Dönem: 22 Yasama Yılı: 5
TBMM (S.
Sayısı: 1340)
Şans Oyunları Hasılatından Alınan Vergi, Fon ve Payların Düzenlenmesi
Hakkında Kanun Tasarısı ile Plan ve Bütçe
Komisyonu Raporu (1/1284)
T.C.
Başbakanlık
Kanunlar ve Kararlar
Genel Müdürlüğü 19/12/2006
Sayı:
B.02.0.KKG.0.10/101-1279/6001
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET
MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
Maliye Bakanlığınca hazırlanan ve Başkanlığınıza
arzı Bakanlar Kurulunca 30/10/2006 tarihinde kararlaştırılan
“Şans Oyunları Hasılatından Alınan Vergi, Fon ve Payların Düzenlenmesi
Hakkında Kanun Tasarısı” ile gerekçesi ilişikte gönderilmiştir.
Gereğini arz ederim.
Recep Tayyip Erdoğan
Başbakan
GENEL GEREKÇE
Ülkemizde, karşılığı
nakit olmak üzere şans oyunları tertip etme yetkisi çeşitli kanunlarla
üç ayrı kurum ve kuruluşa verilmiş bulunmaktadır. Bunlar; Tarım ve
Köyişleri Bakanlığı, Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü, Gençlik
ve Spor Genel Müdürlüğüdür.
İlgili mevzuat hükümleri
çerçevesinde, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı at yarışları yapma ve
bu yarışlar üzerinde memleketin neresinde olursa olsun müşterek
bahisler tertip etme hak ve salahiyetini (21 Kasım 1993 tarihinden
itibaren 20 yıl süreyle) Türkiye Jokey Kulübüne, Gençlik ve Spor Genel
Müdürlüğü ise futbol müsabakalarında müşterek bahisler tertibi
ve yürütülmesi hak ve yetkisini Spor Toto Teşkilat Müdürlüğüne
devretmişlerdir.
Mevcut uygulamaya
göre şans oyunları hasılatı üzerinden;
- Hazineye; katma değer
vergisi, şans oyunları vergisi ve belediye eğlence vergisi ödenmekte,
- Savunma Sanayii
Destekleme Fonuna, Tanıtma Fonuna, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme
Kurumuna, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumuna, Olimpiyat Oyunları
Hazırlık ve Düzenleme Kuruluna muhtelif mevzuatla belirlenen
oranlarda kaynak aktarımı yapılmakta,
- Oyunları tertip
eden kurum ve kuruluşlara kendi mevzuatlarıyla belirlenen oranda
pay verilmektedir.
Şans oyunu hasılatı
üzerinden alınan vergiler ile çeşitli kurum ve kuruluşlara yapılan
aktarımların zamanla artırılmasından dolayı iştirakçilere ödenen
ikramiyeler giderek azalmıştır. Bu durum şans oyunlarına olan talebin
hiç bir verginin ve denetimin söz konusu olmadığı internet ve benzeri
sanal ortamlar üzerinden çoğu yurt dışı orijinli olarak oynatılan
kumar ve benzeri türdeki illegal oyunlara yönelmesine yol açmıştır.
Öte yandan, şans oyunu
hasılatı üzerinden alınan vergiler ile çeşitli kurum ve kuruluşlara
kaynak aktarımını düzenleyen çeşitli kanunlar farklı zamanlarda
yürürlüğe girdiğinden, gerek söz konusu vergi ve aktarımların matrahları
gerekse bu matrahlara uygulanan oran veya maktu tutarlar bunları
tertip eden kurum ve kuruluşlara göre farklılık arz ettiği gibi, aynı
kurum tarafından düzenlenen oyun türlerine göre de değişiklik göstermektedir.
Yine, mevzuattaki düzenlemelerden dolayı bazı oyun hasılatları
üzerinden bu vergiler alınmamakta veya aktarımlar yapılmamaktadır.
Bunun yanı sıra, kurum
ve kuruluşların düzenledikleri şans oyunlarından iştirakçilere
ödeyecekleri ikramiye tutarı veya oranını belirleyen yasal bir
düzenleme bulunmadığından, kurum ve kuruluşlarca oyun türleri
itibarıyla farklı oranlarda ikramiye verilebilmekte, bu durum
oyun hasılatından kamuya aktarılan kaynak tutarlarını etkilediği
gibi, kurum ve kuruluşlar arasında haksız rekabete de yol açmaktadır.
Yapılan bu düzenlemelerle;
- Kamuya doğrudan ve
dolaylı olarak aktarım yapılmasına ilişkin çeşitli mevzuat hükümlerine
son verilerek, vergilendirme ve kaynak aktarımının tek bir çatı altında
konsolide edilmesi,
- Şans oyunları hasılatının
aynı matrah tanımları üzerinden vergilendirme ve kaynak aktarımına
tâbi tutularak dağınık ve oldukça karmaşık yöntem ve hesaplama şekillerine
son verilerek kolay anlaşılabilir, yeni ve tek bir hesaplama metodu
geliştirilmesi ve böylece uygulamada yeknesaklığın sağlanması,
- Şans oyunu hasılatı
üzerinden alınan oldukça yüksek vergiler ile kaynak aktarım oranlarının
daha aşağı seviyelere çekilerek talihlilere daha fazla tutarda
ikramiye verilmek suretiyle illegal oyunlara yönelmiş olan talebin
yasal şans oyunlarına yönlendirilmesi,
- Dağıtılacak ikramiye
tutarlarındaki artış sayesinde şans oyunlarına olan talebin mevcudun
üzerine çıkartılarak kamuya daha fazla tutarda kaynak aktarımının
sağlanması,
- Şans oyunu hasılatından
ödenebilecek ikramiye oranı ile yapılacak giderlerin sınırlandırılması
suretiyle, kurum ve kuruluşların kamuya aktaracakları kaynakların
güvence altına alınması ve rasyonel bir yönetimin teşvik edilmesi,
amaçlanmıştır.
Böylece uygulamada
kolaylık ve basitlik; şans oyunları hasılatından aktarılacak vergi,
fon ve payların dengeli bir düzeyde belirlenmesi suretiyle hizmet
sunan kurum ve kuruluşların etkinliği ve verimliliğinin artırılması;
kamuya intikal eden kaynakların sürdürülebilir bir şekilde güvenceye
bağlanması sağlanmış olacaktır.
MADDE GEREKÇELERİ
Madde 1- Madde ile,
Türkiye’de üç ayrı kurum ve kuruluş tarafından tertip edilen şans
oyunları hasılatı üzerinden alınan vergiler ile çeşitli kurum ve
kuruluşlara yapılan kaynak aktarımlarının tek bir kanunda toplanarak
mevcut dağınıklık ve karmaşıklığa son verilmesi suretiyle uygulamada
yeknesaklığın sağlanması amaçlanmıştır.
Madde 2- Madde ile, Kanunun
kapsamı belirlenmiştir. Buna göre, At Yarışları Hakkında Kanun, Futbol
Müsabakalarında Müşterek Bahisler Tertibi Hakkında Kanun ile Milli
Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararname uyarınca tertip edilen şans oyunları ile bu oyunları
tertip eden kurum ve kuruluşların, bu hak ve yetkinin ilgili mevzuat
çerçevesinde devri durumunda ise devralan kurum, kuruluş ve özel
hukuk tüzel kişilerinin kapsama dahil olduğu hükme bağlanmıştır.
Madde 3- Madde ile,
herhangi bir anlam karışıklığına yol açmamak amacıyla bu Kanunda
geçen temel kavramlar tanımlanmaktadır:
İlgili kurum veya kuruluşlar
ibaresinden Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü, Tarım ve Köyişleri
Bakanlığınca at yarışlarına dayalı müşterek bahisleri tertip etme
hak ve yetkisinin devredildiği Türkiye Jokey Kulübü ile Gençlik ve
Spor Genel Müdürlüğünce futbola dayalı müşterek bahisleri tertip
etme hak ve yetkisinin devredildiği Spor Toto Teşkilat Müdürlüğünün
anlaşılması gerekmektedir.
Bu Kanuna tâbi kurum
ve kuruluşların yetkisinde bulunan şans oyunu lisansının veya işletim
hakkının mevzuat hükümleri çerçevesinde başka kurum, kuruluş ve
özel hukuk tüzel kişilerine devredilmesi halinde ise devralan kuruluşların
da ilgili kurum veya kuruluşlar tanımı içerisinde değerlendirilmesi
gerekmektedir.
Şans oyunları tertip
etme hak veya yetkisine sahip kurumların, şans oyunları sisteminin
işletimi ve benzeri hizmetlerinin hizmet alımı suretiyle gördürülmesi
halinde, hizmeti ifa eden üçüncü kişilerin ilgili kurum veya kuruluş
kapsamında değerlendirilmemesi gerekmektedir.
Madde 4- Madde ile,
şans oyunları hasılatı üzerinden verilebilecek ikramiyenin yıllık
ortalamasının üst sınırı, aynı döneme ilişkin hasılatın % 59’u
(bu tutar brüt hasılatın yaklaşık % 50’sine tekabül etmektedir.)
ile sınırlandırılmıştır. Bununla, hem kurum ve kuruluşlar arasında
haksız rekabetin, hem de kamuya aktarılacak kaynakların azaltılmasına
yol açacak şekilde ikramiye verilmesinin önlenmesi amaçlanmıştır.
Yıllık ikramiye ortalamaları
bu sınırlar içerisinde kalmak kaydıyla ilgili kurum ve kuruluşlar,
tertip ettikleri şans oyunları için farklı ikramiye oranları belirleyebileceklerdir.
Madde 5- Madde ile, ilgili
kurum ve kuruluşların, her türlü yatırım ve işletme giderlerine
sınırlama getirilerek bir yandan kamu paylarının düzenli bir şekilde
aktarılması sağlanırken diğer yandan da kaynaklarının etkin ve verimli
bir şekilde kullanılması amaçlanmıştır. Ayrıca belirlenen oranı
artırma, eksiltme veya kurum ve kuruluşlar itibarıyla farklı oranlar
belirleme hususunda Bakanlar Kurulu yetkili kılınmıştır. Öte yandan
kurum ve kuruluşlara bu oranı aşmama konusunda gerekli tedbirleri
alma ve uygulama yükümlülüğü getirilmiş, bütçelerinin bu esasa
göre hazırlanacağı hükme bağlanmıştır.
Madde 6- Madde ile,
şans oyunları hasılatı üzerinden ödenecek olan şans oyunları vergisinin
dönemi, mükellefleri, matrahı ve oranları ile ödeme süresine ilişkin
usul ve esaslar düzenlenmiştir.
Ayrıca, biletin tutarı
veya kolon adedi üzerinden nispi ve/veya maktu şans oyunları vergisi
alınması uygulamasına son verilerek verginin, hasılat üzerinden
alınması hükme bağlanmıştır. Bunun yanı sıra Bakanlar Kurulu belirlenen
şans oyunları vergisi oranlarını günün koşullarına göre bir katına
kadar artırma veya yarısına kadar indirme konusunda yetkili kılınmıştır.
Madde ile ayrıca, kurumların
şans oyunları tertip etme hak ve yetkilerini kendi mevzuat hükümleri
çerçevesinde devretmeleri durumunda, şans oyunları vergisinin
mükellefinin devralan kurum, kuruluş veya özel hukuk tüzel kişilerinin
olacağı açıkça hükme bağlanmıştır.
Şans oyunları tertip
etme hak veya yetkisine sahip kurumların, şans oyunları sisteminin
işletimi ve benzeri hizmetlerinin hizmet alımı suretiyle gördürülmesi
halinde, hizmeti ifa eden üçüncü kişilerin şans oyunları vergisinin
mükellefi olamayacağı ise tabiidir.
Madde 7- Madde ile, ilgili
kurum ve kuruluşlarca bir takvim yılının üçer aylık dönemleri itibarıyla
hesaplanan kamu paylarının, izleyen ikinci ayın 15 inci günü mesai
bitimine kadar Bakanlık merkez muhasebe birimi hesabına yatırılarak
genel bütçeye gelir kaydedilmesi ve yıllık kamu payı tahmini dikkate
alınmak suretiyle Savunma Sanayii Destekleme Fonu, Tanıtma Fonu,
Olimpiyat Oyunları Hazırlık ve Düzenleme Kurulu ile Yüksek Öğrenim
Kredi ve Yurtlar Kurumuna aktarılmak üzere Bakanlık bütçesine ödenek
konulması, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumunun yılı bütçesine
ödenek ayrılırken bu payların dikkate alınması hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, kamuya aktarılan
kaynakların paylaşımında disiplini sağlamak amacıyla, hasılattan
yapılacak kesinti ve pay aktarımlarının sadece bu Kanunda değişiklik
yapılmak suretiyle düzenlenebileceği öngörülmüştür.
Madde 8- Madde ile,
bir önceki takvim yılına ait kesin hesap ve mali tabloların çıkarılması
üzerine, ödenmesi gereken kamu payları ile ödenen tutarlar arasında
fark olması halinde, mutabakatın ne şekilde sağlanacağı hususları
düzenlenmiştir.
Madde 9- Madde ile,
şans oyunlarını tertip eden kurum ve kuruluşların şans oyunları üzerinden
alınan vergiler ile kamu paylarına ilişkin sorumlulukları düzenlenerek,
süresi içerisinde ödenmeyen vergi ve/veya kamu paylarının
21/07/1953 tarihli ve 6183 sayılı Kanuna göre gecikme zammı da uygulanmak
suretiyle takip ve tahsil edileceği hükme bağlanmıştır.
Madde 10- Madde ile,
bu Kanunun yürürlüğe girmesini müteakiben, katma değer vergisi
ve şans oyunları vergisi ile çeşitli kamu kurum ve kuruluşlarına
aktarılacak kaynak tutarlarının hesaplanmasında ve ödenmesinde,
herhangi bir sorun ve karmaşa yaşanmaması için gerekli değişiklikler
yapılmıştır.
Madde 11- Madde ile,
bu Kanunun yürürlüğe girmesiyle, uygulamada yeknesaklığın sağlanması,
mükerrer vergilendirme ve kaynak aktarımlarına meydan verilmemesi
amacıyla, mevzuatın, şans oyunları hasılatı üzerinden vergi alınması
ve kaynak aktarımını düzenleyen ilgili maddeleri yürürlükten
kaldırılmış ve diğer kanun ve kanun hükmünde kararnameler ile bunlara
dayanılarak çıkarılan mevzuatın bu Kanuna aykırı hükümlerinin
uygulanmayacağı hükme bağlanmıştır.
Geçici Madde 1- Kanunun
5 inci maddesi ile ilgili kurum ve kuruluşların, her türlü yatırım
ve işletme giderlerine sınırlama getirilerek bir yandan kamu paylarının
düzenli bir şekilde aktarılması sağlanırken diğer yandan da kaynaklarının
etkin ve verimli bir şekilde kullanılması amaçlanmıştır. Belirlenen
oranı artırma, eksiltme veya kurum ve kuruluşlar itibarıyla farklı
oranlar belirleme hususunda Bakanlar Kurulu yetkili kılınmıştır.
İlgili kurum ve kuruluşlar itibarıyla uygulanacak harcama üst limitlerinin
Bakanlar Kurulu kararıyla belirleneceği tarihe kadar uygulanacak
oranlar, ilgili kurum ve kuruluşların 2003-2005 yılları mali tabloları
analiz edilerek belirlenmiş olup, bu suretle uygulamaya yön verilmektedir.
Geçici Madde 2- Madde
ile, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenmiş futbola
dayalı müşterek bahis sisteminin ve risk yönetim merkezinin kurdurulması
ve işlettirilmesi ile ilgili sözleşmelere binaen ödenen payların
5 inci maddede belirtilen giderlerin sınırlandırılmasına ilişkin
orana dahil olduğu hususu açıkça düzenlenmiştir.
Geçici Madde 3- Madde
ile, Kanunun 7 nci maddesinin ikinci fıkrasında sayılan kurumlara
2007 yılında yapılacak ödemelerin, Maliye Bakanlığı bütçesinin
ilgili tertibine konulan ödenekten karşılanması öngörülmüştür.
Geçici Madde 4- Spor
Toto Teşkilat Müdürlüğü tarafından tertip edilen “İddaa” adlı müşterek
bahis oyunu, gerek düzenlenme amacı gerekse oyunun yapısı ve oynanma
şekli açısından, 6802 Sayılı Gider Vergileri Kanununun 40 ıncı maddesinin
birinci fıkrasının (a) bendinde sayılan oyunlarla aynı mahiyette
olan bir oyundur. Maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde sayılan
oyunlar, kolon başına belirlenen maktu vergi tutarı tahsil edilmek
suretiyle şans oyunları vergisine tâbi tutulmaktadır. Maddede yapılan
düzenleme ile aynı mahiyette olan “iddaa” adlı oyunun da 40 ıncı
maddenin birinci fıkrasının (d) bendi çerçevesinde oransal bazda
vergilendirilmesi yerine, aynı fıkranın (a) bendi kapsamında maktu
bazda vergilendirilmesi sağlanmaktadır. “İddaa” adlı oyunun tertiplendiği
dönemlerde hesaplanacak şans oyunları vergisi, anılan 40 ıncı maddenin
birinci fıkrasının (a) bendi için aynı dönemlerde yürürlükte olan
maktu vergi tutarları dikkate alınarak belirlenecektir.
Madde 12- Yürürlük
maddesidir.
Madde 13- Yürütme maddesidir.
Plan ve Bütçe Komisyonu Raporu
Türkiye
Büyük Millet Meclisi
Plan
ve Bütçe Komisyonu
Esas No.: 1/1284
Karar No.: 120
TÜRKİYE BÜYÜK
MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
Maliye Bakanlığınca hazırlanarak Bakanlar
Kurulunca 19/12/2006 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına
sunulan ve Başkanlıkça 21/12/2006 tarihinde esas komisyon olarak Komisyonumuza
havale edilen (1/1284) esas numaralı “Şans Oyunları Hasılatından
Alınan Vergi, Fon ve Payların Düzenlenmesi Hakkında Kanun Tasarısı”,
Komisyonumuzun 11/01/2007 tarihinde yapmış olduğu 30 uncu birleşiminde
Hükümeti temsilen Maliye Bakanı Kemal UNAKITAN ile Maliye Bakanlığı,
İçişleri Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Tarım ve Köyişleri
Bakanlığı, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, Hazine Müsteşarlığı,
Savunma Sanayii Müsteşarlığı, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü, Sosyal
Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü, Yüksek Öğrenim
Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü, Milli Piyango İdaresi Genel
Müdürlüğü, Tanıtma Fonu Başkanlığı, Türkiye Jokey Kulübü temsilcilerinin
katılımlarıyla görüşülmeye başlanmıştır.
Bilindiği gibi, ülkemizde, karşılığı
nakit olmak üzere şans oyunları tertip etme yetkisi Tarım ve Köyişleri
Bakanlığı ile Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü ve Gençlik ve
Spor Genel Müdürlüğüne aittir. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, at yarışları
düzenleme ve bu yarışlar üzerinde memleketin neresinde olursa olsun
müşterek bahisler tertip etme hak ve yetkisini
Mevcut uygulamaya göre şans oyunları
hasılatı üzerinden; Hazineye; katma değer vergisi, şans oyunları
vergisi ve belediye eğlence vergisi ödenmekte; Savunma Sanayii
Destekleme Fonuna, Tanıtma Fonuna, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme
Kurumuna, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumuna, Olimpiyat Oyunları
Hazırlık ve Düzenleme Kuruluna muhtelif mevzuatla belirlenen
oranlarda kaynak aktarımı yapılmakta; oyunları tertip eden kurum
ve kuruluşlara ise kendi mevzuatıyla belirlenen oranda pay verilmektedir.
Şans oyunları hasılatı üzerinden alınan
vergiler ile çeşitli kurum ve kuruluşlara yapılan aktarımların
zamanla artırılmasından dolayı iştirakçilere ödenen ikramiyelerin
giderek azaldığı görülmektedir. Bu durum, şans oyunlarına olan talebin,
hiçbir verginin ve denetimin söz konusu olmadığı internet ve benzeri
sanal ortamlar üzerinden çoğu yurt dışı orijinli olarak oynatılan
kumar ve benzeri türdeki illegal oyunlara yönelmesine yol açmaktadır.
Öte yandan, şans oyunları hasılatı üzerinden
alınan vergileri ve çeşitli kurum ve kuruluşlara kaynak aktarımını
düzenleyen ilgili kanunların farklı zamanlarda yürürlüğe girmeleri
nedeniyle vergi ve aktarımların matrahları ile bu matrahlara uygulanan
Bir diğer önemli konu
ise, kurum ve kuruluşların düzenledikleri şans oyunlarından iştirakçilere
ödeyecekleri ikramiye tutarı veya oranını belirleyen yasal bir
düzenlemenin bulunmamasıdır. Kurum ve kuruluşlarca oyun türleri
itibarıyla farklı oranlarda ikramiye verilebilmekte, bunun sonucunda
oyun hasılatından kamuya aktarılan kaynak tutarları etkilendiği
gibi, kurum ve kuruluşlar arasında haksız rekabete de yol açılmaktadır.
Tasarı; Türkiye’de
üç ayrı kurum ve kuruluş tarafından tertip edilen şans oyunları hasılatı
üzerinden alınan vergiler ile çeşitli kurum ve kuruluşlara yapılan
kaynak aktarımlarının tek bir kanunda toplanarak mevcut dağınıklık
ve karmaşıklığa son verilmesi ve yaşanan gelişmeler doğrultusunda
ortaya çıkan ihtiyaçların karşılanması amacıyla hazırlanmıştır.
Böylece uygulamada kolaylık ve basitlik yanında, şans oyunları hasılatından
aktarılacak vergi, fon ve payların dengeli bir düzeyde belirlenmesi
suretiyle hizmet sunan kurum ve kuruluşların etkinliği ve verimliliğinin
artırılması ve ayrıca, kamuya intikal eden kaynakların da sürdürülebilir
bir şekilde güvenceye bağlanması sağlanmış olacaktır.
Tasarı ile;
- Kamuya doğrudan ve
dolaylı olarak aktarım yapılmasına ilişkin çeşitli mevzuat hükümlerine
son verilerek, vergilendirme ve kaynak aktarımının tek bir kanunda
toplanması,
- Şans oyunları hasılatının
aynı matrah tanımları üzerinden vergilendirme ve kaynak aktarımına
tâbi tutulmak suretiyle, dağınık ve oldukça karmaşık yöntem ve hesaplama
şekillerine son verilerek kolay, anlaşılabilir, yeni ve tek bir
hesaplama metodu geliştirilmesi ve böylece uygulamada yeknesaklığın
sağlanması,
- Şans oyunları hasılatı
üzerinden alınan yüksek vergiler ile kaynak aktarım oranlarının daha
aşağı seviyelere çekilerek talihlilere daha fazla tutarda ikramiye
verilmek suretiyle illegal oyunlara yönelmiş olan talebin yasal
şans oyunlarına yönlendirilmesi,
- Dağıtılacak ikramiye
tutarlarındaki artış sayesinde şans oyunlarına olan talebin artırılarak
kamuya daha fazla tutarda kaynak aktarımının sağlanması,
- Şans oyunları hasılatından
ödenebilecek ikramiye oranı ile yapılacak giderlerin ölçülü ve
dengeli bir şekilde belirlenmesi suretiyle, kurum ve kuruluşların
kamuya aktaracakları kaynakların güvence altına alınması ve rasyonel
bir yönetimin teşvik edilmesi,
öngörülmektedir.
Tasarının görüşmelerinin
başlangıcında, kabul edilen bir önerge ile Tasarının daha ayrıntılı
bir şekilde incelenebilmesini teminen bir alt komisyon kurulmasına
ve alt komisyon çalışmalarını müteakiben görüşmelere devam edilmesine
karar verilmiştir.
Alt Komisyon;
16/01/2007 tarihinde ilgili kurumların temsilcilerinin de katılımlarıyla
Tasarı üzerinde kapsamlı çalışmalar yapmış ve aynı gün çalışmalarını
tamamlamıştır.
Alt Komisyonca yapılan
çalışmalar sonucunda Tasarının;
- 1, 2 ve 3 üncü maddeleri;
aynen,
- 4 üncü maddesi; hükmün
daha iyi ifade edilebilmesini teminen (2) numaralı fıkrasında
yer alan “ortalaması” ibaresinin “toplamı” olarak değiştirilmesi,
zaten çoğul bir kavram olan “hasılat” ifadesinin çoğul eki alamaması
nedeniyle “hasılatlarının” ibaresinin “hasılatının” olarak redaksiyona
tâbi tutulması suretiyle,
- 5 inci maddesi; ilgili
döneme açıklık getirilmesi amacıyla (1) numaralı fıkrasında yer
alan “İlgili kurum ve kuruluşların” ibaresinden sonra gelmek üzere
“ bir takvim yılı içindeki” ibaresinin eklenmesi suretiyle,
- 6, 7, 8, 9 ve 10 uncu
maddeleri; aynen,
- 11 inci maddesi;
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 17 nci maddesinin dördüncü
fıkrasının (f) bendini değiştiren ve anılan bendin yürürlük tarihini
düzenleyen 16/7/2004 tarihli ve 5228 sayılı Bazı Kanunlarda ve 178
Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında
Kanunun 61 inci maddesinin birinci fıkrasının (8) numaralı bendinin
yürürlükten kaldırılmasını teminen yeni (ı) bendinin madde metnine
ilave edilmesi suretiyle,
- Geçici 1, Geçici
2, Geçici 3 ve Geçici 4 üncü maddeleri; mevzuat hazırlamasındaki
usul ve esaslar doğrultusunda fıkralarına numara verilerek redaksiyona
tâbi tutulmak suretiyle,
- Yürürlük ve Yürütmeye
ilişkin 12 ve 13 üncü maddeleri; aynen,
kabul edilmiştir.
Bununla birlikte,
Alt Komisyon tarafından;
- 11 inci maddede yer
alan ve büyükşehir belediyeleri ile belediyelerin gelirlerinin
azalmasına yol açan düzenlemelerin,
- Af niteliği taşıdığı
tartışma konusu yapılan Geçici 4 üncü maddenin,
- Tasarının görüşülmesinin
2007 yılına sarkması ve yeni düzenlemeler ile uyumlu hale getirilmesi
amacıyla yürürlüğe ilişkin 12 nci maddenin,
Plan ve Bütçe Komisyonunun
dikkatine sunulması kararlaştırılmıştır.
Alt Komisyon çalışmalarının
tamamlanmasını müteakiben, Komisyonumuzun 30/1/2007 tarihinde
yaptığı 33 üncü birleşiminde Hükümeti temsilen Başbakan Yardımcısı
ve Devlet Bakanı Mehmet Ali ŞAHİN, Tarım ve Köyişleri Bakanı M. Mehdi
EKER ile Maliye Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı,
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı,
Hazine Müsteşarlığı, Savunma Sanayii Müsteşarlığı, Gençlik ve
Spor Genel Müdürlüğü, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel
Müdürlüğü, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü,
Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü, Tanıtma Fonu Başkanlığı
ve Türkiye Jokey Kulübü temsilcilerinin katılımlarıyla Tasarı
üzerindeki görüşmelere devam edilmiştir.
Tasarının geneli
üzerinde yapılan müzakerelerde;
- Dağınık mevzuatın
sadeleştirilmesi ve aynı kanunda düzenlenmesi paralelinde,
şans oyunları düzenleyen kamu kurum ve kuruluşlarının tek bir çatı
altında toplanmasının uygun olacağı, Milli Piyango İdaresi Genel
Müdürlüğü bünyesinde böyle bir sistemin kurulabilmesinin mümkün
olduğu,
- Düzenlenen şans
oyunları sonucu elde edilen hasılattan ilgili kanunlar uyarınca
kamu kurum ve kuruluşlarına dağıtılan kaynakların bütçe gelirlerine
alınmasının ve daha sonra ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının bütçe
ödeneklerine ilave edilmesinin teknik olarak doğru bir yöntem olduğu,
ancak bu uygulamanın Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu, Savunma
Sanayii Müsteşarlığı gibi büyük öneme sahip hizmetler üreten kuruluşların
öteden beri kullanmakta oldukları kaynakları da azaltmaması gerektiği,
- Belediye ve büyükşehir
belediyelerinin artan görev ve sorumluluklarını yetersiz kaynaklarla
yerine getirmeye çalıştıkları, bu nedenle belediye gelirlerinde
azalmaya yol açan düzenlemenin yerel yönetimler açısından hizmet
üretimlerini daha da güçleştireceği,
- Spor Toto Teşkilat
Müdürlüğü tarafından tertiplenen müşterek bahis oyununun vergilendirilmesine
ilişkin geçmişe yönelik bir düzenleme yapmanın Anayasaya aykırılık
oluşturduğu, söz konusu düzenlemenin af niteliği taşıdığı,
- Atçılık sektörünün
önemli gelir ve istihdam olanakları yarattığı, müşterek bahislerden
elde edilen hasılattan dağıtılan kamu paylarının önemli kamu hizmetlerinin
sunumunu sağladığı, ancak son yıllarda sektörün önemli sorunlar
yaşadığı, yapılan bu düzenlemeler ile sınırlı da olsa sektörün
desteklenmiş olacağı,
- Şans oyunlarının
yaygınlaşmasının gençlik üzerindeki olumsuz etkilerinin araştırılması
gerektiği, bu konuda Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğüne önemli görevlerin
düştüğü,
şeklindeki görüş ve
eleştirileri müteakip, Hükümet adına yapılan tamamlayıcı açıklamalarda
ise;
- Düzenlenen şans
oyunları sonucu elde edilen gelirlerden dağıtılan kamu payları
ile önemli hizmetlerin üretildiği ve yatırımların gerçekleştirildiği,
ilgili kanunlar çerçevesinde Savunma Sanayii Fonu, Sosyal Hizmetler
ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü, Yüksek Öğrenim Kredi ve
Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü, Tanıtma Fonu Başkanlığı, Türkiye
Jokey Kulübü ve Olimpiyat Oyunları Hazırlık ve Düzenleme Kurulunun
bu kaynaklardan yararlandırıldığı,
- Bütçenin gayrisafilik
ilkesi doğrultusunda kamu paylarının bütçe gelirleri arasına dahil
edilmesinin ve ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının önceki yıllarda
elde ettikleri paylar dikkate alınmak suretiyle bütçede ödenek verilmesinin
öngörüldüğü, halen söz konusu kamu paylarının ilgili kuruluşların
bütçeleri içinde sembolik bir orana sahip olduğu ve hizmetlerinin
işleyişi açısından herhangi bir aksaklığa yol açmasının mümkün olmadığı,
- Ülkemizin, düzenlenen
şans oyunlarından çeşitli adlar altında yapılan kesintiler açısından
dünya sıralamasında birinci olduğu, bu durumun kayıt dışı ve illegal
olarak yapılan şans oyunlarının yaygınlaşmasına yol açtığı,
- Tarım ve Köyişleri
Bakanlığının ülkemizdeki at ırkının ıslahının iyileştirilmesi
konusunda görev ve sorumluluğunun bulunduğu, bu konuda önemli çalışmaların
yapıldığı, at ırkının gelişimi açısından performans ölçümlerinde
at yarışlarından önemli ölçüde yararlanıldığı,
- Atçılık ve at yarışları
açısından dünyada 120 milyar EURO civarında ticaret hacminin bulunduğu,
her yıl 360 bin yarışın organize edildiği, 10 milyar EURO’nun yarış
atı ihracatına konu olduğu, bu alanda Türkiye’nin daha iyi bir düzeye
gelmesinin gerektiği,
- Spor Toto Teşkilat
Müdürlüğü tarafından tertiplenen “İddaa” adlı müşterek bahis oyununun
vergilendirilmesinin, 6802 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği,
ayrıca, henüz tahakkuk etmiş bir verginin bulunmadığı ve dolayısıyla
bir vergi affından söz edilemeyeceği,
- Belediye gelirlerinde
yüzde 20-25 civarında artış öngören İl Özel İdaresi ve Belediye Gelirleri
Kanun Tasarısının Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmuş olduğu,
ifade edilmiştir.
Tasarının geneli
üzerinde yapılan müzakerelerden sonra, Tasarı ve gerekçesi Komisyonumuzca
da benimsenmiş; verilen bir önerge ile Alt Komisyon metninin esas
alınması kabul edilmiş ve maddeleri üzerindeki görüşmelere geçilmiştir.
Alt Komisyon Metninin;
- 1, 2, 3, 4 ve 5 inci
maddeleri; aynen,
- 6 ncı maddesi; at yarışlarında
%5 olan şans oyunları vergisinin %7’ye yükseltilmesini teminen (4)
numaralı fıkrasının birinci cümlesinin değiştirilmesi suretiyle,
- 7, 8 ve 9 uncu maddeleri;
aynen,
- 10 uncu maddesi;
(1) numaralı fıkrasının (c) bendi ile değiştirilen 1473 sayılı Kanunun
3 üncü maddesinde yer alan “25 Yeni Kuruştur” ibaresinin, katılım
payının daha makul bir düzeye çekilmesini teminen “5 Yeni Kuruştur”
olarak değiştirilmesi suretiyle,
- 11 inci maddesi; aynen,
- Geçici 1 inci maddesi;
Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşlar için belirlenen yatırım ve
işletme giderlerine ilişkin sınırlamanın 2008 yılı sonunda günün
koşullarına göre yeniden gözden geçirilmesinin temini ve Bakanlar
Kurulu Kararı ile yeniden belirleninceye kadar 5 inci maddede öngörülen
yatırım ve işletme giderlerine ilişkin azami oranın Türkiye Jokey
Kulübü için %26 olarak belirlenmesi amacıyla değiştirilmesi suretiyle,
- Geçici 2, Geçici 3
ve Geçici 4 üncü maddeleri; aynen,
- Ülkemizin uluslararası
ölçekte sportif ve kültürel faaliyetlere ilişkin ev sahipliği yapabileceği
dikkate alınarak, Milli Piyango İdaresince çok amaçlı tesislerin
inşaasına imkân sağlanması ve ayrıca yatırım ve işletme giderlerine
ilişkin sınırlamanın üç yıllık süre için otomasyon yapısı ve sayısal
oyun sisteminin yenilenmesine yönelik geçerli olmaması amacıyla
yeni geçici 5 inci maddenin metne ilave edilmesi suretiyle,
- Yürürlüğe ilişkin
12 nci maddesi; 1/1/2007 tarihi olarak öngörülmüş olan yürürlük tarihinin,
Kanunun yayımı tarihini izleyen ay başında olarak değiştirilmesi
suretiyle,
- Yürütmeye ilişkin
13 üncü maddesi; aynen,
Kabul edilmiştir.
Raporumuz, Genel Kurulun
onayına sunulmak üzere Yüksek Başkanlığa saygıyla arz olunur.
|
|
Başkan |
Başkanvekili |
Sözcü |
|
|
Sait Açba |
M. Altan Karapaşaoğlu |
Sabahattin Yıldız |
|
|
Afyonkarahisar |
|
Muş |
|
|
Kâtip |
Üye |
Üye |
|
|
Mehmet Sekmen |
Mehmet Zekai Özcan |
A. Kemal Deveciler |
|
|
İstanbul |
|
Balıkesir |
|
|
|
|
(Ayrışık
oy yazısı ektedir) |
|
|
Üye |
Üye |
Üye |
|
|
Ahmet İnal |
Osman Nuri Filiz |
Muhsin Koçyiğit |
|
|
Batman |
Denizli |
Diyarbakır |
|
|
|
|
(Ayrışık
oy ektedir) |
|
|
Üye |
Üye |
Üye |
|
|
Alaattin Büyükkaya |
Birgen Keleş |
Kemal Kılıçdaroğlu |
|
|
İstanbul |
İstanbul |
İstanbul |
|
|
|
(Karşı
oy yazısı ektedir) |
(Ayrışık
oy ektedir) |
|
|
Üye |
Üye |
Üye |
|
|
M. Mustafa Açıkalın |
Bülent Baratalı |
Y. Selahattin Beyribey |
|
|
İstanbul |
İzmir |
Kars |
|
|
|
(Ayrışık
oy yazısı ektedir) |
|
|
|
Üye |
Üye |
Üye |
|
|
Mustafa Elitaş |
Taner Yıldız |
Mikail Arslan |
|
|
Kayseri |
Kayseri |
Kırşehir |
|
|
Üye |
Üye |
Üye |
|
|
Muzaffer Baştopçu |
Muharrem Doğan |
Mustafa Özyürek |
|
|
Kocaeli |
Mardin |
Mersin |
|
|
|
(Ayrışık
oy ektedir) |
(Ayrışık
oy yazısı ekte) |
|
|
Üye |
Üye |
Üye |
|
|