X.- MECLİS ARAŞTIRMASI
A) Ön Görüşmeler
1.-Malatya Milletvekili Ferit Mevlüt Aslanoğlu ve 21 milletvekilinin, spor kulüplerinin mali sorunlarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/80)
2.-Aydın Milletvekili Ali Uzunırmak ve 25 milletvekilinin, Türk spor sektörü ve alanındaki sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/91)
3.- Şırnak Milletvekili Hasip Kaplan ve 19 milletvekilinin, Pekin Olimpiyatlarında alınan sonuçların nedenlerinin araştırılarak spor politikasında alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/267)
4.- Edirne Milletvekili Cemaleddin Uslu ve 19 milletvekilinin, spor kulüplerinin sorunlarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/674)
5.- İstanbul Milletvekili Mehmet Sevigen ve 27 milletvekilinin, futbol karşılaşmalarındaki şiddet olaylarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/714)
6.- Malatya Milletvekili Ferit Mevlüt Aslanoğlu ve 22 milletvekilinin, futbol kulüplerinin yönetim sorunlarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/737)
7.- Malatya Milletvekili Ferit Mevlüt Aslanoğlu ve 23 milletvekilinin, futbol kulüplerinin mali sorunlarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/739)
8.- BDP Grubu adına Grup Başkanvekilleri Batman Milletvekilleri Ayla Akat Ata ve Bengi Yıldız'ın, sporun ve sporcuların sorunlarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/876)
9.- Antalya Milletvekili Abdurrahman Arıcı ve 21 milletvekilinin, spor kulüplerinin sorunlarının araştırılarak sporda şiddetin önlenmesi için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/877)

10.- Sivas Milletvekili Hamza Yerlikaya ve 19 milletvekilinin, spor kulüplerinin sorunlarının araştırılarak sporcuların başarılarının artırılması için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/878)
11.- Mersin Milletvekili Ali Rıza Öztürk ve 22 milletvekilinin, spor müsabakalarında yaşanan şiddet olaylarının nedenlerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/879)
12.- Çanakkale Milletvekili Mustafa Kemal Cengiz ve 24 milletvekilinin, Türk futbolunun sorunlarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/880)
BAŞKAN - Alınan karar gereğince, bu kısmın 36'ncı sırasında yer alan Malatya Milletvekili Ferit Mevlüt Aslanoğlu ve 21 milletvekilinin (10/80), 42'nci sırasında yer alan Aydın Milletvekili Ali Uzunırmak ve 25 milletvekilinin (10/91), 189'uncu sırasında yer alan Şırnak Milletvekili Hasip Kaplan ve 19 milletvekilinin (10/267), 558'inci sırasında yer alan Edirne Milletvekili Cemaleddin Uslu ve 19 milletvekilinin (10/674), 600'üncü sırasında yer alan İstanbul Milletvekili Mehmet Sevigen ve 27 milletvekilinin (10/714), 623'üncü sırasında yer alan Malatya Milletvekili Ferit Mevlüt Aslanoğlu ve 22 milletvekilinin (10/737), 625'inci sırasında yer alan Malatya Milletvekili Ferit Mevlüt Aslanoğlu ve 23 milletvekilinin (10/739) esas numaralı Meclis araştırması önergeleri ile bugün okunarak bilgiye sunulan, spor kulüplerinin sorunları ile sporda şiddet sorununun araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin (10/876), (10/877), (10/878), (10/879) ve (10/880) esas numaralı Meclis araştırması önergelerinin birlikte yapılacak görüşmelerine başlıyoruz.
BAŞKAN - Sayın milletvekilleri, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 8'inci Birleşiminin Dördüncü Oturumunu açıyorum.
Sporla ilgili Meclis araştırması önergelerinin birlikte yapılacak görüşmelerine başlıyoruz.
Hükûmet? Yerinde.
Meclis araştırması önergeleri daha önce Genel Kurulda okunduğundan tekrar okutmuyorum.
İç Tüzük'ümüze göre, Meclis araştırması açılıp açılmaması hususunda sırasıyla Hükûmete, siyasi parti gruplarına ve önergelerdeki birinci imza sahibine veya onların göstereceği bir diğer imza sahibine söz verilecektir.
Konuşma süreleri Hükûmet ve gruplar için yirmişer dakika, önerge sahipleri için onar dakikadır.
Gruplar ve şahıslar adına söz talebi yok ancak İç Tüzük'ün 60'ıncı maddesine göre kısa bir açıklama talebinde bulunan sayın milletvekillerine söz vereceğim.
Sayın Sevigen, buyurun.
MEHMET SEVİGEN (İstanbul) - Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; verdiğimiz önergenin milletvekili arkadaşlarım tarafından kabulü, gerçekten, Türk camiasına, Türk spor camiasına, yöneticilere ve inanıyorum ki bu konuyla ilgilenen bütün herkese bir örnek olacaktır. Daha önce çıkardığımız -2004 yılında- 5149 sayılı Yasa, belli bir ölçüde ihtiyacı karşılamıştır ama görülmüştür ki bu ihtiyaç devam ediyor, yine şiddet olayları sahalarımızda devam ediyor. Ben inanıyorum ki bu komisyon kurulursa komisyondan sonra uzmanlarla görüşerek alacağımız önlemler bu şiddetin önüne geçecektir.
Şimdiden, önergeyi kabul eden bütün milletvekili arkadaşlarıma sonsuz teşekkür ediyorum.
BAŞKAN - Teşekkür ediyorum.
Sayın Arıcı…
ABDURRAHMAN ARICI (Antalya) - Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarımız; verdiğimiz önergenin tüm siyasi partiler tarafından kabul edilerek buraya getirilmesi ve ortak olarak bugün görüşülmesine ben de teşekkür ediyorum.
Şimdiden, kurulacak komisyona çalışmalarında başarılar diliyorum, saygılar sunuyorum.
BAŞKAN - Teşekkür ediyorum.
Sayın Uzunırmak…
ALİ UZUNIRMAK (Aydın) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.
Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün verdiği bilgilere göre, Türkiye'de 9.979 kulüp, 1 milyon 638 bin 30 sporcu bulunmaktadır. Baktığımızda bu alana, sosyal, sağlık, tanıtım, propaganda, birçok amacı olduğu gibi, ekonomik yönden de spor direkt ve dolaylı olarak dünyada 4'üncü büyük sektör konumuna gelmiştir. Türkiye'de maalesef sporumuzun birçok dalında, sadece futbolda değil, bazı

çökmeler meydana gelmiştir. Oysa, bugün ülkemizde bu alanda faaliyet gösteren gönüllü ve profesyonel birçok kişi ve kuruluşumuz, çok zor şartlarda, bazen iyi niyetli yetersiz, bazen imkânsızlık, bazen koordinesizlik içerisindedir. Çok basit çabalarla ortadan kaldırılabilecek küçük engeller büyük başarılar doğurabilecek olmasına rağmen sahipsizlikten ortada kalmaktadır. Sadece Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü, artık bu iş için yetersiz bir teşkilat durumuna da gelmiştir. Bazı dallarda federasyonların uluslararası organizasyonları ve bağımsızlaşması, istismar edilemeyecek duruma getirilmelidir. Bu bağımsızlıklar istismar alanlarına doğru kaymaktadır.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
ALİ UZUNIRMAK (Aydın) - Bir teşekkür için açarsanız...
BAŞKAN - Teşekkür için buyurun Sayın Uzunırmak.
ALİ UZUNIRMAK (Aydın) - Bütün dallarda bütün aktörlerin, kurumların karşılıklı hak ve ödevlerinin hukuksal teminat altına alınması buradaki verimliliği ve karşılıklı birtakım şeyleri artıracaktır. Bu açıdan, amatör-profesyonel bütün spor dallarımızın, bütün bireysel ve takım oyunlarının dikkate alınarak, branşlardaki her alana yayılacak şekilde bu örgütlenmenin hukuksal zemine oturtulması, bütün problemlerin konuşulması gerekmektedir. Çünkü altyapı, üstyapıya hazırlık yapmaktadır. Bütün aktörlerden kastım, hocasından, futbolcusundan, lisanslı sporcusundan spor yazarına varıncaya kadar bütün aktörleri içine alan bir hukuksal düzenlemenin yapılması gerekmektedir, karşılıklı hak ve ödevleri…
AKP Grubumuz, CHP Grubumuz, diğer arkadaşlarımız önergeye destek vermişler, ortak bir tavır hâline gelmiştir. Demek ki Türk sporunda bir umut doğuracaktır Türkiye Büyük Millet Meclisi. Bütün destek veren arkadaşlarımıza çok teşekkür ediyorum, hayırlı olmasını diliyorum.
BAŞKAN - Teşekkür ediyorum Sayın Uzunırmak.
Sayın Kaplan…
HASİP KAPLAN (Şırnak) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.
Bizim iki önergemiz bulunmaktadır; birisi sporda şiddet ve ayrımcılıkla ilgili, birisi de olimpiyatlardaki başarısızlığımızla ilgili.
Gerçekten, spor denilince, sağlık, dinamizm, yaşam zevki, kültürü, tanıtımı ve imajı oluşturmanın en büyük etkeni, ancak yetersizlikler, şikeler, şiddet, şans oyunlarında yaşanan sıkıntılar… Bütün bunlar gösteriyor ki çok önemli bir sorunun tartışılması gerekiyor.
Türkiye'de başarısızlığın nedeni genetik bir yetersizlik değildir. İyi organize olamama, iyi hazırlanamama, iyi yönetememe sıkıntıları vardır. Ayrıca şiddet ve ayrımcılık, giderek ırkçı bir düzeydeki gelişmeler toplumumuzun toplumsal barışını son derece etkilemektedir. Bütün bunların giderilmesi konusunda verdiğimiz önergelerin bütün parti gruplarınca da verilen önergelerle birleştirilerek hep birlikte bu konuda bir araştırma yapılması sevindiricidir. Eskiden bir İdil Spor Kulübü Başkanı olarak, bu konuda Meclisimizin hep birlikte çalışarak önemli katkılar sunacağına inanıyorum.
Teşekkür ediyorum.
BAŞKAN - Teşekkür ediyorum.
Sayın Öztürk…
ALİ RIZA ÖZTÜRK (Mersin) - Sayın Başkan, teşekkür ediyorum.
Şiddet olaylarını sadece spor sahalarıyla sınırlandırmak mümkün değildir; ekonomik sıkıntılar, belirsizlikler ve gelecek kaygısı sonucu toplumda oluşan genel gerginlik, dostluk ve barışın hâkim olması gereken spor alanlarının arenalara dönmesine neden olmaktadır. Şu husus hiçbir zaman unutulmamalıdır: Hiçbir gerekçe insan hayatını sona erdirmenin haklı mazereti olamaz. Asıl olan, insanlığın, her ne şart altında olursa olsun, barış ve huzur içerisinde yaşamasıdır. Sporun hedefi de hiç şüphesiz ki bu ideal toplumsal ortama zemin hazırlamak olmalıdır. İşte bu nedenle, sporda şiddete yol açan nedenlerin incelenip araştırılmasına yönelik bu Meclis araştırma önergesine verilen destek nedeniyle tüm Genel Kurula teşekkür ediyorum. Düşüncelerimizi zaten komisyonda arkadaşlarımız tartışacaklardır.
Önergeme destek verdikleri için Genel Kurula teşekkür ediyorum.
Saygılar sunuyorum.
BAŞKAN - Teşekkür ediyorum.
Sayın Cengiz…
MUSTAFA KEMAL CENGİZ (Çanakkale) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.
Biz de vermiş olduğumuz önergemizi bütün grupların kabul etmesi ve Meclis araştırması komisyonu kurulması yolundaki Genel Kurulumuzun desteğine teşekkür ediyoruz.
Türk sporunun gerçekten büyük sorunları vardır. Benim vermiş olduğum önerge de özellikle Türkiye Futbol Federasyonu, Futbol Federasyonu içindeki MHK ve diğer kurullarla birlikte, kulüplerimizin sorunları, futbolun problemleri, futbolun bütün aşamasındaki sorunlar ve başarısızlıklarımız, bu konuları irdeleyen bir önerge olarak Meclise sunulmuştur. Bu önergemizle spor camiamıza katkı sağlayacağına inandığımız, futbolumuza da Meclisimizin bir hizmeti olarak gördüğümüz, hem Türk spor kamuoyunun hem de futbolumuzun sorularına cevap arayacak böyle bir komisyonun kurulması ve sporumuza hizmet amacıyla da bütün grupların sıcak bakması noktasında şahsım ve grubum adına Genel Kurula ve değerli milletvekillerine teşekkür ediyorum.

Kurulacak bu komisyonun Türk sporuna ve Türk futboluna hayırlar getirmesini diliyorum.
BAŞKAN - Teşekkür ediyorum Sayın Cengiz.
Sayın Aslanoğlu…
FERİT MEVLÜT ASLANOĞLU (Malatya) - Sayın Başkan, özellikle araştırma komisyonu kurulmasında etkin rol oynayan tüm siyasi parti gruplarıma teşekkür ediyorum.
Sporun, sevgi, barış ve dostluk olduğunu hepimiz bilmekteyiz, bu Meclisin de bilmesinden dolayı mutluyum. Öncelikle amatör sporların ve Anadolu kulüplerinin içinde olduğu zor koşullardan ve bu çıkmazdan kulüplerimizi kurtarmamız gerekiyor. Özellikle vergi ve sosyal güvenlik prim borçları, yıllardır ihmal edilen; buna çözüm bulmayan federasyonlar… Mutlak bunun bir çözüme kavuşması lazım. Kulüpleri vergi ve sigorta borçlarından dolayı çıkmazından mutlaka kurtarmamız gerekiyor.
Ayrıca, İddaa oyunu ile Spor Toto teşkilatımız önemli bir kaynak sağlamaktadır. Bu kaynaklardan sadece yüzde 7,5'unu kulüplerimize aktarmaktadır. Yani 100 lira elde ettiği gelirin 7,5 lirası kulüplere gitmektedir. Özellikle Spor Toto kaynaklarından daha fazla kulüplerimize pay verilmesi için mutlaka Spor Toto Teşkilat Yasası'nda değişiklik yapmamız lazım.
Ayrıca, diğer amatör sporlarda federasyonlar, altını çiziyorum, federasyonlar, kamu eliyle kurulan bu federasyonlar bir nevi de kamuya hizmet eden, spora hizmet eden federasyonlardır. Bunlar dürüstlüktür, namusluluktur, erdemliliktir ama bazı federasyon başkanlarının ve federasyon yetkililerinin federasyon ismini kullanarak federasyon adına piyasayı dolandırmasına da kimse müsaade etmesin. Aynen altını çiziyorum, federasyon adı altında federasyona iş yaptırarak piyasayı dolandırıyorlar, bu federasyonlara hiç kimsenin müsaade etmemesi lazım.
Teşekkür ediyorum.
BAŞKAN - Teşekkür ediyorum Sayın Aslanoğlu.
Sayın Vural…
OKTAY VURAL (İzmir) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Milliyetçi Hareket Partisi Grubu olarak Türk sporundaki gelişmeleri ve sorunları, çözüm yollarının bir Meclis araştırma komisyonu vesilesiyle ele alınmasını çok hayırlı bir gelişme olarak görüyoruz.
Bu vesileyle bir konuyu bilgilerinize sunmak istiyorum Sayın Başkan. Tabii bu kürsüde konuşmak kurallara bağlı ve bu kurallara dayalı olarak yürütülmesi gerekir. Zannederim bir telaş ve acelecilikten oldu, bir sayın milletvekilinin, Şanlıurfa Milletvekilimizin kürsüde konuşurken apar topar inmesi, Sayın Cumhurbaşkanının gelişine paralel olarak… Yani, bunlarla ilgili tedbirleri önceden Meclis Başkan Vekilinin alması ve Sayın Milletvekilinin bu kürsüde konuşurken konuşmasının kesilmemesine özen gösterilmesini istirham ediyorum. Bu kürsü milletin kürsüsüdür. Dolayısıyla bu kürsüde olan sayın milletvekilinin bu konumunun dikkate alınması gerektiğini düşünüyorum.
Teşekkür ederim Sayın Başkan. (MHP ve AK PARTİ sıralarından alkışlar)
BAŞKAN - Teşekkür ediyorum.
Sayın Yemişci…
TUĞRUL YEMİŞCİ (İzmir) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım.
Spor kulüplerinin hukuki, mali, sosyal ve sportif sorunlarının giderilmesi için araştırma komisyonu kurulmasını memnuniyetle karşılıyorum. Bu komisyonumuzun çalışmaları sonunda Türk sporunun ve spor kulüplerinin daha iyi mertebeye geleceğine inancımla teşekkür ediyorum.
BAŞKAN - Teşekkür ediyorum.
Sayın Altay…
ENGİN ALTAY (Sinop) - Teşekkür ederim.
Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; malumunuz, aslında 28 Nisan 2004'te Spor Müsabakalarında Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun'u burada yapmıştık. Böyle bir kanun yaptık. Aradan altı yıl geçti. Bu sürede bu Kanun sanki ters çalışmış gibi, sporda şiddet vardı eskiden, şimdi, günümüzde sporda artık şiddet yerini teröre bırakmış durumda. Bu, tabii hiçbirimizin kabul edebileceği bir manzara değil. Parlamentomuzun bu konuya yönelik olarak sporda şiddet, şike, rüşvet, haksız rekabet iddialarının incelenmesi ve alınması gereken tedbirlerle ilgili, muhalefet partilerinin daha önce verdiği, iktidar partisinin de bugün bir Meclis araştırma önergesi vererek mutabakat sağlanması sevindirici bir gelişme. Ancak Meclis araştırma komisyonları konusunda benim kişisel olarak, baştan beri belli bir rezervim vardır. Meclis araştırma komisyonu konusunda bir enflasyon yaşamamalıdır Meclis ve kurulan komisyonlar hakikaten tam yetkiyle, işini komisyonun kuruluş amacına uygun olarak kısa bir sürede sonuçlandırmalı ve fayda sağlamalıdır.
Kurulacak komisyonun sporda şiddetin son bulması adına yapacağı çalışmaların Türk sporuna, Türk milletine ben de hayırlı olmasını diliyor, uzun zamandan sonra muhalefetten gelen bir öneriye sıcak bakan İktidara da bu vesileyle teşekkür ediyorum. Memleketimize, spor camiamıza hayırlı olsun diyorum.
BAŞKAN - Teşekkür ediyorum Sayın Altay.
Meclis araştırması önergeleri üzerindeki görüşmeler tamamlanmıştır.
Şimdi, Meclis araştırması açılıp açılmaması hususunu oylarınıza sunacağım. Meclis araştırması açılmasını kabul edenler… Kabul etmeyenler… Kabul edilmiştir.

Meclis araştırması yapacak komisyonun 16 üyeden kurulmasını oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir.
Komisyonun çalışma süresinin başkan, başkan vekili, sözcü ve kâtip üyenin seçimi tarihinden başlamak üzere üç ay olmasını oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir.
Komisyonun gerektiğinde Ankara dışında da çalışabilmesi hususunu oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir.