelerinin ücretsiz hale getirilmesi ve bunlara internet üzerindende ulaşma imkânı getirilmektedir.

Madde 9.- Yürürlük maddesidir.

Madde 10.- Yürütme maddesidir.

TEKİRDAĞ MİLLETVEKİLİ TEVFİK ZİYAEDDİN AKBULUT’UN TEKLİFİ

KARAYOLLARI TRAFİK KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN

KANUN TEKLİFİ

MADDE 1.- 2918 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 6 numaralı alt bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye son fıkradan önce gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“6. Trafik kazası neticesinde hastalanan veya yaralananların bakımlarını sağlayacak tedbirlerin süratle alınmasına yardımcı olmak; ambulans, kurtarıcı vb. kurtarma araçlarına ve bu kişilerin yakınlarına anında haber vermek,”

“Trafik zabıtası ve genel zabıta, genel denetim yapamazlar. Denetim, sadece kural ihlali yapan veya suça karıştığı kesin delillerle belirlenen araçların önüne geçerek veya arkasından yaklaşarak çeşitli özel durdurma işaretleri ve ışıkları kullanılarak durdurmak suretiyle yapılır.”

MADDE 2.- 2918 sayılı Kanunun 22 nci maddesine aşağıdaki ikinci fıkra eklenmiştir.

“Trafik belge ve plakaları için internet üzerinden de başvuru yapılabilir. Bunun için yetkili kuruluşlar internet üzerinde gerekli altyapıyı kurmak zorundadırlar.”

MADDE 3.- 2918 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Öğrenim şartları:

F, G, H, sınıfı sürücü belgesi alacakların A1, A2, B, C, D ve E sınıfı sürücülerin en az zorunlu temel eğitimi bitirmiş olmaları,

MADDE 4.- 2918 sayılı Kanunun 50 nci maddesinin üçüncü fıkrasının sonuna aşağıdaki cümleler eklenmiştir.

“Taşıt trafiğine açık cadde ve sokaklar ile tüm okul önlerine gerekli sıklıkta hız levhaları konulur. Kavşaklardaki ışıklı işaretler bütün araçların rahatlıkla görülebileceği bir şekilde yerleştirilir. Bu cihazlara altı metre kala, yol, durma çizgileri ile işaretlenir. Sokakların kesiştiği kavşaklarda “dur” işaretinin bulunması zorunludur. Otoyollarda 30 km’yi geçmeyen makul aralıklarda, uyulması gereken hız limitlerine ilişkin uyarı levhaları bulunması zorunludur.”

MADDE 5.- 2918 sayılı Kanunun 71 inci maddesinin ikinci fıkrasının sonuna aşağıdaki cümle eklenmiştir.

“Bu maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen araçlar görev için seyir halinde iken, hareket halindeki araçlar, belirtilen araçların geçmesine olanak sağlayacak şekilde sağa çekilerek durdurulur.”

MADDE 6.- 2918 sayılı Kanunun 75 inci maddesine aşağıdaki fıkranın birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Okul taşıtlarının “DUR” işaretini yaktıkları hallerde aynı istikametteki ve karşı yönden gelen bütün araçların durması zorunludur. Okul taşıtları öğrencileri kaldırıma indirecek tedbirleri almakla yükümlüdürler.”

MADDE 7.- 2918 sayılı Kanunun 79 uncu maddesinin dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Bu madde hükmüne uymayanlar, üç aydan altı aya kadar hapis cezası ile birlikte 2.000.000.000 liradan 5.000.000.000 liraya kadar hafif para cezası ile cezalandırılırlar.”

MADDE 8.- 2918 sayılı Kanunun 131 inci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Araç tescil ve sürücü belgesi işlemlerinde kullanılan belgelerin ve plakaların basılması ve kullanıma sunulması:

Madde 131.- Araç tescil ve sürücü belgesi işlemlerinde kullanılan ve yönetmelikte belirtilen belgeler trafik tescil kuruluşlarınca, motorlu taşıtlar sürücü kurslarında ilgili yönetmelik gereğince kullanılan defter ve belgeler ise Millî Eğitim Bakanlığınca bilgisayar ortamında hazırlanarak internet üzerinden de ulaşılacak biçimde ve ücretsiz olarak talep sahiplerinin kullanımına sunulur. Ayrıca bu belgeler ve plakalar yönetmelikte belirtilen şekil ve ebatlara uygun olmak şartıyla kişi ve kuruluşlar tarafından bastırılabilir.

Ad ve/veya soyad veya tescil edilmiş ticari unvan ihtiva eden plaka satışlarından elde edilen gelirler Maliye Bakanlığınca bütçeye gelir olarak kaydedilir.

210 sayılı Değerli Kâğıtlar Kanunu kapsamına giren tescil ve trafik belgeleri ile sürücü belgeleri, İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Maliye Bakanlığınca bastırılır ve dağıtımı yapılır. Tescil ve trafik belgeleri ile sürücü belgelerinin değerli kâğıt bedelleri Emniyet Genel Müdürlüğünce Maliye Bakanlığına ödenir.

Ad ve/veya soyad veya tescil edilmiş ticari unvan ihtiva eden plakaların ücretleri Maliye Bakanlığınca belirlenir.”

MADDE 9.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 10.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

 


TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

13.10.1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa bir madde eklenmesi hakkında kanun teklifi, genel ve madde gerekçeleri ile birlikte ilişikte sunulmuştur.

Gereğini arz ederiz.

 

 

Erdal Karademir

Ufuk Özkan

Mehmet Semerci

 

İzmir

Manisa

Aydın

 

Enver Öktem

Osman Kaptan

Mehmet Küçükaşık

 

İzmir

Antalya

Bursa

 

Ahmet Yılmazkaya

Halil Tiryaki

Orhan Ziya Diren

 

Gaziantep

Kırıkkale

Tokat

 

Nuri Çilingir

Ali Arslan

Mustafa Yılmaz

 

Manisa

Muğla

Gaziantep

 

Hüseyin Ekmekçioğlu

Ali Cumhur Yaka

Mevlüt Coşkuner

 

Antalya

Muğla

Isparta

 

Yılmaz Kaya

M. Vedat Yücesan

Sefa Sirmen

 

İzmir

Eskişehir

Kocaeli

 

 

Mustafa Özyurt

 

 

 

Bursa

 

 

GENEL GEREKÇE

AB, trafik konusuna verdiği önemin bir gereği olarak, ülkemizin en önemli sorunlarından biri olan trafik konusunda da hızlı ilerlemenin sağlanmasını talep etmektedir. Bu konudaki AB müktesebatının üstlenilmesine ilişkin Türkiye Ulusal Programı 24.7.2003 tarih ve 25176 sayılı (mükerrer) Resmî Gazetede yayınlanmıştır.

Karayolları Trafik Kanununun, Avrupa Birliği mevzuatına uyumlu hale getirilmesi, Avrupa Birliği normlarına ve çağdaş standartlara uygun bir hizmetin verilmesi amaçlanmıştır.

Uluslararası sözleşmeler, Anayasal hükümler dikkate alınarak, temel hak ve özgürlüklerden seyahat özgürlüğünün sağlanması bunun için monooküler (tek gözü gören) kişiler gibi sağlık sorunları bulunmasına rağmen sürücü belgesi alamayan kişilerin, Avrupa, Amerika, Hindistan, Libya ve İran gibi ülkelerde olduğu gibi bazı şart ve kısıtlamalar getirilerek sürücü belgesi almaları sağlanmıştır.

 

MADDE GEREKÇELERİ

Madde 1.- Uluslararası sözleşmeler, Avrupa Birliği müktesebatı ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası kapsamında kişilerin temel hak ve özgürlükleri arasında bulunan seyahat özgürlüğü dikkate alınarak monooküler (tek gözü gören) kişilerin sürücü belgesi almalarına olanak sağlanmıştır.

Madde 2.- Yürürlük maddesidir.

Madde 3.- Yürütme maddesidir.

 


İZMİR MİLLETVEKİLİ ERDAL KARADEMİR İLE 18 MİLLETVEKİLİNİN TEKLİFİ

 

13.10.1983 TARİHLİ VE 2918 SAYILI KARAYOLLARI TRAFİK KANUNUNA

BİR MADDE EKLENMESİ HAKKINDA KANUN TEKLİFİ

 

MADDE 1.- 13.10.1983 Tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa aşağıdaki ek madde eklenmiştir.

“EK MADDE 13.- Sağlık sorunu bulunmasına rağmen sürücü belgesi almaya hak kazanan kişiler, bilimsel sınırlamalar çerçevesinde sürücü belgesine sahip olabilirler.

Bu sürücülerin hangi koşullarda ve hangi tip sürücü belgesine sahip olacakları, hangi şartlarda araba kullanabileceklerine ilişkin usul ve esaslar İçişleri ve Sağlık Bakanlığınca hazırlanacak yönetmelikle belirlenir.”

MADDE 2.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
Avrupa Birliği Uyum Komisyonu

 

Türkiye Büyük Millet Meclisi

 

 

Avrupa Birliği Uyum Komisyonu

12.4.2005

 

Esas No : 1/905

 

 

Karar No: 6

 

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Bakanlar Kurulunca, 10.9.2004 tarihinde TBMM Başkanlığına sunulan, "Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı", Başkanlık tarafından, 25.10.2004 tarihinde esas komisyon olarak İçişleri Komisyonuna tali komisyon olarak da Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabiî Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji ve Adalet Komisyonları ile Komisyonumuza havale edilmiş Komisyonumuz da, 28.12.2004 tarihinde tasarıyı görüşmeye başlamıştır.

Tasarının Avrupa Birliği Müktesebat'ına uygunluğunu araştırmak amacıyla Komisyonumuz, İzmir Milletvekili Zekeriya Akçam, Karabük Milletvekili Mehmet Ceylan, Adana Milletvekili Nevin Gaye Erbatur'dan oluşan bir alt komisyon kurulmasını kararlaştırmıştır. Alt komisyonumuz, 7.1.2005 tarihinde yaptığı toplantıda Başkanlığına İzmir Milletvekili Zekeriya Akçam’ı seçerek çalışmalarına başlamıştır. Alt komisyon, tasarıyı İçişleri Bakanlığı ve Avrupa Birliği Genel Sekreterliği yetkilileri ve temin ettiği Avrupa Birliği Konsey Direktifleri ışığında, 11.4.2005 tarihli toplantısında görüşmüş ve 12.4.2005 tarihinde raporunu Komisyonumuza sunmuştur. 

Komisyonumuz, 12.4.2005 tarihli yirmi ikinci toplantısında, İçişleri Bakanlığı ve Avrupa Birliği Genel Sekreterliği temsilcilerinin de katılımlarıyla Alt Komisyon Raporu doğrultusunda Tasarıyı inceleyip, görüşmüştür.

Tasarı ile yürürlükte bulunan 2918 sayılı "Karayolları Trafik Kanunu", ülkemiz şartlarına, gelişen teknolojiye, günün ihtiyaçlarına uygun hale getirilmekte ve yükümlülüklerimiz doğrultusunda AB Mevzuatı'na uyumlaştırılmaya çalışılmaktadır.

Geneli üzerindeki görüşmelerin ardından, Tasarı ve gerekçesi Komisyonumuzca benimsenerek maddelerinin görüşülmesine karar verilmiştir.

Komisyonumuz, Alt Komisyon Raporunda değişikliğe tabi tutulmuş olan  Çerçeve Kanun Tasarısının 1, 12, 13, 15 ve 16 ncı maddelerinin değiştirilmesini kabul etmiş, diğer maddelerini ise aynen kabul etmiştir. Değişikliği uğrayan maddeler ve değişiklik gerekçeleri şunlardır:

Değiştirilen Maddeler

- Madde 1

• Tasarı'nın çerçeve birinci maddesiyle, 2918 sayılı Kanunun üçüncü maddesinde değiştirilen "Minibüs" tanımında yer alan "Bu araç otobüs sınıfından sayılmaz." cümlesi metinden çıkartılmıştır.

Alt Komisyon'un Tasarı'nın birinci maddesi üzerindeki çalışmaları sırasında; Avrupa Birliği Genel Sekreterliği yetkilisinin, "minibüs" tanımının AB'nin ilgili mevzuatlarında yer almadığını, dolayısıyla da "minibüs"ün de bir çeşit otobüs olarak düşünüldüğünü belirtmiştir. Bu gerekçe ile, madde metnindeki "minibüs" tanımında yer alan ikinci cümlenin metinden çıkartılması Alt Komisyon Üyelerimizce uygun görülmüştür.

Ayrıca Alt Komisyonda; üçüncü maddedeki "Lastik Tekerlekli Traktör" tanımı ile, 91/439/EEC sayılı AB Konsey Direktifi'nin üçüncü maddesinde yer alan "Tarım veya orman traktörleri" tanımı karşılaştırıldığında madde metnindeki tanımın, eksik ve yetersiz kaldığı ifade edilmiştir. AB Direktifi ile paralelliği sağlamak ve eksikliklerin giderilmesi amacıyla Alt Komisyon", Lastik Tekerlekli Traktör" tanımını:

"Tarım veya orman traktörleri: Tekerlekler veya palet üzerinde motor gücü ile sürülen, en az 2 akslı, taşıma, çekme ve çeşitli araç, makinaları veya tarımsal veya ormancılıkla ilgili faaliyetlerde kullanılan traktörleri çalıştırmak için spesifik olarak dizayn edilmiş ve ikincil amaç olarak yük ve yolcu da taşıyabilen araçlardır." şeklinde değiştirilmesini uygun bulmuştur.

Komisyonumuz, Alt Komisyonun bu önerilerini benimsemiş ve Çerçeve 1 inci maddeyi bu değişikliklerle birlikte kabul etmiştir.

- Madde 12

• Tasarı'nın çerçeve 12 nci maddesi ile; Avrupa Birliği'ne uyum süreci içinde ulusal sürücü belgelerimizin sınıfları yeniden düzenlenmiştir. Söz konusu Tasarı'nın çerçeve 12 nci maddesiyle değiştirilen 2918 sayılı Kanunun 38 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

"Madde 38-  Sürücü belgesi sınıfları ile  belge sahiplerine sürme yetkisi verilen motorlu araçların özellikleri  aşağıda gösterilmiştir.

A-Ana Sınıflar:

a) A Sınıfı Sürücü Belgesi; yanında yolcu taşıma yeri bulunan ve bulunmayan motosiklet kullanacaklara verilir.

b) B Sınıfı Sürücü Belgesi; izin verilen azami yüklü ağırlığı 3500 kilogramı ve sürücü koltuğuna ilaveten azami sekiz koltuğu bulunan motorlu araçları kullanacaklara verilir. Bu araçlara azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçmeyen römork da takılabilir.

B sınıfındaki çekici araçla bileşik aracın izin verilen azami ağırlığı, 3500 kilogramı geçemez ve römorkun izin verilen azami ağırlığı çekici aracın yüksüz ağırlığını geçemez.

c) B+E Sınıfı Sürücü Belgesi; B sınıfındaki çekici araçlara takılan ve römork azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçen birleşik araçları  kullanacaklara verilir.

d) C Sınıfı Sürücü Belgesi; izin verilen azami yüklü ağırlığı 3500 kilogramın üzerinde olan ve D sınıfı dışındaki motorlu araçları kullanacaklara verilir. Bu araçlara azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı  geçmeyen römork da takılabilir.

e) C+E Sınıfı Sürücü Belgesi; C sınıfındaki çekici  araçlara takılan ve römork azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçen birleşik araçları  kullanacaklara verilir.

f) D Sınıfı Sürücü Belgesi; sürücü koltuğuna ilaveten  8'den fazla koltuğa sahip motorlu araçları kullanacaklara verilir. Bu araçlara azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçmeyen römork da takılabilir.

g) D+E Sınıfı Sürücü Belgesi; D sınıfındaki çekici araçlara takılan  ve römork azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçen birleşik araçları  kullanacaklara verilir.

B- Alt Sınıflar:

a) A1 Sınıfı Sürücü Belgesi; silindir hacmi 125 cm3'ü ve gücü 11 kW'ı geçmeyen motosiklet cinsi araçları kullanacaklara verilir.

b) B1 Sınıfı Sürücü Belgesi; B sınıfındaki üç tekerlekli veya dört tekerlekli araçlardan, silindir hacmi 50 cm3'ün üzerinde veya buna eşit kapasitedeki içten yanmalı bir motorla çalışan, azami hızı 45 km/s'in üzerinde bulunan  motorlu araçları kullanacaklara verilir. Bu araçların boş ağırlıkları 550 kilogramın üzerinde olamaz. Elektrik ile çalışan araçların boş ağırlıkları konusunda batarya ağırlıkları hesaba katılmaz.

c) C1 Sınıfı Sürücü Belgesi; C sınıfındaki araçlardan, izin verilen azami yüklü ağırlığı 3500 kilogramın üzerinde ve 7500 kilogramın altında olan motorlu  araçları kullanacaklara verilir. Bu sınıftaki araçlara azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçmeyen römork da takılabilir.

d) C1+E Sınıfı Sürücü Belgesi; C1 sınıfındaki çekici araçlara takılı, römorkunun izin verilen azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçen ve  araç bileşenlerinin toplam ağırlığı 12000 kilogramı geçmeyen birleşik araçları kullanacaklara verilir. Burada römork azami ağırlığı çekici aracın boş ağırlığından fazla olamaz ve aracın römorku yolcu taşıma amaçlı kullanılamaz.

e) D1 Sınıfı Sürücü Belgesi; yolcu taşımacılığında kullanılan, sürücü koltuğu dışında 8'den fazla koltuğu olan ancak sürücü koltuğu dışında koltuk sayısı 16'yı geçmeyen motorlu araçları kullanacaklara verilir. Bu sınıftaki araçlara 750 kilogramı geçmeyen römork da takılabilir.

f) D1+E Sınıfı Sürücü Belgesi; çekicisi D1 alt sınıfındaki motorlu araca takılı, römorkunun izin verilen azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçen ve araç bileşenlerinin toplam ağırlığı 12000 kilogramı geçmeyen birleşik araçları kullanacaklara verilir. Burada römork azami ağırlığı çekici aracın boş ağırlığından fazla olamaz ve aracın römorku yolcu taşıma amaçlı kullanılamaz.

C- Özel Sınıflar:

a) f Sınıfı Sürücü Belgesi; lastik tekerlekli traktör kullanacaklara verilir.

b) g Sınıfı Sürücü Belgesi; iş makinesi türündeki  motorlu aracı  kullanacaklara verilir.

c) h Sınıfı Sürücü Belgesi; özel tertibatlı olarak imal, tadil veya teçhiz edilmiş motosiklet veya otomobil türünden araçları kullanacak hasta veya sakatlara verilir.

d) k Sınıfı Sürücü Aday Belgesi; yönetmelikte belirtilen şartlar ve esaslara göre sürmeyi öğrenen sürücü adaylarına verilen belgedir.

Uluslar arası Sürücü Belgesi ise iki veya çok taraflı anlaşmalar uyarınca sınıflarına göre araç kullananlara belli süre ile verilen belgedir.

Sürücü belgelerinin şekli ve verilmesine ilişkin diğer hususlar Yönetmelikte gösterilir."

29 Temmuz 1991 tarihli ve 91/439/EEC sayılı AB Konsey Direktifi'ne uygun olarak ulusal sürücü belgelerimizin Birlik Sürücü Belgelerini, birebir karşılayabilmesi ve AB Mevzuatı'na paralelliği sağlamak amacıyla Alt Komisyon, Avrupa Birliği Genel Sekreterliği ve İçişleri Bakanlığı yetkilileriyle de mutabık kalarak söz konusu maddenin tamamının değiştirilmesini uygun bulmuştur.

Komisyonumuz, Alt Komisyonun bu önerisini benimsemiş ve Çerçeve 12 inci madde de yapılan tüm değişikliklerle birlikte kabul etmiştir.

- Madde 13

• Tasarı'nın çerçeve 13 ncü maddesi ile değiştirilen 2918 sayılı Kanunun otuz dokuzuncu maddesinin a bendinde, araçları kullanma yetkisi düzenlenmiştir. Söz konusu maddenin, a bendinin 6 nolu alt bendi aşağıdaki gibi değiştirilmiştir:

"6) C+E Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, B+E, C, D1, D1+E, f ve D sınıfı sürücü belgesi sahibi olmaları halinde ise; D+E,"

91/439/EEC sayılı AB Konsey Direktifi'nin beşinci maddesi; belirtilen sürücü belgeleri ile hangi sürücü belgesi ile kullanılan araçların, kullanılabileceği düzenlenmektedir. İnceleme neticesinde; "C+E sınıfı sürücü belgesi sahiplerinin D sınıfı araç sürmeye yetkili oldukları takdirde, D+E sınıfı sürücü belgeleri ile kullanılan araçları da sürebilecekleri" saptanmıştır. Bu gerekçe ile Alt Komisyonumuz AB Mevzuatı'na uyum amacıyla "ve D sınıfı sürücü belgesi sahibi olmaları halinde ise; D+E," ibaresini madde metnine, eklenmesini kararlaştırmıştır.

• Tasarının çerçeve 13 üncü maddesi ile değiştirilen 2918 sayılı Kanunun otuz dokuzuncu maddesinin g bendine aşağıdaki paragraf eklenmiştir:

"Sürücü belgesi sahiplerinin sağlık kontrol muayeneleri ve bu belgelerin geçerlilik süreleri yönetmelikle belirlenir."

91/439/EEC sayılı Konsey Direktifi'nde; üye ülkelerin, düzenledikleri sürücü belgelerinin geçerlilik sürelerine, ulusal kriterlerine göre karar verme hakkına sahip oldukları belirtilmiştir. Bununla birlikte Direktif'te meydana gelebilecek olası değişikliklerde, söz konusu "sürücü belgeleri geçerlilik süreleri" de değişebilecektir. Bunlara paralel olarak ülkemiz mevzuatının da değişikliğe uyum sağlayabilmesi için geçerlilik sürelerinin yönetmelikle düzenlenmesi Alt Komisyonca kararlaştırılmıştır.

Komisyonumuz, Alt Komisyonun bu önerilerini benimsemiş ve Çerçeve 13 üncü maddeyi yapılan bu değişikliklerle birlikte kabul etmiştir.

- Madde 15

• Tasarının çerçeve 15 nci maddesi ile değiştirilen 2918 sayılı Kanunun 41 inci maddesi sürücü belgesi alacaklarda aranacak yaş, eğitim ve sürücü olur raporu alma şartlarını düzenlemektedir.

Söz konusu maddenin a bendinin,

1 nolu alt bendi; "A1 Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların 16,"

2 nolu alt  bendi; "A, B, f, g, h, Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların 18, (A sınıfı  için 18 ancak 25kW motor gücünü geçen ve güç ağırlık oranı 0.16 kW/kg olan motosikletleri kullanma belgesi almak için 18 yaş ve daha düşük özelliklere sahip motosikletle A sınıfından en az 2 yıl sürücü belgesine sahip olunmalıdır. Ancak, bu tecrübe şartı 21 yaşındaki sürücü adaylarında aranmaz.)"

3 nolu alt  bendi; "C, D ve D1 Sınıfı Sürücü Belgesi Alacakların 21" şeklinde değiştirilmiştir.

Alt komisyon üyelerimiz, kazaların meydana gelmesinde büyük şehirlerde büyük oranda pay sahibi olan minibüs sürücülerine, şehirler arası yollarda da kamyon sürücülerine, ehliyet verilirken en azından belli bir yaş olgunluğuna erişmelerinin kazaların azalmasında, küçük de olsa katkı sağlayacağını belirtmişlerdir. 

• AB Müktesebatı'nın incelenmesi sonucunda; D1 sınıfı, yani minibüs türü araç kullanıcıları için minimum yaş şartının 21 olduğu saptanmıştır. AB Mevzuatı'na uyumu gerçekleştirmek amacıyla Alt Komisyon, söz konusu sürücü belgesi alacaklar içinde yaş şartını 21 olarak değiştirilmesini uygun görmüştür.

Ayrıca 91/439/EEC sayılı AB Direktif'inde C sınıfı sürücü belgesi sahibi kamyon sürücüleri için minimum yaş şartı 18 iken, D sınıfı sürücü belgesi sahibi otobüs sürücüleri için yaş şartı minimum 21 olarak belirlenmiştir. Alt Komisyon Üyelerimiz, ülkemiz gerçekleri yanı sıra üye ülkelere tanınan ve Direktif'te belirtilen yaş şartı sınırlarını daha yüksek belirleme imkanını da kullanarak, C ve D sürücü belgesi alacaklarda yaş şartını 21 olarak kabul etmiştir. 

• Tasarıda, silindir hacmi 125 cm3'ü ve gücü 11 kW'ı geçmeyen motosiklet kullanıcıları (yani  A1 sürücü belgeleri için) minimum yaş şartı 17 olarak belirlenmiştir.  Fakat ilgili AB Konsey Direktifi incelendiğinde; A1 sürücü belgeleri için yaş sınırının 16 olduğu belirlenmiştir. Üyelerimiz, söz konusu çelişkinin giderilmesi ve AB Müktesebatı'na uyumu gerçekleştirmek maksadıyla; A1 sürücü belgeleri için yaş sınırının 16 olması gerektiğini belirtmişlerdir.

• Diğer bir sürücü belgesi sınıfı olan A kategorisinin incelenmesi sırasında; silindir hacmi 125 cm3'ü ve gücü 11 kW'ı geçen motosiklet kullanıcıları için yaş şartının ilgili Tasarı'da 17 olduğu fakat ilgili AB Mevzuatı'nın incelenmesi neticesinde; ilgili AB Direktifi'nin, aynı kategori için yaş şartını 18 olarak belirlediği saptanmıştır. A kategorisi için yaş şartının 18 olması ve AB Konseyi'nin 91/439/EEC sayılı Direktifi'nin 6 ncı maddesinin b bendinde A kategorisi için belirtilen tanımın ilgili maddeye  aktarılması, AB Müktesebatı'na uyum yükümlülüklerimiz açısından yerinde olacağı üyelerimizce kararlaştırılmıştır. 

• Tasarıda f ve h sınıfı sürücü belgesi alacakların 17 olan yaş şartlarının 18 olması üyelerimizce uygun görülmüş ve bu gerekçe ile madde metninde yapılan değişiklik, Alt Komisyon'umuzca uygun görülmüştür.

Komisyonumuz, Alt Komisyonun bu önerilerini benimsemiş ve Çerçeve 15 inci maddeyi yapılan bu değişikliklerle birlikte kabul etmiştir.

- Madde 16

• Tasarının çerçeve 16 ncı maddesi ile değiştirilen 2918 sayılı Kanunun 42 nci maddesinin birinci fıkrasının a bendinin üçüncü paragrafından sonra gelmek üzere aşağıdaki paragraf eklenmiştir:

"Sürücülerin eğitim ve sınavları sürücü belgelerine ilişkin AB Direktiflerine uyumlu olacak şekilde yürütülür. Buna ilişkin esas ve usuller Milli Eğitim Bakanlığı'nca çıkarılacak yönetmelik ile düzenlenir."

ABGS ve İçişleri Bakanlığı Yetkilileri ile de mutabık kalınarak Alt Komisyon,  91/439/EEC sayılı Direktifi'nin 2 Nolu Ek'inde belirtilen teorik ve pratik testlere ilişkin hususların yönetmelikle düzenleneceğine dair ibarenin, ilgili madde metnine eklenmesine karar vermiştir.

Komisyonumuz, Alt Komisyonun bu önerisini benimsemiş ve Çerçeve 15 inci maddeyi yapılan bu değişiklikle birlikte kabul etmiştir.

2. İçişleri Komisyonu'nun Dikkatine Sunulan Maddeler

Komisyonumuz, çeşitli maddeler üzerindeki açıklamalarla görüş ve önerilerini İçişleri Komisyonuna sunmayı uygun görmüştür. Üzerinde açıklama yapılan ya da görüş bildirilen maddeler şunlardır:

Madde 15 :

91/439/EEC sayılı Konsey Direktifi yedinci maddesi, Direktif'in 2 ve 3 nolu Ek hükümlerine göre tıbbi şartları sağlayan, teorik ve yetenek/davranış testini geçmiş başvuru sahiplerine sürücü belgelerinin verilmesini uygun bulmaktadır. Direktif'te Grup 1 (A, B, B+E, A1, B1) olarak tanımlanan sürücü belgeleri için muayene şartı yer almamakta fakat Grup 2 (C, C+E, D, D+E, C1, C1+E, D1, D1+E) sürücü belgesi sahiplerine muayenelerinde yetkili tıbbi otorite zorunluluğu getirilmektedir.

Komisyonumuz, Grup 1 kapsamına giren sürücü adayları için, "sürücülüğüne engel herhangi bir sağlık sorunu olmadığına dair beyan ve taahhütleri yeterli olur" ve "uzman göz doktoru adayın görme, işitme ve şahsın uzuv muayenesini yapar", Grup 2 kapsamında yer alan sürücü adayları için ise; "muayenelerinde yetkili tıbbi bir otorite bulundurulması gerekir." şeklinde ibarelerin yayımlanacak yönetmeliğe konulmasını, esas komisyona önerilmesini kararlaştırmıştır.

Madde  8 :

AB Konseyi'nin 91/439/EEC sayılı Direktifi, 2004 yılı Ağustos ayından itibaren trafiğe yeni çıkacak araçlara dijital takoğraf kullanımını öngörmektedir. Fakat yürürlükteki yasanın otuz birinci maddesinde takoğraf cihazlarının mekanik, elektronik ve elektro mekanik olabileceği hükmü bulunmaktadır. Bakanlık yetkilileri; gelinen noktada Avrupa Birliği uygulamaların da dijital takoğrafın kullanımı gibi bir zorunluluk ortaya çıkmış olmakla birlikte söz konusu teçhizatın kullanımında gelecekte olası aksaklıkların görülmesi ve yeni düzenlemeler ile karşılaşılması halinde, yasa değişikliğine gidilmesinin kaçınılmaz olacağını belirtmişlerdir. Bu nedenle söz konusu teçhizatın özelliğine girmeden sadece yasada ismine yer verilmiş olması yeterli olacaktır. Bu gerekçe ile Komisyonumuz, kanunun otuz birinci maddesindeki teçhizatın, "takoğraf" olarak değiştirilmesini, nitelik ve özelliklerinin gelişen şartlar çerçevesinde Yönetmelikte tanımlanmasının uygun olacağını, belirtmiştir.

Raporumuz, İçişleri Komisyonuna  sunulmak üzere saygı ile arz olunur.

 

 

 

 

 

Başkanvekili

Kâtip

Üye

 

Ali Rıza Alaboyun

Nevin Gayer Erbatur

Necdet Budak

 

Aksaray

Adana

Edirne

 

Üye

Üye

Üye

 

Zekeriya Akçam

Musa Sıvacıoğlu

Ömer İnan

 

İzmir

Kastamonu

Mersin

 

 

Üye

 

 

 

Algan Hacaloğlu

 

 

 

İstanbul

 

AVRUPA BİRLİĞİ UYUM KOMİSYONUNUN KABUL ETTİĞİ METİN

KARAYOLLARI TRAFİK KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR

KANUN TASARISI

MADDE1.- 13.10.1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 3 üncü maddesinde yer alan "Erişme kontrollü karayolu (otoyol-ekspresyol)", "Anayol", "Tali yol", "Ayırıcı", "Otomobil", "Minibüs", "Otobüs", "Özel amaçlı taşıt", "Motorlu bisiklet", "İş makineleri" ve "Geçiş hakkı" tanımları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye "Dönel kavşak", "Kontrolsüz kavşak", "Tırmanma şeritli karayolu" ve "Trafik müşaviri" tanımları eklenmiştir.

"Erişme kontrollü karayolu (Otoyol): Özellikle transit trafiğe tahsis edilen, belirli yerler ve şartlar dışında giriş ve çıkışın yasaklandığı, yaya, hayvan ve motorsuz araçların giremediği, ancak izin verilen motorlu araçların yararlandığı ve trafiğin özel kontrole tabi tutulduğu karayoludur.

Anayol: Kavşağı teşkil eden yollardan diğerlerine göre daha yoğun trafiğe haiz olan ve bu yolu takiben kavşağa yaklaşan sürücülerin ilk geçiş hakkına haiz oldukları hususunun trafik işaretleri ile belirtildiği karayoludur. Aksine bir işaretleme yapılmadıkça bölünmüş yollar, tek yönlü ve iki yönlü yollara göre anayol niteliğindedir.

Tali yol: Kavşağı teşkil eden yollardan trafik yoğunluğu daha az olan ve bu yolu takiben kavşağa yaklaşan sürücülerin ilk geçiş hakkını ana yolda seyreden araçlara vermeleri gerektiği trafik işaretleri ile belirtilen karayoludur."

"Ayırıcı: Taşıt yollarını veya yol bölümlerini birbirinden ayıran, bir taraftaki taşıtların diğer tarafa geçmesini yasaklayan, engelleyen veya zorlaştıran karayolu yapısı, trafik tertibatı veya gereçtir."

"Otomobil: Yapısı itibarıyla, sürücüsü dahil en çok 9 oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu araçtır.

Minibüs: Yapısı itibarıyla sürücüsü dahil 9 dan fazla 16 dan az oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu araçtır."

"Otobüs: Yapısı itibarıyla sürücüsü dahil 9 dan fazla oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş olan motorlu araçtır. Troleybüsler de bu sınıfa dahildir."

"Özel amaçlı taşıt: Özel amaçla insan veya eşya taşımak için imal edilmiş olan ve itfaiye, cankurtaran, arama ve kurtarma hizmetlerinde kullanılan kurtarma aracı, nükleer, biyolojik ve kimyasal maddeler ile kirlenen personel, araç, gereç ve sahaların arındırılmasında kullanılan arındırma aracı, naklen yayın ve kayıt, kütüphane, motorlu karavan, zırhlı araç, araştırma, cenaze araçları ile bozuk veya hasara uğramış taşıt ve araçları çekmek, taşımak veya kaldırmak gibi özel işlerde kullanılan motorlu araçtır."

"Motorlu bisiklet: Silindir hacmi 50 santimetreküpü geçmeyen, içten patlamalı veya elektrik motoru ile donatılmış ve imal hızı 45 km/s'den az olan bisiklettir."

"İş makinesi: Paletli veya madeni tekerlekli traktör, biçerdöver ve yol inşa makineleri ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan, iş amacına göre üzerine çeşitli ekipmanlar monte edilmiş, karayolunda insan, hayvan, yük taşımasında kullanılamayan motorlu araçtır."

Tarım veya orman traktörleri: Tekerlekler veya palet üzerinde motor gücü ile sürülen, en az 2 akslı, taşıma, çekme ve çeşitli araç, makinaları veya tarımsal veya ormancılıkla ilgili faaliyetlerde kullanılan traktörleri çalıştırmak için spesifik olarak dizayn edilmiş ve ikincil amaç olarak yük ve yolcu da taşıyabilen araçlardır.

"İlk geçiş hakkı: Yayaların ve araç kullananların diğer yaya ve araç kullananlara göre, yolu kullanma sırasındaki öncelik hakkıdır."

"Dönel kavşak: Sürücülerin kavşağa sağa dönüş manevrası yaparak gitmelerini zorunlu kılacak büyüklükte ortasında bir ada bulunan, bu ada etrafında dönen araçların ilk geçiş hakkına sahip olduğu işaretlerle belirlenmiş, ışıklı işaret cihazları ile kontrol edilmeyen kavşaklardır.

Kontrolsüz kavşak: Kavşağı teşkil eden yolların trafik yoğunluğu bakımından birbirlerinden farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş olan ve bu yollardan kavşağa yaklaşırken "Kontrolsüz Kavşak" trafik işareti ile işaretlenmiş bulunan kavşaktır. Bu tanıma uyduğu halde, yaklaşımında "Kontrolsüz Kavşak" trafik işareti bulunmayan kavşaklarda kontrolsüz kavşak kabul edilir.

Tırmanma şeritli karayolu: Orta şeridinin ilk kullanım hakkının esas olarak çıkış yönünden geçen araçlara ait olduğu, sol şeride geçmenin yasaklandığı üç şeritli iki yönlü karayoludur.

Trafik müşaviri: Mülki amirin onayı ile izin verilen, trafik işlemlerini yapmak için araç sahipleri tarafından hukuken yetkilendirilen kişidir."

MADDE 2.- Tasarının Çerçeve 2 nci maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 3.- Tasarının Çerçeve 3 üncü maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 4.- Tasarının Çerçeve 4 üncü maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 5.- Tasarının Çerçeve 5 inci maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 6.- Tasarının Çerçeve 6 ncı maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 7.- Tasarının Çerçeve 7 nci maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 8.- Tasarının Çerçeve 8 inci maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 9.- Tasarının Çerçeve 9 uncu maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

Madde 10.- Tasarının Çerçeve 10 uncu maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 11.- Tasarının Çerçeve 11 inci maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 12.- 2918 sayılı Kanunun 38 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 38.-  Sürücü belgesi sınıfları ile  belge sahiplerine sürme yetkisi verilen motorlu araçların özellikleri  aşağıda gösterilmiştir.

A-Ana Sınıflar:

a) A Sınıfı Sürücü Belgesi; yanında yolcu taşıma yeri bulunan ve bulunmayan motosiklet kullanacaklara verilir.

b) B Sınıfı Sürücü Belgesi; izin verilen azami yüklü ağırlığı 3500 kilogramı ve sürücü koltuğuna ilaveten azami sekiz koltuğu bulunan motorlu araçları kullanacaklara verilir. Bu araçlara azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçmeyen römork da takılabilir.

B sınıfındaki çekici araçla bileşik aracın izin verilen azami ağırlığı, 3500 kilogramı geçemez ve römorkun izin verilen azami ağırlığı çekici aracın yüksüz ağırlığını geçemez.

c) B+E Sınıfı Sürücü Belgesi; B sınıfındaki çekici araçlara takılan ve römork azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçen birleşik araçları  kullanacaklara verilir.

d) C Sınıfı Sürücü Belgesi; izin verilen azami yüklü ağırlığı 3500 kilogramın üzerinde olan ve D sınıfı dışındaki motorlu araçları kullanacaklara verilir. Bu araçlara azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı  geçmeyen römork da takılabilir.

e) C+E Sınıfı Sürücü Belgesi; C sınıfındaki çekici  araçlara takılan ve römork azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçen birleşik araçları  kullanacaklara verilir.

f) D Sınıfı Sürücü Belgesi; sürücü koltuğuna ilaveten  8'den fazla koltuğa sahip motorlu araçları kullanacaklara verilir. Bu araçlara azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçmeyen römork da takılabilir.

g) D+E Sınıfı Sürücü Belgesi; D sınıfındaki çekici araçlara takılan  ve römork azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçen birleşik araçları  kullanacaklara verilir.

B- Alt Sınıflar:

a) A1 Sınıfı Sürücü Belgesi; silindir hacmi 125 cm3'ü ve gücü 11 kW'ı geçmeyen motosiklet cinsi araçları kullanacaklara verilir.

b) B1 Sınıfı Sürücü Belgesi; B sınıfındaki üç tekerlekli veya dört tekerlekli araçlardan, silindir hacmi 50 cm3'ün üzerinde veya buna eşit kapasitedeki içten yanmalı bir motorla çalışan, azami hızı 45 km/s'in üzerinde bulunan  motorlu araçları kullanacaklara verilir. Bu araçların boş ağırlıkları 550 kilogramın üzerinde olamaz. Elektrik ile çalışan araçların boş ağırlıkları konusunda batarya ağırlıkları hesaba katılmaz.

c) C1 Sınıfı Sürücü Belgesi; C sınıfındaki araçlardan, izin verilen azami yüklü ağırlığı 3500 kilogramın üzerinde ve 7500 kilogramın altında olan motorlu  araçları kullanacaklara verilir. Bu sınıftaki araçlara azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçmeyen römork da takılabilir.

d) C1+E Sınıfı Sürücü Belgesi; C1 sınıfındaki çekici araçlara takılı, römorkunun izin verilen azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçen ve  araç bileşenlerinin toplam ağırlığı 12000 kilogramı geçmeyen birleşik araçları kullanacaklara verilir. Burada römork azami ağırlığı çekici aracın boş ağırlığından fazla olamaz ve aracın römorku yolcu taşıma amaçlı kullanılamaz.

e) D1 Sınıfı Sürücü Belgesi; yolcu taşımacılığında kullanılan, sürücü koltuğu dışında 8'den fazla koltuğu olan ancak sürücü koltuğu dışında koltuk sayısı 16'yı geçmeyen motorlu araçları kullanacaklara verilir. Bu sınıftaki araçlara 750 kilogramı geçmeyen römork da takılabilir.

f) D1+E Sınıfı Sürücü Belgesi; çekicisi D1 alt sınıfındaki motorlu araca takılı, römorkunun izin verilen azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçen ve araç bileşenlerinin toplam ağırlığı 12000 kilogramı geçmeyen birleşik araçları kullanacaklara verilir. Burada römork azami ağırlığı çekici aracın boş ağırlığından fazla olamaz ve aracın römorku yolcu taşıma amaçlı kullanılamaz.

C- Özel Sınıflar:

a) f Sınıfı Sürücü Belgesi; lastik tekerlekli traktör kullanacaklara verilir.

b) g Sınıfı Sürücü Belgesi; iş makinesi türündeki  motorlu aracı  kullanacaklara verilir.

c) h Sınıfı Sürücü Belgesi; özel tertibatlı olarak imal, tadil veya teçhiz edilmiş motosiklet veya otomobil türünden araçları kullanacak hasta veya sakatlara verilir.

d) k Sınıfı Sürücü Aday Belgesi; yönetmelikte belirtilen şartlar ve esaslara göre sürmeyi öğrenen sürücü adaylarına verilen belgedir.

Uluslar arası Sürücü Belgesi ise iki veya çok taraflı anlaşmalar uyarınca sınıflarına göre araç kullananlara belli süre ile verilen belgedir.

Sürücü belgelerinin şekli ve verilmesine ilişkin diğer hususlar Yönetmelikte gösterilir."

MADDE 13.- 2918 sayılı Kanunun 39 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 39.- Sürücü belgelerine ait esaslar şunlardır;

a) Araçları kullanma yetkisi;

1) A1, f, g ve h Sınıfı Sürücü Belgeleri ile yalnız kendi sınıflarındaki araçlar,

2) A Sınıfı Sürücü Belgesi ile A1,

3) B Sınıfı Sürücü Belgesi ile f,

4) B+E Sınıfı Sürücü Belgesi ile B ve f,

5) C Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, D1 ve f,

6) C+E Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, B+E, C, D1, D1+E, f ve D sınıfı sürücü belgesi sahibi olmaları halinde ise; D+E,

7) D Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, C, D1 ve f,

8) D+E Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, B+E, C, C+E, D1, D1+E ve f,

9) D1 Sınıfı Sürücü Belgesi ile B ve f,

10) D1+E Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, B+E, D1 ve f,

sınıfı sürücü belgeleri ile kullanılan araçlar da sürülebilir.

b) Sağlık sorunlarına rağmen sürücü belgesi almaya hak kazanan sürücülerin, sürücü belgelerine hastalığına ilişkin bilgi yazılabilir, ayırıcı işaret konulabilir. Bu sürücülerin hangi şartlarda ve hangi tip sürücü belgesi alabilecekleri ve hangi şartlarda araç kullanabileceklerine dair esas ve usuller İçişleri ve Sağlık bakanlıklarınca belirlenerek yönetmelikte gösterilir.

c) Sürücü belgesi sahiplerinin, sürücü belgesinin sınıfına göre sürmeye yetkili oldukları araçların dışındaki araçları sürmeleri yasaktır.

d) B, C, D ve D1 Sınıfı Sürücü Belgesi sahipleri, araçlarına en çok yüklü ağırlığı 750 kg'a kadar olan (750 kg. dahil) hafif römork takarak da kullanabilirler. Bu sürücülerin, yüklü ağırlığı 750 kg'ı geçen römorklu taşıtları sürebilmeleri için ayrı bir sınava girerek B+E, C+E, D+E ve D1+E Sınıfı Sürücü Belgesi almaları zorunludur.

e) Sürücü belgesi almaya hak kazananlara stajyer sürücü belgesi düzenlenir. Stajyer sürücü belgesi iki yıl geçerlidir. Bu süre içerisinde; iki kez kırmızı ışık kuralını ihlal eden, iki kez hız sınırlarını aşan, her ne derecede olursa olsun alkollü ve uyuşturucu maddelerin etkisi altında araç kullanan, asli kusurlu olarak ölümlü veya yaralamalı trafik kazasına sebebiyet veren, 60 ceza puanını dolduran sürücülerin sürücü belgeleri, suçun işlendiği tarihte ve süre kaydına bakılmaksızın, trafik zabıtasınca geri alınarak iptal edilir. Bu kişilerin tekrar sürücü belgesine sahip olabilmeleri için yeniden sürücü kursunda eğitim almaları ve yapılan sınavlarda başarı göstererek sertifika sahibi olmaları, ayrıca, psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesine tabi tutularak sürücü olabileceğine dair uygun rapor almaları zorunludur. İptal sonrasında yeniden alınan sürücü belgeleri aynı hükümlere tabidir.

f) İlk defa sürücü belgesi almış olanların iki yıllık süre sonunda yukarıda belirtilen trafik suçlarını işlememiş olmaları halinde, asıl sürücü belgeleri tanzim edilerek veya mevcut belgeleri vize edilerek kendilerine teslim edilir.

g) Sürücü belgelerinden (k) sınıfı sürücü aday belgesi 1 yıl, stajyer sürücü belgesi 2 yıl geçerlidir. Diğer sürücü belgelerinin; 50 yaşa kadar 10 yılda bir, 50 yaştan 65 yaşa kadar 5 yılda bir, 65 yaştan sonra her 3 yılda bir, 41 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen şekilde yapılacak sağlık kontrol muayeneleri sonrasında değiştirilmesi veya vize edilmesi zorunludur. Sağlık sorunlarına rağmen yönetmelikte belirtilen şartlarda sürücü belgesi almaya hak kazanan sürücülerin sağlık muayenelerine ilişkin esas ve usuller Sağlık Bakanlığınca belirlenecek yönetmelikte gösterilir.

Sürücü belgesi sahiplerinin sağlık kontrol muayeneleri ve bu belgelerin geçerlilik süreleri yönetmelikle belirlenir.

h) Ödenmemiş trafik para cezaları tahsil edilmedikçe, değiştirme işlemleri yapılmaz. Sürücü belgelerini değiştirmeyen sürücüler, araç kullanmaktan men edilir. Değiştirme veya vize işlemleri, İçişleri Bakanlığınca belirlenecek esas ve usullere göre yapılır.

ı) g Sınıfı Sürücü Belgesi alacak olanlarda aranacak özel şartlar ile uluslararası sürücü belgelerinin veriliş şartları yönetmelikle düzenlenir.

Bu madde hükümlerine aykırı hareket eden sürücüler ile bunlara araç kullandıranlar 36 ncı maddenin üçüncü fıkrasına göre cezalandırılırlar."

MADDE 14.- Tasarının Çerçeve 14 üncü maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 15.- 2918 sayılı Kanunun 41 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 41.- Sürücü belgesi alacaklarda aşağıdaki şartlar aranır;

a) Adayların;

1) A1 Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların 16,

2) A, B, f, g, h Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların 18, (A sınıfı  için 18 ancak 25kW motor gücünü geçen ve güç ağırlık oranı 0.16 kW/kg olan motosikletleri kullanma belgesi almak için 18 yaş ve daha düşük özelliklere sahip motosikletle A sınıfından en az 2 yıl sürücü belgesine sahip olunmalıdır. Ancak, bu tecrübe şartı 21 yaşındaki sürücü adaylarında aranmaz.)

3) C, D ve D1 Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların 21 (Üniversitelerin sürücü eğitimi veren yüksekokulları ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin askeri ihtisas görevleri için subay ve astsubay sınıf okullarında ve uzman jandarma okullarında açılan sürücü eğitimi kurslarından mezun olanlarda bu şart aranmaz.),

yaşını bitirmiş olmaları.

b) f, g ve h Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların ilkokulu, A, A1, B, C, D ve D1 Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların en az ortaokulu veya 8 yıllık temel eğitimi bitirmiş bulunmaları.

c) Sürücü belgesi alacakların resmi veya özel sağlık kuruluşları ya da üniversite hastanelerinde, iç hastalıkları, ortopedi, göz, kulak-burun-boğaz ve psikiyatri uzmanları bulunan sağlık kurulunca, yönetmelikte belirtilen esaslara göre "Sürücü Olur" raporu almaları.

d) Sürücü kursuna katılmış ve yapılan sınavları da başararak sertifika almış olmaları.

e) Türk Ceza Kanununun 572 nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarındaki suçlardan ikiden fazla, 403 ve 404 üncü maddeleri ile 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun 6 ncı maddesi, 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar Hakkında Kanunun 12 nci maddesinin üçüncü ve takip eden fıkralarındaki suçlardan hüküm giymemiş olmaları.

f) Önceden verilmiş aynı sınıf bir başka sürücü belgesinin bulunmaması, sürücü belgelerinin süresiz geri alınmamış olması (stajyer sürücü belgesi hariç) veya geçici olarak geri alınmış ise sürenin dolmuş bulunması.

g) Adaylardan;

1) C ve D Sınıfı Sürücü Belgesi almak isteyenlerin en az 3 yıllık B Sınıfı Sürücü Belgesi,

2) B+E Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların B Sınıfı Sürücü Belgesi,

3) C+E Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların C Sınıfı Sürücü Belgesi,

4) D+E Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların D Sınıfı Sürücü Belgesi,

5) D1+E Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların D1 Sınıfı Sürücü Belgesi,

sahibi olması.

(c) bendinde belirtilen sağlık kuruluşlarında ortopedist bulunmadığı takdirde genel cerrahtan, psikiyatri uzmanı bulunmadığı durumlarda nörologdan görüş alınarak Sağlık Kurulu kararını verir. Bir defaya mahsus olmak üzere Sağlık Kurul raporuna itiraz halinde, Sağlık Bakanlığı nihai karar için sürücü adayını bir başka Devlet Hastanesi Sağlık Kuruluna sevk edebilir. Ancak, sağlık kuruluşunda veya özel kuruluşlarda görevli tabiplerce verilen sağlık raporlarının eksik veya gerçeğe uygun olmamasının tespiti halinde, sorumlular hakkında Türk Ceza Kanununa göre işlem yapılmakla birlikte, bu tabiplerin sürücü belgesi işlemleri ile ilgili daha sonra verecekleri raporlar da geçersiz sayılır."

MADDE 16.- 2918 sayılı Kanunun 42 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine ikinci paragraftan sonra gelmek üzere aşağıdaki paragraf eklenmiş ve (b) bendinin üçüncü paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Jandarma Genel Komutanlığı motorlu araç sürücüsü ihtiyacını karşılamak üzere, Jandarma Okullar Komutanlığında verilecek kursları başarıyla bitiren subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlara Jandarma Genel Komutanlığınca sürücü sertifikası verilir. Verilen bu sertifikalar, Emniyet Genel Müdürlüğünün trafik kuruluşlarınca sürücü belgesine dönüştürülür. Eğitim programları ile ilgili usul ve esaslar Milli Eğitim Bakanlığının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir."

"Sürücülerin eğitim ve sınavları sürücü belgelerine ilişkin AB Direktiflerine uyumlu olacak şekilde yürütülür. Buna ilişkin esas ve usuller Milli Eğitim Bakanlığı'nca çıkarılacak yönetmelik ile düzenlenir."

"Yanlış bilgi veya sahte belge verenler, fiil daha ağır cezayı gerektirmediği takdirde iki aydan üç aya kadar hafif hapis ve 340.900.000 liradan 427.300.000 liraya kadar hafif para cezası ile cezalandırılırlar."

MADDE 17.- Tasarının Çerçeve 17 nci maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 18.- Tasarının Çerçeve 18 inci maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 19.- Tasarının Çerçeve 19 uncu maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 20.- Tasarının Çerçeve 20 nci maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 21.- Tasarının Çerçeve 21 inci maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 22.- Tasarının Çerçeve 22 nci maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 23.- Tasarının Çerçeve 23 üncü maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 24.- Tasarının Çerçeve 24 üncü maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 25.- Tasarının Çerçeve 25 inci maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 26.- Tasarının Çerçeve 26 ncı maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 27.- Tasarının Çerçeve 27 nci maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 28.- Tasarının Çerçeve 28 inci maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 29.- Tasarının Çerçeve 29 uncu maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 30.- Tasarının Çerçeve 30 uncu maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 31.- Tasarının Çerçeve 31 inci maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 32.- Tasarının Çerçeve 32 nci maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 33.- Tasarının Çerçeve 33 üncü maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 34.- Tasarının Çerçeve 34 üncü maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 35.- Tasarının Çerçeve 35 inci maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 36.- Tasarının Çerçeve 36 ncı maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 37.- Tasarının Çerçeve 37 nci maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 38.- Tasarının Çerçeve 38 inci maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 39.- Tasarının Çerçeve 39 uncu maddesi, Komisyonumuzca aynen kabul edilmiştir.

MADDE 40.- Tasarının Çerçeve 40 ıncı maddesi, Komisyonumuzca, aynen kabul edilmiştir.

MADDE 41.- Tasarının Çerçeve 41 inci maddesi, Komisyonumuzca, aynen kabul edilmiştir.

MADDE 42.- Tasarının Çerçeve 42 nci maddesi, Komisyonumuzca, aynen kabul edilmiştir.

MADDE 43.- Tasarının Çerçeve 43 üncü maddesi, Komisyonumuzca, aynen kabul edilmiştir.

MADDE 44.- Tasarının Çerçeve 44 üncü maddesi, Komisyonumuzca, aynen kabul edilmiştir.

MADDE 45.- Tasarının Çerçeve 45 inci maddesi, Komisyonumuzca, aynen kabul edilmiştir.

MADDE 46.- Tasarının Çerçeve 46 ncı maddesi, Komisyonumuzca, aynen kabul edilmiştir.

MADDE 47.- Tasarının Çerçeve 47 nci maddesi, Komisyonumuzca, aynen kabul edilmiştir.

MADDE 48.- Tasarının Çerçeve 48 inci maddesi, Komisyonumuzca, aynen kabul edilmiştir.

İçişleri Komisyonu Raporu

 

Türkiye Büyük Millet Meclisi

 

 

İçişleri Komisyonu

10.6.2005

 

Esas No.: 1/905, 1/347, 2/287,

 

 

2/330, 2/353, 2/507

 

 

Karar No.: 18

 

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

İçişleri Bakanlığınca hazırlanarak 19.10.2004 tarihinde Başkanlığınıza sunulan "Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı", 25.10.2004 tarihinde Başkanlığınızca esas komisyon olarak Komisyonumuza ve tali komisyon olarak Adalet, Avrupa Birliği Uyum, Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabiî Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonlarına sunulmuş ve Komisyonumuz 3.11.2004 tarihli üçüncü toplantısında Tasarının olgunlaştırılması amacıyla bir alt komisyon kurulmasını kararlaştırmıştır. Alt Komisyon üyeliklerine seçilen, Bursa Milletvekili Şevket Orhan, Eskişehir Milletvekili Muharrem Tozçöken, Kastamonu Milletvekili Sinan Özkan, Mersin Milletvekili Ali Oksal, Yalova Milletvekili Şükrü Önder, Zonguldak Milletvekili Nadir Saraç, Yalova Milletvekili Şükrü Önder'i alt komisyon başkanlığına seçerek çalışmalarına başlamıştır. Alt Komisyon, İçişleri, Adalet, Sağlık, Milli Eğitim, Ulaştırma ve Maliye Bakanlıkları, Hazine Müsteşarlığı; Kamu Kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu ve Türkiye Noterler Birliği; sivil toplum örgütlerinden Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği, Fahri Trafik Müfettişleri Derneği, Özel Sürücü Kursları Derneği, Türkiye Sakatlar Derneği, Yüksek Trafik Güvenliği Kurumu Derneği, Uluslararası Nakliyeciler Derneğinin de katılımıyla Tasarıyı ayrıntılı olarak incelemiş ve 27.12.2004 tarihinde Raporunu Komisyonumuza sunmuştur. Komisyonumuz 8.6.2005 tarihli 17 nci toplantısında Alt Komisyon raporunu görüşmeye başlamıştır. Bu süre içinde Avrupa Birliği Uyum Komisyonu, raporunu Komisyonumuza sunmuş, Türk Ceza Kanunu değiştirilmiş ve Yeni Türk Lirasına geçiş yapılmıştır. Komisyonumuz sözkonusu değişikliklerin ve yeni gelişmelerin Tasarıya yansıtılması amacıyla Alt Komisyonu yeniden görevlendirmiş ve 9.6.2005 tarihli 18 inci toplantısında yukarıda belirtilen kurum ve kuruluş temsilcilerinin de katılımıyla Alt Komisyon metnini esas alarak Tasarıyı inceleyip görüşmüştür.

Tasarıda dört temel amaç güdülmektedir:

1. AB Mevzuatına uyum,

2. Mevcut 2918 sayılı Kanunun eksiklik ve aksaklıklarını gidermek,

3. Cezaları caydırıcı hale getirmek ve trafik güvenliğini artırmak,

4. Günümüz gereksinimlerini karşılamak.

Alt Komisyon, görüşmeleri sırasında, İçişleri Komisyonu gündeminde bulunan ve Komisyona görüşmeler sırasında havale edilen Kanun Tasarı ve Tekliflerini de gündeme alarak Tasarıyla birleştirilmesini ve görüşmelerde Tasarının esas alınmasını kararlaştırmıştır. Bu bağlamda,

– 1/347 esas numaralı "Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı",

– 2/287 esas numaralı "Manisa Milletvekili Hasan Ören'in 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi",

– 2/330 esas numaralı "Yalova Milletvekili Şükrü Önder'in Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi",

– 2/353 esas numaralı "Tevfik Ziyaeddin Akbulut'un Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi"

1/905 esas numaralı Tasarı ile birleştirilerek görüşülmüştür.

Komisyonumuz görüşmeleri sırasında kendisine havale edilen

– 2/507 esas numaralı İzmir Milletvekili Erdal Karademir ile 18 Milletvekilinin 13.10.1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa Bir Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifini de Alt Komisyon raporu ile birleştirmiştir.

Alt Komisyonun Tasarı üzerinde yaptığı değişiklikler şöyle özetlenebilir:

1. Tasarının 1 inci maddesi, 2918 sayılı kanunda geçen tanımları yeniden düzenlemekte, 2918 sayılı Kanundaki tanımlara yeni tanımlar eklemektedir. Alt Komisyon maddede anlatım birliğini sağlamak açısından maddedeki "diğerlerine göre daha yoğun trafiğe haiz" ibaresini "trafik yoğunluğu daha fazla olan" biçiminde değiştirmiştir.

Avrupa Birliği Uyum Komisyonu Tanımlar bölümüne Tarım veya orman traktörlerinin tanımını eklemiş ve Minibüs tanımındaki "Bu araç otobüs sınıfından sayılmaz." ibaresini metinden çıkarmıştır. Alt komisyon bu değişiklikleri benimsemiş ve Tasarıya yansıtmıştır.

Alt Komisyon yönetmelikte bulunan ancak Kanunda bulunmadığı için sorunlara yol açan Taksi tanımını da tanımlara eklemiştir.

Alt komisyondaki görüşmeler sırasında, trafik müşavirlerinin Trafik Kanununda yer almasının doğru olmadığı, bu nedenle, bu konuda özel bir yasal düzenleme yapılması gerektiği ileri sürülmüş ve bu amaçla "trafik müşaviri" tanımının maddeden çıkarılması önerilmiştir. Bu öneri doğrultusunda, "trafik müşaviri" tanımı maddeden çıkarılmış ve buna paralel olarak trafik müşavirlerini düzenleyen ek 14 üncü madde Tasarı metninden çıkarılmıştır.

Alt Komisyon bu değişiklikler doğrultusunda maddeyi yeniden yazmıştır.

2. Tasarının 2 nci maddesi, 2918 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde düzenlenen Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulunun yapısında değişiklik öngörmektedir. 2918 sayılı Kanunun Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulu ile Karayolu Güvenliği Kurulunu düzenleyen 4 üncü maddesi, trafikle ilgili üst düzey kararların alınmasını Yüksek Kurula bırakmakta ve bu kararların uygulamaya geçirilmesi görevini Kurula bırakmaktadır. Yüksek Kurulun Başkanının Başbakan olması nedeniyle çalışması güçleşmekte ve Yüksek Kurul toplanamamaktadır. Madde ile Yüksek Kurulun sadece Başbakanın başkanlığında değil, Başbakanın görevlendireceği Kurul üyesinin başkanlığında da toplanmasına olanak tanınmaktadır. Maddenin Komisyonumuzda görüşülmesi sırasında, bu Yüksek Kurula sadece Başbakanın değil bakanların da katılımının çok güç sağlandığı ve üyeleri bakanlardan oluşan bu Yüksek Kurulun yeni biçimiyle de toplanamayacağı belirtilmiştir. Bu açıdan Tasarının kanunlaşmasından sonra mevcut sorunun süreceğinin çok açık olduğu ifade edilmiştir. Bu sorunu kökünden çözebilmek için Yüksek Kurulu tümüyle kaldırmanın ve Karayolu Güvenliği Kurulunu etkin hale getirmenin gerekli olduğu belirtilmiştir. Buna karşı yapılan açıklamalarda, çoğunluğu bakanlardan oluşan Yüksek Kurulun trafik konusunda yetkili kılınmasıyla Trafik sorununun en üst düzeyde sahiplenilmiş olacağı belirtilmiştir. Trafik sorunu gibi toplumda kangren hale gelmiş sorunun çözümü, siyasi iradenin sorunun arkasında olduğunu göstermesiyle olanaklıdır. Cevaben yapılan açıklamalarda Başbakan ve bakanlara verilmiş olan bu yetkinin kullanılmamasıyla sorunun tamamen sahipsiz kaldığı ve kullanılmayan bir yetkiyi daha alt düzeyde de olsa kullanılacak bir yetkiye dönüştürmenin daha yararlı olduğu belirtilmiştir. Bu gerekçeyle Tasarının 2 nci maddesiyle düzenlenen 2918 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi yeniden yazılmıştır. Yeni düzenlemede Yüksek Kurul kaldırılmış ve Yüksek Kurulun görev ve yetkileri, etkinlik kazandırılan bir Kurula bırakılmıştır.

3. 2/253 esas numaralı Kanun Teklifinin 1 inci maddesi, 2918 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde iki değişiklik öngörmektedir. Değişiklerden birincisi, trafik kazası olduğunda ambulans, kurtarıcı vb. kurtarma araçlarına ve kişilerin yakınlarına anında haber vermek yükümlülüğü getirmektedir. Alt Komisyon bu değişikliği uygun bulmakla birlikte, "anında" haber verme yükümlülüğünün teknik olanaksızlıklar nedeniyle her zaman olanaklı olamayacağını düşünerek "anında" ibaresini "en kısa zamanda" biçiminde değiştirmiştir. Teklifin 1 inci maddesiyle getirilen değişikliklerin ikincisi genel denetim yapılması yasağına ilişkindir. Buna göre genel zabıta ve trafik zabıtası genel denetim yapamayacak ve seçici olarak, belirli yöntemlerle trafik denetimi yapabileceklerdir. Alt Komisyondaki görüşmeler sırasında, bu düzenlemeyle sadece trafik denetiminin değil, genel denetimlerin de önlenmiş olacağı ve bu durumun da asayiş konusunda zaafa yol açacağı belirtilmiştir. Ayrıca bu denetim yönteminin son derece pahalı bir yöntem olduğu ifade edilmiştir. Mali imkansızlıklar nedeniyle mevcut denetimlerin bile güçlükle yapıldığı düşünüldüğünde, trafik denetiminde önemli sorunlar yaşanacağı dile getirilmiştir. Alt Komisyon bu nedenle maddenin öngördüğü ilk değişikliği Tasarıya 3 üncü madde olarak eklemiştir.

4. 2918 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin j bendi Karayolları Genel Müdürlüğünün trafikte suç ve ceza tutanağı düzenleme yetkisine ilişkindir. Karayolları Genel Müdürlüğünce yürütülen yol yapım, bakım ve onarım sahalarında bazı sürücüler yapılan geçici işaretlemelere uymamakta, bu durum hem karayolları personelinin, hem sürücülerin can güvenliğini tehlikeye düşürmekte, aynı zamanda çalışmaları olumsuz yönde etkilemektedir. Tasarının 3 üncü maddesi, bunun önüne geçmek için 2918 sayılı Kanunun 47 nci maddesinin (c) bendine aykırı davrananlar hakkında Karayolları Genel Müdürlüğüne ceza tutanağı düzenleme yetkisi vermektedir. Alt Komisyonda yapılan görüşmeler sırasında, belirli durumlarda araç sürücülerinin durdurulamaması ve araç sürücülerinin saptanamaması hallerinde, Karayolları Genel Müdürlüğü yetkililerine tescil plakasına ceza tutanağı düzenleme yetkisi verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Alt Komisyon bu amaçla 3 üncü maddeye "ve 116"ncı ibaresini eklemiş ve maddeyi madde sıralamasına uygun olarak 4 üncü madde olarak kabul etmiştir.

5. Tasarının Sağlık Bakanlığının trafikteki görev ve yetkilerini düzenleyen ve 2918 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde değişiklik öngören 4 üncü maddesi madde sıralamasına uygun biçimde 5 inci madde olarak kabul edilmiştir.

6. Belediye Kanunu ve Büyükşehir Belediyesi Kanunu büyükşehir belediyelerine kent ulaşım ve trafiğinde önemli görevler vermektedir. Tasarının Alt Komisyonumuzda görüşülmesi sırasında, bu Kanunlarda yapılan değişikliklere paralel olarak 2918 sayılı Kanunda da çeşitli değişiklikler yapılması gerektiği belirtilmiştir. Bu amaçla 2918 Kanunun, belediyelerin trafiğe ilişkin görev ve yetkilerini düzenleyen 10 uncu maddesi yeniden yazılmıştır. Bu çerçevede büyükşehir belediyelerinin trafiğe ilişkin görev ve yetkileri Büyükşehir Belediye Kanununa uygun hale getirilirken, büyükşehir belediyelerine belirli trafik suçlarına ilişkin ceza tutanağı düzenleme yetkisi verilmiştir. Kanunlar arası uyumu sağlama zorunluluğundan dolayı Tasarıya eklenen madde, 6 ncı madde olarak numaralandırılmıştır. Alt Komisyon aynı amaçla ayrıca Tasarının 36 ncı maddesine Büyükşehir belediyelerini de eklemiş ve bu belediyelerin de suç ve ceza tutanağı düzenlemelerine olanak tanımıştır.

7. Daha önce Tasarının 2 nci maddesiyle 2918 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde değişiklik yapılmış ve Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulu kaldırılmış ve Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu yeniden düzenlenmişti. 2918 sayılı Kanun incelendiğinde 12 nci maddenin (b) bendinde "Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulu" ifadesinin geçtiği görülmektedir. Alt Komisyon 2918 sayılı Kanunun bütünlüğünü sağlamak bakımından, kaldırılmış olan bu Kurulun madde metninden çıkarılmasını kararlaştırmıştır. Alt Komisyon ayrıca belediyelere verilen yeni görevler ve il ve ilçe trafik komisyonlarına verilen görevlerin çakışmaması ve uyumlulaştırılması için Tasarıya yeni bir çerçeve madde eklenmiş ve 2918 sayılı Kanunun 12 nci maddesini yeniden düzenlemiştir. Çerçeve madde, Tasarıya 7 nci madde olarak eklenmiş ve madde sıralaması buna göre yeniden yapılmıştır.

8. Tasarının 5 inci maddesi ile 2918 sayılı Kanunun 19 uncu maddesinde değişiklik yapılarak, kişilere, araçlarını ikametgahlarının veya işyerlerinin bulunduğu yerdeki tescil kuruluşuna tescil ettirme zorunluluğu getirilmiş ve araçlarını tescil ettirmeden ve tescil plakası almadan karayoluna çıkaranlara cezai müeyyide getirilmiştir. Alt Komisyonda yapılan görüşmeler sırasında, araçların ikametgahın bulunduğu yerde tescil ettirme zorunluluğunun vatandaşları zor durumda bırakacağı, bürokratik işlemleri artıracağı, zaman ve enerji kaybına neden olacağı ifade edilmiş ve bu gerekçeyle düzenlemenin madde metninden çıkarılması istenmiştir. Alt Komisyon bu doğrultuda, maddenin bu bölümünü metinden çıkarmış ve araçlarını tescil ettirmeden ve tescil plakası almadan karayoluna çıkaranlara cezai müeyyide getiren bölümünü, madde sıralamasına uygun biçimde 8 inci madde olarak kabul etmiştir.

9.1/347 esas numaralı Kanun Tasarısı ile 2/287 esas numaralı Kanun Teklifi 2918 sayılı Kanunun 20 nci maddesinde değişiklik öngörmektedir. 2918 sayılı Kanunun 20 nci maddesi, araçların devir ve satış işlemlerine ilişkindir. 1/347 esas numaralı Teklifin 1 inci maddesi, devir ve satış işlemlerinin noterler yanında trafik şube ve bürolarında da  yapılmasına olanak tanımaktadır. 2/287 esas numaralı Kanun Teklifinin 1 inci maddesinde ise satış ve devir işlemlerinde, ilgili tescil kuruluşundan aracın devir ve satışına engel herhangi bir hak mahrumiyeti bulunmadığına dair alınacak belgenin de noterlere ibraz edilmesi zorunluluğu getirilmektedir. Öte yandan 2/330 esas numaralı Kanun Teklifi'nin 1 inci maddesi, 2918 sayılı Kanunun araçların tescillerini düzenleyen 22 nci maddesinde değişiklik öngörmektedir. Madde, motorlu araçların tescillerinin Maliye Bakanlığınca yapılmasını öngörmektedir.

Alt Komisyon ilke olarak, trafik zabıtasının münhasıran trafiği düzenleme ve denetim işleriyle uğraşmasını, başka kurumlar tarafından da yapılabilecek nitelikte olan tescil, devir ve satış işlemlerinin bu teşkilat tarafından yapılmaması gerektiğini kabul etmiştir. Çünkü aksi durumlarda, trafik zabıtası asli fonksiyonu olan düzenleme ve denetim işlevini yerine getiremeyecek ve trafik sorunu giderek büyüyecektir. Trafik sorununun çözümü için yapılması gereken trafik zabıtasını münhasıran trafiği düzenleme ve denetleme işine yönlendirmek, bu zabıtayı diğer görevlerden arındırmaktır. Alt Komisyonumuz bu nedenle mevcut görevlerin yanı sıra devir ve satış işlemlerinin de trafik zabıtası tarafından yapılmasını uygun görmemiştir.

Öte yandan Alt Komisyon, vatandaşların gereksiz bürokratik işlemlerden olanaklı olduğunca kurtarılması; vatandaşların zaman, enerji ve para kaybına uğramamaları için gerekli tedbirlerin alınması konusunda oybirliği ile uzlaşmıştır. Bu bakımdan vatandaşların araçlarının tescili için, değişik kurumlara başvurmaları yerine, bütün işlemlerin tek bir yerde sonuçlandırılması gerektiği ifade edilmiştir. Bu çerçevede, 2/330 esas numaralı Kanun Teklifinin öngördüğü gibi, işlemlerin tümünün Maliye Bakanlığı tarafından yapılması gerektiği ileri sürülmüştür. Ancak Maliye Bakanlığı temsilcileri bu tür bir hizmeti yürütecek donanım ve kapasiteye sahip olmadıklarını ifade etmişlerdir. Alt Komisyon üyelerimiz bu durum karşısında bu yetkinin belediyelere verilmesini önermişlerdir. Ancak belediyelerin bu tür bir hizmeti yürütecek donanım ve kapasiteye sahip olmadıkları, özellikle küçük belediyelerde bu konuda ciddi sıkıntılar yaşanacağı, tescil işinin güvenlik boyutunun bulunduğu gerekçeleriyle bu öneriye karşı çıkılmıştır. Yapılan açıklamalara göre, araç tescillerinin, devletin güvenliği boyutu da dikkate alınarak devlet içindeki tek bir merkezde tutulması zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla Avrupa uygulamaları da dikkate alındığında, tescil kayıtlarının tek bir merkezde devlet tarafından tutulması zorunluluktur. Alt Komisyon, bu çerçevede 2/287 esas numaralı Kanun Teklifine göre satış ve devir işlemlerinde, ilgili tescil kuruluşundan aracın devir ve satışına engel herhangi bir hak mahrumiyeti bulunmadığına dair alınacak belgenin de noterlere ibraz edilmesi zorunluluğunu vatandaşa ek bir yük getireceği gerekçesiyle uygun bulmamıştır. Yapılan açıklamalara göre, www.trafik.gov.tr internet adresinden vatandaşlarımızın araçlar üzerinde haciz veya rehin kaydı bulunup bulunmadığını öğrenmeleri olanaklıdır. Dolayısıyla vatandaşları yeni bir belge alma zorunda bırakmak, bu konudaki genel anlayışla örtüşmemektedir.

Alt Komisyonumuz bu görüşler doğrultusunda 2918 sayılı Kanunun değiştirilmesi öngörülen 20 ve 22 nci maddelerinde değişiklik yapmamayı kararlaştırmıştır.

10. 2918 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi, belge ve plakaların araç üzerinde bulundurulma zorunluluğunu düzenlemektedir. Tasarının 6 ncı maddesi, gerekli belge ve plakaları taşımayan araçların trafikten men edileceği hükmünü getirmektedir. Maddenin Alt Komisyonda görüşülmesi sırasında, trafikten men cezasının çok ağır bir ceza olduğu ve unutkanlık ya da kişilerin elinde olmayan nedenlerle belge ve plakaların bulunmaması halinde önemli mağduriyetlerin doğacağı belirtilmiştir. Örneğin seyir halinde iken plakalardan birinin düşmüş olması halinde, sürücü, durumun farkında olmamasına rağmen aracının trafikten men edilmesi sonucu doğacaktır. Olayın şehirlerarası bir seyahat sonucunda meydana gelmesi durumunda ise olayın vahameti daha da artacaktır. Buna karşılık, sadece para cezası, kötü niyetli kişilerin yetersiz cezayla karşılaşması sonucunu doğuracaktır. Alt Komisyon kötü niyetli kişilere caydırıcı ceza uygulamak ve iyi niyetli kişilerin mağdur olmalarını önlemek bakımından bir denge aramış ve sonunda, aracın her iki tescil plakasının da bulunmaması halinde aracın trafikten men edilmesine karar vermiştir. Çünkü aracın aynı anda iki plakasının birden düşmüş olması olasılığı yok denecek kadar azdır. Diğer durumlarda ise sürücülerin iyi niyetli olduklarını kabul etmek ve araçları trafikten men etmemek gerekir. Alt Komisyon trafikten men cezasını aracın her iki plakasının da bulunmaması koşuluna bağlayarak maddeyi, madde sıralamasına uygun olarak 9 uncu madde olarak kabul etmiştir.

11. Tasarının 8 inci maddesi 2918 sayılı Kanunun 31 inci maddesinde değişiklik öngörmektedir. Yeni düzenlemeyle araçlara hız sınırlayıcı cihaz kullanma zorunluluğu getirilmekte ve bu cihazları kullanmayanlara para cezası öngörülmektedir. 2/330 sayılı Kanun Teklifi, Tasarıdaki düzenlemeyi benimsemekte ancak maddedeki 83.100.000 lira olan para cezasını yetersiz bularak 169.400.000 liraya yükseltmektedir. Şehirlerarası otobüs sürücüleri, yasayla belirlenen sürelerin üstünde araç kullanabilmek amacıyla, kendilerine ait olmayan belgeler düzenleyerek daha az süreyle araç kullandıklarını gösterebilmektedirler. 2/330 esas numaralı Kanun Teklifi kendisine ait sürücü belgesi kullanmayan sürücülere uygulanan para cezalarının artırılmasını hedeflemekte ve bu amaçla para cezasını 83.100.000 liradan 169.400.000 liraya yükseltmektedir. Alt Komisyon, 2/330 esas numaralı Kanun Teklifinin 2 nci maddesini, Tasarının 8 inci maddesiyle birleştirerek, madde sıralamasına uygun biçimde, Tasarının 11 inci maddesi olarak kabul etmiştir.

12. Tasarının 12 nci maddesi 2918 sayılı Kanunun sürücü belgelerinin türlerini düzenleyen 38 inci maddesinde değişiklik öngörmektedir. Avrupa Birliği Uyum Komisyonu ulusal sürücü belgelerini, Avrupa Birliği ülkelerindeki düzenlemelere paralel olarak yeniden düzenlemiştir. Alt Komisyonumuz, ülkemizde verilen sürücü belgelerinin, uluslararası düzeyde geçerliliğini sağlamak ve yurt dışında verilmiş sürücü belgelerinin, ülkemizde sorunsuz olarak geçerli kılınmasını sağlamak için Avrupa Birliği Komisyonu tarafından yapılan bu düzenlemeyi benimsemiştir. Alt Komisyon bu düzenlemeleri yeniden gözden geçirmiş ve Tasarıya yansıtmıştır. Madde 15 inci madde olarak kabul edilmiştir.

13. Tasarının 13 üncü maddesi, 2918 sayılı Kanunun sürücü belgelerine ait esasları düzenleyen 39 uncu maddesini düzenlemektedir. Maddenin (e) bendi "stajyer sürücülük" kurumunu getirmektedir. İki yıl sürecek olan stajyer sürücülük döneminde, belirli suçların işlenmesi durumunda sürücü belgeleri iptal edilmektedir. Bu suçlardan "iki kez kırmızı ışık kuralı ihlali" ile "iki kez hız sınırlarını aşma", Alt Komisyonumuz tarafından fazla ağır bulunmuştur. Alt Komisyonumuz bu nedenle kırmızı ışık ve aşırı hız ihlallerini ikiden beşe çıkarmayı uygun bulmuştur. Buna paralel olarak 60 ceza puanı yerine 75 ceza puanını sürücü belgesinin iptali nedeni olarak kabul etmiştir.

Maddenin (e) bendinde sürücü belgelerinin belirli yaşlarda değiştirilmesi ya da vize edilmesi zorunluluğunu getirmektedir. Maddeye göre bu yaşlarda 2918 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin (c) bendinde belirtilen sağlık kontrollerinin yapılması gerekecektir. 41 inci maddenin (c) bendi ise "Sürücü belgesi alacakların, resmi ve özel sağlık kuruluşlarında İç Hastalıkları, Ortopedi, Göz, Kulak-Burun-Boğaz ve Psikiyatri uzmanları bulunan Sağlık Kurulunca, yönetmelikte belirtilen esaslara göre "Sürücü Olur" raporu almaları gerekir." hükmünü içermektedir. Alt Komisyon, kurul raporunu Avrupa ülkelerine paralel olarak kaldırmış ve tek hekim raporunu yeterli görmüştür. Tek hekimin gerekli görmesi halinde uzman hekim veya kurul raporu istenecektir. Dolayısıyla yeni sürücü belgesi alınırken kurul raporu gerekmemesine rağmen periyodik kontrollerde kurul raporu aranması doğru değildir.  Alt Komisyon, bu tür bir uygulamanın gereksiz yere bürokrasiyi artıracağı ve vatandaşların zaman, para ve enerji kaybına neden olacağı, sağlık kurumlarının iş yükünü gereksiz yere artıracağı gerekçesiyle düzenlemenin değiştirilmesini önermiştir. Avrupa Birliği ülkelerinde de bu tür periyodik sağlık kontrollerinin yapıldığı ancak bu kontrollerin aile hekimleri ya da tek hekim tarafından yapıldığı görülmektedir. Buradaki kontrollerin amacı kişilerin zaman içinde sakatlanmaları halinde bu sakatlıklarının saptanması ve duruma göre sürücü belgesi verilmemesi ya da sakatlara ait sürücü belgesi verilmesidir. Dolayısıyla kurul raporu yerine tek hekim raporunun yeterli olması gerekir. Alt Komisyon ayrıca 60 yaşa kadar 10 yılda bir, 60 yaştan sonra 5 yılda bir sağlık kontrolü yapılmasını yeterli görmüştür.

Maddenin (b) bendinde sağlık sorunlarına rağmen sürücü belgesi almaya hak kazanan sürücülerin durumu düzenlenmektedir. 2/507 esas numaralı Kanun Teklifi de, aynı konuyu bir ek maddede düzenlemektedir. Alt Komisyondaki görüşmeler sırasında, özellikle tek gözü görmeyen sürücülerin bütün Avrupa ülkelerinde sürücü belgesi alabildikleri ve insan haklarının bir parçası olan sürücü belgesine sahip olma hakkının, ülkemizde tek gözü görmeyenlere verilmemesinin insan hakkı ihlali olduğu belirtilmiştir. Ayrıca tek gözü görmeyen ülkemiz vatandaşları yurt dışından sürücü belgesi alabilmekte ve bu sürücü belgesini ülkemizde ulusal sürücü belgesiyle değiştirebilmektedirler. Bu durum yurt dışına çıkabilen vatandaşlar ile yurt dışına çıkamayanlar arasında eşitsizlik yaratmakta, eşitlik ilkesinin ihlali anlamını taşımaktadır. Diğer taraftan tek gözü görmeyen kişilerin, görme duyularının iki gözü görenlerden ancak geçici süre ile farklı olduğu bilimsel deneylerle ispatlanmış bulunmaktadır. Tek göz, altı ay gibi kısa bir sürede, kendisini çift gözün görebildiği alanı görmeye uyarlayabilmekte ve dolayısıyla görme engeli kısa bir süre için geçerli olmaktadır. Bu nedenlerle Kanunda tek gözü görmeyenlerle ilgili özel bir düzenleme yapılması gerektiği ifade edilmiştir. Ülkemizde, araç kullanma yeteneği ile ilişki kurulmadan çok önemli bir kesimin araç kullanmaktan dışlandığı ve bu nedenle haklarının ihlal edildiği belirtilmiştir. Avrupa ülkelerinde renk körlerinin de sürücü belgesi alabildikleri, ancak ülkemizde bunlara da sürücü belgesi verilmediği dile getirilmiştir. Cevaben yapılan açıklamalarda, bu konuda yönetmelikle düzenleme yapmanın çeşitli sakıncaları ortadan kaldıracağı belirtilmiştir. Çünkü sağlık sorunlarına rağmen sürücü belgesi alma hakkı olabilecek farklı alanlar bulunmaktadır. Örneğin tek kolu olmayanlar ya da vücudunda belirli bir derecede sakatlığı olanlar da sürücü belgesi alabilmelidir. Sağlık Bakanlığı bu konuda bilimsel verilere dayalı çalışmalar yürütmektedir ve yasal dayanak kazandırıldıktan sonra bir yönetmelik çıkarılması söz konusu olacaktır. Bu konuda çalışmalar ileri bir aşamaya gelmiş olup, Kanunun çıkmasından kısa bir süre sonra yürürlüğe konacaktır. Sağlık sorunlarını ve bunların düzeylerini yasayla belirlemek, uygulamanın esnekliğini ortadan kaldıracak ve yeni gelişmelerin yeni yasal düzenleme yapılmadan uygulamaya konması olanaklı olmayacaktır. Bu nedenle yapılacak yönetmeliğin yasal dayanağını sağlayan bu düzenlemenin bir an önce kanunlaşmasının, vatandaşların mağduriyetini gidermek bakımından yeterli olacağı, bu sorunların yönetmelikte giderileceği ifade edilmiştir. Alt Komisyon bu gerekçeyle bu konuda yeni bir düzenleme yapılmasını gerekli görmemiştir.

Alt Komisyonumuz, Tasarının 13 üncü maddesini, bu değişikliklerle birlikte, madde sıralamasına uygun olarak 16 ncı madde olarak kabul etmiştir.

14. Tasarının 14 üncü maddesi, dış ülkelerden alınmış sürücü belgelerinin süresi içinde değiştirilmemesi halinde uygulanacak yaptırımı düzenlemektedir. Bu amaçla 2918 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesine bir fıkra eklenmekte ve bu kişiler hakkında 36 ncı maddenin üçüncü fıkrasına göre işlem yapılacağı belirtilmektedir. 36 ncı maddenin üçüncü fıkrası ise ilk tespitte bir aydan iki aya kadar, tekrar halinde ise 2 aydan 3 aya kadar hapis cezası öngörmektedir. Ancak 36 maddeye bakıldığında, bu cezanın sürücü belgesi olmayanlara uygulandığı görülmektedir. Oysa 40 ıncı madde varolan bir belgenin dönüştürülmemesi davranışını cezalandırmaktadır. Dolayısıyla kural ihlali her iki maddede aynı ağırlıkta olmamasına rağmen, her iki suça aynı ceza uygulanmaktadır. Alt Komisyon, farklı ağırlıkta olan bu kural ihlallerinin farklı ağırlıktaki cezalarla yaptırıma bağlanması gereğinden, diğer bir ifadeyle ölçülülük ilkesinden hareketle bu suça para cezası uygulanmasını yeterli görmüş ve bu belgelerin dönüştürülmesi konusunda idareye görev yüklemiştir. 14 üncü madde Alt Komisyonca bu değişliklerle birlikte, madde sıralamasına uygun biçimde 17 nci madde olarak kabul edilmiştir.

15. Tasarının 15 inci maddesi, 2918 sayılı Kanunun sürücülerde aranacak şartları düzenleyen 41 inci maddesinde değişiklikler öngörmektedir. Avrupa Birliği Uyum Komisyonu sürücü belgesi alabilmek için gerekli yaş koşulunu, Avrupa Birliği ülkelerine paralel hale getirmiştir. Alt Komisyonumuz bu değişiklikleri benimsemiştir.

Maddenin bir diğer sınırlaması öğrenim koşuludur. 2918 sayılı Kanunda 17.10.1996 tarihinde 4199 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle "ilkokul mezunu" olma koşulu "en az ortaokul veya 8 yıllık temel eğitimi bitirmiş olma" koşuluna dönüştürülmüştür. Ancak 21.5.1997 tarihinde 4292 sayılı Kanunla geçici bir düzenleme yapılmış ve bu koşulun 31.12.1999 tarihine kadar aranmayacağı ve bu tarihe kadar ilkokul mezunu olmanın sürücü belgesi almada yeterli sayılacağı belirtilmiştir. Daha sonra 8.3.2000 tarihli ve 4550 sayılı Kanunla yeni bir geçici düzenleme yapılmış ve 31.12. 2004 tarihine kadar, ilkokul mezunu olmanın sürücü belgesi almada yeterli sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Maddenin Alt Komisyonda görüşülmesi sırasında, bu tür bir öğrenim koşulu öngörmenin çeşitli açılardan sakıncalar içerdiği belirtilmiştir. İlk olarak Avrupa Birliğine üye ülkelerde bu tür bir öğrenim sınırlaması bulunmamaktadır. İlkokul mezunları değil, okur-yazar olanlar bile sürücü belgesi alabilmektedirler. İkinci olarak uluslar arası hukuktan doğan yükümlülüklerimiz nedeniyle, yurt dışında alınmış olan sürücü belgelerinin ülkemizde ulusal sürücü belgesine dönüştürülmesi zorunludur. Dolayısıyla yurt dışında öğrenim koşulu aranmadan verilen sürücü belgeleri, ülkemizde de öğrenim koşulu aranmadan sürücü belgesine dönüştürülmektedir. Bu durumda, sürücü belgelerini yurt içinden alanlar ile yurt dışından alanlar arasında bir eşitsizlik doğmaktadır. Üçüncü olarak, ülkemizdeki işsizlik oranları dikkate alındığında, şoförlük yapabilecek ilkokul mezunlarının sürücü belgesi alamamaları nedeniyle işsiz kalacakları ve işsizlik oranlarını artıracağı söylenebilir. Dördüncü olarak, bugüne kadar yapılan geçici düzenlemeler de dikkate alındığında, sürücü belgesi alma hakkından sadece belli bir kesimin yoksun bırakıldığı görülecektir. Çünkü 8 yıllık eğitimin zorunlu hale gelmesinden sonra doğanlar ve bu yasanın kapsamına girenlerin sürücü belgesi almalarında öğrenim koşulu bakımından herhangi bir sorunla karşılaşmayacakları çok açıktır. Diğer taraftan geçici düzenlemeler döneminde sürücü belgelerini almış olanların da mağdur olmaları sözkonusu olmayacaktır. Bunların dışında kalanlar ise hak kaybına uğrayacaklardır. Alt Komisyonumuz bu gerekçelerle, bugüne kadar geçici maddelerle uygulanmış olan ilkokul mezunu olma koşulunu sürekli hale getirmiştir. 8 yıllık eğitimin zorunlu olmasıyla ilkokul ortadan kalktığından, bu sorun ileriye yönelik olarak kendiliğinden çözülmüş durumdadır.

Alt Komisyon Tasarıdaki hükümlü olmama şartını da yeniden düzenlemiştir. Alt Komisyon sürücü olmayı engelleyici olmayan hükümlülük hallerinin, sürücü belgesi almayı engellemesini insan haklarına aykırı bulmuştur. Bu nedenle hükümlülük hali uyuşturucu kullanımından hüküm giyme biçiminde daraltılmıştır. Uyuşturucu kullanımının engellenmesinde psikolojik bir etkisi olacağı düşünülen bu düzenleme Alt Komisyonca uygun bulunmuştur.

Alt Komisyon, maddeyi bu değişikliklerle birlikte 18 inci madde olarak yeniden yazmıştır.

16. Tasarının 16 ncı maddesi, 2918 sayılı Kanunun 42 nci maddesinde değişiklik öngörmektedir. Buna göre, Jandarma Genel Komutanlığı, motorlu araç sürücüsü ihtiyacını karşılamak üzere, Jandarma Okullar Komutanlığında verilecek kursları başarıyla bitiren subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlara Jandarma Genel Komutanlığınca sürücü sertifikası verilecektir. Alt Komisyonda, çeşitli kurum ve kuruluşlara bu tür ayrıcalıklar vermenin, ayrıcalık taleplerini artırdığı ve bu nedenle bu tür düzenlemelerden kaçınmak gerektiği ifade edilmiştir. Jandarma Genel Komutanlığına verilen bu ayrıcalık da, 42 nci maddenin Emniyet Genel Müdürlüğüne bu tür bir ayrıcalık vermesinden kaynaklanmıştır. Dolayısıyla ileride bu tür taleplerle karşılaşmamak için Jandarma personeli için bu tür bir düzenleme yapmak yerine, Emniyet personeli için yapılmış olan düzenlemenin iptal edilmesi daha doğrudur. Alt Komisyon bu amaçla bu maddenin Tasarı metninden çıkarılmasını ve 42 nci maddenin Emniyet personeline benzeri bir hak veren birinci fıkrasının (a) bendinin ikinci paragrafının yürürlükten kaldırılmasını kararlaştırmıştır. 42 nci maddenin yürürlükten kaldırılan bölümü, yürürlükten kaldırılan hükümleri düzenleyen 53 üncü maddenin kapsamına alınmıştır.

17. 2/330 esas numaralı Kanun Teklifinin çerçeve 3 üncü maddesi, 2918 sayılı Kanunun trafik işaretlerine uymayı düzenleyen 47 nci maddesinde değişiklik öngörmektedir. Buna göre kırmızı ışık kuralını ihlal sebebiyle ceza yazılan sürücülerden, suçun işlendiği tarihten geriye doğru bir yıl içerisinde, aynı kuralı beş defa ihlal eden sürücülerin sürücü belgeleri bir yıl süreyle geri alınacaktır. Bu süre sonunda sürücüler psiko-teknik değerlendirmeden ve psikiyatri uzmanının muayenesinden geçirilerek sürücü belgesi almasına mani hali olmadığı anlaşılanların belgeleri iade edilecektir. Alt Komisyon, kırmızı ışık ihlalinin çok ciddi bir ihlal olduğu gerekçesiyle kırmızı ışık ihlalinin yaptırımını ağırlaştıran bu düzenlemeyi kabul etmiş ve düzenlemeyi, madde sıralamasına uygun olarak, Tasarıya 20 nci madde olarak eklemiştir.

18. 2/330 esas numaralı Tasarının 4 üncü maddesi, 2918 sayılı Kanunun alkollü içki, uyuşturucu ve keyif verici maddelerin etkisi altında araç sürme yasağını düzenleyen 48 inci maddesinde değişiklik öngörmektedir. Uygulamada, alkollü sürücülerin alkol miktarını saptayan teknik cihazları kullanmak istemedikleri ve bu nedenle alkol muayenesinin yapılamadığı görülmektedir. Teklifte teknik cihaz kullanılmasına müsaade etmeyen veya alkol kontrolüne tabi tutulmak istemeyen sürücülerin "alkollü" işlemine tabi tutulmaları öngörülmektedir. Alt Komisyonumuzda teknik cihaz kullanılmasına müsaade etmeyen sürücülerin alkollü içkilerin etkisinde sürücü işlemine tabi tutulmalarının ağır bir yaptırım olacağı, bu konuda aşamalı bir düzenleme yapılması gerektiği belirtilmiştir. Öneriye göre, teknik cihaz kullanılmasına müsaade etmeyen sürücüler alkol muayenesi yaptırılmak amacıyla adli tabibe sevk edilecekler; burada da alkol kontrolüne tabi tutulmak istemeyen sürücülere alkollü içkilerin etkisi altında araç kullanma cezası uygulanacaktır. Ancak bu durumda da, alkollü sürücülerin, alkolün etkisinin geçmesini sağlamada  zaman kazanmak için teknik cihaz kullanılmasını reddetmeleri gibi genel bir sonuçla karşılaşılabilecektir. Bu tür bir sonuç doğmasını engellemek için teknik cihaz kullanılmasına müsaade etmeyen sürücülerden adli tabip muayenesi sonucu alkol sınırını aştığı tespit edilenler ile adli tabipte de alkol kontrolüne tabi tutulmak istemeyen sürücülere öngörülen para cezasının iki kat olarak uygulanacağı hükmü getirilmiştir. Böylece aşamalandırılan hükmün kötüye kullanımının da önüne geçilmiştir.

Komisyonumuz Teklifin 4 üncü maddesini bu değişiklikle birlikte kabul etmiş ve Tasarıya madde sıralamasına uygun biçimde 21 inci madde olarak işlemiştir.

19. 2918 sayılı Kanunun 50 nci madde hız sınırlarına ilişkindir. Alt Komisyondaki görüşmeler sırasında, bir taraftan teknolojinin gelişimiyle yüksek hızlara kısa sürede ulaşabilen güçlü motorlara sahip güvenli araçların üretilmesinin ve diğer taraftan, ülkemizdeki yol kalitesinin her geçen gün artmasının hız sınırlarını gözden geçirmeyi kaçınılmaz kıldığı ifade edilmiştir. Bu yeni koşullarda hız sınırlarının düşük kaldığı ve çoğu sürücünün bu hız sınırlarına uymadığı  belirtilmiştir. Cevaben yapılan açıklamalarda, dünyadaki eğilimin hız sınırlarını düşürmek yönünde olduğu ve hız sınırlarını artırmakla kazalardaki ölüm oranları arasında geometrik bir orantı bulunduğu belirtilmiştir. Ülkemizdeki yol standartlarının mevcut hızlara uygun olduğu, bunun üstündeki hızların ölümlü trafik kazalarının hızla artmasına neden olacağı ifade edilmiştir. Alt Komisyon bu görüşler doğrultusunda, sadece bölünmüş yollarda bir hız düzenlemesi yapmayı uygun görmüş ve bu yollar için 110 km/s'lik bir hız öngörmüştür. Bu amaçla 2918 sayılı Kanunun 50 nci maddesinin birinci fıkrasını yeniden yazmış ve maddeyi Tasarıya 23 üncü madde olarak eklemiştir.

20. Tasarının 20 nci maddesinin düzenlediği 57 nci maddenin (d) bendinin (6) numaralı alt bendinin sonundaki "dönüş yapan araçlar doğru geçmekte olan araçlara" daha teknik bir anlatım olan, "düşey koldan gelen araçlar yatay koldan gelen araçlara" biçiminde değiştirilmiş ve madde, Tasarıya madde sıralamasına uygun biçimde 25 inci madde olarak işlenmiştir.

21. Tasarının 21 maddesinin düzenlediği 2918 sayılı Kanunun 60 ıncı maddenin (d) bendinde geçen "tepelere" ibaresi teknik olarak daha doğru bir ifade olan "tepe üstlerine" biçiminde; aynı bendin sonundaki "beş" ibaresi çok kısa bir mesafe olduğu için " onbeş" biçiminde değiştirilmiş ve madde Tasarıya, madde sıralamasına uygun olarak, 26 ncı madde olarak işlenmiştir.

22. 2/330 esas numaralı Kanun Teklifinin 5 inci maddesi 2918 sayılı Kanunun yaya ve okul geçitlerini düzenleyen 74 üncü maddesinde değişiklik öngörmektedir. Yaya ve okul geçitlerinde geriye doğru beş yıl içerisinde kusurlu olarak trafik kazasına sebebiyet veren sürücülerin sürücü belgeleri birinci defasında üç ay, ikinci defasında altı ay, üçüncü defasında ise iki yıl süreyle geri alınacaktır. Üçüncü defasında bu sürücüler ayrıca sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine tabi tutulacak ve sadece eğitimi başarıyla tamamlayanların belgeleri süresi sonunda iade edilecektir. Diğer taraftan yaya ve okul geçitlerinde alkol ve aşırı hız nedeniyle trafik kazasına sebebiyet verenlerin sürücü belgeleri ise iki yıl süreyle geri alınacaktır. Bu sürücüler de ayrıca sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine tabi tutulacaklar ve sadece eğitimi başarıyla tamamlayanların belgeleri süresi sonunda iade edilecektir. Maddenin Alt Komisyonumuzda görüşülmesi sırasında ölüm ve yaralanma olaylarının olmadığı trafik kazalarında bu yaptırımın son derece ağır bir yaptırım olacağı, ölümlü trafik kazalarına ilişkin yaptırımın başka maddelerde düzenlendiği ve bu nedenle maddeye "yaralanmalı" sınırlamasının konması gerektiği belirtilmiştir. Diğer taraftan bu tür bir yaptırım için sürücünün asli kusurlu olması gerektiğinden, maddeye "asli" sözcüğü eklenmiştir. Son olarak sürücü belgelerinin geri alınması işleminin ancak mahkeme kararıyla yapılabileceği ifade edilmiştir. Madde bu öneriler doğrultusunda yeniden yazılmış ve Tasarıya 28 inci madde olarak eklenmiştir.

23. 2/353 esas numaralı Kanun Teklifinin 6 ncı maddesi ile Tasarının 23 üncü maddesi, 2918 sayılı Kanunun okul taşıtlarını düzenleyen 75 inci maddesinde değişiklik öngörmektedirler. 2/353 esas numaralı Kanun Teklifinin getirdiği düzenlemeye göre, okul taşıtlarının "DUR" işaretini yaktıkları durumlarda aynı istikametteki ve karşı yönden gelen bütün araçlar durmak zorunda kalacak ve bu taşıtların sürücüleri, öğrencileri kaldırıma indirmenin tedbirlerini alacaklardır. Maddenin Komisyonumuzda görüşülmesi sırasında yolun bölünmüş yol olması halinde karşı yönden gelen araçların durmasına gerek olmadığı ifade edilmiş ve amacın öğrenciyi okulun önüne indirmek olduğu belirtilmiştir. Alt Komisyonumuz bu amaçla maddeyi okul taşıtlarına bindirme ve indirme işlemlerinin, öğrencilerin karayolunun taşıt yolu kesimini kullanmak zorunda kalmayacakları tarafında ve yaya kaldırımına indirilecek-bindirilecek şekilde yaptırma zorunluluğu getirecek biçimde yeniden düzenlenmiştir. Madde Tasarıya, madde sıralamasına uygun biçimde 29 uncu madde olarak işlenmiştir.

24. Tasarının 25 inci maddesi 2918 sayılı Kanunun 79 uncu maddesinde değişiklik öngörmektedir. 79 uncu madde park yerlerinde kimlerin ücret alabileceğini ve kimlerin ücret alamayacağını düzenlemekte, yetkisiz kişilerce ücret alınması durumunda bunlara uygulanacak para cezasını düzenlemektedir. Park yerlerinde yetkisiz ücret alan kişilerin artması ve bu konuda ciddi sıkıntıların çıkması nedeniyle Tasarıda bu kişilere uygulanacak para cezası artırılmakta ve hafif hapis cezası getirilmektedir. Alt Komisyonumuz Tasarıdaki cezaların yetersiz olduğunu düşünerek bu cezaları artırmayı kararlaştırmıştır. Ancak bu konuda aşamalı bir yaptırım öngörmeyi uygun bulmuştur. Buna göre, ilk defasında bu kişilere para cezasıyla birlikte 3 aydan altı aya kadar hapis cezası uygulanacak, ancak ikinci defasında, başka cezaya dönüştürülme olanağı da olmayan, 1 yıldan iki yıla kadar hapis cezası uygulanacaktır. Madde Tasarıya madde sıralamasına uygun olarak 31 inci madde olarak işlenmiştir.

25. Tasarının 26 ncı maddesi 2918 sayılı Kanunun 83 üncü maddesinde değişiklik öngörmekte, yalnız maddi hasarla sonuçlanan trafik kazalarında trafik polisine gerek olmadan kişilerin kendi aralarında anlaşarak kaza tespit tutanağı düzenlemelerine olanak tanımaktadır. Buna göre yalnız maddi hasarla sonuçlanan trafik kazalarının tespiti ve kusur değerlendirme işlemleri, Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği veya yetki vereceği gerçek veya tüzel kişiler tarafından yerine getirilecektir. Alt Komisyonumuz bu görevi yerine getirecek bir yürütme organı olmadığını düşünerek maddeye bir yönetim komitesi eklemiştir. Yapılan eklemeye göre sözkonusu görevin yerine getirilmesi için, Birlik nezdinde, Hazine Müsteşarlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğü ile İçişleri Bakanlığından en az daire başkanı seviyesinde birer üye ile Birliği temsilen en az genel sekreter yardımcısı seviyesinde bir üyeden oluşan bir yönetim komitesi oluşturulacaktır. Alt komisyonumuz, maddenin son fıkrasında Emniyet Genel Müdürlüğünün yanında Trafik Hizmetleri Başkanlığının sayılmış olmasını gereksiz görmüş ve ibareyi metinden çıkarmıştır. Madde Tasarıya madde sıralamasına uygun biçimde 32 nci madde olarak işlenmiştir.

26. Tasarının 27 nci maddesi 2918 sayılı Kanunun 84 üncü maddesini yeniden düzenlemektedir. Maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentleri incelendiğinde, her iki alt bendin de aynı kuralı içerdiği görülecektir. Alt Komisyonumuz bu nedenle bu alt bentleri birleştirmiş ve diğer bentleri yeniden numaralandırmıştır. Alt Komisyonumuz (b) bendinin (2) numaralı alt bendine unutulduğundan yazılmadığı anlaşılan "karşıya" sözcüğünü eklemiştir. Madde Tasarıya madde sıralamasına uygun olarak 33 üncü madde olarak işlenmiştir.

27. Tasarının 29 uncu maddesi, 2918 sayılı Kanunun mali sorumluluk sigortasını düzenleyen 91 inci maddesindeki ceza miktarlarını artırmaktadır. Maddenin görüşülmesi sırasında, taşıtların ön camlarına yapıştırılma zorunluluğuna hiç uyulmadığı, bu zorunluluğun kaldırılması gerektiği ifade edilmiş ve bu amaçla çerçeve maddeye 91 inci maddenin dördüncü fıkrası hükmünün kaldırıldığı hükmü eklenmiştir.

28. Alt Komisyonda araçların sigortalarının araçlara bağlı olarak el değiştirdiği ve Avrupa'daki sistemin kişiye bağlı sistem olduğu belirtilmiş ve Tasarıya 2918 sayılı Kanunun 94 üncü maddesinin değiştirilmesini öngören bir madde eklenmesi gerektiği ifade edilmiştir. Alt Komisyon bu amaçla Tasarıya 37 nci maddeyi eklemiştir.

29. Tasarının 36 ncı maddesi 2918 sayılı Kanunun, suç ve ceza tutanağına ilişkin 114 üncü maddesinde değişiklik öngörmektedir. Alt Komisyon Belediye Kanununda yapılan değişikliğe paralel olarak, büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu 50 binin üzerindeki belediyelerde belediyelerin trafik görevlilerince trafik suç veya ceza tutanağı düzenlenmesine olanak tanımıştır. Ayrıca kredi kartı ile ödeme yapılması durumunda tutanak düzenlenmeyeceği hükmü getirilmiştir. Madde Tasarıya 42 nci madde olarak işlenmiştir.

30. Uygulamada görülen sorunlardan biri, sürücü belgesi geri alınan kişilerin, sürücü belgesi geri alınmış olmasına rağmen araç kullanmaları ve yine sürücü belgesinin geri alınması gerekirken bu belgeleri geri alınamayanların araç kullanmalarıdır. 2/330 esas numaralı Kanun Teklifinin 6 ncı maddesi, bu durumdaki kişilerin sürücü belgesi olmadan araç kullananlar gibi işleme tabi tutulması gereğinden hareketle, bu kişilere 2918 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası hükümlerinin uygulanmasını öngörmektedir. Alt Komisyon bu hükmü uygun bulmakla birlikte, maddenin sadeleştirilmesini uygun bulmuştur. Sadeleştirilen madde Tasarıya 43 üncü madde olarak eklenmiştir.

31. Tasarının 37 nci maddesi 2918 sayılı Kanunun tescil plakasına ceza tutanağı düzenlenmesine olanak tanıyan 116 ncı maddesinde değişiklik öngörmekte ve maddenin kapsamını genişletmektedir. Alt Komisyon bu düzenlemenin sorunlara yol açabileceği gerekçesiyle maddeyi Tasarıdan çıkarmıştır.

32. Tasarının 39 uncu maddesi 2918 sayılı Kanunun 125 inci maddesini yeniden düzenlemektedir. Alt Komisyonumuz zorunlu trafik ve ilk yardım derslerinin ayrı dersler olması gereğinden hareketle "trafik  ve ilk yardım dersleri" ibaresini, "trafik dersi ve ilk yardım dersi" biçiminde değiştirmiştir. Alt Komisyon, bu derslerde öncelikle öğretmenlerin görev almasını uygun görmüş ve öğretmen bulunmaması halinde kamu görevlilerinin görevlendirilmesine olanak tanımıştır. Çünkü öğretmenlerin pedagojik formasyonu bulunmaktadır ve olanaklı ise eğitimin bu formasyona sahip kişiler tarafından verilmesi daha uygundur. Alt Komisyon bu dersler için yeterli öğretmen bulunmaması halinde sadece emniyet, jandarma ve karayolları personelinin değil bütün kamu görevlilerinin görevlendirilmesine olanak tanınmasını uygun bulmuştur. Alt Komisyon ayrıca bu durumda görevlendirilecek kişilerin 4 yıllık değil 2 yıllık yükseköğretim kurumlarından mezun olmalarını yeterli görmüştür. Diğer bir ifadeyle ilk tercih, bu derslerin öğretmenler tarafından verilmesidir. Ancak öğretmen bulunamaması halinde geniş bir kesimden seçme yapılmasına olanak tanınması gerekir. Alt Komisyon ayrıca üniversite ve yüksekokullar ile lise ve dengi okullarda getirilen sınav muafiyetini sakıncaları dolayısıyla maddeden çıkarmıştır. Alt Komisyon bu değişikliklerle birlikte maddeyi Tasarıya 46 ncı madde olarak işlemiştir.

33. Tasarının 40 ıncı maddesi 2918 sayılı Kanunun "Kağıtların ve plakaların basım ve dağıtımı ile ilgili gelirden pay ayrılması" başlıklı 131 inci maddesinde değişiklik öngörmektedir. Mevcut 131 inci madde hükmüne göre, basılı kağıt ve plakaların cins ve nevileri İçişleri ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca tespit edilmekte ve Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu (TŞOF) tarafından bastırılmaktadır. Bu kağıt ve plakaların bedeli İçişleri ve Bayındırlık ve İskan Bakanlıkları ile TŞOF tarafından belirlenmekte ve elde edilen gelirin %40'ı TŞOF'a, %60 trafik hizmetlerinde kullanılmak üzere Emniyet Genel Müdürlüğüne bırakılmaktadır. Tasarıyla getirilen düzenlemede, kağıtların (defter ve belgeler) trafik tescil kuruluşlarınca ve Milli Eğitim Bakanlığınca bilgisayar ortamında kullanıcılara sunulmaktadır. Bu bağlamda 2/353 esas numaralı Kanun Teklifinde öngörülen kağıtların ücretsiz olması ve internet üzerinden edinilebilmesi hükmü Tasarıyla karşılanmış durumdadır. Alt Komisyonumuz bu durumun daha açık ifade edilmesine gerek görmemiştir. Alt Komisyonumuz ayrıca ad/soyad ihtiva eden plakaların sorunlara yol açtığı ve buradan ciddi bir gelir elde edilmediği gerekçesiyle kaldırılmasına karar vermiş ve maddeyi bu doğrultuda düzenlemiştir.

Maddeye göre plakaların satışından elde edilecek gelirlerin tamamı Maliye Bakanlığınca bütçeye gelir kaydedilecektir. Maddenin Alt Komisyonumuzda görüşülmesi sırasında TŞOF tarafından yeni düzenlemenin çeşitli sakıncalar taşıdığı ifade edilmiştir. Bu görüşlere göre TŞOF, plaka basımından sağladığı gelirlerle önemli kamu hizmetlerini yerine getirmektedir. TŞOF buradan elde ettiği gelirlerle bugüne kadar Kulu, Sivrihisar, Kırşehir ve Kırıkkale'de ilk yardım tesisleri kurmuş ve bu tesislerde çekme, kurtarma, ilk yardım ve eğitim hizmetleri sunmuştur. Meslek odalarına çekici ve ambulans yardımı yapmış, ticari taşıt kullanma belgelerini tüm meslek odalarına yaymış, bilimsel araştırmalar yaptırmış, trafik konusunda seminer ve konferanslar düzenlemiş, afiş, broşür ve kitaplar hazırlamıştır. Plaka satışlarından elde edilen gelirlerin kesilmesiyle bu hizmetlerin sunulması olanaklı olmayacaktır. Diğer taraftan, plakaların basılması devletin sunduğu güvenlik hizmetinin bir parçasıdır. Güvenlik hizmeti ise kamu kurumları ya da kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşları tarafından sunulmalıdır. Dolayısıyla plakaların kamu kurumu meslek kuruluşu olan TŞOF tarafından bastırılıp satılması uygulamasına devam edilmelidir. TŞOF yetkilileri, plakaların bugün belirli bir kalite ve standarda ulaştığını, plaka basımının piyasaya bırakılmasıyla, çok değişik tür ve nitelikte plakaların basılacağını ve yakalanmış olan standardın kaybedileceğini belirtmişlerdir. TŞOF bugüne kadar bu alanda ciddi yatırımlar yapmış ve belirli bir kaliteyi yakalamıştır. Bu plakalar Avrupa Birliği standartlarına da uygundur. Bu işin piyasaya bırakılmasıyla, AB standartlarına da uymayan plakaların üretimi söz konusu olacaktır. TŞOF yetkilileri plakaların Federasyonun örgütlenmesi sayesinde ülkenin her tarafına kolaylıkla iletilebildiğini, yeni düzenlemeden sonra bu konuda da sorunlar yaşanacağını ifade etmişlerdir. TŞOF yetkilileri son olarak plaka basımının TŞOF tarafından yapılmasının Danıştay tarafından anayasaya ve kamu yararına aykırı bulunmadığını ve Rekabet Kurulu tarafından rekabet kurallarına ve dolayısıyla Rekabet Kanuna aykırı bir durumun saptanamadığını ifade etmişlerdir.

Cevaben yapılan açıklamalarda, TŞOF'un kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşu olduğu ve Anayasamıza göre kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve üst kuruluşlarının belirli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadı ile kurulan kamu tüzel kişilikleri olduğu belirtilmiştir. Bu çerçevede TŞOF'un ana görevi meslek ile ilgili olup yapmakta olduğu hizmetlerin bir kısmının zorunlu olarak TŞOF tarafından yapılması gerekmemektedir. TŞOF'un yaptığı hizmetleri kendi kaynakları ile sürdürmesinin önünde bir engel bulunmamaktadır. TŞOF bugüne kadar olduğu gibi bugünden sonra da kamu kurumu niteliğinde önemli bir meslek kuruluşumuz olarak hizmet sunmaya devam edecektir. Ancak plaka basımının piyasaya bırakılması serbest rekabet kuralları gereğidir. Rekabet durumunda kalitenin daha da yükseltilmesi olanaklıdır. Diğer taraftan plakaların özel sektör tarafından basılmasının güvelik açısından sorun yaratması sözkonusu olamaz. Çünkü bu plakaların her halükarda kamu kurumları tarafından mühürlenmesi gerekmektedir. Diğer taraftan TŞOF tıpkı diğer şirketler gibi piyasada plaka basımı işinin talibi olabilir ve ihaleleri kazanarak bu işi üstlenebilir. Bugüne kadar olan donanımıyla bu konuda avantajlı da olduğu söylenebilir. Dolayısıyla Tasarıdaki düzenlemenin korunması gerekir.

Bütün bu tartışmalardan sonra Alt komisyon bütün görüşleri uzlaştıran ara bir yol bulmuştur. Buna göre tescil plakaları şoförler odaları tarafından temin edilerek araç sahiplerine satılacaktır. Madde Tasarıya 47 nci madde olarak işlenmiştir.

34. Tasarının, Alt Komisyon metnine 50 nci madde olarak işlenen 44 üncü maddesi, 2918 sayılı Kanuna beş ek madde eklemektedir. Yukarıda belirtildiği gibi, trafik müşavirlerini düzenleyen ek 14 üncü madde Tasarıdan çıkarılmıştır.

50 nci çerçeve madde içinde düzenlenen ek madde 15, özel kurum ve kuruluşlar ile bu kuruluşlara bağlı işletmelerde çalıştırılan her 50 sürücü için; görevleri başında mesleğinin gerektirdiği kural ve davranışlara uyup uymadıklarını denetlemek, çalışma ve dinlenme sürelerine uymalarını sağlamak, kural ihlal etmeyi alışkanlık haline getiren sürücüleri eğitmek ve bu konuda önleyici tedbirleri almak üzere, trafik eğitimi almış veya fiili olarak en az 5 yıl süreyle trafik hizmetlerinde çalışmış, yüksekokul mezunu bir trafik uzmanı görevlendirilmesi zorunluluğu getirmektedir. Alt Komisyon bu tür bir zorunluluk getirmenin herhangi bir yarar sağlamayacağı, ciddi firmaların bu işi zaten yapmakta oldukları gerekçesiyle Tasarı metninden çıkarılmasını kararlaştırmıştır.

2918 sayılı Kanuna eklenen ek madde 17, sürücü belgelerinin belirli aralıklarla değiştirilmesine ilişkindir. Alt Komisyonumuz, vatandaşlara ek yük gelmemesi için, değiştirme işlemlerinin olanaklı olan en uzun aralıklarla yapılmasını istemiştir. Cevaben yapılan açıklamalarda maddede öngörülen aralıkların AB ülkelerinden alındığı, bu aralıkların bütün AB ülkelerinde uygulandığı, belirtilen değiştirme işlemlerinin uluslararası hukuktan kaynaklanan bir yükümlülüğümüz olduğu, AB üyeliğimiz kapsamında bu tür bir taahhütte bulunulduğu belirtilmiştir. Alt komisyonumuz vatandaşların mağdur olmamaları için değiştirme işlemine makul bir süre konması gereğinden hareketle, maddeye üç yıllık bir süre koymuştur. Bu sürenin en fazla bir yıllık bölümü değiştirme işlemleri hazırlıkları için, diğer iki yıllık bölümü ise değiştirme işlemleri için ayrılmıştır. Yetkililer hazırlık işlemlerinin daha erken bitirilebilmesi halinde uygulamanın daha erken başlatılabilmesi için bu üç yıllık sürenin bölünmemesi gerektiğini ifade etmişlerdir. Alt komisyon ayrıca süresi içinde sürücü belgelerini değiştirmeyen sürücülere uygulanacak men ve hapis cezasını çok ağır bulmuş ve cezayı para cezasına indirmiştir. Madde, madde sıralamasına uygun olarak 50 nci maddeye ek madde 16 olarak eklenmiştir.

Maddenin Alt komisyonumuzda görüşülmesi sırasında, ayrıca, trafik zabıtasınca tutulacak suç, ceza ve ihlal tespit tutanakları ile yapılacak iş ve işlemlerde kullanılan tutanaklar elektronik ortamda da düzenlenebilmesine olanak tanınması gerektiği ifade edilmiştir. Alt Komisyonumuz bu düşünce doğrultusunda Maddeye yeni bir ek madde eklemeyi uygun görmüştür. Ek madde, 50 inci maddeye ek madde 18 olarak işlenmiştir.

35. Tasarının Alt Komisyon tarafından 51 inci madde olarak kabul edilen 45 inci maddesi, 2918 sayılı Kanuna üç geçici madde eklemektedir. Geçici 20 nci maddeye göre, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce edinilmiş ve çeşitli sebeplerle tescili yapılmamış olan tarımda kullanılan lastik tekerlekli traktörler ile motorlu bisiklet ve motosikletlerin tescil işlemleri bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde tamamlanacak ve bu araçların 1.8.2002 tarihinden önce (bu tarih hariç) iktisap edilmiş olmaları şartıyla, ilk tescil işlemlerinde özel tüketim vergisi alınmayacaktır. Maddenin Alt Komisyonda görüşülmesi sırasında bu ifade biçiminin bir yanlış anlamaya neden olabileceği ve bu nedenle maddedeki "alınmaz" ibaresinin "aranılmaz" biçiminde değiştirilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Çünkü burada bu tür araçlardan bir özel tüketim vergisi alınmaması ya da bir vergi affı sözkonusu olmayıp, bir belgenin aranmaması söz konusudur. Alt Komisyon ayrıca maddedeki bir yıllık sürenin artırılması gereğinden hareketle süreyi iki yıla çıkarmıştır. Çünkü kısa süreler ilgililerin haberdar olması için yeterli olmamakta ve bu tür geçici madde düzenleme talepleri sürekli gündemde olmaktadır. Yeniden bu tür bir geçici düzenleme talebi doğmaması için sürenin iki yıla çıkarılması uygun görülmüştür.

Geçici maddelerden üçüncüsü yönetmelikleri düzenlemekte ve bu yönetmeliklerin 6 ay içinde çıkarılmasını öngörmektedir. Ancak maddede süre öngörülmüş olması maddeyi geçici kılmaya yeterli değildir. Dolayısıyla geçici 21 inci madde çerçeve 51 inci madde kapsamından çıkarılmış ve ayrı, sürekli bir madde haline getirilmiştir.

Alt Komisyon 51 inci maddeyi bu değişiklikle birlikte kabul etmiştir.

36. Yukarıda belirtilen geçici madde düzenlemesi Tasarıya eklenen 52 nci madde içine alınmıştır. Alt Komisyon 6 aylık sürenin bu kadar geniş kapsamlı bir Tasarıyla ilgili yönetmelikleri hazırlamaya yetmeyebileceği endişesiyle süreyi bir yıla çıkarmayı uygun görmüştür.

37. Tasarının 46 ncı maddesi yürürlükten kaldırılan hükümleri düzenlemektedir. Daha önce değinildiği gibi, 42 nci maddenin kaldırılan bölümü bu maddeye yansıtılmıştır. Alt Komisyon ayrıca 116 ncı maddenin son fıkrasını da kaldırmış ve sözkonusu işlemi bu madde içinde yapmıştır. 116 ncı maddenin son fıkrası cezalara yapılacak itiraz üzerine verilecek kararların kesin olduğunu hükme bağlamaktadır. Alt Komisyonda bu kararlara itiraz hakkı bulunmamasının hem vatandaşlar, hem de idare bakımından hak kısıtlaması anlamına geldiği ve kaldırılması gerektiği ileri sürülmüştür. Bu amaçla 116 ncı maddenin son fıkrası yürürlükten kaldırılmış ve bu düzenleme yürürlükten kaldırılan hükümler içine alınmıştır.

38. Tasarının yürürlük maddesi günümüze uyarlanmıştır.

39. Tasarının tüm hükümleri, yeni Türk Ceza Kanunu, Belediye Kanunu, Büyükşehir Belediye Kanunu ve Yeni Türk Lirası uygulaması bakımından gözden geçirilmiş ve gerekli uyarlamalar yapılmıştır.

Komisyonumuzda Alt Komisyonun metni üzerinde yapılan değişiklikler şöyle özetlenebilir:

1. Alt komisyon metninin 5 inci maddesinde geçen "Karayolu Güvenliği Kurulunun da uygun görüşü alınarak" ibaresinin madde metninden çıkarılmasını öngören bir önerge kabul edilmiştir. Böylece fiyat tarifesinin belirlenmesinde ilgili Kurulunun görüşünün beklenmesi ve bu nedenle işlerin aksaması önlenmiştir.

2. Alt Komisyon metninin 2918 sayılı Kanunun 10 uncu maddesini değiştiren 6 ncı maddesi üzerinde üç önerge verilmiştir. 10 uncu maddenin ilk fıkrasına göre,  "Belediyeler, belediye sınırları içindeki karayollarını yapmak, bakımını sağlamak ve bu yolları trafiğe açık durumda bulundurmakla yükümlüdür." Komisyonumuzda Karayolları Genel Müdürlüğünün yol yapım ve bakımında genel yetkili olduğu ve bu yetkinin bu Genel Müdürlükte kaldığının tereddüde yer bırakmayacak biçimde hüküm altına alınması gerektiği ifade edilmiştir. Komisyonumuz bu amaçla belediyelerin yapım, bakım ve onarımından sorumlu olduğu karayollarının yapım ve bakımını yapacaklarını öngören önergeyi kabul etmiştir. İkinci önerge belediyelere teknik cihazlarla trafik suçlarını saptama ve kesilen cezaların %40'ıyla emniyet teşkilatına ayni yardımda bulunma olanağı tanımaktadır. Bu önerge de Komisyonumuzca kabul edilmiştir. Üçüncü önerge büyükşehir belediyelerinde taksi ve dolmuş sayılarının belirlenmesinde İçişleri Bakanlığının onaylama yetkisini kaldırmakta ve bu yetkiyi diğer belediyelerde olduğu gibi valiliğe bırakmaktadır. Komisyonumuz İçişleri Bakanlığının bu yetkisinin bürokrasi ve kırtasiyeciliği artırmaktan başka işe yaramayacağı gerekçesiyle bu önergeyi de kabul etmiştir. 6 ncı madde kabul edilen bu üç önerge doğrultusunda değiştirilmiştir.

3. Komisyonumuzda 16 ncı maddenin teknik açıdan yeniden düzenlenmesine stajyer sürücü belgelerinin değiştirilmesinde harç alınmamasına ilişkin olarak verilen önerge kabul edilmiş ve madde önerge doğrultusunda değiştirilmiştir.

4. Alt Komisyon metninin 18 inci maddesinin düzenlediği 2918 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin (c) bendinde sağlık koşulları düzenlenmektedir. Alt Komisyon yukarıda da belirtildiği gibi buradaki kurul raporunu kaldırarak tek hekim raporunu yeterli görmüştür. Komisyonumuzda rastgele her hekimin bu konuda yetkili olmaması gerektiği, mevzuatı ve mevzuattaki koşulları bilen hekimlerin bu işi yapmalarının zorunlu olduğu ifade edilmiştir. Bu amaçla maddeye "görevlendirilmiş" sözcüğünün eklenmesini öngören önerge Komisyonumuzca kabul edilmiştir.

5. Alt komisyon metninin 48 inci maddesi üzerinde verilen bir önerge Fahri Trafik Müfettişlerinin atanmasına ve faaliyetlerine yeni esaslar getiren bir önerge Komisyonumuzca kabul edilmiş ve redaksiyona tabi tutularak maddeye işlenmiştir.

6. Alt Komisyon metninin 50 nci maddesinin düzenlediği ek madde 15 ve ek madde 16'nın teknik açıdan yeniden düzenlenmesini öngören önerge Komisyonumuzca kabul edilmiştir.

Raporumuz, Genel Kurula sunulmak üzere arz olunur.

 

 

 

 

 

Başkan

Başkanvekili

Sözcü

 

Tevfik Ziyaeddin Akbulut

Ali Sezal

Şükrü Önder

 

Tekirdağ

Kahramanmaraş

Yalova

 

Kâtip

Üye

Üye

 

Sinan Özkan

Ali Küçükaydın

Nur Doğan Topaloğlu

 

Kastamonu

Adana

Ankara

 

Üye

Üye

Üye

 

Şevket Orhan

Ali Yüksel Kavuştu

Ali Ayağ

 

Bursa

Çorum

Edirne

 

Üye

Üye

Üye

 

Muharrem Tozçöken

Fuat Geçen

Recep Koral

 

Eskişehir

Hatay

İstanbul

 

Üye

Üye

Üye

 

Sıdıka Sarıbekir

Hakkı Ülkü

Ali Oksal

 

İstanbul

İzmir

Mersin

 

Üye

Üye

Üye

 

Seracettin Karayağız

Nurettin Sözen

Selami Uzun

 

Muş

Sivas

Sivas

 

Üye

Üye

Üye

 

Mehmet Kartal

Mehmet Çiçek

Nadir Saraç

 

Van

Yozgat

Zonguldak

 

 

 

 

HÜKÜMETİN TEKLİF ETTİĞİ METİN

 

KARAYOLLARI TRAFİK KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI

MADDE 1.- 13.10.1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 3 üncü maddesinde yer alan “Erişme kontrollü karayolu (otoyol-ekspresyol)”, “Anayol”, “Tali yol”, “Ayırıcı”, “Otomobil”, “Minibüs”, “Otobüs”, “Özel amaçlı taşıt”, “Motorlu bisiklet”, “İş makineleri” ve “Geçiş hakkı” tanımları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye “Dönel kavşak”, “Kontrolsüz kavşak”, “Tırmanma şeritli karayolu” ve “Trafik müşaviri” tanımları eklenmiştir.

“Erişme kontrollü karayolu (Otoyol): Özellikle transit trafiğe tahsis edilen, belirli yerler ve şartlar dışında giriş ve çıkışın yasaklandığı, yaya, hayvan ve motorsuz araçların giremediği, ancak izin verilen motorlu araçların yararlandığı ve trafiğin özel kontrole tabi tutulduğu karayoludur.

Anayol: Kavşağı teşkil eden yollardan diğerlerine göre daha yoğun trafiğe haiz olan ve bu yolu takiben kavşağa yaklaşan sürücülerin ilk geçiş hakkına haiz oldukları hususunun trafik işaretleri ile belirtildiği karayoludur. Aksine bir işaretleme yapılmadıkça bölünmüş yollar, tek yönlü ve iki yönlü yollara göre anayol niteliğindedir.

Tali yol: Kavşağı teşkil eden yollardan trafik yoğunluğu daha az olan ve bu yolu takiben kavşağa yaklaşan sürücülerin ilk geçiş hakkını ana yolda seyreden araçlara vermeleri gerektiği trafik işaretleri ile belirtilen karayoludur.”

“Ayırıcı: Taşıt yollarını veya yol bölümlerini birbirinden ayıran, bir taraftaki taşıtların diğer tarafa geçmesini yasaklayan, engelleyen veya zorlaştıran karayolu yapısı, trafik tertibatı veya gereçtir.”

“Otomobil: Yapısı itibarıyla, sürücüsü dahil en çok 9 oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu araçtır.

Minibüs: Yapısı itibarıyla sürücüsü dahil 9 dan fazla 16 dan az oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu araçtır. Bu araç otobüs sınıfından sayılmaz.”

“Otobüs: Yapısı itibarıyla sürücüsü dahil 9 dan fazla oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş olan motorlu araçtır. Troleybüsler de bu sınıfa dahildir.”

“Özel amaçlı taşıt: Özel amaçla insan veya eşya taşımak için imal edilmiş olan ve itfaiye, cankurtaran, arama ve kurtarma hizmetlerinde kullanılan kurtarma aracı, nükleer, biyolojik ve kimyasal maddeler ile kirlenen personel, araç, gereç ve sahaların arındırılmasında kullanılan arındırma aracı, naklen yayın ve kayıt, kütüphane, motorlu karavan, zırhlı araç, araştırma, cenaze araçları ile bozuk veya hasara uğramış taşıt ve araçları çekmek, taşımak veya kaldırmak gibi özel işlerde kullanılan motorlu araçtır.”

“Motorlu bisiklet: Silindir hacmi 50 santimetreküpü geçmeyen, içten patlamalı veya elektrik motoru ile donatılmış ve imal hızı 45 km/s’den az olan bisiklettir.”

“İş makinesi: Paletli veya madeni tekerlekli traktör, biçerdöver ve yol inşa makineleri ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan, iş amacına göre üzerine çeşitli ekipmanlar monte edilmiş, karayolunda insan, hayvan, yük taşımasında kullanılamayan motorlu araçtır.”

“İlk geçiş hakkı: Yayaların ve araç kullananların diğer yaya ve araç kullananlara göre, yolu kullanma sırasındaki öncelik hakkıdır.”

“Dönel kavşak: Sürücülerin kavşağa sağa dönüş manevrası yaparak gitmelerini zorunlu kılacak büyüklükte ortasında bir ada bulunan, bu ada etrafında dönen araçların ilk geçiş hakkına sahip olduğu işaretlerle belirlenmiş, ışıklı işaret cihazları ile kontrol edilmeyen kavşaklardır.

Kontrolsüz kavşak: Kavşağı teşkil eden yolların trafik yoğunluğu bakımından birbirlerinden farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş olan ve bu yollardan kavşağa yaklaşırken “Kontrolsüz Kavşak” trafik işareti ile işaretlenmiş bulunan kavşaktır. Bu tanıma uyduğu halde, yaklaşımında “Kontrolsüz Kavşak” trafik işareti bulunmayan kavşaklarda kontrolsüz kavşak kabul edilir.

Tırmanma şeritli karayolu: Orta şeridinin ilk kullanım hakkının esas olarak çıkış yönünden geçen araçlara ait olduğu, sol şeride geçmenin yasaklandığı üç şeritli iki yönlü karayoludur.

Trafik müşaviri: Mülki amirin onayı ile izin verilen, trafik işlemlerini yapmak için araç sahipleri tarafından hukuken yetkilendirilen kişidir.”

MADDE 2.- 2918 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin birinci ve dördüncü paragrafı ile (b) bendinin birinci paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Karayolu Güvenliği Yüksek Kurulu Başbakanın veya kurul üyelerinden uygun göreceği bir bakanın başkanlığında, Adalet, İçişleri, Maliye, Milli Eğitim, Bayındırlık ve İskan, Sağlık, Ulaştırma, Sanayi ve Ticaret, Çevre ve Orman bakanları ile Jandarma Genel Komutanı, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarı, Emniyet Genel Müdürü, Karayolları Genel Müdürü ve Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu Başkanından oluşur.”

“Kurul yılda bir defa olağan, Başbakanın gerek görmesi halinde de olağanüstü olarak gündemle toplanır.”

“Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu, Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Hizmetleri Başkanının başkanlığında, Karayolu Güvenliği Yüksek Kuruluna katılan kamu kurumlarının en az daire başkanı seviyesinde görevlileri; Sivil Savunma Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı, Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü, Türk Standartları Enstitüsü Başkanlığı, Trafik Uygulama ve Denetleme Dairesi Başkanlığı, İçişleri Bakanlığınca uygun görülen trafikle ilgili üniversite temsilcileri ile İçişleri Bakanlığınca uygun görülen trafikle ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, vakıflar ve üye sayısı, örgütlenme, kamuya yararlı kararı bulunma gibi kriterler dikkate alınarak belirlenecek derneklerin en çok üç temsilcisinden oluşur.”

MADDE 3.- 2918 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“j) Bu Kanunun 13, 14, 16, 17 ve 18 inci maddeleri, 47 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve 65 inci maddesi ile karayolu yapım bakım ve onarım alanları ile trafik mühendisliği hizmetlerinin yürütüldüğü alanlarda 47 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi hükmüne aykırı hareket edenler hakkında suç veya ceza tutanağı düzenlemek, 47 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (d) bentlerinde belirtilen kural ihlallerinin tespiti halinde, durumu bir tutanakla belirlemek ve gerekli işlemin yapılması için en yakın trafik kuruluşuna teslim etmek,”

MADDE 4.- 2918 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“b) Sağlık Bakanlığı:

1) Karayollarında meydana gelen trafik kazaları ile ilgili ilk ve acil yardım hizmetlerini planlamak ve uygulamak,

2) Trafik kazalarında yaralananlara en kısa zamanda ilk ve acil sağlık hizmetlerini ulaştırmak için, şehirler arası karayolları üzerinde, İçişleri Bakanlığının da uygun görüşünü alarak ilk ve acil yardım istasyonlarını kurmak, bu istasyonlara gerekli personel, ambulans, araç ve gereci sağlamak,

3) Her ilde ilk ve acil yardım konularında eğitilmiş sağlık personeli ile birlikte yeteri kadar ilk ve acil yardım ambulansı bulundurmak,

4) Bu Kanunla ve diğer mevzuatla verilen trafikle ilgili görevleri yapmak.

Üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmi ve özel sağlık kurum ve kuruluşları, acil olarak kendilerine getirilen trafik kazası geçirmiş kişilere, Sağlık Bakanlığının tarifesini uygulamak suretiyle vermiş oldukları hizmetlerin bedelini, zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları kapsamında yükümlü sigorta şirketlerinden tahsil ederler.

Sağlık Bakanlığı bu görevlerin yerine getirilmesi ile ilgili olarak; verilen hizmet bedellerinin yükümlü sigorta şirketlerinden tahsil işlemlerini, 209 sayılı Kanuna göre kurulmuş olan döner sermaye işletmeleri ile bu işletmelere hizmet veren saymanlıklarca yürütür. Bu amaçla döner sermaye saymanlıkları tarafından tahsil edilen gelirlerin tamamı, bu Kanun ile Sağlık Bakanlığına verilen görevlerin yerine getirilmesi ve bu hizmetlerin geliştirilmesi için kullanılır.

Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan harcamaların, zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları kapsamında kalan kısmı, ilgili döner sermaye işletmesine 8 iş günü içinde yükümlü sigorta şirketince ödenir. Trafik hizmetleri kapsamında trafik kazazedelerine verilen hizmetler için uygulanacak fiyat tarifesi, Karayolu Trafik Güvenliği Kurulunun da uygun görüşü alınarak Sağlık Bakanlığınca belirlenir.”

MADDE 5.- 2918 sayılı Kanunun 19 uncu maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“Araç sahipleri araçlarını, yönetmelikte belirtilen esaslara göre ikametgahlarının veya işyerlerinin bulunduğu yerdeki yetkili kuruluşa tescil ettirmek ve tescil belgesi almak zorundadırlar.”

“Bu madde hükmüne aykırı olarak karayoluna çıkartılan araçlar, tescil işlemleri yaptırılıncaya kadar trafikten men edilirler ve araç sürücüleri 169.400.000 lira para cezası ile cezalandırılırlar.”

MADDE 6.- 2918 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasına “Bu durumdaki araçlar eksiklikleri giderilinceye kadar trafikten men edilirler.” cümlesi eklenmiştir.

MADDE 7.- 2918 sayılı Kanunun 26 ncı maddesinin dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Bu maddenin birinci fıkrası hükmüne uymayan sürücüler 41.200.000 lira para cezası ile cezalandırılırlar. İkinci fıkraya göre çıkarılan yönetmelik hükümlerine aykırı davranan sürücüler de 41.200.000 lira para cezası ile cezalandırılır. Yetkisi olmadığı halde araçlarda çalışma yerini ve şeklini, kapasite ve diğer niteliklerini belirleyen plaka, ışık, renk, şekil, sembol ve yazı gibi ayırım işaretlerini bulunduranlar 340.900.000 lira para cezası ile cezalandırılırlar ve araçlar 15 gün trafikten men edilirler. Sürücü aynı zamanda araç sahibi değilse, ayrıca tescil plakasına da aynı miktar için ceza tutanağı düzenlenir.”

MADDE 8.- 2918 sayılı Kanunun 31 inci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki (c) bendi eklenmiş, ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“c) Özellikleri ve cinsleri yönetmelikte belirtilen araçlarda hız sınırlayıcı cihaz,”

“Birinci fıkranın (a) bendinde sayılan gereçleri bulundurmayan, kullanmayan veya kullanılabilir durumda bulundurmayan sürücüler 41.200.000 lira; (b) ve (c) bentlerine göre araçlarında taksimetre, hız sınırlayıcı cihaz, takoğraf bulundurmayan, kullanmayan, kullanılabilir durumda bulundurmayan veya bu cihazlarda kendisine ait sürücü belgesi kullanmayan sürücüler 83.100.000 lira para cezası ile cezalandırılırlar. Sürücü aynı zamanda araç sahibi değilse ayrıca, tescil plakasına da aynı miktarda ceza tutanağı düzenlenir. (b) ve (c) bentlerinde belirtilen cihazları bozuk imal edenler veya bozulmasına vasıta olanlar ile bu durumdaki cihazları kullanan araç sürücüleri ve işletenleri üç aydan altı aya kadar hafif hapis cezası ve 1.712.600.000 liradan 2.571.400.000 liraya kadar hafif para cezası ile cezalandırılırlar. Ayrıca (b) ve (c) bentleri hükmüne uygun durumda bulunmayan araçlar, trafik zabıtasınca eksiklikleri giderilinceye kadar trafikten men edilirler.

Takoğraf kayıtları ve bu kayıtların saklanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir. Bu kayıtları saklama ile ilgili yönetmelik hükümlerine uymayanlara 169.400.000 lira para cezası uygulanır.”

MADDE 9.- 2918 sayılı Kanunun 33 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 33.- Ağırlık ve boyutları bakımından özelliği olan, başka ulaşım sistemleri ile taşınması mümkün olmayan ve taşıma sınırını aşıp da taşınması zorunlu olan yüklerin taşınması için, Karayolları Genel Müdürlüğünden, bu Genel Müdürlüğün bakım ağı dışındaki yollar için yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluştan izin alınması zorunludur.”

MADDE 10.- 2918 sayılı Kanunun 34 üncü maddesinin altıncı ve sekizinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve yedinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

“Muayene süresi geçirilen veya sahip değiştirme hali hariç, özel muayene yaptırılması zorunlu olduğu halde yaptırılmamış araçları kullanan sürücüler, 41.200.000 lira para cezası ile cezalandırılırlar. Bu sürücülere araçlarını muayene ettirmek için 7 gün süre verilir. İzin verilen süre içerisinde muayenesi yapılmayan araçlar muayenesi yaptırılıncaya kadar trafik zabıtasınca trafikten men edilir.”

“Muayene istasyonu açma yetkisi verilen gerçek ve tüzel kişiler; muayeneleri süresi içinde yaptırılmayan veya geç yaptırılan araçlara ilişkin bilgileri, şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenecek bir tutanakla en yakın trafik kuruluşuna bildirirler. Bu tutanaklar elektronik ortamda da iletilebilir. Trafik kuruluşuna iletilen tutanaklar hakkında bu Kanun hükümlerine göre işlem yapılır.”

MADDE 11.- 2918 sayılı Kanunun 35 inci maddesinin beşinci fıkrasındaki  “Askeri araçlarla” ibaresi “askeri ve emniyet araçları ile” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 12.- 2918 sayılı Kanunun 38 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 38.- Sürücü belgeleri, kullanılacak araçların cinslerine ve gruplarına göre aşağıdaki sınıflara ayrılmış olup;

a) A Sınıfı Sürücü Belgesi, silindir hacmi 125 cm’ü ve gücü 11 kW’ı geçen motosiklet kullanacaklara,

b) A1 Sınıfı Sürücü Belgesi, motorlu bisiklet ve silindir hacmi 125 cm3’ü ve gücü 11 kW’ı geçmeyen motosiklet kullanacaklara,

c) B Sınıfı Sürücü Belgesi, otomobil veya kamyonet kullanacaklara,

d) B+E Sınıfı Sürücü Belgesi, römorklu otomobil veya kamyonet kullanacaklara,

e) C Sınıfı Sürücü Belgesi, kamyon kullanacaklara,

f) C+E Sınıfı Sürücü Belgesi, römorklu kamyon veya çekici kullanacaklara,

g) D Sınıfı Sürücü Belgesi, otobüs kullanacaklara,

h) D+E Sınıfı Sürücü Belgesi, römorklu otobüs kullanacaklara,

ı) D1 Sınıfı Sürücü Belgesi, minibüs kullanacaklara,

j) D1+E Sınıfı Sürücü Belgesi, römorklu minibüs kullanacaklara,

k) f Sınıfı Sürücü Belgesi, lastik tekerlekli traktör kullanacaklara,

l) g Sınıfı Sürücü Belgesi, iş makinesi türünden motorlu araçları kullanacaklara,

m) h Sınıfı Sürücü Belgesi, özel tertibatlı olarak imal, tadil veya teçhiz edilmiş motosiklet veya otomobil türünden araçları kullanacak hasta veya sakatlara,

n) k Sınıfı Sürücü Aday Belgesi, yönetmelikte belirtilen şartlar ve esaslara göre sürmeyi öğrenmek isteyen sürücü adaylarına,

verilen sürücü belgeleridir.

Uluslararası Sürücü Belgesi ise iki veya çok taraflı anlaşmalar uyarınca, sınıflarına göre araç kullananlara belli süre ile verilen belgedir.”

MADDE 13.- 2918 sayılı Kanunun 39 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 39.- Sürücü belgelerine ait esaslar şunlardır;

a) Araçları kullanma yetkisi;

1) A1, f, g ve h Sınıfı Sürücü Belgeleri ile yalnız kendi sınıflarındaki araçlar,

2) A Sınıfı Sürücü Belgesi ile A1,

3) B Sınıfı Sürücü Belgesi ile f,

4) B+E Sınıfı Sürücü Belgesi ile B ve f,

5) C Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, D1 ve f,

6) C+E Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, B+E, C, D1, D1+E ve f,

7) D Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, C, D1 ve f,

8) D+E Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, B+E, C, C+E, D1, D1+E ve f,

9) D1 Sınıfı Sürücü Belgesi ile B ve f,

10) D1+E Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, B+E, D1 ve f,

sınıfı sürücü belgeleri ile kullanılan araçlar da sürülebilir.

b) Sağlık sorunlarına rağmen sürücü belgesi almaya hak kazanan sürücülerin, sürücü belgelerine hastalığına ilişkin bilgi yazılabilir, ayırıcı işaret konulabilir. Bu sürücülerin hangi şartlarda ve hangi tip sürücü belgesi alabilecekleri ve hangi şartlarda araç kullanabileceklerine dair esas ve usuller İçişleri ve Sağlık bakanlıklarınca belirlenerek yönetmelikte gösterilir.

c) Sürücü belgesi sahiplerinin, sürücü belgesinin sınıfına göre sürmeye yetkili oldukları araçların dışındaki araçları sürmeleri yasaktır.

d) B, C, D ve D1 Sınıfı Sürücü Belgesi sahipleri, araçlarına en çok yüklü ağırlığı 750 kg’a kadar olan (750 kg. dahil) hafif römork takarak da kullanabilirler. Bu sürücülerin, yüklü ağırlığı 750 kg’ı geçen römorklu taşıtları sürebilmeleri için ayrı bir sınava girerek B+E, C+E, D+E ve D1+E Sınıfı Sürücü Belgesi almaları zorunludur.

e) Sürücü belgesi almaya hak kazananlara stajyer sürücü belgesi düzenlenir. Stajyer sürücü belgesi iki yıl geçerlidir. Bu süre içerisinde; iki kez kırmızı ışık kuralını ihlal eden, iki kez hız sınırlarını aşan, her ne derecede olursa olsun alkollü ve uyuşturucu maddelerin etkisi altında araç kullanan, asli kusurlu olarak ölümlü veya yaralamalı trafik kazasına sebebiyet veren, 60 ceza puanını dolduran sürücülerin sürücü belgeleri, suçun işlendiği tarihte ve süre kaydına bakılmaksızın, trafik zabıtasınca geri alınarak iptal edilir. Bu kişilerin tekrar sürücü belgesine sahip olabilmeleri için yeniden sürücü kursunda eğitim almaları ve yapılan sınavlarda başarı göstererek sertifika sahibi olmaları, ayrıca, psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesine tabi tutularak sürücü olabileceğine dair uygun rapor almaları zorunludur. İptal sonrasında yeniden alınan sürücü belgeleri aynı hükümlere tabidir.

f) İlk defa sürücü belgesi almış olanların iki yıllık süre sonunda yukarıda belirtilen trafik suçlarını işlememiş olmaları halinde, asıl sürücü belgeleri tanzim edilerek veya mevcut belgeleri vize edilerek kendilerine teslim edilir.

g) Sürücü belgelerinden (k) sınıfı sürücü aday belgesi 1 yıl, stajyer sürücü belgesi 2 yıl geçerlidir. Diğer sürücü belgelerinin; 50 yaşa kadar 10 yılda bir, 50 yaştan 65 yaşa kadar 5 yılda bir, 65 yaştan sonra her 3 yılda bir, 41 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen şekilde yapılacak sağlık kontrol muayeneleri sonrasında değiştirilmesi veya vize edilmesi zorunludur. Sağlık sorunlarına rağmen yönetmelikte belirtilen şartlarda sürücü belgesi almaya hak kazanan sürücülerin sağlık muayenelerine ilişkin esas ve usuller Sağlık Bakanlığınca belirlenerek yönetmelikte gösterilir.

h) Ödenmemiş trafik para cezaları tahsil edilmedikçe, değiştirme işlemleri yapılmaz. Sürücü belgelerini değiştirmeyen sürücüler, araç kullanmaktan men edilir. Değiştirme veya vize işlemleri, İçişleri Bakanlığınca belirlenecek esas ve usullere göre yapılır.

ı) g Sınıfı Sürücü Belgesi alacak olanlarda aranacak özel şartlar ile uluslararası sürücü belgelerinin veriliş şartları yönetmelikle düzenlenir.

Bu madde hükümlerine aykırı hareket eden sürücüler ile bunlara araç kullandıranlar  36 ncı maddenin üçüncü fıkrasına göre cezalandırılırlar.”

MADDE 14.- 2918 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“Dış ülkelerden alınmış ve süresi içerisinde değiştirilmeyen sürücü belgesi ile araç kullananlar hakkında 36 ncı maddenin üçüncü fıkrasına göre cezai işlem uygulanır.”

MADDE 15.- 2918 sayılı Kanunun 41 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 41.- Sürücü belgesi alacaklarda aşağıdaki şartlar aranır;

a) Adayların;

1) A, A1, f ve h Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların 17,

2) B, D1 ve g Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların 18,

3) C ve D Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların 22 (Üniversitelerin sürücü eğitimi veren yüksekokulları ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin askeri ihtisas görevleri için subay ve astsubay sınıf okullarında ve uzman jandarma okullarında açılan sürücü eğitimi kurslarından mezun olanlarda bu şart aranmaz.),

yaşını bitirmiş olmaları.

b) f, g ve h Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların ilkokulu, A, A1, B, C, D ve D1 Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların en az ortaokulu veya 8 yıllık temel eğitimi bitirmiş bulunmaları.

c) Sürücü belgesi alacakların resmi veya özel sağlık kuruluşları ya da üniversite hastanelerinde, iç hastalıkları, ortopedi, göz, kulak-burun-boğaz ve psikiyatri uzmanları bulunan sağlık kurulunca, yönetmelikte belirtilen esaslara göre “Sürücü Olur” raporu almaları.

d) Sürücü kursuna katılmış ve yapılan sınavları da başararak sertifika almış olmaları.

e) Türk Ceza Kanununun 572 nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarındaki suçlardan ikiden fazla, 403 ve 404 üncü maddeleri ile 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun 6 ncı maddesi, 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar Hakkında Kanunun 12 nci maddesinin üçüncü ve takip eden fıkralarındaki suçlardan hüküm giymemiş olmaları.

f) Önceden verilmiş aynı sınıf bir başka sürücü belgesinin bulunmaması, sürücü belgelerinin süresiz geri alınmamış olması (stajyer sürücü belgesi hariç) veya geçici olarak geri alınmış ise sürenin dolmuş bulunması.

g) Adaylardan;

1) C ve D Sınıfı Sürücü Belgesi almak isteyenlerin en az 3 yıllık B Sınıfı Sürücü Belgesi,

2) B+E Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların B Sınıfı Sürücü Belgesi,

3) C+E Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların C Sınıfı Sürücü Belgesi,

4) D+E Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların D Sınıfı Sürücü Belgesi,

5) D1+E Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların D1 Sınıfı Sürücü Belgesi,

sahibi olması.

(c) bendinde belirtilen sağlık kuruluşlarında ortopedist bulunmadığı takdirde genel cerrahtan, psikiyatri uzmanı bulunmadığı durumlarda nörologdan görüş alınarak Sağlık Kurulu kararını verir. Bir defaya mahsus olmak üzere Sağlık Kurul raporuna itiraz halinde, Sağlık Bakanlığı nihai karar için sürücü adayını bir başka Devlet Hastanesi Sağlık Kuruluna sevk edebilir. Ancak, sağlık kuruluşunda veya özel kuruluşlarda görevli tabiplerce verilen sağlık raporlarının eksik veya gerçeğe uygun olmamasının tespiti halinde, sorumlular hakkında Türk Ceza Kanununa göre işlem yapılmakla birlikte, bu tabiplerin sürücü belgesi işlemleri ile ilgili daha sonra verecekleri raporlar da geçersiz sayılır.”

MADDE 16.- 2918 sayılı Kanunun 42 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine ikinci paragraftan sonra gelmek üzere aşağıdaki paragraf eklenmiş ve (b) bendinin üçüncü paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Jandarma Genel Komutanlığı motorlu araç sürücüsü ihtiyacını karşılamak üzere, Jandarma Okullar Komutanlığında verilecek kursları başarıyla bitiren subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlara Jandarma Genel Komutanlığınca sürücü sertifikası verilir. Verilen bu sertifikalar, Emniyet Genel Müdürlüğünün trafik kuruluşlarınca sürücü belgesine dönüştürülür. Eğitim programları ile ilgili usul ve esaslar Milli Eğitim Bakanlığının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.”

“Yanlış bilgi veya sahte belge verenler, fiil daha ağır cezayı gerektirmediği takdirde iki aydan üç aya kadar hafif hapis ve 340.900.000 liradan 427.300.000 liraya kadar hafif para cezası ile cezalandırılırlar.”

MADDE 17.- 2918 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“a) Araçlarını, gidiş yönüne göre yolun sağından, tırmanma şeritli yollarda çıkış yönündeki ağır ve düşük hızlı araçlarını yolun sağ şeridinden, diğer araçlarını sağ şerit müsait ise bu şeritten, sağ şerit müsait değil ise orta şeritten, bölünmüş ve tek yönlü çok şeritli yollarda yol ve trafik durumuna göre hızının ve araç cinsinin gerektirdiği şeritten sürmek,”

“d) Bölünmüş ve tek yönlü çok şeritli karayollarında gidişe ayrılan en soldaki şeridi, tırmanma şeritli karayollarında orta şeridi sürekli olarak işgal etmemek,

e) “Taşıt giremez” trafik işareti bulunan karayoluna veya bölünmüş karayolunda karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şerit ve bağlantı yollarına girmemek, tırmanma şeritli yollarda en sol şeride geçmemek,”

MADDE 18.- 2918 sayılı Kanunun 49 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 49.- Kamyon, çekici ve otobüs türündeki ağır taşıt sürücülerinin, taşıt kullanma sürelerine aykırı olarak taşıt kullanması ve bunlara taşıt kullandırılması yasaktır. Bu araçları kullanacakların denetimi, taşıt kullanma süreleri ile süre dışı kullanmayı önleyici tedbirlere ilişkin esas ve usuller yönetmelikle düzenlenir.

Bu madde hükmüne aykırı olarak taşıt kullanan sürücüler 340.900.000 lira para cezası ile cezalandırılırlar. Sürücü aynı zamanda araç sahibi değilse, araç sahibine de 340.900.000 lira, ayrıca aracın firma veya bir teşebbüs sahibi adına işletilmesi halinde, firma veya teşebbüs sahibi adına 340.900.000 lira için ceza tutanağı düzenlenir.”

MADDE 19.- 2918 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “Sürücülerin önlerinde giden bir aracı geçmeleri için;” ibaresi “Sürücülerin önlerinde giden bir aracı geçmeleri için sırasıyla;” olarak değiştirilmiş ve (1) numaralı alt bendi (2) numaralı, (2) numaralı alt bendi ise (1) numaralı alt bent olarak yer değiştirmiştir.

MADDE 20.- 2918 sayılı Kanunun 57 nci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Kavşaklarda ilk geçiş hakkı:

Madde 57.- Kavşaklarda aşağıdaki kurallar uygulanır.

a) Kavşağa yaklaşan sürücüler, kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, varsa sırasıyla, trafik zabıtası veya trafiği kontrol etmekle görevli ve yetkili kişi, ışıklı trafik işaretleri ve trafik işaret levhaları ile verilen talimata uygun olarak ilk geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar.

b) Işıklı trafik işaretleri izin verse bile, trafik akımı, kendisini kavşak içinde durmaya zorlayacak veya diğer doğrultudaki trafiğin geçişine engel olacak ise, sürücülerin kavşağa girmeleri yasaktır.

c) Kavşağa giren sürücüler, trafik kurallarına uygun olarak, mümkün olan en kısa süre içinde kavşağı geçmek zorundadırlar. Sürücülerin kavşak alanı içinde gereksiz olarak yavaşlamaları, duraklamaları, araçlarından inmeleri ve araçlarının motorlarını durdurmaları yasaktır.

d) Yukarıda belirtilen yasak, kısıtlama ve zorunluluklara uymak suretiyle,

1) Sürücüler geçiş üstünlüğüne sahip araçlara,

2) Aksine bir işaret olmadıkça, kavşaklarda ray üzerinde hareket eden taşıtlara,

3) Aksine bir işaret olmadıkça, anayol ve tali yol kavşaklarında tali yoldan gelen sürücüler anayoldan gelen araçlara,

4) Dönel kavşağa gelen sürücüler dönel kavşak içindeki araçlara,

5) Bir iz veya mülkten karayoluna çıkan sürücüler, karayolundan gelen araçlara,

6) Kontrolsüz kavşaklarda sırasıyla; motorsuz araç sürücüleri motorlu araçlara,  lastik tekerlekli traktör sürücüleri ile iş makinesi sürücüleri diğer motorlu araçlara, lastik tekerlekli traktör ve iş makinesi dışındaki motorlu taşıt sürücülerinden soldaki sağdan gelen araçlara, lastik tekerlekli traktör ile iş makinesi sürücülerinden soldaki sağdan gelene, (T) tipi kontrolsüz kavşaklarda ise dönüş yapan araçlar doğru geçmekte olan araçlara,

ilk geçiş hakkını vermek zorundadırlar.

Bu madde hükümlerine uymayan sürücüler 42.100.000 lira para cezası ile cezalandırılırlar.”

MADDE 21.- 2918 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve (e) bendi yürürlükten kaldırılmıştır.

“d) Görüşün yeterli olmadığı tepelere yakın yerlerde, dönemeçler, kavşaklar, tüneller, köprüler ve bağlantı yollarında ve buralara yerleşim birimleri içinde beş metre ve yerleşim birimleri dışında yüz metre mesafede,”

MADDE 22.- 2918 sayılı Kanunun 71 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve (d) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki (e) bendi eklenmiş, mevcut (e) bendi (f) bendi olarak aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, mevcut (f) bendi (g) bendi olarak teselsül ettirilmiştir.

“b) İtfaiye araçları ile benzeri acil müdahale araçları,”

“e) Yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluşa ait kar ve buz mücadelesi çalışmalarında görevli araçlar ile olağanüstü hallerde yatay ve düşey işaretleme çalışmalarının yürütülmesinde görevli araçlar ve trafik kazası nedeniyle trafiğe kapanan yollarda yolu trafiğe açmak amacıyla görevlendirilen ve bu amaçla çalıştırılan araçlar,

f) Afetlerde, kazalarda ve alarm sırasında sivil savunma hizmetlerinde görevli bulunan araçlar,”

MADDE 23.- 2918 sayılı Kanunun 75 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 75.- Okul taşıtlarının “DUR” işaretini yaktıkları hallerde bütün araçların durması, bu işaretin sadece öğrencilerin binmeleri ve inmeleri sırasında ve yönetmelikte belirtilen hallerde yakılması zorunludur.

Okul taşıtlarında aracın taşıma kapasitesine göre her öğrenci için bir emniyet kemeri bulundurulması zorunludur.

Okul taşıtlarını kullanacak sürücülerin, sürecekleri araçları kullanmaya yetki veren en az 3 yıllık sürücü belgesine sahip olmaları ve bu sürücülere, sürücü belgesinin geçici olarak geri alınması cezasının birden fazla uygulanmamış olması zorunludur.

Okul taşıtlarının çalıştırılmasına, niteliklerine ve diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.

Bu maddenin birinci ve ikinci fıkrası hükümlerine uymayan sürücüler 83.100.000 lira para cezası ile cezalandırılır. Sürücü aynı zamanda araç sahibi değilse, araç sahibine de 169.400.000 lira için ceza tutanağı düzenlenir. Ayrıca ikinci fıkrada yer alan hükme uyulmaması durumunda araçlar eksiklikleri giderilinceye kadar trafikten men edilir. Üçüncü fıkrada yer alan hükümlere aykırı hareket eden sürücüler ile bunlara araç kullandıranlar 340.900.000 lira para cezası ile cezalandırılırlar.”

MADDE 24.- 2918 sayılı Kanunun 76 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“b) Işıklı işaret veya bariyerle donatılmamış demiryolu geçitlerini geçmeden önce, yayaların ve sürücülerin durmaları, herhangi bir demiryolu aracının yaklaşmadığından emin olduktan sonra geçmeleri zorunludur.”

MADDE 25.- 2918 sayılı Kanunun 79 uncu maddesinin dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Bu madde hükmüne uymayanlar, üç aydan altı aya kadar hafif hapis cezası ile birlikte 340.900.000 liradan 684.300.000 liraya kadar hafif para cezası ile cezalandırılırlar.”

MADDE 26.- 2918 sayılı Kanunun 83 üncü maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve bu fıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“Yalnız maddi hasarla sonuçlanan trafik kazalarının tespiti ve kusur değerlendirme işlemleri, Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği veya yetki vereceği gerçek veya tüzel kişiler tarafından yerine getirilir. Kazaya karışan taraflar arasında düzenlenecek tutanaklar veya formlar da, kaza tespit tutanağı yerine geçer ve bunların değerlendirilmesi kazaya karışan araçların bağlı olduğu sigorta kuruluşlarınca yapılır. Kazaya karışan sürücülerin kendi aralarında anlaşamamaları veya tutanak düzenlemekten kaçınmaları halinde, kazaya ilişkin tutanak sigorta birliği tarafından yetkilendirilen kişiler tarafından düzenlenir. Bu kişiler kaza yerinde iz ve delil toplayabilirler ve sürücülerin alkol durumunu teknik cihazla tespit edebilirler.

Ancak, gecikmenin mahsurlu olduğu hallerde trafik zabıtası ve genel zabıtanın trafik düzeni ve güvenliğine ilişkin yetkileri saklıdır. Ayrıca bu tip kazalarda fiilin başka bir suç oluşturmaması halinde adli kovuşturma yapılmaz ve Türk Ceza Kanununun 565 inci maddesi hükmü uygulanmaz. Kazalarla ilgili tespit edilen bilgiler derlenerek istatistiki dökümler halinde sorumluluk bölgelerine göre Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Hizmetleri Başkanlığına veya Jandarma Genel Komutanlığına bildirilir. Bu madde hükmünün uygulanmasına ilişkin esas ve usuller yönetmelikle düzenlenir.”

MADDE 27.- 2918 sayılı Kanunun 84 üncü maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Trafik kazalarında kusurların tespiti ve asli kusur sayılan haller:

Madde 84.- Trafik kazalarında;

a) Araç sürücüleri;

1) “Taşıt giremez” trafik işareti bulunan karayoluna veya bölünmüş karayolunda karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şerit ve bağlantı yollarına girme,

2) Tek yönlü yollar ile bölünmüş yollarda trafik akışının aksi yönünde giderek kazaya neden olma,

3) Önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlememe,

4) Geçme yasağı olan yerler ile geçme kurallarını ihlal etmek suretiyle geçme,

5) Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma,

6) Şeride tecavüz etme,

7) Kavşaklarda ilk geçiş önceliğine uymama,

8) Kaplamanın dar olduğu yerlerde geçiş önceliğine uymama,

9) Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama,

10) Yerleşim birimleri dışındaki karayolunun taşıt yolu üzerinde, zorunlu haller dışında park etme veya duraklama ve her iki durumda da gerekli tedbirleri almama,

11) Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma,

12) Tırmanma şeritli yollarda her iki yönde sol şeride geçme, iniş yönünde geçme kurallarını ihlal etmek suretiyle geçme,

b) Yayalar;

1) Yüz metre mesafe içerisinde yaya alt veya üst geçidinin bulunmasına rağmen bu tesisler yerine taşıt yolundan geçme,

2) Yüz metre mesafe içerisinde trafik zabıtası veya görevli bir kişi ya da ışıklı trafik işaretleri ile kontrol edilen kesimler yerine taşıt yolundan geçme,

3) Yaya geçişlerinin fiziki yapılarla engellendiği kesimlerden geçme,

c) Araç sürücüleri ve yayalar; kırmızı ışıklı trafik işaretinde veya yetkili memurun dur işaretinde geçme,

hallerinde asli kusurlu sayılırlar.

Ancak, kazada bu hareketlerden herhangi biri, kazaya karışan araç sürücülerinden birden fazlası tarafından yapılmış veya kaza bu hareketler dışında kurallarla, yasaklamalara, kısıtlamalara ve talimatlara uyulmaması nedenlerinden doğmuşsa, karayolunu kullananlar için kusur oranı yönetmelikle düzenlenen esaslara göre tespit edilir.

Kazaların tahkikinde yukarıda sayılan asli kusurlarından hiçbirinin bulunmadığının tespiti halinde, kazaya neden olduğu belirlenen kural ihlali asli kusur sayılır.”

MADDE 28.- 2918 sayılı Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın işleteni bu zarardan sorumlu olur. Ancak, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”

MADDE 29.- 2918 sayılı Kanunun 91 inci maddesinin yedinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Bu madde hükmüne uymayanlar 83.100.000 lira para cezası ile cezalandırılır.”

MADDE 30.- 2918 sayılı Kanunun 93 üncü maddesinin birinci fıkrasına “Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakan, sigorta tarifelerini serbest bırakmaya yetkilidir.” cümlesi eklenmiştir.

MADDE 31.- 2918 sayılı Kanunun 98 inci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Zarara sebep olan aracın bilinmemesi veya geçerli bir zorunlu mali sorumluluk sigortasının bulunmaması veya zorunlu mali sorumluluk sigortasını yapan sigortacının mali bünye zafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi ya da iflas etmesi veya çalınan aracın işleteninin sorumlu tutulamaması hallerinde, birinci fıkrada belirtilen giderler, 108 inci maddede öngörülen Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabı tarafından ödenir.”

MADDE 32.- 2918 sayılı Kanunun 101 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Bu Kanunda öngörülen zorunlu mali sorumluluk sigortası, ilgili branşta ruhsatı olan sigorta şirketleri tarafından yapılır. Bu sigorta şirketleri zorunlu mali sorumluluk sigortasını yapmakla yükümlüdürler.”

MADDE 33.- 2918 sayılı Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Yarış düzenleyicilerinin, yarışa katılanların ve yardımcı kişilerin, yarış esnasında üçüncü kişilere karşı olan sorumluluklarını karşılamak üzere bir mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur. Bu gibi yarışlara izin vermeye yetkili olan makamın talebi üzerine Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakan durum ve şartlara göre en az sigorta tutarlarını belirlemekle görevlidir. Motorlu araçlar için yapılacak sigortalarda en az sigorta tutarları zorunlu mali sorumluluk sigortasındaki tutarlardan az olamaz.”

MADDE 34.- 2918 sayılı Kanunun 106 ncı maddesindeki “milli sigorta şirketlerine” ibaresi “Türkiye’de faaliyet gösteren sigorta şirketlerine” olarak değiştirilmiştir.

MADDE 35.- 2918 sayılı Kanunun 108 inci maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“d) 107 nci maddenin son fıkrasında öngörülen durumlar için.”

“Hazine Müsteşarlığı sigortalıların hak ve menfaatlerinin korunmasını teminen gerekli her türlü tedbiri almaya yetkilidir.”

MADDE 36.- 2918 sayılı Kanunun 114 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 114.- Bu Kanunda yazılı trafik suçlarını işleyenler hakkında; Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı personeli ile Karayolları Genel Müdürlüğünün il ve ilçe kuruluşlarında görevli ve yetkili kılınmış personelince suç veya ceza tutanağı düzenlenir.

Birden fazla trafik suçunun bir arada işlenmesi halinde her suç için ayrı ceza uygulanır.

Yargı yetkisine giren suçla ilgili tutanağın bir sureti ilgili mahkemeye 7 iş günü içinde gönderilir.

Trafik ceza tutanaklarının bir sureti ilgilisine verilir. İkinci sureti ise tahsil edilmek üzere 7 iş günü içinde Maliye Bakanlığınca belirlenecek birime veya kuruma gönderilir.

Bu maddenin uygulanmasına dair esas ve usuller yönetmelikle düzenlenir.

Trafik para cezaları kredi kartı ile de ödenebilir. Kredi kartı ile yapılan tahsilatın saymanlık hesaplarına aktarılma süresi ile uygulamaya ilişkin usul ve esaslar İçişleri ve Maliye bakanlıklarınca belirlenir.”

MADDE 37.- 2918 sayılı Kanunun 116 ncı maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Trafik kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklerine aykırı davranışları teknik cihazlar veya yetkililerce belirlenen ancak sürücüsü tespit edilemeyen araçlara tescil plakalarına göre ceza veya suç tutanağı düzenlenir.”

MADDE 38.- 2918 sayılı Kanunun 120 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 120.- Bu Kanunda yazılı sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınmasında zaman aşımı süresi dört yıl, idari para cezalarında zaman aşımı süresi beş yıldır.”

MADDE 39.- 2918 sayılı Kanunun 125 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Madde 125.- Milli Eğitim Bakanlığınca, okul öncesi eğitim, ilköğretim ve ortaöğretim okullarında ders programlarına eğitim amacı ile zorunlu uygulamalı trafik ve ilk yardım dersleri konulur. Bu dersler için valilik ve kaymakamlıkça en az 4 yıllık yüksek öğrenim görmüş ve trafik eğitimi almış veya fiilen trafik hizmetlerinde çalışan veya çalışmış olan Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı veya Karayolları Genel Müdürlüğü personeli görevlendirilebilir.

Üniversite ve yüksekokullar ile lise ve dengi okullarda zorunlu trafik, ilk yardım ve motor derslerinden başarılı olanlar, sürücü kurslarında bu derslerden Milli Eğitim Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikteki esaslara göre uygulamalı sınava girmek kaydıyla yazılı sınavlardan muaf tutulurlar.

Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde yayın yapan ulusal, bölgesel, yerel radyo ve televizyonlar, 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun gereğince yapacakları haftalık eğitim programlarının en az 30 dakikasını trafik eğitimi ile ilgili programlara ayırmak zorundadırlar. Eğitim programları, günün 18.00-22.00 saatleri arasında yayınlanır. Bu fıkra hükümlerine uymayan ulusal, bölgesel, yerel radyo ve televizyonlar hakkında 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.

Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki birlik ve er eğitimi merkezlerine eğitim amacı ile yeteri kadar trafik dersi konulması Genelkurmay Başkanlığınca düzenlenir.”

MADDE 40.- 2918 sayılı Kanunun 131 inci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Araç tescil ve sürücü belgesi işlemlerinde kullanılan belgelerin ve plakaların basılması ve kullanıma sunulması:

Madde 131.- Araç tescil ve sürücü belgesi işlemlerinde kullanılan ve yönetmelikte belirtilen belgeler trafik tescil kuruluşlarınca, motorlu taşıtlar sürücü kurslarında ilgili yönetmelik gereğince kullanılan defter ve belgeler ise Milli Eğitim Bakanlığınca bilgisayar ortamında hazırlanarak talep sahiplerinin kullanımına sunulur. Ayrıca bu belgeler ve plakalar yönetmelikte belirtilen şekil ve ebatlara uygun olmak şartıyla kişi ve kuruluşlar tarafından bastırılabilir.

Ad ve/veya soyad veya tescil edilmiş ticari unvan ihtiva eden plaka satışlarından elde edilen gelirler Maliye Bakanlığınca bütçeye gelir olarak kaydedilir.

210 sayılı Değerli Kağıtlar Kanunu kapsamına giren tescil ve trafik belgeleri ile sürücü belgeleri, İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Maliye Bakanlığınca bastırılır ve dağıtımı yapılır. Tescil ve trafik belgeleri ile sürücü belgelerinin değerli kağıt bedelleri Emniyet Genel Müdürlüğünce Maliye Bakanlığına ödenir.

Tescil ve trafik belgeleri ve sürücü belgelerinin ücretleri ile ad ve/veya soyad veya tescil edilmiş ticari unvan ihtiva eden plakaların ücretleri Maliye Bakanlığınca belirlenir."

MADDE 41.- 2918 sayılı Kanunun ek 2 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Ek Madde 2.- İl ve ilçe trafik komisyonları ve belediyelerce yapılan düzenlemeler ile karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümlerinde belirtilen çalışma şekil ve şartlarına uymaksızın veya yetkili mercilerden izin almaksızın yolcu taşımacılığı yapanlar ile tescil ve trafik belgesinde gösterilen maksadın dışında araç kullananlar ve kullanılmasına izin veren araç sahipleri 340.900.000 lira para cezası ile cezalandırılırlar ve bu araçlar 15 gün süre ile trafikten men edilirler.”

MADDE 42.- 2918 sayılı Kanunun ek 3 üncü maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Bu Kanun hükümlerine göre faillere uygulanan para ve hapis cezaları tecil edilemez ve hapis cezaları para cezasına çevrilemez.”

MADDE 43.- 2918 sayılı Kanunun ek 6 ncı maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Sürücülerin trafik kurallarına uyup uymadığını denetlemekle sorumlu olan yetkililere yardımcı olmak üzere, Karayolu Trafik Güvenliği Kurulunca önerilen ve İçişleri Bakanının onayı ile uygun görülen kişilere, valilerce fahri trafik müfettişliği görevi verilir.”

MADDE 44.- 2918 sayılı Kanuna aşağıdaki maddeler eklenmiştir.

“EK MADDE 14.- Bu Kanun kapsamında yürütülecek her türlü trafik işlemleri, araç sahipleri tarafından yapılabileceği gibi, bu konuda yetkilendirdikleri trafik müşavirleri veya adına noterden vekaletname verecekleri kişiler tarafından yapılır.

Trafik şube veya bürolarında başkaları adına iş takibi yapan kişiler, güvenlik açısından veya diğer konularda alınmış her türlü tedbir ve düzenlemeye uymakla mükellef olup görevlilere müdahalede bulunamazlar.

Trafik müşavirleri yürütmüş oldukları işlerde, bu hizmetin yürütülmesinde görevlendirdikleri kişilerin eylem ve davranışlarından müştereken ve müteselsilen sorumludurlar.

Trafik müşavirlerinin faaliyetlerine, mülki amirin onayı ile izin verilir. Görevini kötüye kullandığı tespit edilen trafik müşavirleri, işlemiş oldukları fiil başka bir suç oluşturmuyor ise altı aydan bir yıla kadar hafif hapis cezası ile cezalandırılırlar.

Trafik müşavirlerinin, sorumlulukları, görevlendirilmeleri, görevden alınmaları, çalışma esas ve usulleri ile diğer hususlar Maliye Bakanlığının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir. Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere aykırı davranışta bulunan kişilerin yetki belgeleri ilgili mülki amirlikçe iptal edilerek faaliyetlerine son verilir.

EK MADDE 15.- Özel kurum ve kuruluşlar ile bu kuruluşlara bağlı işletmelerde çalıştırılan her 50 sürücü için; görevleri başında mesleğinin gerektirdiği kural ve davranışlara uyup uymadıklarını denetlemek, çalışma ve dinlenme sürelerine uymalarını sağlamak, kural ihlal etmeyi alışkanlık haline getiren sürücüleri eğitmek ve bu konuda önleyici tedbirleri almak üzere, trafik eğitimi almış veya fiili olarak en az 5 yıl süreyle trafik hizmetlerinde çalışmış, yüksekokul mezunu bir trafik uzmanı görevlendirilmesi zorunludur. Yapılan denetimler sonucunda bu madde hükmüne uymayanlara 1.712.600.000 liradan 2.571.400.000 liraya kadar hafif para cezasına hükmolunur. Kurum ve kuruluşların yükümlülükleri, uzmanların çalışma şekil ve şartları, denetimler ile buna dair diğer esas ve usuller yönetmelikle düzenlenir.

EK MADDE 16.- Noterlerce satış veya devir işlemi görmüş araçların trafikte ve vergi kaydında maliki olarak görünen eski sahipleri, noterlikçe düzenlenen satış belgesi ile tescil kuruluşuna müracaat ettiklerinde, yeni malik ile birlikte müracaat veya muvafakati aranmaksızın, noter satış belgesinde görünen alıcı adına tescili yapılır ve eski sahibi adına yapılmış bulunan tescil işlemi silinir. İşlemi sonuçlandıran tescil kuruluşu, aracın kaydının bulunduğu vergi dairesine yazılı duyuruda bulunur ve vergi kaydı yeni maliki adına devredilir.

Bu madde hükmünce yapılan işlemlerle ilgili her türlü sorumluluk aracın yeni alıcısına aittir. Trafik tescil memurları ile vergi dairesi memurları bu işlemlerden sorumlu tutulamazlar.

EK MADDE 17.- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte sürücü belgesi sahibi olanlar ile sürücü sertifikası bulunan veya sürücü kurslarına kayıt yaptırmış olanların alacakları;

a) A1 Sınıfı Sürücü Belgeleri A1,

b) A2 Sınıfı Sürücü Belgeleri A,

c) B Sınıfı Sürücü Belgeleri B, D1 ve f,

d) C Sınıfı Sürücü Belgeleri B, C, D1 ve f,

e) D Sınıfı Sürücü Belgeleri B, B+E, C, C+E, D1, D1+E ve f,

f) E Sınıfı Sürücü Belgeleri B, C, D, D1 ve f, (28.4.1997 tarihinden öncekiler ayrıca B+E, C+E, D+E, D1+E),

g) F Sınıfı Sürücü Belgeleri f,

h) G Sınıfı Sürücü Belgeleri g,

ı) H Sınıfı Sürücü Belgeleri h,

Sınıfı Sürücü Belgeleri ile değiştirilir.

Sürücü belgelerinin değiştirme işlemleri harca tabi değildir. Değiştirme işlemlerine ait sürelerle, esas ve usuller İçişleri Bakanlığınca belirlenir. Belirtilen süre içerisinde değiştirilmeyen sürücü belgeleri değiştirilinceye kadar geçersiz sayılır. Süresi içinde değiştirilmeyen sürücü belgeleri ile araç kullanan sürücüler araç kullanmaktan men edilirler ve 36 ncı maddenin üçüncü fıkrasına göre cezalandırılırlar.

EK MADDE 18.- Bu Kanun ve ilgili yönetmeliklerin tescil hükümlerince hurdaya ayrılan araçlar trafikte kullanılamaz.

Bu madde hükmüne aykırı olarak kullanıldığı tespit edilen araçlar trafikten men edilir ve bu aracı kullanan sürücüler 340.900.000 lira para cezası ile cezalandırılırlar. Sürücü aynı zamanda araç sahibi değilse, araç sahibine de 427.300.000 lira, ayrıca işleten veya teşebbüs sahibine de 684.300.000 lira için ceza tutanağı düzenlenir.

Bu madde hükmünce trafikten men edilen araçlar, milli emlak müdürlüklerine veya Maliye Bakanlığınca belirlenecek birime veya kuruma teslim edilerek ilgili mahkemelere müsaderesi için sevk edilir.”

MADDE 45.- 2918 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici maddeler eklenmiştir.

“GEÇİCİ MADDE 19.- Maddi hasarlı trafik kazalarının değerlendirilmesinde yetkili kılınan Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği veya yetki vereceği gerçek veya tüzel kişiler, bu konuda gerekli teşkilatlanmalarını, araç tekniği, yol bilgisi, trafik mevzuatı konularında personel istihdam ve eğitimini 3 yıl içerisinde tamamlamak zorundadırlar.

GEÇİCİ MADDE 20.- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce edinilmiş ve çeşitli sebeplerle tescili yapılmamış olan tarımda kullanılan lastik tekerlekli traktörler ile motorlu bisiklet ve motosikletlerin tescil işlemleri bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde tamamlanır. Bu araçların 1.8.2002 tarihinden önce (bu tarih hariç) iktisap edilmiş olmaları şartıyla, ilk tescil işlemlerinde özel tüketim vergisi alınmaz. Yapılacak tescil işlemlerine ilişkin diğer esas ve usuller İçişleri Bakanlığınca belirlenir.

GEÇİCİ MADDE 21.- Bu Kanunla yapılan düzenlemelere ilişkin yönetmelikler 6 ay içerisinde yürürlüğe konulur.”

MADDE 46.- 2918 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi ve ek 1 inci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 47.- Bu Kanunun 10 uncu ve 11 inci maddeleri 1.1.2005 tarihinde, 26 ncı maddesi yayımı tarihinden 3 yıl sonra, diğer maddeleri ise yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 48.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

 

İÇİŞLERİ KOMİSYONUNUN

KABUL ETTİĞİ METİN

KARAYOLLARI TRAFİK KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI

MADDE 1.- 13.10.1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 3 üncü maddesinde yer alan "Erişme kontrollü karayolu (otoyol-ekspresyol)", "Anayol", "Tali yol", "Ayırıcı", "Otomobil", "Minibüs", "Otobüs", "Özel amaçlı taşıt", "Motorlu bisiklet", "İş makineleri", ve "Geçiş hakkı" tanımları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye "Taksi", "Tarım veya orman traktörleri", "Dönel kavşak", "Kontrolsüz kavşak", "Tırmanma şeritli karayolu" tanımları eklenmiştir.

"Erişme kontrollü karayolu (Otoyol): Özellikle transit trafiğe tahsis edilen, belirli yerler ve şartlar dışında giriş ve çıkışın yasaklandığı, yaya, hayvan ve motorsuz araçların giremediği, ancak izin verilen motorlu araçların yararlandığı ve trafiğin özel kontrole tabi tutulduğu karayoludur.

Anayol: Kavşağı teşkil eden yollardan diğerlerine göre trafik yoğunluğu daha fazla olan ve bu yolu takiben kavşağa yaklaşan sürücülerin ilk geçiş hakkına haiz oldukları hususunun trafik işaretleri ile belirtildiği karayoludur. Aksine bir işaretleme yapılmadıkça bölünmüş yollar, tek yönlü ve iki yönlü yollara göre anayol niteliğindedir.

Tali yol: Kavşağı teşkil eden yollardan trafik yoğunluğu daha az olan ve bu yolu takiben kavşağa yaklaşan sürücülerin ilk geçiş hakkını ana yolda seyreden araçlara vermeleri gerektiği trafik işaretleri ile belirtilen karayoludur.

Ayırıcı: Taşıt yollarını veya yol bölümlerini birbirinden ayıran, bir taraftaki taşıtların diğer tarafa geçmesini yasaklayan, engelleyen veya zorlaştıran karayolu yapısı, trafik tertibatı veya gereçtir.

Otomobil: Yapısı itibarıyla, sürücüsü dahil en çok 9 oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu araçtır.

Minibüs: Yapısı itibarıyla sürücüsü dahil 9 dan fazla 16 dan az oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu araçtır.

Otobüs: Yapısı itibarıyla sürücüsü dahil 9 dan fazla oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş olan motorlu araçtır. Troleybüsler de bu sınıfa dahildir.

Taksi: Taksimetre veya tarife ile yolcu taşıyan ticari otomobildir.

Özel amaçlı taşıt: Özel amaçla insan veya eşya taşımak için imal edilmiş olan ve itfaiye, cankurtaran, arama ve kurtarma hizmetlerinde kullanılan kurtarma aracı, nükleer, biyolojik ve kimyasal maddeler ile kirlenen personel, araç, gereç ve sahaların arındırılmasında kullanılan arındırma aracı, naklen yayın ve kayıt, kütüphane, motorlu karavan, zırhlı araç, araştırma, cenaze araçları ile bozuk veya hasara uğramış taşıt ve araçları çekmek, taşımak veya kaldırmak gibi özel işlerde kullanılan motorlu araçtır.

Motorlu bisiklet: Silindir hacmi 50 santimetreküpü geçmeyen, içten patlamalı veya elektrik  motoru ile donatılmış ve imal hızı 45 km/s'den az olan bisiklettir.

İş makinesi: Paletli veya madeni tekerlekli traktör, biçerdöver ve yol inşa makineleri ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan, iş amacına göre üzerine çeşitli ekipmanlar monte edilmiş, karayolunda insan, hayvan, yük taşımasında kullanılamayan motorlu araçtır.

Tarım veya orman traktörleri: Tekerlekler veya palet üzerinde motor gücü ile sürülen, en az iki akslı, taşıma, çekme ve çeşitli araç, makinaları veya tarımsal veya ormancılıkla ilgili faaliyetlerde kullanılan traktörleri çalıştırmak için özel olarak dizayn edilmiş ve ikincil amaç olarak yük ve yolcu da taşıyabilen araçlardır.

İlk geçiş hakkı: Yayaların ve araç kullananların diğer yaya ve araç kullananlara göre, yolu kullanma sırasındaki öncelik hakkıdır.

Dönel kavşak: Sürücülerin kavşağa sağa dönüş manevrası yaparak gitmelerini zorunlu kılacak büyüklükte ortasında bir ada bulunan, bu ada etrafında dönen araçların ilk geçiş hakkına sahip olduğu işaretlerle belirlenmiş, ışıklı işaret cihazları ile kontrol edilmeyen kavşaklardır.

Kontrolsüz kavşak: Kavşağı teşkil eden yolların trafik yoğunluğu bakımından birbirlerinden farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş olan ve bu yollardan kavşağa yaklaşırken "Kontrolsüz Kavşak" trafik işareti ile işaretlenmiş bulunan kavşaktır. Bu tanıma uyduğu halde, yaklaşımında "Kontrolsüz Kavşak" trafik işareti bulunmayan kavşaklar da kontrolsüz kavşak kabul edilir.

Tırmanma şeritli karayolu: Orta şeridinin ilk kullanım hakkının esas olarak çıkış yönünde hareket eden araçlara ait olduğu, en sol şeride geçmenin yasaklandığı üç şeritli iki yönlü karayoludur."

MADDE 2.- 2918 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu

Madde 4.- Karayolu güvenliğinin sağlanması için gerekli koordinasyonu sağlamak, hedef ve stratejileri belirlemek ve bunların uygulanmasını izlemek üzere Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu oluşturulmuştur.

Karayolu Trafik Güvenliği kurulu, İçişleri Bakanının; görevlendirmesi halinde İçişleri Bakanlığı Müsteşarının başkanlığında Adalet, İçişleri, Maliye, Milli Eğitim, Bayındırlık ve İskan, Sağlık, Ulaştırma, Sanayi ve Ticaret, Çevre ve Orman bakanlıklarının müsteşarları veya ilgili genel müdürler, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, Jandarma Genel Komutanlığı, Türk Standartları Enstitüsü Başkanlığı, nüfusu 2.000.0000'u geçen büyükşehir belediyelerinin temsilcileri, Trafik Hizmetleri Başkanı, trafikle ilgili üniversitelerin, vakıfların, derneklerin ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından İçişleri Bakanlığınca belirlenecek birer temsilciden oluşur. Üniversite, vakıf, dernek ve meslek kuruluşu temsilcilerinin sayısı beşi geçemez.

Kurul, yılda en az bir defa olmak üzere, Başkan tarafından toplantıya çağrılır. Kurul, üye tamsayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verir. Kurulun sekretarya görevi, Emniyet Genel Müdürlüğünce yürütülür. İhtiyaç duyulması halinde oy hakkı olmaksızın görüşleri alınmak üzere ilgili kişi ve kuruluş temsilcileri Kurul toplantılarına çağrılabilir. Kurul kararlarını bütün resmi ve özel kuruluşlar uygulamakla yükümlüdür.

Kurulun görev ve yetkileri şunlardır:

1. Karayolu trafik güvenliğine ilişkin hedef ve stratejileri belirlemek,

2. İlgili kuruluşlar arasında koordinasyon sağlanmasına ilişkin kararları almak,

3. Trafik kazalarının azaltılması ve uygulamada görülen aksaklıkların giderilmesine ilişkin önerilerde bulunmak,

4. Trafik mevzuatına ilişkin yasal düzenlemeleri görüşmek ve önerilerde bulunmak,

5. Karayolu trafik güvenliğine ilişkin mevzuatın, belirlenen hedef ve stratejilerin uygulanmasını değerlendirmek ve gerekli kararları almak.

Bu Kanunla ve trafik hizmetleri konusunda diğer kanunlarla verilen görevler;

a) İçişleri Bakanlığınca

b) Bu Kanunla yetkili kılınan diğer bakanlık, kuruluş ve belediyelerce, İçişleri Bakanlığı ile işbirliği içinde,

Yürütülür."

MADDE 3.- 2918 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin  birinci  fıkrasının  (b)  bendinin 6 numaralı alt bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"6. Trafik kazası neticesinde hastalanan veya yaralananların bakımlarını sağlayacak tedbirlerin süratle alınmasına yardımcı olmak; ambulans, kurtarıcı vb. kurtarma araçlarına ve bu kişilerin yakınlarına en kısa zamanda haber vermek,"

MADDE 4.- 2918 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"j) Bu Kanunun 13, 14, 16, 17, 18 ve 116 ncı maddeleri, 47 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve 65 inci maddesi ile karayolu yapım bakım ve onarım alanları ile trafik mühendisliği hizmetlerinin yürütüldüğü alanlarda 47 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi hükmüne aykırı hareket edenler hakkında suç veya ceza tutanağı düzenlemek, 47 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (d) bentlerinde belirtilen kural ihlallerinin tespiti halinde, tanzim edilecek tutanağı gerekli işlemin yapılması için en yakın trafik kuruluşuna teslim etmek,"

MADDE 5.- 2918 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"b) Sağlık Bakanlığı:

1) Karayollarında meydana gelen trafik kazaları ile ilgili ilk ve acil yardım hizmetlerini planlamak ve uygulamak,

2) Trafik kazalarında yaralananlara en kısa zamanda ilk ve acil sağlık hizmetlerini ulaştırmak için, şehirler arası karayolları üzerinde, İçişleri Bakanlığının da uygun görüşünü alarak ilk ve acil yardım istasyonlarını kurmak, bu istasyonlara gerekli personel, ambulans, araç ve gereci sağlamak,

3) Her ilde ilk ve acil yardım konularında eğitilmiş sağlık personeli ile birlikte yeteri kadar ilk ve acil yardım ambulansı bulundurmak,

4) Bu Kanunla ve diğer mevzuatla verilen trafikle ilgili görevleri yapmak.

Üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmi ve özel sağlık kurum ve kuruluşları, acil olarak kendilerine getirilen trafik kazası geçirmiş kişilere, Sağlık Bakanlığının tarifesini uygulamak suretiyle vermiş oldukları hizmetlerin bedelini, zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları kapsamında yükümlü sigorta şirketlerinden tahsil ederler.

Sağlık Bakanlığı bu görevlerin yerine getirilmesi ile ilgili olarak; verilen hizmet bedellerinin yükümlü sigorta şirketlerinden tahsil işlemlerini, 209 sayılı Kanuna göre kurulmuş olan döner sermaye işletmeleri ile bu işletmelere hizmet veren saymanlıklarca yürütür. Bu amaçla döner sermaye saymanlıkları tarafından tahsil edilen gelirlerin tamamı, bu Kanun ile Sağlık Bakanlığına verilen görevlerin yerine getirilmesi ve bu hizmetlerin geliştirilmesi için kullanılır.

Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan harcamaların, zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları kapsamında kalan kısmı, ilgili döner sermaye işletmesine 8 iş günü içinde yükümlü sigorta şirketince ödenir. Trafik hizmetleri kapsamında trafik kazazedelerine verilen hizmetler için uygulanacak fiyat tarifesi Sağlık Bakanlığınca belirlenir."

MADDE 6.- 2918 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 10.- Belediyeler, belediye sınırları içinde yapım, bakım ve onarımından sorumlu olduğu karayollarını yapmak, bakımını sağlamak ve bu yolları trafiğe açık durumda bulundurmakla yükümlüdür. Belediyelerin diğer görev ve yetkileri şunlardır:

1. Karayolları üzerinde gerekli görülen alt-üst geçit, viyadük ve her türlü sanat yapısını inşa etmek ve bunların bakımını sağlamak,

2. Gerekli görülen kavşaklara, caddelere, sokaklara ve meydanlara trafik işaretleri ve işaret levhalarını koymak; yer işaretlemelerini yapmak,

3. Karayolu yapısında ve üzerinde yapılacak çalışmalarda gerekli tedbirleri almak, aldırmak ve denetlemek,

4. Karayolunda trafik için tehlike teşkil eden engelleri ortadan kaldırmak; kaldırılmayan engelleri gece ve gündüz kolayca görülebilecek şekilde işaretlemek,

5. Trafik akımını güçleştiren park etmiş araçları kaldırtmak,

6. Yol yapısı ve işaretleme yetersizliği yüzünden trafik kazalarının vuku bulduğu yerlerde, ilgili kuruluşlar ve il trafik komisyonunca önerilen tedbirleri almak,

7. Şehir içi toplu taşıma araçlarını, taksiler dahil ticari yolcu taşıtlarını ve servis araçlarını ruhsatlandırmak; bu araçların güzergahlarını, sayılarını ve çalışma şartlarını tayin etmek; ruhsatlandırılan araçların ve sürücülerin niteliklerini tespit etmek,

8. Şehir içinde araç park yerlerini tespit etmek, işletmek veya işlettirmek,

9. Gerçek ve tüzelkişiler ile resmi ve özel kurum ve kuruluşlara ait otopark olmaya müsait boş alan, arazi ve arsaların geçici otopark yeri olarak kullanılmasına veya işletilmesine izin vermek,

10. Trafik eğitim tesisleri yapmak veya özel kişi ve kuruluşlar tarafından yapılacak tesisleri ruhsatlandırmak,

11. Bu Kanun ve bu Kanuna göre çıkarılan yönetmeliklerle verilen diğer görevleri yapmak.

Kent içinde taşıma yapacak taksi ve dolmuş sayılarının sınırlandırılmasına veya daha önce sınırlandırılmış sayılarda değişiklik yapılmasına, bunlara verilecek ruhsatların bedelini belirlemeye valinin onayı alınmak kaydıyla belediye meclisi yetkilidir.

Büyükşehir sınırları içinde Büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu 50.000'in üzerindeki diğer belediyelerin trafik görevlileri, bu Kanunun 13, 14, 18, 47/1-a, 61, 62 ve 79 uncu maddeleri gereğince trafik suç ve ceza tutanağı düzenleyebilir. Belediyelerce tahsil edilen para cezaları belediye bütçesine irat kaydedilir. Belediyelerce kullanılacak trafik suç ve ceza tutanakları kendilerince bastırılır.

Belediye, yerleştirdiği teknik cihazlarla tespit ettiği trafik suçuna ilişkin trafik ceza tutanağı düzenler, takip ve tahsilini yapar. Bu para cezaları, belediye bütçesine gelir kaydedilir. Gelirin münhasıran % 40'ı trafik hizmetlerinde kullanılmak ve araç, gereç ve her türlü malzemenin karşılanması amacıyla, belediyenin bulunduğu il emniyet müdürlüğüne bırakılır. Aynı yıl içinde harcanmayan para bir sonraki yıla devir olur. Bu gelirden her türlü harcama belediyeler tarafından yapılır ve ihtiyaçlar ayni olarak il emniyet müdürlüklerine teslim edilerek, emniyet müdürlüklerinin demirbaşına kaydedilir. Buna dair usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

Şehir içi trafik hizmetlerini yürütmek üzere, büyükşehir belediyelerinde trafik daire başkanlığı; diğer belediyelerde ihtiyaca ve kapasiteye göre trafik müdürlüğü, şefliği veya memurluğu kurulur.

Bu Kanunla belediyelere verilen görevler il trafik komisyonu ve mahalli trafik birimleri ile işbirliği içinde yürütülür."

MADDE 7.- 2918 sayılı Kanunun 12 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 12.- İl sınırları içinde mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve güvenliğini sağlamak amacıyla illerde vali veya yardımcısının başkanlığında, belediye, emniyet, jandarma, milli eğitim ve karayolları temsilcileri, teşkilatı varsa, taşıma sektöründe faaliyet gösteren ilgili oda ile Şoförler Odası temsilcisi; valilikçe uygun görülen trafikle ilgili üniversite, oda, vakıf ve kamuya yararlı dernek veya kuruluşların temsilcilerinden oluşan il trafik komisyonu; ilçelerde kaymakamın başkanlığında aynı kuruluş temsilcilerinin katıldığı ilçe trafik komisyonu kurulur. Bu komisyonlara, görüşleri alınmak üzere oy hakkı olmaksızın diğer kuruluş temsilcileri de çağrılabilir.

Gündem konuları komisyonların başkanları tarafından belirlenir. Komisyonlar üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır; kararlar katılanların oy çokluğu ile alınır. Oy eşitliği halinde Başkanın oyunun bulunduğu taraf çoğunluk sayılır.

İl trafik komisyonlarının kararları valinin onayı ile ilçe trafik komisyonlarının kararları il trafik komisyonunca incelenip vali tarafından onaylandıktan sonra yürürlüğe girer.

İl ve ilçe trafik komisyonlarında alınan kararlar, belediyeler, il özel idareleri ve diğer kamu kurumları ve özel kuruluşlarca öncelikle yerine getirilir.

Büyükşehir belediye sınırları içinde il ve ilçe trafik komisyonlarına verilen yetkiler Ulaşım Koordinasyon Merkezi tarafından kullanılır.

İl ve ilçe trafik komisyonlarının görev ve yetkileri şunlardır:

1. İl ve ilçe sınırları içinde mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve güvenliğinin sağlanması amacıyla alınması gereken tedbirleri kararlaştırmak,

2. Trafiğin düzenli bir şekilde akımını sağlamak bakımından gerekli kararları almak ve kuruluşlar arasındaki koordinasyonu sağlamak,

3. Bütün ülkeyi ilgilendiren trafikle ilgili sorunları ve gerekli mevzuat değişikliklerini belirleyerek, Karayolu Trafik Güvenliği Kurulunda görüşülmek üzere İçişleri Bakanlığına iletmek,

4. İçişleri Bakanlığı ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca il ve ilçe trafik komisyonunda görüşülmesi istenen konuları görüşüp karara bağlamak,

5. Bu Kanunla ve diğer mevzuatla verilen görevleri yapmak."

MADDE 8.- 2918 sayılı Kanunun 19 uncu maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

"Bu madde hükmüne aykırı olarak karayoluna çıkartılan araçlar, tescil işlemleri yaptırılıncaya kadar trafikten men edilirler ve araç sürücüleri 188 Yeni Türk Lirası para cezası ile cezalandırılırlar."

MADDE 9.- 2918 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin ikinci fıkrasına "Her iki tescil plakası da bulunmayan araçlar eksiklikleri giderilinceye kadar trafikten men edilirler." cümlesi eklenmiştir.

MADDE 10.- 2918 sayılı Kanunun 26 ncı maddesinin dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu maddenin birinci fıkrası hükmüne uymayan sürücüler 45 Yeni Türk Lirası para cezası ile cezalandırılırlar. İkinci fıkraya göre çıkarılan yönetmelik hükümlerine aykırı davranan sürücüler de 45 Yeni Türk Lirası para cezası ile cezalandırılır. Yetkisi olmadığı halde araçlarda çalışma yerini ve şeklini, kapasite ve diğer niteliklerini belirleyen plaka, ışık, renk, şekil, sembol ve yazı gibi ayırım işaretlerini bulunduranlar 379 Yeni Türk Lirası para cezası ile cezalandırılırlar ve araçlar 15 gün trafikten men edilirler. Sürücü aynı zamanda araç sahibi değilse, ayrıca tescil plakasına da aynı miktarda para cezası uygulanır."

MADDE 11.- 2918 sayılı Kanunun 31 inci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki (c) bendi eklenmiş, ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

"c) Özellikleri ve cinsleri yönetmelikte belirtilen araçlarda hız sınırlayıcı cihaz,"

"Birinci fıkranın (a) bendinde sayılan gereçleri bulundurmayan, kullanmayan veya kullanılabilir durumda bulundurmayan sürücüler 45 Yeni Türk Lirası; (b) ve (c) bentlerine göre araçlarında taksimetre, hız sınırlayıcı cihaz, takoğraf bulundurmayan, kullanmayan, kullanılabilir durumda bulundurmayan veya bu cihazlarda kendisine ait sürücü belgesi kullanmayan sürücüler 188 Yeni Türk Lirası para cezası ile cezalandırılırlar. Sürücü aynı zamanda araç sahibi değilse ayrıca, tescil plakasına da aynı miktarda para cezası uygulanır. (b) ve (c) bentlerinde belirtilen cihazları bozuk imal edenler veya bozulmasına vasıta olanlar ile bu durumdaki cihazları kullanan araç sürücüleri ve işletenleri üç aydan altı aya kadar hapis cezası ve 1.904 Yeni Türk Lirasından 2.859 Yeni Türk Lirasına kadar adli para cezası ile cezalandırılırlar. Ayrıca (b) ve (c) bentleri hükmüne uygun durumda bulunmayan araçlar, trafik zabıtasınca eksiklikleri giderilinceye kadar trafikten men edilirler.

Takoğraf kayıtları ve bu kayıtların saklanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir. Bu kayıtları saklama ile ilgili yönetmelik hükümlerine uymayanlara 188 Yeni Türk Lirası para cezası uygulanır."

MADDE 12.- 2918 sayılı Kanunun 33 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 33.- Ağırlık ve boyutları bakımından özelliği olan, başka ulaşım sistemleri ile taşınması mümkün olmayan ve taşıma sınırını aşıp da taşınması zorunlu olan yüklerin taşınması için, Karayolları Genel Müdürlüğünden, bu Genel Müdürlüğün bakım ağı dışındaki yollar için yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluştan izin alınması zorunludur."

MADDE 13.- 2918 sayılı Kanunun 34 üncü maddesinin altıncı ve sekizinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve yedinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

"Muayene süresi geçirilen veya sahip değiştirme hali hariç, özel muayene yaptırılması zorunlu olduğu halde yaptırılmamış araçları kullanan sürücüler, 45 Yeni Türk Lirası para cezası ile cezalandırılırlar. Bu sürücülere araçlarını muayene ettirmek için 7 gün süre verilir. Bu süre içerisinde muayenesi yapılmayan araçlar muayenesi yaptırılıncaya kadar trafik zabıtasınca trafikten men edilir."

"Muayene istasyonu açma yetkisi verilen gerçek ve tüzel kişiler; muayenesi süresi içinde yaptırılmayan veya geç yaptırılan araçlara ilişkin bilgileri, şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenecek bir tutanakla en yakın trafik kuruluşuna bildirirler. Bu tutanaklar elektronik ortamda da iletilebilir. Trafik kuruluşuna iletilen tutanaklar hakkında bu Kanun hükümlerine göre işlem yapılır."

MADDE 14.- 2918 sayılı Kanunun 35 inci maddesinin beşinci fıkrasındaki

"Askeri araçlarla" ibaresi "askeri ve emniyet araçları ile" şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 15.- 2918 sayılı Kanunun 38 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 38.- Sürücü belgesi sınıfları ile belge sahiplerine sürme yetkisi verilen motorlu araçların özellikleri aşağıda gösterilmiştir.

A-Ana Sınıflar:

a) A Sınıfı Sürücü Belgesi; yanında yolcu taşıma yeri bulunan veya bulunmayan motosiklet kullanacaklara verilir.

b) B Sınıfı Sürücü Belgesi; izin verilen azami yüklü ağırlığı 3500 kilogramı geçmeyen ve sürücü koltuğuna ilaveten azami sekiz koltuğu bulunan motorlu araçları kullanacaklara verilir. Bu araçlara azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçmeyen römork da takılabilir.

B sınıfındaki çekici araçla birleşik aracın izin verilen azami ağırlığı, 3500 kilogramı geçemez ve römorkun izin verilen azami ağırlığı çekici aracın yüksüz ağırlığını geçemez.

c) B+E Sınıfı Sürücü Belgesi; B sınıfındaki çekici araçlara takılan ve römork azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçen birleşik araçları kullanacaklara verilir.

d) C Sınıfı Sürücü Belgesi; izin verilen azami yüklü ağırlığı 3500 kilogramın üzerinde olan ve D sınıfı dışındaki motorlu araçları kullanacaklara verilir. Bu araçlara azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçmeyen römork da takılabilir.

e) C+E Sınıfı Sürücü Belgesi; C sınıfındaki çekici araçlara takılan ve römork azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçen birleşik araçları kullanacaklara verilir.

f) D Sınıfı Sürücü Belgesi; yolcu taşımacılığında kullanılan ve sürücü koltuğuna ilaveten 8'den fazla koltuğa sahip motorlu araçları kullanacaklara verilir. Bu araçlara azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçmeyen römork da takılabilir.

g) D+E Sınıfı Sürücü Belgesi; D sınıfındaki çekici araçlara takılan  ve römork azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçen birleşik araçları kullanacaklara verilir.

B- Alt Sınıflar:

a) A1 Sınıfı Sürücü Belgesi; silindir hacmi 125 cm3'ü ve gücü 11 kW'ı geçmeyen motosiklet cinsi araçları kullanacaklara verilir.

b) B1 Sınıfı Sürücü Belgesi; B sınıfındaki üç tekerlekli veya dört tekerlekli araçlardan, silindir hacmi 50 cm3'ün üzerinde veya buna eşit kapasitedeki içten yanmalı bir motorla çalışan, azami hızı 45 km/s'in üzerinde bulunan motorlu araçları kullanacaklara verilir. Bu araçların boş ağırlıkları 550 kilogramın üzerinde olamaz. Elektrik ile çalışan araçların boş ağırlıklarının hesaplanmasında batarya ağırlıkları dikkate alınmaz.

c) C1 Sınıfı Sürücü Belgesi; C sınıfındaki araçlardan, izin verilen azami yüklü ağırlığı 3500 kilogramın üzerinde ve 7500 kilogramın altında olan motorlu araçları kullanacaklara verilir. Bu sınıftaki araçlara azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçmeyen römork da takılabilir.

d) C1+E Sınıfı Sürücü Belgesi; C1 sınıfındaki çekici araçlara takılı, römorkunun izin verilen azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçen ve araç birleşenlerinin toplam ağırlığı 12000 kilogramı geçmeyen birleşik araçları kullanacaklara verilir. Burada römork azami ağırlığı çekici aracın boş ağırlığından fazla olamaz ve aracın römorku yolcu taşıma amaçlı kullanılamaz.

e) D1 Sınıfı Sürücü Belgesi; yolcu taşımacılığında kullanılan, sürücü koltuğu dışında 8'den fazla koltuğu olan ancak sürücü koltuğu dışında koltuk sayısı 16'yı geçmeyen motorlu araçları kullanacaklara verilir. Bu sınıftaki araçlara 750 kilogramı geçmeyen römork da takılabilir.

f) D1+E Sınıfı Sürücü Belgesi; çekicisi D1 alt sınıfındaki motorlu araca takılı, römorkunun izin verilen azami yüklü ağırlığı 750 kilogramı geçen ve araç birleşenlerinin toplam ağırlığı 12000 kilogramı geçmeyen birleşik araçları kullanacaklara verilir. Burada römork azami ağırlığı çekici aracın boş ağırlığından fazla olamaz ve aracın römorku yolcu taşıma amaçlı kullanılamaz.

C- Özel Sınıflar:

a) f Sınıfı Sürücü Belgesi; tarım veya orman traktörü kullanacaklara verilir.

b) g Sınıfı Sürücü Belgesi; iş makinesi türündeki motorlu aracı kullanacaklara verilir.

c) h Sınıfı Sürücü Belgesi; özel tertibatlı olarak imal, tadil veya teçhiz edilmiş motosiklet veya otomobil türünden araçları kullanacak hasta veya sakatlara verilir.

d) k Sınıfı Sürücü Aday Belgesi; yönetmelikte belirtilen şartlar ve esaslara göre araç sürmeyi öğrenen sürücü adaylarına verilen belgedir.

Uluslar arası Sürücü Belgesi ise iki veya çok taraflı anlaşmalar uyarınca sınıflarına göre araç kullananlara belli süre ile verilen belgedir.

Sürücü belgelerinin şekil, içerik ve verilmesine ilişkin diğer hususlar Yönetmelikte gösterilir."

MADDE 16.- 2918 sayılı Kanunun 39 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 39.- Sürücü belgelerine ait esaslar şunlardır;

a) Araçları kullanma yetkisi;

1) A1, B1, f, g ve h Sınıfı Sürücü Belgeleri ile yalnız kendi sınıflarındaki araçlar,

2) A Sınıfı Sürücü Belgesi ile A1,

3) B Sınıfı Sürücü Belgesi ile B1 ve f,

4) B+E Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, B1 ve f,

5) C Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, B1, C1 ve f,

6) C+E Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, B+E, B1, C, C1, C1+E , f ve D sınıfı sürücü belgesine sahip olduğu takdirde D+E, D1 ve D1+E,

7) C1 Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, B1 ve f,

8) C1+E Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, B +E, B1, C1 ve f,

9) D Sınıfı, Sürücü Belgesi ile B, B1, D1 ve f

10) D +E Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, B+E, B1, D, D1, D1+E ve f,

11) D1 Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, B1 ve f,

12) D1+E Sınıfı Sürücü Belgesi ile B, B+E, B1, D1 ve f sınıfı sürücü belgeleri ile kullanılan araçlar da sürülebilir.

Ayrıca Kanunun 38 inci maddesinde yer alan ana ve alt sınıf sürücü belgeleri ile A1 sınıfından ve azami hızı 45 km/s'i geçmeyen, içten yanmalı motorlularda silindir kapasitesi 50 cm3'ün elektrikli motorlularda ise azami güç çıkışı 4 kW'ın üzerinde olmayan iki tekerlekli araçlar da sürülebilir.

b) Sağlık sorunlarına rağmen sürücü belgesi almaya hak kazanan sürücülerin, sürücü belgelerine hastalığına ilişkin bilgi yazılabilir, ayırıcı işaret konulabilir. Bu sürücülerin hangi şartlarda ve hangi tip sürücü belgesi alabilecekleri ve hangi şartlarda araç kullanabileceklerine dair esas ve usuller İçişleri ve Sağlık Bakanlıklarınca belirlenerek yönetmelikte gösterilir.

c) Sürücü belgesi sahiplerinin, sürücü belgesinin sınıfına göre sürmeye yetkili oldukları araçların dışındaki araçları sürmeleri yasaktır.

d) B, C, C1, D ve D1 Sınıfı Sürücü Belgesi sahipleri, araçlarına en çok yüklü ağırlığı 750 kg'a kadar olan (750 kg. dahil) hafif römork takarak da kullanabilirler. Bu sürücülerin, yüklü ağırlığı 750 kg'ı geçen römorklu taşıtları sürebilmeleri için ayrı bir uygulamalı sınava girerek B+E, C+E, C1+E, D+E ve D1+E Sınıfı Sürücü Belgesi almaları zorunludur.

e) Sürücü belgesi almaya hak kazananlara stajyer sürücü belgesi verilir. Stajyer sürücü belgesi iki yıl geçerlidir. Bu süre içerisinde; beş kez kırmızı ışık kuralını ihlal eden, beş kez hız sınırlarını aşan, her ne derecede olursa olsun alkollü veya uyuşturucu maddelerin etkisi altında araç kullanan, asli kusurlu olarak ölümlü veya yaralamalı trafik kazasına sebebiyet veren, 75 ceza puanını dolduran sürücülerin sürücü belgeleri, suçun işlendiği tarihte ve süre kaydına bakılmaksızın, trafik zabıtasınca geri alınarak iptal edilir. Bu kişilerin tekrar sürücü belgesine sahip olabilmeleri için yeniden sürücü kursunda eğitim almaları ve yapılan sınavlarda başarı göstererek sertifika sahibi olmaları zorunludur. İptal sonrasında yeniden alınan sürücü belgeleri aynı hükümlere tabidir. İki yıllık süre sonunda yukarıda belirtilen trafik suçlarını işlememiş olmaları ve bir yıl içinde başvurmaları halinde, asıl sürücü belgeleri harçsız olarak tanzim edilerek kendilerine teslim edilir. Bir yıl içinde değiştirilmeyen belgeler değiştirilinceye kadar geçersiz sayılır.

f) Sürücü belgelerinden (k) sınıfı sürücü aday belgesi 1 yıl geçerlidir. Diğer sürücü belgelerinin; 60 yaşa kadar 10 yılda bir, 60 yaştan sonra 5 yılda bir tek hekim tarafından yapılacak sağlık kontrolü sonrasında değiştirilmesi veya vize edilmesi zorunludur. Buna ilişkin esas ve usuller Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak yönetmelikte gösterilir. Ödenmemiş trafik para cezaları tahsil edilmedikçe, değiştirme işlemleri yapılmaz. Değiştirme veya vize işlemleri, İçişleri Bakanlığınca belirlenecek esas ve usullere göre yapılır.

g) f Sınıfı Sürücü Belgesi alacak olanlarda aranacak özel şartlar ile uluslararası sürücü belgelerinin veriliş şartları yönetmelikte düzenlenir.

Bu maddenin (a), (b), (c), (d) ve (e) bentlerinde yazılı hükümlere aykırı hareket edenler 36 ncı maddenin üçüncü fıkrasına göre cezalandırılırlar. (f) bendi hükümlerine aykırı hareket eden sürücüler 92 Yeni Türk Lirası para cezası ile cezalandırılırlar ve aynı zamanda yönetmelikte belirtilen esaslara göre sağlık kontrolüne sevk edilirler."

MADDE 17.- 2918 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

"Dış ülkelerden alınmış ve süresi içerisinde değiştirilmeyen sürücü belgesi ile araç kullananlara 92 Yeni Türk Lirası para cezası uygulanır ve bu sürücü belgeleri ulusal sürücü belgesine dönüştürülür. Dönüştürme işlemine ilişkin esas ve usuller yönetmelikte gösterilir."

MADDE 18.- 2918 sayılı Kanunun 41 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 41.- Sürücü belgesi alacaklarda aşağıdaki şartlar aranır:

a) Yaş şartı:

1) A1 ve B1 Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların 16,

2) A, B, f, g, h Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların 18,(A sınıfı için motor gücü 25 kW'ı geçen ve güç ağırlık oranı 0.16 kW/kg'ı aşan motosikletleri kullanacakların ayrıca A sınıfından daha küçük özelliklere sahip motosikletleri sürmeye yetki veren iki yıllık sürücü belgesine sahip olmaları zorunludur. 21 yaşını dolduran adaylarda bu şart aranmaz.)

3) C, C1, D ve D1 Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların 21 (Üniversitelerin sürücü eğitimi veren yüksekokulları ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin askeri ihtisas görevleri için subay ve astsubay sınıf okullarında ve uzman jandarma okullarında açılan sürücü eğitimi kurslarından mezun olanlarda bu şart aranmaz.),

yaşını bitirmiş olmaları zorunludur.

b) Öğrenim şartı:

En az ilkokulu veya ilköğretimi bitirmiş bulunmaları zorunludur.

c) Sağlık şartları:

Sürücü belgesi alacakların yönetmelikte belirtilen esaslara göre görevlendirilmiş tek hekimden "Sürücü Olur" raporu almaları zorunludur. Ancak hekim tarafından gerekli görülmesi halinde uzman hekim veya sağlık kurulu raporu istenir. Bu raporlara yapılacak itirazlarla ilgili esas ve usuller yönetmelikte gösterilir. Hekimler tarafından verilen raporların eksik veya gerçeğe uygun olmadığının tespiti halinde, sorumlular hakkında Türk Ceza Kanununa göre işlem yapılmakla birlikte, bu hekimler sürücü belgesi işlemleri ile ilgili görevlendirilemez.

d) Eğitim ve sınav şartı:

Sürücü kursuna katılmış ve yapılan sınavları da başararak sertifika almış olmaları zorunludur.

e) Hükümlü olmama şartı:

Türk Ceza Kanununun kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak suçlarından hüküm giymemiş olmaları zorunludur.

f) Aynı sınıf sürücü belgesi bulunmaması veya belgelerin geri alınmamış olma şartı:

Stajyer sürücü belgesi hariç olmak üzere, önceden verilmiş aynı sınıf bir başka sürücü belgesinin bulunmaması, sürücü belgelerinin süresiz geri alınmamış olması veya geçici olarak geri alınmış ise sürenin dolmuş bulunması zorunludur.

g) Deneyim şartı:

1) C ve D Sınıfı Sürücü Belgesi almak isteyenlerin en az 3 yıllık B, C1 ve D1 Sınıfı Sürücü Belgesi,

2) B+E Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların B Sınıfı Sürücü Belgesi,

3) C+E Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların C Sınıfı Sürücü Belgesi,

4) C1+E Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların C1 Sınıfı Sürücü Belgesi,

5) D+E Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların D Sınıfı Sürücü Belgesi,

6) D1+E Sınıfı Sürücü Belgesi alacakların D1 Sınıfı Sürücü Belgesi,

sahibi olması zorunludur."

MADDE 19.- 2918 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"a) Araçlarını, gidiş yönüne göre yolun sağından, tırmanma şeritli yollarda çıkış yönündeki ağır ve düşük hızlı araçlarını yolun sağ şeridinden, diğer araçlarını sağ şerit müsait ise bu şeritten, sağ şerit müsait değil ise orta şeritten, bölünmüş ve tek yönlü çok şeritli yollarda yol ve trafik durumuna göre hızının ve araç cinsinin gerektirdiği şeritten sürmek,"

"d) Bölünmüş ve tek yönlü çok şeritli karayollarında gidişe ayrılan en soldaki şeridi, tırmanma şeritli karayollarında orta şeridi sürekli olarak işgal etmemek",

"e) "Taşıt giremez" trafik işareti bulunan karayoluna veya bölünmüş karayolunda karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şerit ve bağlantı yollarına girmemek, tırmanma şeritli yollarda en sol şeride geçmemek,"

MADDE 20.- 2918 sayılı Kanunun 47 nci maddesinin sonuna gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

"Trafik ışıklarından kırmızı ışık kuralını ihlal sebebiyle ceza yazılan sürücülerden, suçun işlendiği tarihten geriye doğru bir yıl içerisinde, aynı kuralı beş defa ihlal eden sürücülerin sürücü belgeleri bir yıl süreyle geri alınır. Süresi sonunda psiko-teknik değerlendirmeden ve psikiyatri uzmanının muayenesinden geçirilerek sürücü belgesi almasına mani hali olmadığı anlaşılanların belgeleri iade edilir."

MADDE 21.- 2918 sayılı Kanunun 48 inci maddesine aşağıdaki üçüncü fıkra eklenmiştir.

"Teknik cihaz kullanılmasına müsaade etmeyen sürücüler, alkol muayenesi yaptırılmak amacıyla adli tabibe sevk edilirler. Burada da alkol kontrolüne tabi tutulmak istemeyen sürücülere alkollü içkilerin etkisi altında araç kullanma cezası uygulanır. Teknik cihaz kullanılmasına müsaade etmeyen sürücülerden adli tabip muayenesi sonucu alkol sınırını aştığı tespit edilenler ile adli tabipte de alkol kontrolüne tabi tutulmak istemeyen sürücülere bu maddede öngörülen para cezası iki kat olarak uygulanır."

MADDE 22.- 2918 sayılı Kanunun 49 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 49.- Kamyon, çekici ve otobüs türündeki ağır taşıt sürücülerinin, taşıt kullanma sürelerine aykırı olarak taşıt kullanması ve bunlara taşıt kullandırılması yasaktır. Bu araçları kullanacakların denetimi, taşıt kullanma süreleri ile süre dışı kullanmayı önleyici tedbirlere ilişkin esas ve usuller yönetmelikle düzenlenir.

Bu madde hükmüne aykırı olarak taşıt kullanan sürücüler 379 Yeni Türk Lirası para cezası ile cezalandırılırlar. Sürücü aynı zamanda araç sahibi değilse, araç sahibine de 379 Yeni Türk Lirası, ayrıca aracın firma veya bir teşebbüs sahibi adına işletilmesi halinde, firma veya teşebbüs sahibi adına 379 Yeni Türk Lirası karşılığı ceza tutanağı düzenlenir."

MADDE 23.- 2918 sayılı Kanunun 50 nci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Motorlu araçların cins ve kullanma amaçlarına göre sürülebileceği en çok ve en az hız sınırları, şehirlerarası karayollarında 90 km/s, bölünmüş  yollarda  110  km/s,  otoyollarda 120 km/s hızı geçmemek üzere yönetmelikte belirlenir."

MADDE 24.- 2918 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan "Sürücülerin önlerinde giden bir aracı geçmeleri için;" ibaresi "Sürücülerin önlerinde giden bir aracı geçmeleri için sırasıyla;" olarak değiştirilmiş ve (1) numaralı alt bendi (2) numaralı, (2) numaralı alt bendi ise (1) numaralı alt bent olarak yer değiştirmiştir.

MADDE 25.- 2918 sayılı Kanunun 57 nci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Kavşaklarda ilk geçiş hakkı

Madde 57.- Kavşaklarda aşağıdaki kurallar uygulanır.

a) Kavşağa yaklaşan sürücüler, kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, varsa sırasıyla, trafik zabıtası veya trafiği kontrol etmekle görevli ve yetkili kişi, ışıklı trafik  işaretleri ve trafik işaret levhaları ile verilen talimata uygun olarak ilk geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar.

b) Işıklı trafik işaretleri izin verse bile, trafik akımı, kendisini kavşak içinde durmaya zorlayacak veya diğer doğrultudaki trafiğin geçişine engel olacak ise, sürücülerin kavşağa girmeleri yasaktır.

c) Kavşağa giren sürücüler, trafik kurallarına uygun olarak, mümkün olan en kısa süre içinde kavşağı geçmek zorundadırlar. Sürücülerin kavşak alanı içinde gereksiz olarak  yavaşlamaları, duraklamaları, araçlarından inmeleri ve araçlarının motorlarını durdurmaları yasaktır.

d) Yukarıda belirtilen yasak, kısıtlama ve zorunluluklara uymak suretiyle,

1) Sürücüler geçiş üstünlüğüne sahip araçlara,

2) Aksine bir işaret olmadıkça, kavşaklarda ray üzerinde hareket eden taşıtlara,

3) Aksine bir işaret olmadıkça, anayol ve tali yol kavşaklarında tali yoldan gelen sürücüler anayoldan gelen araçlara,

4) Dönel kavşağa gelen sürücüler dönel kavşak içindeki araçlara,

5) Bir iz veya mülkten karayoluna çıkan sürücüler, karayolundan gelen araçlara,

6) Kontrolsüz kavşaklarda sırasıyla; motorsuz araç sürücüleri motorlu araçlara, lastik tekerlekli traktör sürücüleri ile iş makinesi sürücüleri diğer motorlu araçlara, lastik tekerlekli traktör ve iş makinesi dışındaki motorlu taşıt sürücülerinden soldaki sağdan gelen araçlara, lastik tekerlekli traktör ile iş makinesi sürücülerinden soldaki sağdan gelene, (T) tipi kontrolsüz kavşaklarda ise düşey koldan gelen araçlar yatay koldan gelen araçlara,

ilk geçiş hakkını vermek zorundadırlar.

Bu madde hükümlerine uymayan sürücüler 45 Yeni Türk Lirası para cezası ile cezalandırılırlar."

MADDE 26.- 2918 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve (e) bendi yürürlükten kaldırılmıştır.

"d) Görüşün yeterli olmadığı tepe üstlerine yakın yerlerde, dönemeçler, kavşaklar, tüneller, köprüler ve bağlantı yollarında ve buralara yerleşim birimleri içinde onbeş metre ve yerleşim birimleri dışında yüz metre mesafede,"

MADDE 27.- 2918 sayılı Kanunun 71 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve (d) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki (e) bendi eklenmiş, mevcut (e) bendi (f) bendi olarak aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, mevcut (f) bendi (g) bendi olarak teselsül ettirilmiştir.

"b) İtfaiye araçları ile benzeri acil müdahale araçları,"

"e) Yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluşa ait kar ve buz mücadelesi çalışmalarında görevli araçlar ile olağanüstü hallerde yatay ve düşey işaretleme çalışmalarının yürütülmesinde görevli araçlar ve trafik kazası nedeniyle trafiğe kapanan yollarda yolu trafiğe açmak amacıyla görevlendirilen ve bu amaçla çalıştırılan araçlar,

f) Afetlerde, kazalarda ve alarm sırasında sivil savunma hizmetlerinde görevli bulunan araçlar,"

MADDE 28.- 2918 sayılı Kanunun 74 üncü maddesinin sonuna aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.

"Yaya ve okul geçitlerinde geriye doğru beş yıl içerisinde asli kusurlu olarak yaralanmalı trafik kazasına sebebiyet veren sürücülerin birinci defasında üç ay, ikinci defasında altı ay, üçüncü defasında ise iki yıl süreyle mahkeme kararıyla sürücü belgeleri geri alınır. Üçüncü defasında bu sürücüler ayrıca sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine tabi tutulurlar, eğitimi başarıyla tamamlayanların belgeleri süresi sonunda iade edilir.

Yaya ve okul geçitlerinde alkol ve aşırı hız nedeniyle trafik kazasına sebebiyet verenlerin sürücü belgeleri ise mahkeme kararıyla iki yıl süreyle geri alınır. Bu sürücüler ayrıca sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine tabi tutulurlar, eğitimi başarıyla tamamlayanların belgeleri süresi sonunda iade edilir.”

MADDE 29.- 2918 sayılı Kanunun 75 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 75.- Okul taşıtlarının "DUR" işaretini yaktıkları hallerde bütün araçların durması, bu işaretin sadece öğrencilerin binmeleri ve inmeleri sırasında ve yönetmelikte belirtilen hallerde yakılması zorunludur. Okul taşıtlarına bindirme ve indirme işlemleri, öğrencilerin karayolunun taşıt yolu kesimini kullanmak zorunda kalmayacakları tarafında ve yaya kaldırımına indirilecek-bindirilecek şekilde yaptırılır.

Okul taşıtlarında aracın taşıma kapasitesine göre her öğrenci için bir emniyet kemeri bulundurulması zorunludur.

Okul taşıtlarını kullanacak sürücülerin, sürecekleri araçları kullanmaya yetki veren en az 3 yıllık sürücü belgesine sahip olmaları ve bu sürücülere, sürücü belgesinin geçici olarak geri alınması cezasının birden fazla uygulanmamış olması zorunludur.

Okul taşıtlarının çalıştırılmasına, niteliklerine ve diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.

Bu maddenin birinci ve ikinci fıkrası hükümlerine uymayan sürücüler 92 Yeni Türk Lirası  para cezası ile cezalandırılır. Sürücü aynı zamanda araç sahibi değilse, araç sahibine de 188 Yeni Türk Lirası karşılığı ceza tutanağı düzenlenir. Ayrıca ikinci fıkrada yer alan hükme uyulmaması durumunda araçlar eksiklikleri giderilinceye kadar trafikten men edilir. Üçüncü fıkrada yer alan hükümlere aykırı hareket eden sürücüler ile bunlara araç kullandıranlar 379 Yeni Türk Lirası para cezası ile cezalandırılırlar."

MADDE 30.- 2918 sayılı Kanunun 76 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"b) Işıklı işaret veya bariyerle donatılmamış demiryolu geçitlerini geçmeden önce, yayaların ve sürücülerin durmaları, herhangi bir demiryolu aracının yaklaşmadığından emin olduktan sonra geçmeleri zorunludur."

MADDE 31.- 2918 sayılı Kanunun 79 uncu maddesinin dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu madde hükmüne uymayanlar, üç aydan altı aya kadar hapis ile birlikte 379 Yeni Türk Lirasından 760 Yeni Türk Lirasına kadar adli para cezası ile cezalandırılırlar. Bu suçun birden fazla işlenmesi halinde her defasında bir yıldan iki yıla kadar hapis cezası ile birlikte 1.143 Yeni Türk Lirasından 1.904 Yeni Türk Lirasına kadar adli para cezası uygulanır."

MADDE 32.- 2918 sayılı Kanunun 83 üncü maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve bu fıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.

"Yalnız maddi hasarla sonuçlanan trafik kazalarının tespiti ve kusur değerlendirme işlemleri, Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği veya yetki vereceği gerçek veya tüzel kişiler tarafından yerine getirilir. Bu görevin yerine getirilmesi için, Birlik nezdinde, Hazine Müsteşarlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğü ile İçişleri Bakanlığından en az daire başkanı seviyesinde birer üye ile Birliği temsilen en az genel sekreter yardımcısı seviyesinde bir üyeden oluşan bir yönetim komitesi oluşturulur.

Kazaya karışan taraflar arasında düzenlenecek tutanaklar veya formlar da, kaza tespit tutanağı yerine geçer ve bunların değerlendirilmesi kazaya karışan araçların bağlı olduğu sigorta kuruluşlarınca yapılır. Kazaya karışan sürücülerin kendi aralarında anlaşamamaları veya tutanak düzenlemekten kaçınmaları halinde, kazaya ilişkin tutanak sigorta birliği tarafından yetkilendirilen kişiler tarafından düzenlenir. Bu kişiler kaza yerinde iz ve delil toplayabilirler ve sürücülerin alkol durumunu teknik cihazla tespit edebilirler.

Ancak, gecikmenin mahsurlu olduğu hallerde trafik zabıtası ve genel zabıtanın trafik düzeni ve güvenliğine ilişkin yetkileri saklıdır. Ayrıca bu tip kazalarda fiilin başka bir suç oluşturmaması halinde adli kovuşturma yapılmaz ve Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanmaz. Kazalarla ilgili tespit edilen bilgiler derlenerek istatistiki dökümler halinde sorumluluk bölgelerine göre Emniyet Genel Müdürlüğü veya Jandarma Genel Komutanlığına bildirilir. Bu madde hükmünün uygulanmasına ilişkin esas ve usuller yönetmelikle düzenlenir."

MADDE 33.- 2918 sayılı Kanunun 84 üncü maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Trafik kazalarında kusurların tespiti ve asli kusur sayılan haller:

Madde 84.- Trafik kazalarında;

a) Araç sürücüleri;

1) Tek yönlü karayollarına ters yönden girme, bölünmüş karayollarında ise karşı yönden gelen trafiğe ait taşıt yoluna ve bağlantı yollarına girme,

2) Önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlememe,

3) Geçme yasağı olan yerler ile geçme kurallarını ihlal etmek suretiyle geçme,

4) Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma,

5) Şeride tecavüz etme,

6) Kavşaklarda ilk geçiş önceliğine uymama,

7) Kaplamanın dar olduğu yerlerde geçiş önceliğine uymama,

8) Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama,

9) Yerleşim birimleri dışındaki karayolunun taşıt yolu üzerinde, zorunlu haller dışında park etme veya duraklama ve her iki durumda da gerekli tedbirleri almama,

10) Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma,

11) Tırmanma şeritli yollarda her iki yönde en sol şeride geçme, iniş yönünde geçme kurallarını ihlal etmek suretiyle geçme,

b) Yayalar;

1) Yüz metre mesafe içerisinde yaya alt veya üst geçidinin bulunmasına rağmen bu tesisler yerine taşıt yolundan karşıya geçme,

2) Yüz metre mesafe içerisinde trafik zabıtası veya görevli bir kişi ya da ışıklı trafik işaretleri ile kontrol edilen kesimler yerine taşıt yolundan karşıya geçme,

3) Yaya geçişlerinin fiziki yapılarla engellendiği kesimlerden geçme,

c) Araç sürücüleri ve yayalar; kırmızı ışıklı trafik işaretinde veya yetkili memurun dur işaretinde geçme,

hallerinde asli kusurlu sayılırlar.

Ancak, kazada bu hareketlerden herhangi biri, kazaya karışan araç sürücülerinden birden fazlası tarafından yapılmış veya kaza bu hareketler dışında kurallarla, yasaklamalara, kısıtlamalara ve talimatlara uyulmaması nedenlerinden doğmuşsa, karayolunu kullananlar için kusur oranı yönetmelikle düzenlenen esaslara göre tespit edilir.

Kazaların tahkikinde yukarıda sayılan asli kusurlardan hiçbirinin bulunmadığının tespiti halinde, kazaya neden olduğu belirlenen kural ihlali asli kusur sayılır."

MADDE 34.- 2918 sayılı Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın işleteni bu zarardan sorumlu olur. Ancak, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar."

MADDE 35.- 2918 sayılı Kanunun 91 inci maddesinin dördüncü fıkrası madde metninden çıkarılmış ve 7 nci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu madde hükmüne uymayanlar 92 Yeni Türk Lirası para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 36.- 2918 sayılı Kanunun 93 üncü maddesinin birinci fıkrasına "Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakan, sigorta tarifelerini serbest bırakmaya yetkilidir." cümlesi eklenmiştir.

MADDE 37.- 2918 sayılı Kanunun 94 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 94.- Sözleşme süresi içinde işletenin değişmesi halinde, sigorta sözleşmesi, işletenin değiştiği tarihten itibaren 10 gün sonra münfesih olur.

Sigorta teminatı, yeni işleten için herhangi bir işleme gerek kalmaksızın feshin hüküm ifade ettiği tarihe kadar geçerlidir.

Sigorta şirketinin işletenin değiştiği tarihe kadar hak kazandığı prim gün esasına göre tespit edilir ve fazlası sigorta ettirene geri verilir.

Bu madde hükmüne uymayanlar 45 Yeni Türk Lirası para cezası ile cezalandırılır."

MADDE 38.- 2918 sayılı Kanunun 98 inci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Zarara sebep olan aracın bilinmemesi veya geçerli bir zorunlu mali sorumluluk sigortasının bulunmaması veya zorunlu mali sorumluluk sigortasını yapan sigortacının mali bünye zafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi ya da iflas etmesi veya çalınan aracın işleteninin sorumlu tutulamaması hallerinde, birinci fıkrada belirtilen giderler, 108 inci maddede öngörülen Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabı tarafından ödenir."

MADDE 39.- 2918 sayılı Kanunun 101 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu Kanunda öngörülen zorunlu mali sorumluluk sigortası, ilgili branşta ruhsatı olan sigorta şirketleri tarafından yapılır. Bu sigorta şirketleri zorunlu mali sorumluluk sigortasını yapmakla yükümlüdürler."

MADDE 40.- 2918 sayılı Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Yarış düzenleyicilerinin, yarışa katılanların ve yardımcı kişilerin, yarış esnasında üçüncü kişilere karşı olan sorumluluklarını karşılamak üzere bir mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur. Bu gibi yarışlara izin vermeye yetkili olan makamın talebi üzerine Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakan durum ve şartlara göre en az sigorta tutarlarını belirlemekle görevlidir. Motorlu araçlar için yapılacak sigortalarda en az sigorta tutarları zorunlu mali sorumluluk sigortasındaki tutarlardan az olamaz."

MADDE 41.- 2918 sayılı Kanunun 106 ncı maddesindeki "milli sigorta şirketlerine" ibaresi "Türkiye'de faaliyet gösteren sigorta şirketlerine" olarak değiştirilmiştir.

MADDE 42.- 2918 sayılı Kanunun 108 inci maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

"d) 107 nci maddenin son fıkrasında öngörülen durumlar için."

"Hazine Müsteşarlığı sigortalıların hak ve menfaatlerinin korunmasını teminen gerekli her türlü tedbiri almaya yetkilidir."

MADDE 43.- 2918 sayılı Kanunun 114 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 114.- Bu Kanunda yazılı trafik suçlarını işleyenler hakkında; Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı personeli ile Karayolları Genel Müdürlüğünün il ve ilçe kuruluşlarında görevli ve yetkili kılınmış personeli ile kendi sınırları içinde büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu 50 binin üzerindeki belediyelerin trafik görevlilerince trafik suç veya ceza tutanağı düzenlenir.

Birden fazla trafik suçunun bir arada işlenmesi halinde her suç için ayrı ceza uygulanır.

Yargı yetkisine giren suçla ilgili tutanağın bir sureti ilgili mahkemeye 7 iş günü içinde gönderilir.

Trafik ceza tutanaklarının bir sureti ilgilisine verilir. İkinci sureti ise tahsil edilmek üzere 7 iş günü içinde Maliye Bakanlığınca belirlenecek birime veya kuruma gönderilir.

Bu maddenin uygulanmasına dair esas ve usuller yönetmelikle düzenlenir.

Trafik para cezaları kredi kartı ile de ödenebilir, bu durumda ayrıca tutanak düzenlenmez. Kredi kartı ile yapılan tahsilatın saymanlık hesaplarına aktarılma süresi ile uygulamaya ilişkin usul ve esaslar İçişleri ve Maliye bakanlıklarınca belirlenir."

MADDE 44.- 2918 sayılı Kanunun 118 inci maddesinin yedinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Sürücü belgeleri geri alınanlardan, geri alma süresi içinde araç kullananlar ile sürücü belgesi geri alınması gerekirken herhangi bir sebeple geri alınamayanlardan araç kullandığı tespit edilenler, bu Kanunun 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasına göre cezalandırılırlar."

MADDE 45.- 2918 sayılı Kanunun 120 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 120.- Bu Kanunda yazılı sürücü belgelerinin geçici olarak geri alınmasında zaman aşımı süresi dört yıl, para cezalarında zaman aşımı süresi beş yıldır."

MADDE 46.- 2918 sayılı Kanunun 125 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Madde 125.- Milli Eğitim Bakanlığınca, okul öncesi eğitim, ilköğretim ve ortaöğretim okullarında ders programlarına eğitim amacı ile zorunlu uygulamalı trafik dersi ve ilk yardım dersi konulur. Bu dersler için yeterli öğretmen bulunmaması halinde valilik ve kaymakamlıkça en az 2 yıllık yüksek öğrenim görmüş ve bu konuda eğitim almış kamu görevlileri görevlendirilebilir.

Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde yayın yapan ulusal, bölgesel, yerel radyo ve televizyonlar, 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun gereğince yapacakları haftalık eğitim programlarının en az 30 dakikasını trafik eğitimi ile ilgili programlara ayırmak zorundadırlar. Eğitim programları, günün 18.00-22.00 saatleri arasında yayınlanır. Bu fıkra hükümlerine uymayan ulusal, bölgesel, yerel radyo ve televizyonlar hakkında 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.

Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki birlik ve er eğitimi merkezlerine eğitim amacı ile yeteri kadar trafik dersi konulması Genelkurmay Başkanlığınca düzenlenir."

MADDE 47.- 2918 sayılı Kanunun 131 inci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Araç tescil ve sürücü belgesi işlemlerinde kullanılan belgelerin ve plakaların basılması ve kullanıma sunulması:

Madde 131.- Araç tescil ve sürücü belgesi işlemlerinde kullanılacak belgeler trafik tescil kuruluşlarınca; motorlu taşıtlar sürücü kurslarında kullanılacak defter ve belgeler ise Milli Eğitim Bakanlığınca bilgisayar ortamında talep sahiplerinin kullanımına sunulur. Bu belgelerin şekil ve ebatları yönetmelikte belirtilir.

Tescil plakaları Şoförler Odalarınca temin edilerek araç sahiplerine satılır. Trafik tescil plakalarının araç sahiplerine satış fiyatı, maliyeti dikkate alınarak, İçişleri, Maliye ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından müştereken belirlenir. Araç sahiplerinden, belirlenen fiyatın üzerinde ücret, bedel, hizmet bedeli, katkı payı, kâr payı, bağış, vb. adlar altında başkaca herhangi bir tahsilat yapılamaz. Bu fıkra hükmüne aykırı hareket eden Oda yetkilileri bir yıldan iki yıla kadar hapis cezası ile birlikte 1143 Yeni Türk Lirasından 1904 Yeni Türk Lirasına kadar adli para cezası ile cezalandırılırlar.

210 sayılı Değerli Kâğıtlar Kanunu kapsamına giren tescil ve trafik belgeleri ile sürücü belgeleri, İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Maliye Bakanlığınca bastırılır ve dağıtımı yapılır. Tescil ve trafik belgeleri ile sürücü belgelerinin değerli kâğıt bedelleri tescil birimlerince tahsil edilerek Maliye Bakanlığına ödenir."

MADDE 48.- 2918 sayılı Kanunun ek 2 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Ek Madde 2.- Mevzuat hükümlerinde belirtilen çalışma şekil ve şartlarına uymaksızın veya yetkili mercilerden izin almaksızın yolcu taşımacılığı yapanlar ile tescil ve trafik belgesinde gösterilen maksadın dışında araç kullananlar ve kullanılmasına izin veren araç sahipleri 379 Yeni Türk Lirası para cezası ile cezalandırılırlar ve bu araçlar 15 gün süre ile trafikten men edilirler."

MADDE 49.- 2918 sayılı Kanunun ek 6 ncı maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Sürücülerin trafik kurallarına uyup uymadığını tarafsızca denetlemek ve çözüm üretici önerilerde bulunmak üzere, uygun görülen belli kriterlere sahip kişilere, illerde, trafik odaklı kurulan sivil toplum kuruluşları ile işbirliği yapılarak Karayolu Trafik Güvenliği Kurulunun önerisi ve İçişleri Bakanının onayı ile valilerce fahri trafik müfettişliği görevi verilir. Fahri trafik müfettişlerinin kimlikleri gizli tutulur."

MADDE 50.- 2918 sayılı Kanuna aşağıdaki ek maddeler eklenmiştir.

"Ek Madde 15.- Noterlerce satış veya devir işlemi görmüş araçların trafikte ve vergi kaydında maliki olarak görünen eski sahipleri, noterlikçe düzenlenen satış belgesi ile tescil kuruluşuna müracaat ettiklerinde, alıcı ile birlikte müracaat veya muvafakati aranmaksızın, noter satış belgesinde görünen alıcı adına tescili yapılır ve eski sahibi adına yapılmış bulunan tescil işlemi noter satış senedi tarihi itibarıyla silinir. İşlemi sonuçlandıran tescil kuruluşu, satıcının ve alıcının motorlu taşıtlar vergisi kaydının bulunduğu vergi dairesine yazılı duyuruda bulunur ve vergi kaydı yeni alıcı adına devredilir. Noter satış senedi tarihinden sonra tahakkuk eden motorlu taşıtlar vergisi, trafik para cezaları geçiş ücreti ve idari para cezaları ile gecikme zamları ve faizleri yeni alıcıdan tahsil edilir. Bu madde hükmüne göre vergi dairesi kayıtlarında yapılacak işlemlerde tarh ve düzeltme zamanaşımı hükümleri dikkate alınmaz. Tahsil zamanaşımını kesen ve durduran sebepler geçerliliğini korur. Bu madde uyarınca yapılan işlemlerden önce araca ait olup tahsil edilmiş olan motorlu taşıtlar vergisi ve diğer kamu alacakları, mükerrer ve fazla tutarlar hariç, red ve iade edilmez; bu tahsilatlardan motorlu taşıtlar vergisi ve gecikme zamları, alıcıdan tahsili gereken motorlu taşıtlar vergisi ve gecikme zammına mahsup edilir. Bu madde uyarınca alıcı adına aracın tescil edilebilmesi için aracın tescil kaydında kısıtlayıcı herhangi bir şerhin bulunmaması şarttır. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar İçişleri ve Maliye bakanlıklarınca tespit edilir.

Ek Madde 16.- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte sürücü belgesi sahibi olanlar ile sürücü sertifikası bulunan veya sürücü kurslarına kayıt yaptırmış olanların alacakları;

a) A1 Sınıfı Sürücü Belgeleri A1,

b) A2 Sınıfı Sürücü Belgeleri A,

c) B Sınıfı Sürücü Belgeleri D1 ve f,

d) C Sınıfı Sürücü Belgeleri C, D1 ve f,

e) D Sınıfı Sürücü Belgeleri C+E, D1+E ve f,

f) E Sınıfı Sürücü Belgeleri C, D ve f, (28.4.1997 tarihinden öncekiler ayrıca B+E, C+E, D+E ),

g) F Sınıfı Sürücü Belgeleri f,

h) G Sınıfı Sürücü Belgeleri g,

ı) H Sınıfı Sürücü Belgeleri h,

Sınıfı Sürücü Belgeleri ile değiştirilir.

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla verilmiş olan ve Bu Kanuna göre değiştirilmesi zorunlu olan sürücü belgelerinin değiştirme işlemlerinden harç alınmaz. Değiştirme işlemleri üç yıl içinde tamamlanır. Bu işlemlere ait esas ve usuller İçişleri Bakanlığınca belirlenir. Belirtilen süre içerisinde değiştirilmeyen sürücü belgeleri değiştirilinceye kadar geçersiz sayılır. Süresi içinde değiştirilmeyen sürücü belgeleri ile araç kullanan sürücülere 45 Yeni Türk Lirası para cezası uygulanır.

Ek Madde 17.- Bu Kanun ve ilgili yönetmeliklerin tescil hükümlerince hurdaya ayrılan araçlar trafikte kullanılamaz.

Bu madde hükmüne aykırı olarak kullanıldığı tespit edilen araçlar trafikten men edilir ve bu aracı kullanan sürücüler 379 Yeni Türk Lirası para cezası ile cezalandırılırlar. Sürücü aynı zamanda araç sahibi değilse, araç sahibine de 475 Yeni Türk Lirası ayrıca işleten veya teşebbüs sahibine de 760 Yeni Türk Lirası karşılığı ceza tutanağı düzenlenir.

Bu madde hükmünce trafikten men edilen araçlar, milli emlak müdürlüklerine veya Maliye Bakanlığınca belirlenecek birime veya kuruma teslim edilerek ilgili mahkemelere müsaderesi için sevk edilir.

Ek Madde 18.- Bu Kanun ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında trafik zabıtasınca tutulacak suç, ceza ve ihlal tespit tutanakları ile bu Kanunlara göre yapılacak iş ve işlemlerde kullanılan tutanaklar elektronik ortamda da düzenlenebilir."

MADDE 51.- 2918 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici maddeler eklenmiştir.

"Geçİcİ Madde 19.- Maddi hasarlı trafik kazalarının değerlendirilmesinde yetkili kılınan Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği veya yetki vereceği gerçek veya tüzel kişiler, bu konuda gerekli teşkilatlanmalarını, araç tekniği, yol bilgisi, trafik mevzuatı konularında personel istihdam ve eğitimini 3 yıl içerisinde tamamlamak zorundadırlar.

Geçİcİ Madde 20.- Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce edinilmiş ve çeşitli sebeplerle tescili yapılmamış olan tarımda kullanılan lastik tekerlekli traktörler ile motorlu bisiklet ve motosikletlerin tescil işlemleri bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren iki yıl içinde tamamlanır. Bu araçların 1.8.2002 tarihinden önce (bu tarih hariç) iktisap edilmiş olmaları şartıyla, ilk tescil işlemlerinde özel tüketim vergisi aranılmaz. Yapılacak tescil işlemlerine ilişkin diğer esas ve usuller İçişleri Bakanlığınca belirlenir."

 

 

 

MADDE 52.- Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler bir yıl içerisinde yürürlüğe konulur.

MADDE 53.- 2918 sayılı Kanunun 42 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin ikinci paragrafı ile (b) bendinin son paragrafı; 53 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi; 116 ncı maddenin son fıkrası ile ek 1 inci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 54.- Bu Kanunun 32 nci maddesi yayımı tarihinden 3 yıl sonra, diğer maddeleri ise yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 55.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

 

 

 

 

 

Recep Tayyip Erdoğan

 

 

 

Başbakan

 

 

 

Dışişleri Bak. ve Başb. Yrd. V.

  Devlet Bak. ve Başb. Yrd.

Devlet Bak. ve Başb. Yrd.

 

S. Güçlü

A. Şener

M. A. Şahin

 

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı V.

 

B. Atalay

A. Babacan

K. Tüzmen

 

Devlet Bakanı

Devlet Bakanı

Adalet Bakanı

 

G. Akşit

K. Tüzmen

C. Çiçek

 

Millî Savunma Bakanı

İçişleri Bakanı

Maliye Bakanı

 

M. V. Gönül

A. Aksu

K. Unakıtan

 

Millî Eğitim Bakanı

Bayındırlık ve İskân Bakanı

Sağlık Bakanı

 

H. Çelik

Z. Ergezen

R. Akdağ

 

Ulaştırma Bakanı

Tarım ve Köyişleri Bakanı

Çalışma ve Sos. Güv. Bakanı

 

B. Yıldırım

S. Güçlü

M. Başesgioğlu

 

Sanayi ve Ticaret Bakanı

En. ve Tab. Kay. Bakanı

Kültür ve Turizm Bakanı

 

A. Coşkun

M. H. Güler

E. Mumcu

 

 

Çevre ve Orman Bakanı

 

 

 

O. Pepe