BELEDİYE KANUNU
|
Kanun No.
5393 |
|
Kabul Tarihi : 3.7.2005 |
BİRİNCİ
KISIM
Genel
Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1.- Bu Kanunun amacı, belediyenin kuruluşunu, organlarını, yönetimini,
görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usûl ve esaslarını düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2.- Bu Kanun belediyeleri kapsar.
MADDE 3.- Bu Kanunun uygulanmasında;
a) Belediye: Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki
ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından
seçilerek oluşturulan, idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisini,
b) Belediyenin organları: Belediye meclisini, belediye encümenini ve
belediye başkanını,
c) Belde: Belediyesi bulunan yerleşim yerini,
d) Mahalle: Belediye sınırları içinde, ihtiyaç ve öncelikleri benzer
özellikler gösteren ve sakinleri arasında komşuluk ilişkisi bulunan idarî
birimi,
İfade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Belediyenin Kuruluşu ve Sınırları
Kuruluş
MADDE 4.- Nüfusu 5.000 ve üzerinde olan yerleşim birimlerinde belediye
kurulabilir. İl ve ilçe merkezlerinde belediye kurulması zorunludur.
İçme ve kullanma suyu havzaları ile sit ve diğer koruma alanlarında ve
meskûn sahası kurulu bir belediyenin sınırlarına 5.000 metreden daha yakın olan
yerleşim yerlerinde belediye kurulamaz.
Köylerin veya muhtelif köy kısımlarının birleşerek belediye
kurabilmeleri için meskûn sahalarının, merkez kabul edilecek yerleşim yerinin
meskûn sahasına azami 5.000 metre mesafede bulunması ve nüfusları toplamının
5.000 ve üzerinde olması gerekir.
Bir veya birden fazla köyün köy ihtiyar meclisinin kararı veya
seçmenlerinin en az yarısından bir fazlasının mahallin en büyük mülkî idare
amirine yazılı başvurusu ya da valinin kendiliğinden buna gerek görmesi
durumunda, valinin bildirimi üzerine, mahallî seçim kurulları, onbeş gün içinde
köyde veya köy kısımlarında kayıtlı seçmenlerin oylarını alır ve sonucu bir
tutanakla valiliğe bildirir.
İşlem dosyası valinin görüşüyle birlikte İçişleri Bakanlığına
gönderilir. Danıştayın görüşü alınarak müşterek kararname ile o yerde belediye
kurulur.
Yeni iskân nedeniyle oluşturulan ve nüfusu 5.000 ve üzerinde olan
herhangi bir yerleşim yerinde, İçişleri Bakanlığının önerisi üzerine müşterek
kararnameyle belediye kurulabilir.
Sınırların tespiti
MADDE 5.- Yeni kurulan bir belediyenin sınırları, kuruluşu izleyen altı ay içinde
aşağıdaki şekilde tespit edilir:
a) Eskiden beri o yerleşim yerine ait sayılan tarla, bağ, bahçe, çayır,
mera, otlak, yaylak, zeytinlik, palamutluk, fundalık gibi yerler ile kumsal ve
plajlar belediye sınırı içine alınır.
b) Belediye sınırlarını dere, tepe, yol gibi belirli ve sabit
noktalardan geçirmek esastır. Bunun mümkün olmaması durumunda, sınır düz olarak
çizilir ve işaretlerle belirtilir.
c) Belediyenin sınırları içinde kalan ve eskiden beri komşu belde veya
köy halkı tarafından yararlanılan yayla, çayır, mera, koru, kaynak ve mesirelik
gibi yerlerden geleneksel yararlanma hakları devam eder. Bu haklar için sınır
kâğıdına şerh konulur.
d) Çizilen sınırların geçtiği yerlerin bilinen adları sınır kâğıdına
yazılır. Ayrıca yetkili fen elemanı tarafından düzenlenen kroki sınır tespit
tutanağına eklenir.
Sınırların kesinleşmesi
MADDE 6.- Belediye sınırları, belediye meclisinin kararı ve kaymakamın görüşü üzerine valinin onayı ile kesinleşir.
Kesinleşen sınırlar, valilikçe yerinde uygulanmak suretiyle taraflara
gösterilir ve durum bir tutanakla belirlenir. Kesinleşen sınır kararları ile
dayanağı olan belgelerin birer örneği; belediyesine, mahallî tapu dairesine, il
özel idaresine ve o yerin mülkî idare amirine gönderilir.
Kesinleşen sınırlar zorunlu nedenler olmadıkça beş yıl süre ile
değiştirilemez.
Sınır uyuşmazlıklarının çözümü
MADDE 7.- Bir il dâhilindeki beldeler veya köyler arasında sınır uyuşmazlığı
çıkması hâlinde ilgili belediye meclisi ve köy ihtiyar meclisi ile kaymakamın
görüşleri otuz gün süre verilerek istenir. Vali, bu görüşleri değerlendirerek
sınır uyuşmazlığını karara bağlar. Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan
ilçe ve ilk kademe belediyelerinin sınır değişikliklerinde büyükşehir belediye
meclisinin de görüşü alınır.
İl ve ilçe sınırlarının değiştirilmesini gerektirecek sınır
uyuşmazlıklarında 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu hükümleri uygulanır.
Birleşme ve katılma
MADDE 8.- Belde, köy veya bunların bazı kısımlarının bir başka beldeye
katılabilmesi için bu yerlerin meskûn sahalarının katılınacak beldenin meskûn
sahasına uzaklığı 5.000 metreden fazla olamaz.
Bir belde veya köyün veya bunların bazı kısımlarının meskûn sahasının,
komşu bir beldenin meskûn sahası ile birleşmesi veya bu sahalar arasındaki
mesafenin 5.000 metrenin altına düşmesi ve buralarda oturan seçmenlerin
yarısından bir fazlasının komşu beldeye katılmak için başvurması hâlinde,
katılınacak belde sakinlerinin oylarına başvurulmaksızın, katılmak isteyen köy
veya belde veya bunların kısımlarında başvuruya ilişkin oylama yapılır. Oylama
sonucunun olumlu olması hâlinde başvuruya ait evrak, valilik tarafından
katılınacak belediyeye gönderilir. Belediye meclisi evrakın gelişinden itibaren
otuz gün içinde başvuru hakkındaki kararını verir. Belediye meclisinin uygun
görmesi hâlinde katılım gerçekleşir. Büyükşehirlerde birleşme ve katılma
işlemleri, katılınacak ilçe veya ilk kademe belediye meclisinin görüşü üzerine,
büyükşehir belediye meclisinde karara bağlanır. Katılma sonrası oluşacak yeni
sınır hakkında, 6 ncı maddeye göre işlem yapılır ve sonuç İçişleri Bakanlığına
bildirilir.
Bir beldenin bazı kısımlarının komşu bir beldeye katılmasında veya yeni
bir belde ya da köy kurulmasında, beldenin nüfusunun 5.000'den aşağı düşmemesi
gerekir.
Büyükşehir belediyesi bulunan yerlerde ayrılma yoluyla yeni bir belde
kurulması için belde nüfusunun 100.000'den aşağı düşmemesi ve yeni kurulacak
beldenin nüfusunun 50.000'den az olmaması şarttır.
Bu madde uyarınca gerçekleşen katılmalarda, katılınan belde ile bazı
kısımları veya tümü katılan köy veya belde arasında; taşınır ve taşınmaz mal, hak,
alacak ve borçların devri ve paylaşımı, aralarında düzenlenecek protokolle
belirlenir.
Birleşme ve katılma işlemlerinde bu maddede düzenlenmeyen hususlarda 4
üncü madde hükmüne göre işlem yapılır.
Mahalle ve yönetimi
MADDE 9.- Mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir.
Belediye sınırları içinde mahalle kurulması, kaldırılması,
birleştirilmesi, bölünmesi, adlarıyla sınırlarının tespiti ve değiştirilmesi,
belediye meclisinin kararı ve kaymakamın görüşü üzerine valinin onayı ile olur.
Muhtar, mahalle sakinlerinin gönüllü katılımıyla ortak ihtiyaçları
belirlemek, mahallenin yaşam kalitesini geliştirmek, belediye ve diğer kamu
kurum ve kuruluşlarıyla ilişkilerini yürütmek, mahalle ile ilgili konularda
görüş bildirmek, diğer kurumlarla iş birliği yapmak ve kanunlarla verilen diğer
görevleri yapmakla yükümlüdür.
Belediye, mahallenin ve muhtarlığın ihtiyaçlarının karşılanması ve
sorunlarının çözümü için bütçe imkânları ölçüsünde gerekli ayni yardım ve
desteği sağlar; kararlarında mahallelinin ortak isteklerini göz önünde
bulundurur ve hizmetlerin mahallenin ihtiyaçlarına uygun biçimde yürütülmesini
sağlamaya çalışır.
Belde adının değiştirilmesi
MADDE 10.- Bir beldenin adı, belediye meclisi üye tam sayısının en az dörtte üç çoğunluğunun kararı ve valinin görüşü üzerine İçişleri Bakanlığının onayı ile değiştirilir. Bu karar Resmî Gazetede yayımlanır. Beldenin adının değişmesi ile belediyenin adı da değişmiş sayılır.
Tüzel kişiliğin sona erdirilmesi
MADDE 11.- Meskûn sahası, bağlı olduğu il veya ilçe belediyesi ile nüfusu 50.000
ve üzerinde olan bir belediyenin sınırına, 5.000 metreden daha yakın duruma
gelen belediye ve köylerin tüzel kişiliği; genel imar düzeni veya temel alt
yapı hizmetlerinin gerekli kılması durumunda, Danıştayın görüşü alınarak,
İçişleri Bakanlığının teklifi üzerine müşterek kararname ile kaldırılarak bu
belediyeye katılır. Tüzel kişiliği kaldırılan belediyenin mahalleleri,
katıldıkları belediyenin mahalleleri hâline gelir. Tüzel kişiliği kaldırılan
belediye ile köylerin taşınır ve taşınmaz mal, hak, alacak ve borçları
katıldıkları belediyeye intikal eder.
Nüfusu 2.000'in altına düşen belediyeler, Danıştayın görüşü alınarak,
İçişleri Bakanlığının önerisi üzerine müşterek kararname ile köye dönüştürülür.
Tüzel kişiliği kaldırılan belediyenin tasfiyesi il özel idaresi tarafından
yapılır. Bu belediyenin taşınır ve taşınmaz malları ile hak, alacak ve borçları
ilgili köy tüzel kişiliğine intikal eder. İntikal eden borçların karşılanamayan
kısımları il özel idaresi tarafından üstlenilir ve vali tarafından İller
Bankasına bildirilir. İller Bankası bu miktarı, takip eden ayın genel bütçe
vergi gelirleri tahsilat toplamının belediyelere ayrılan kısmından keserek
ilgili il özel idaresi hesabına aktarır.
Kararlarının uygulanması ve
nüfus
MADDE 12.- 4, 6, 7, 8 ve 9 uncu maddelerde belirtilen kararlar kesinleşme tarihini
takip eden yılın ocak ayının birinci gününden itibaren yürürlüğe girer. 4 üncü
maddeye göre belediye kurulan yerlerde 2972 sayılı Mahallî İdareler ile Mahalle
Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunun 29 uncu maddesine
göre seçim yapılır.
8 inci maddede geçen birleşme ve katılmalara, 9 uncu maddede geçen
mahalle kaldırılmasına, 11 inci maddede geçen belediye ve köy tüzel kişiliğinin
kaldırılmasına veya bir beldenin köye dönüştürülmesine dair kararlar ilk
mahallî idareler seçimlerinde uygulanır ve seçimler bu yerlerin yeni
durumlarına göre yapılır.
Bu Kanunda öngörülen nüfus büyüklüğü için Devlet İstatistik Enstitüsü
Başkanlığınca bildirilen nüfus esas alınır.
Hemşehri hukuku
MADDE 13.- Herkes ikamet ettiği beldenin hemşehrisidir. Hemşehrilerin, belediye
karar ve hizmetlerine katılma, belediye faaliyetleri hakkında bilgilenme ve
belediye idaresinin yardımlarından yararlanma hakları vardır. Yardımların insan
onurunu zedelemeyecek koşullarda sunulması zorunludur.
Belediye, hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi ve kültürel değerlerin korunması konusunda gerekli çalışmaları yapar. Bu çalışmalarda üniversitelerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların, sivil toplum kuruluşları ve uzman kişilerin katılımını sağlayacak önlemler alınır.
Belediye sınırları içinde oturan, bulunan veya ilişiği olan her şahıs,
belediyenin kanunlara dayanan kararlarına, emirlerine ve duyurularına uymakla
ve belediye vergi, resim, harç, katkı ve katılma paylarını ödemekle yükümlüdür.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Belediyenin Görev, Yetki ve Sorumlulukları
Belediyenin görev ve
sorumlulukları
MADDE 14.- Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;
a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve
kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta,
itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve
mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat,
turizm ve tanıtım, gençlik ve spor; sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve
beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya
yaptırır. Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 50.000'i geçen belediyeler,
kadınlar ve çocuklar için koruma evleri açar.
b) Okul öncesi eğitim kurumları açabilir; Devlete ait her derecedeki
okul binalarının inşaatı ile bakım ve onarımını yapabilir veya yaptırabilir,
her türlü araç, gereç ve malzeme ihtiyaçlarını karşılayabilir; sağlıkla ilgili
her türlü tesisi açabilir ve işletebilir; kültür ve tabiat varlıkları ile
tarihî dokunun ve kent tarihi bakımından önem taşıyan mekânların ve
işlevlerinin korunmasını sağlayabilir; bu amaçla bakım ve onarımını yapabilir,
korunması mümkün olmayanları aslına uygun olarak yeniden inşa edebilir.
Gerektiğinde, öğrencilere, amatör spor kulüplerine malzeme verir ve gerekli
desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt
dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara belediye
meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir.
Belediye, kanunlarla başka bir kamu kurum ve kuruluşuna verilmeyen
mahallî müşterek nitelikteki diğer görev ve hizmetleri de yapar veya yaptırır.
Hizmetlerin yerine getirilmesinde öncelik sırası, belediyenin malî
durumu ve hizmetin ivediliği dikkate alınarak belirlenir.
Belediye hizmetleri, vatandaşlara en yakın yerlerde ve en uygun
yöntemlerle sunulur. Hizmet sunumunda özürlü, yaşlı, düşkün ve dar gelirlilerin
durumuna uygun yöntemler uygulanır.
Belediyenin görev, sorumluluk ve yetki alanı belediye sınırlarını
kapsar.
Belediye meclisinin kararı ile mücavir alanlara da belediye hizmetleri
götürülebilir.
4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu hükümleri saklıdır.
Belediyenin yetkileri ve
imtiyazları
MADDE 15.- Belediyenin yetkileri ve imtiyazları şunlardır:
a) Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını
karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmak.
b) Kanunların belediyeye verdiği yetki çerçevesinde yönetmelik çıkarmak,
belediye yasakları koymak ve uygulamak, kanunlarda belirtilen cezaları vermek.
c) Gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri ile ilgili olarak kanunlarda
belirtilen izin veya ruhsatı vermek.
d) Özel kanunları gereğince belediyeye ait vergi, resim, harç, katkı ve
katılma paylarının tarh, tahakkuk ve tahsilini yapmak; vergi, resim ve harç
dışındaki özel hukuk hükümlerine göre tahsili gereken doğal gaz, su, atık su ve
hizmet karşılığı alacakların tahsilini yapmak veya yaptırmak.
e) Müktesep haklar saklı kalmak üzere; içme, kullanma ve endüstri suyu
sağlamak; atık su ve yağmur suyunun uzaklaştırılmasını sağlamak; bunlar için
gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek ve işlettirmek; kaynak sularını
işletmek veya işlettirmek.
f) Toplu taşıma yapmak; bu amaçla otobüs, deniz ve su ulaşım araçları, tünel,
raylı sistem dâhil her türlü toplu taşıma sistemlerini kurmak, kurdurmak,
işletmek ve işlettirmek.
g) Katı atıkların toplanması, taşınması, ayrıştırılması, geri kazanımı,
ortadan kaldırılması ve depolanması ile ilgili bütün hizmetleri yapmak ve yaptırmak.
h) Mahallî müşterek nitelikteki hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla,
belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde taşınmaz almak, kamulaştırmak,
satmak, kiralamak veya kiraya vermek, trampa etmek, tahsis etmek, bunlar
üzerinde sınırlı aynî hak tesis etmek.
i) Borç almak, bağış kabul etmek.
j) Toptancı ve perakendeci hâlleri, otobüs terminali, fuar alanı,
mezbaha, ilgili mevzuata göre yat limanı ve iskele kurmak, kurdurmak, işletmek,
işlettirmek veya bu yerlerin gerçek ve tüzel kişilerce açılmasına izin vermek.
k) Vergi, resim ve harçlar dışında kalan dava konusu uyuşmazlıkların
anlaşmayla tasfiyesine karar vermek.
l) Gayrisıhhî müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini
ruhsatlandırmak ve denetlemek.
m) Beldede ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi ve kayıt altına alınması
amacıyla izinsiz satış yapan seyyar satıcıları faaliyetten men etmek, izinsiz
satış yapan seyyar satıcıların faaliyetten men edilmesi sonucu, cezası
ödenmeyerek iki gün içinde geri alınmayan gıda maddelerini gıda bankalarına,
cezası ödenmeyerek otuz gün içinde geri alınmayan gıda dışı malları yoksullara
vermek.
n) Reklam panoları ve tanıtıcı tabelalar konusunda standartlar getirmek.
o) Gayrisıhhî işyerlerini, eğlence yerlerini, halk sağlığına ve çevreye
etkisi olan diğer işyerlerini kentin belirli yerlerinde toplamak; hafriyat
toprağı ve moloz döküm alanlarını; sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) depolama
sahalarını; inşaat malzemeleri, odun, kömür ve hurda depolama alanları ve satış
yerlerini belirlemek; bu alan ve yerler ile taşımalarda çevre kirliliği
oluşmaması için gereken tedbirleri almak.
p) Kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve
toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman
ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak,
meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek,
işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik
düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek.
(l) bendinde belirtilen gayrisıhhî müesseselerden birinci sınıf
olanların ruhsatlandırılması ve denetlenmesi, büyükşehir ve il merkez
belediyeleri dışındaki yerlerde il özel idaresi tarafından yapılır.
Belediye, (e), (f) ve (g) bentlerinde belirtilen hizmetleri Danıştayın
görüşü ve İçişleri Bakanlığının kararıyla süresi kırkdokuz yılı geçmemek üzere
imtiyaz yoluyla devredebilir; toplu taşıma hizmetlerini imtiyaz veya tekel
oluşturmayacak şekilde ruhsat vermek suretiyle yerine getirebileceği gibi toplu
taşıma hatlarını kiraya verme veya 67 nci maddedeki esaslara göre hizmet satın
alma yoluyla yerine getirebilir.
İl sınırları içinde büyükşehir belediyeleri, belediye ve mücavir alan
sınırları içinde il belediyeleri ile nüfusu 10.000'i geçen belediyeler, meclis
kararıyla; turizm, sağlık, sanayi ve ticaret yatırımlarının ve eğitim
kurumlarının su, termal su, kanalizasyon, doğal gaz, yol ve aydınlatma gibi alt
yapı çalışmalarını faiz almaksızın on yıla kadar geri ödemeli veya ücretsiz
olarak yapabilir veya yaptırabilir, bunun karşılığında yapılan tesislere ortak
olabilir; sağlık, eğitim, sosyal hizmet ve turizmi geliştirecek projelere
İçişleri Bakanlığının onayı ile ücretsiz veya düşük bir bedelle amacı dışında
kullanılmamak kaydıyla arsa tahsis edebilir.
Belediye, belde sakinlerinin belediye hizmetleriyle ilgili görüş ve
düşüncelerini tespit etmek amacıyla kamuoyu yoklaması ve araştırması yapabilir.
Belediye mallarına karşı suç işleyenler Devlet malına karşı suç işlemiş
sayılır. 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75 inci maddesi hükümleri belediye
taşınmazları hakkında da uygulanır.
Belediyenin proje karşılığı borçlanma yoluyla elde ettiği gelirleri,
şartlı bağışlar ve kamu hizmetlerinde fiilen kullanılan malları ile belediye
tarafından tahsil edilen vergi, resim ve harç gelirleri haczedilemez.
Belediyeye tanınan muafiyet
MADDE 16.- Belediyenin kamu hizmetine ayrılan veya kamunun yararlanmasına açık,
gelir getirmeyen taşınmazları ile bunların inşa ve kullanımları her türlü
vergi, resim, harç, katılma ve katkı paylarından muaftır.
İKİNCİ
KISIM
Belediyenin
Organları
BİRİNCİ BÖLÜM
Belediye Meclisi
Belediye meclisi
MADDE 17.- Belediye meclisi, belediyenin karar organıdır ve ilgili kanunda
gösterilen esas ve usûllere göre seçilmiş üyelerden oluşur.
Meclisin görev ve yetkileri
MADDE 18.- Belediye meclisinin görev ve yetkileri şunlardır:
a) Stratejik plân ile yatırım ve çalışma programlarını, belediye faaliyetlerinin
ve personelinin performans ölçütlerini görüşmek ve kabul etmek.
b) Bütçe ve kesinhesabı kabul etmek, bütçede kurumsal kodlama yapılan
birimler ile fonksiyonel sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasında aktarma
yapmak.
c) Belediyenin imar plânlarını görüşmek ve onaylamak, büyükşehir ve il
belediyelerinde il çevre düzeni plânını kabul etmek.
d) Borçlanmaya karar vermek.
e) Taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin
değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç
duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve
süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine
karar vermek.
f) Kanunlarda vergi, resim, harç ve katılma payı konusu yapılmayan ve
ilgililerin isteğine bağlı hizmetler için uygulanacak ücret tarifesini
belirlemek.
g) Şartlı bağışları kabul etmek.
h) Vergi, resim ve harçlar dışında kalan ve
miktarı beşbin YTL'den fazla dava konusu olan belediye uyuşmazlıklarını sulh
ile tasfiyeye, kabul ve feragate karar vermek.
i) Bütçe içi işletme ile 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununa tâbi
ortaklıklar kurulmasına veya bu ortaklıklardan ayrılmaya, sermaye artışına ve
gayrimenkul yatırım ortaklığı kurulmasına karar vermek.
j) Belediye adına imtiyaz verilmesine ve belediye yatırımlarının
yap-işlet veya yap-işlet-devret modeli ile yapılmasına; belediyeye ait şirket,
işletme ve iştiraklerin özelleştirilmesine karar vermek.
k) Meclis başkanlık divanını ve encümen üyeleri ile ihtisas komisyonları
üyelerini seçmek.
l) Norm kadro çerçevesinde belediyenin ve bağlı kuruluşlarının
kadrolarının ihdas, iptal ve değiştirilmesine karar vermek.
m) Belediye tarafından çıkarılacak yönetmelikleri kabul etmek.
n) Meydan, cadde, sokak, park, tesis ve benzerlerine ad vermek; mahalle
kurulması, kaldırılması, birleştirilmesi, adlarıyla sınırlarının tespiti ve
değiştirilmesine karar vermek; beldeyi tanıtıcı amblem, flama ve benzerlerini
kabul etmek.
o) Diğer mahallî idarelerle birlik kurulmasına, kurulmuş birliklere
katılmaya veya ayrılmaya karar vermek.
p) Yurt içindeki ve İçişleri Bakanlığının izniyle yurt dışındaki
belediyeler ve mahallî idare birlikleriyle karşılıklı iş birliği yapılmasına;
kardeş kent ilişkileri kurulmasına; ekonomik ve sosyal ilişkileri geliştirmek
amacıyla kültür, sanat ve spor gibi alanlarda faaliyet ve projeler
gerçekleştirilmesine; bu çerçevede arsa, bina ve benzeri tesisleri yapma,
yaptırma, kiralama veya tahsis etmeye karar vermek.
r) Fahrî hemşehrilik payesi ve beratı vermek.
s) Belediye başkanıyla encümen arasındaki anlaşmazlıkları karara
bağlamak.
t) Mücavir alanlara belediye hizmetlerinin götürülmesine karar vermek.
u) İmar plânlarına uygun şekilde hazırlanmış belediye imar programlarını
görüşerek kabul etmek.
Başkanlık divanı
MADDE 19.- Belediye meclisi, seçim sonuçlarının ilânını takip eden beşinci gün
belediye başkanının başkanlığında kendiliğinden toplanır. Meclis bu toplantıda,
üyeleri arasından, gizli oyla meclis birinci ve ikinci başkan vekili ile en az
iki kâtip üyeyi ilk iki yıl için görev yapmak üzere seçer. İlk iki yıldan sonra
seçilecek başkanlık divanı yapılacak ilk mahallî idareler seçimlerine kadar
görev yapar.
Başkanlık divanı seçimi üç gün içinde tamamlanır.
Meclise belediye başkanı, katılamaması durumunda meclis birinci başkan
vekili, onun da katılamaması durumunda ikinci başkan vekili başkanlık eder.
Ancak yıllık faaliyet raporunun görüşüldüğü meclis toplantısı meclis başkan
vekilinin başkanlığında yapılır.
Başkanlık divanında boşalma olması durumunda kalan süreyi tamamlamak
üzere yenisi seçilir.
Meclis başkanı, meclis çalışmalarında düzeni sağlamakla yükümlüdür.
Meclisin çalışması ve katılıma ilişkin esas ve usûller İçişleri
Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
Meclis toplantısı
MADDE 20.- Belediye meclisi, her ayın ilk haftası, önceden kararlaştırdığı günde
toplânır.
Meclis, resmî tatile rastlayan günlerde çalışmasına ara verebilir.
Belediye meclisi her yıl bir ay tatil kararı alabilir.
Bütçe görüşmesine rastlayan toplantı süresi en çok yirmi gün, diğer
toplantıların süresi en çok beş gündür.
Mutat toplantı yeri dışında toplanılmasının zorunlu olduğu durumda
üyelere önceden bilgi vermek kaydıyla meclis başkanının belediye sınırları
içerisinde belirlediği yerde toplantı yapılır. Ayrıca, toplantının yeri ve
zamanı mutat usûllerle belde halkına duyurulur.
Meclis toplantıları açıktır. Meclis başkanının veya üyelerden herhangi
birinin gerekçeli önerisi üzerine, toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla
kapalı oturum yapılmasına karar verilebilir.
Meclis görüşmeleri görevlilerce tutanağa geçirilir, başkan ve kâtip
üyeler tarafından imzalanır. Toplantılar, meclisin kararıyla sesli ve görüntülü
cihazlarla da kaydedilebilir.
Gündem
MADDE 21.- Her ayın ilk günündeki belediye meclis gündemi belediye başkanı
tarafından belirlenerek en az üç gün önceden üyelere bildirilir ve çeşitli
yöntemlerle halka duyurulur.
Her ayın ilk toplantısında belediye başkanı ve meclis üyeleri belediyeye
ait işlerle ilgili konuların gündeme alınmasını önerebilir. Öneri, toplantıya
katılanların salt çoğunluğuyla kabul edildiği takdirde gündeme alınır.
İmar konuları ile yıllık bütçe dışında kalan gündemdeki diğer konular
ile üyelerin teklifleri; toplantıya katılanların salt çoğunluğunun kabulü
hâlinde komisyonlara havale edilmeksizin belediye meclisince görüşülerek karara
bağlanabilir.
Toplantı ve karar yeter sayısı
MADDE 22.- Belediye meclisi, üye tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanır ve
katılanların salt çoğunluğuyla karar verir. Ancak, karar yeter sayısı, üye tam
sayısının dörtte birinden az olamaz. Oylamada eşitlik çıkması durumunda meclis
başkanının bulunduğu taraf çoğunluk sayılır. Gizli oylamalarda eşitlik çıkması
durumunda oylama tekrarlanır, eşitliğin bozulmaması durumunda meclis başkanı
tarafından kur’a çekilir.
Meclisin toplanmasında, üye tam sayısının salt çoğunluğu sağlanamadığı takdirde başkan, gün ve saatini tespit ederek en geç üç gün içinde toplanmak üzere meclisi tatil eder. Gelecek toplantı, üye tam sayısının dörtte birinden az olmayan üye sayısı ile yapılır.
Görüşmeler sırasında başkan veya üyelerden birinin talebi üzerine
yapılacak yoklamada karar yeter sayısının bulunmadığı anlaşılırsa, ikinci
fıkradaki hükümler uygulanır.
Üyeler oylarını bizzat kullanır. Gizli oy kullanmaya fizikî bakımdan
engelli üyeler, tayin edecekleri kişi eliyle oy kullanabilirler.
Oylama gizli, işaretle veya ad okunarak yapılır. Oy verme kabul, ret
veya çekimser şeklinde olur.
Kararlar, meclis başkanı ve kâtip üyeler tarafından imzalanır ve bir
sonraki toplantıda üyelere dağıtılır.
Meclis kararlarının kesinleşmesi
MADDE 23.- Belediye başkanı, hukuka aykırı gördüğü meclis kararlarını, gerekçesini
de belirterek yeniden görüşülmek üzere beş gün içinde meclise iade edebilir.
Yeniden görüşülmesi istenilmeyen kararlar ile yeniden görüşülmesi
istenip de belediye meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ısrar edilen
kararlar kesinleşir.
Belediye başkanı, meclisin ısrarı ile kesinleşen kararlar aleyhine on
gün içinde idarî yargıya başvurabilir.
Kararlar kesinleştiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde mahallin
en büyük mülkî idare amirine gönderilir. Mülkî idare amirine gönderilmeyen
kararlar yürürlüğe girmez.
Mülkî idare amiri hukuka aykırı gördüğü kararlar aleyhine idarî yargıya
başvurabilir.
Kesinleşen meclis kararlarının özetleri yedi gün içinde uygun araçlarla
halka duyurulur.
İhtisas komisyonları
MADDE 24.- Belediye meclisi, üyeleri arasından en az üç en fazla beş kişiden
oluşan ihtisas komisyonları kurabilir. Komisyonların bir yılı geçmemek üzere ne
kadar süre için kurulacağı aynı meclis kararında belirtilir.
İhtisas komisyonları, her siyasî parti grubunun ve
bağımsız üyelerin meclisteki üye sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması
suretiyle oluşturulur. İl ve ilçe belediyeleri ile nüfusu 10.000'in üzerindeki
belediyelerde plân ve bütçe ile imar komisyonlarının kurulması zorunludur.
Meclis toplantısını müteakip imar komisyonu en fazla on iş günü, diğer
komisyonlar ise beş iş günü içinde kendilerine havale edilen işleri
sonuçlandırır. Komisyonlar kendilerine havale edilen işlerle ilgili raporlarını
bu sürenin sonunda meclise sunmadıkları takdirde, konu meclis başkanı tarafından
doğrudan gündeme alınır.
İhtisas komisyonlarının görev alanına giren işler bu komisyonlarda
görüşüldükten sonra belediye meclisinde karara bağlanır.
Mahalle muhtarları ve ildeki kamu kuruluşlarının amirleri ile ildeki
kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, üniversiteler, sendikalar ve
gündemdeki konularla ilgili sivil toplum örgütlerinin temsilcileri, oy hakkı
olmaksızın kendi görev ve faaliyet alanlarına giren konuların görüşüldüğü
ihtisas komisyonu toplantılarına katılabilir ve görüş bildirebilir.
Komisyon çalışmalarında uzman kişilerden yararlanılabilir.
Komisyon raporları alenîdir, çeşitli yollarla halka duyurulur ve
isteyenlere meclis tarafından maliyetlerini aşmamak üzere belirlenecek bedel
karşılığında verilir.
Denetim komisyonu
MADDE 25.- İl ve ilçe belediyeleri ile nüfusu 10.000'in üzerindeki belediyelerde,
belediye meclisi, her ocak ayı toplantısında belediyenin bir önceki yıl gelir
ve giderleri ile bunlara ilişkin hesap kayıt ve işlemlerinin denetimi için
kendi üyeleri arasından gizli oyla ve üye sayısı üçten az beşten çok olmamak
üzere bir denetim komisyonu oluşturur. Komisyon, her siyasî parti grubunun ve
bağımsız üyelerin meclisteki üye sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması
suretiyle oluşur.
Komisyon, belediye başkanı tarafından belediye binası içinde belirlenen
yerde çalışır ve çalışmalarında kamu personelinden ve gerektiğinde diğer uzman
kişilerden yararlanabilir.
Denetim komisyonu toplantılarına, belediye ve bağlı kuruluşları
dışındaki kamu kurum ve kuruluşlarından görevlendirilenlere (1.000); kamu
personeli dışındaki diğer uzman kişilere büyükşehir belediyelerinde (3.000),
diğer belediyelerde (2.000) gösterge rakamının Devlet memurlarına uygulanan
aylık katsayıyla çarpımı sonucu bulunacak miktarı geçmemek üzere, belediye
meclisince belirlenecek miktarda günlük ödeme yapılır. Denetim komisyonunun
emrinde görevlendirilecek kişi ve gün sayısı belediye meclisince belirlenir.
Uzman kişilerde aranacak nitelikler belediye meclisinin çalışmasına dair
yönetmelikte düzenlenir.
Komisyon belediye birimleri ve bağlı kuruluşlarından her türlü bilgi ve
belgeyi isteyebilir. Bu istekler gecikmeksizin yerine getirilir.
Komisyon, çalışmasını kırkbeş işgünü içinde tamamlar ve buna ilişkin
raporunu mart ayının sonuna kadar meclis başkanlığına sunar.
Konusu suç teşkil eden hususlarla ilgili olarak meclis başkanlığı
tarafından yetkili mercilere suç duyurusunda bulunulur.
MADDE 26.- Belediye meclisi, bilgi edinme ve denetim yetkisini faaliyet raporunu
değerlendirme, denetim komisyonu, soru, genel görüşme ve gensoru yoluyla
kullanır.
Meclis üyeleri, meclis başkanlığına önerge vererek belediye işleriyle
ilgili konularda sözlü veya yazılı soru sorabilir. Soru, belediye başkanı veya
görevlendireceği kişi tarafından sözlü veya yazılı olarak cevaplandırılır.
Meclis üyelerinin en az üçte biri, meclis başkanlığına istekte
bulunarak, belediyenin işleriyle ilgili bir konuda genel görüşme açılmasını
isteyebilir. Bu istek meclis tarafından kabul edildiği takdirde gündeme alınır.
Belediye başkanınca meclise sunulan bir önceki yıla ait faaliyet
raporundaki açıklamalar, meclis üye tam sayısının dörtte üç çoğunluğuyla
yeterli görülmezse, yetersizlik kararıyla görüşmeleri kapsayan tutanak, meclis
başkan vekili tarafından mahallin mülkî idare amirine gönderilir.
Vali, dosyayı gerekçeli görüşüyle birlikte Danıştaya gönderir.
Yetersizlik kararı, Danıştayca uygun görüldüğü takdirde belediye
başkanı, başkanlıktan düşer.
Meclis üye tam sayısının en az üçte biri oranındaki üyenin imzasıyla
belediye başkanı hakkında gensoru önergesi verilebilir. Gensoru önergesi,
meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun oyu ile gündeme alınır ve üç tam gün
geçmedikçe görüşülemez.
Gensoru önergesinin karara bağlanmasında dördüncü fıkraya göre işlem
yapılır.
Başkan ve meclis üyelerinin
görüşmelere katılamayacağı durumlar
MADDE 27.- Belediye başkanı ve meclis üyeleri, münhasıran kendileri, ikinci derece
dâhil kan ve kayın hısımları ve evlatlıkları ile ilgili işlerin görüşüldüğü
meclis toplantılarına katılamazlar.
Başkan ve meclis üyelerinin
yükümlülükleri
MADDE 28.- Belediye başkanı görevi süresince ve görevinin sona ermesinden itibaren
iki yıl süreyle, meclis üyeleri ise görevleri süresince ve görevlerinin sona
ermesinden itibaren bir yıl süreyle, belediye ve bağlı kuruluşlarına karşı
doğrudan doğruya veya dolaylı olarak taahhüde giremez, komisyonculuk ve
temsilcilik yapamaz.
Meclis üyeliğinin sona ermesi
MADDE 29.- Meclis üyeliği, ölüm ve istifa durumunda kendiliğinden sona erer.
Meclis üyeliğinden istifa dilekçesi belediye başkanlığına verilir ve başkan
tarafından meclisin bilgisine sunulur.
Özürsüz veya izinsiz olarak arka arkaya üç birleşim günü veya bir yıl içinde yapılan toplantıların yarısına katılmayan üyenin üyeliğinin düşmesine, savunması alındıktan sonra üye tam sayısının salt çoğunluğuyla karar verilir.
Belediye meclisi üyeliğine seçilme yeterliğinin kaybedilmesi durumunda,
valinin bildirmesi üzerine Danıştay tarafından üyeliğin düşmesine karar
verilir.
Meclisin feshi
MADDE 30.- Belediye meclisi;
a) Kendisine kanunla verilen görevleri süresi içinde yapmayı ihmal eder
ve bu durum belediyeye ait işleri sekteye veya gecikmeye uğratırsa,
b) Belediyeye verilen görevlerle ilgisi olmayan siyasî konularda karar
alırsa,
İçişleri Bakanlığının bildirimi üzerine Danıştayın kararı ile
feshedilir.
İçişleri Bakanlığı gerekli gördüğü takdirde meclisin feshine dair
bildirim ile birlikte, karar verilinceye kadar meclis toplantılarının
ertelenmesini de ister. Danıştay, bu hususu en geç bir ay içinde karara bağlar.
Bu şekilde feshedilen meclisin yerine seçilen meclis, kalan süreyi
tamamlar.
Boşalan meclisin görevinin
yerine getirilmesi
MADDE 31.- Belediye meclisinin;
a) Danıştay tarafından feshi veya meclis toplantılarının ertelenmesi,
b) Meclis üye tam sayısının yarıdan fazlasının tutuklanması,
c) Yedek üyelerin getirilmesinden sonra da meclis
üye tam sayısının yarısından aşağı düşmesi,
d) Geçici olarak görevden uzaklaştırılması,
Hâllerinde, meclis çalışabilir duruma gelinceye veya yeni meclis seçimi
yapılıncaya kadar meclis görevi, belediye encümeninin memur üyeleri tarafından yürütülür.
Huzur ve izin hakkı
MADDE 32.- Meclis başkan ve üyelerine, meclis ve komisyon toplantılarına
katıldıkları her gün için, 39 uncu madde uyarınca belediye başkanına ödenmekte
olan aylık brüt ödeneğin günlük tutarının üçte birini geçmemek üzere meclis
tarafından belirlenecek miktarda huzur hakkı ödenir. Huzur hakkı ödenecek gün
sayısı, 20, 24 ve 25 inci maddelerde belirtilen toplantı günü sayısından fazla
olamaz ve meclis üyelerine aynı gün için birden fazla huzur hakkı ödenemez.
Meclis üyeleri hastalıkları süresince izinli sayılır. Ayrıca mazeretleri
durumunda, bir yıl içindeki toplantı süresinin yarısını aşmamak şartıyla
istekleri üzerine meclis tarafından izin verilebilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Belediye Encümeni
Belediye encümeni
MADDE 33.- Belediye encümeni, belediye başkanının başkanlığında;
a) İl belediyelerinde ve nüfusu 100.000'in üzerindeki belediyelerde,
belediye meclisinin her yıl kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla
seçeceği üç üye, malî hizmetler birim amiri ve belediye başkanının birim
amirleri arasından bir yıl için seçeceği iki üye olmak üzere yedi kişiden,
b) Diğer belediyelerde, belediye meclisinin her yıl kendi üyeleri
arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği iki üye, malî hizmetler birim amiri
ve belediye başkanının birim amirleri arasından bir yıl için seçeceği bir üye
olmak üzere beş kişiden,
Oluşur.
Belediye başkanının katılamadığı toplantılarda, belediye başkanının
görevlendireceği başkan yardımcısı veya encümen üyesi, encümene başkanlık eder.
Encümen toplantılarına gündemdeki konularla ilgili olarak ilgili birim
amirleri, belediye başkanı tarafından oy hakkı olmaksızın görüşleri alınmak
üzere çağrılabilir.
Encümenin görev ve yetkileri
MADDE 34.- Belediye encümeninin görev ve yetkileri şunlardır:
a) Stratejik plân ve yıllık çalışma programı ile bütçe ve kesinhesabı
inceleyip belediye meclisine görüş bildirmek.
b) Yıllık çalışma programına alınan işlerle ilgili kamulaştırma
kararlarını almak ve uygulamak.
c) Öngörülmeyen giderler ödeneğinin harcama yerlerini belirlemek.
d) Bütçede fonksiyonel sınıflandırmanın ikinci düzeyleri arasında
aktarma yapmak.
e) Kanunlarda öngörülen cezaları vermek.
f) Vergi, resim ve harçlar dışında kalan dava konusu olan belediye
uyuşmazlıklarının anlaşma ile tasfiyesine karar vermek.
g) Taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine ilişkin meclis
kararlarını uygulamak; süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar
vermek.
h) Umuma açık yerlerin açılış ve kapanış saatlerini belirlemek.
i) Diğer kanunlarda belediye encümenine verilen görevleri yerine
getirmek.
Encümen toplantısı
MADDE 35.- Belediye encümeni, haftada birden az olmamak üzere önceden belirlenen
gün ve saatte toplanır. Belediye başkanı acil durumlarda encümeni toplantıya
çağırabilir.
Encümen üye tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanır ve katılanların
salt çoğunluğuyla karar verir. Encümenin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu
uyarınca ihale komisyonu olarak yapacağı toplantılarda da bu hüküm geçerlidir.
Oyların eşitliği durumunda başkanın bulunduğu taraf çoğunluk sayılır. Çekimser
oy kullanılamaz.
Encümen gündemi belediye başkanı tarafından hazırlanır. Encümen üyeleri,
başkanının uygun görüşü ile gündem maddesi teklif edebilir. Belediye başkanı
tarafından havale edilmeyen konular encümende görüşülemez.
Encümene havale edilen konular bir hafta içinde görüşülerek karara
bağlanır.
Alınan kararlar başkan ve toplantıya katılan üyeler tarafından
imzalanır. Karara muhalif kalanlar gerekçelerini de açıklar.
Encümen başkan ve üyeleri, münhasıran kendileri, ikinci derece dâhil kan
ve kayın hısımları ve evlatlıkları ile ilgili işlerin görüşüldüğü encümen
toplantılarına katılamazlar.
Encümen üyelerine verilecek
ödenek
MADDE 36.- Belediye encümeni başkan ve üyelerine, nüfusu 10.000'e kadar olan belediyelerde (3.500), nüfusu 10.001-50.000'e kadar olan belediyelerde (4.500), 50.001-200.000'e kadar olan belediyelerde (6.000) ve 200.001'in üzerinde olan belediyelerde ise (7.500) gösterge rakamının Devlet memurları için belirlenen aylık katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda aylık brüt ödenek verilir. Encümenin memur üyelerine bu tutarların yarısı ödenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Belediye Başkanı
Belediye başkanı
MADDE 37.- Belediye başkanı, belediye idaresinin başı ve belediye tüzel
kişiliğinin temsilcisidir. Belediye başkanı, ilgili kanunda gösterilen esas ve
usûllere göre seçilir.
Belediye başkanı, görevinin devamı süresince siyasî partilerin yönetim
ve denetim organlarında görev alamaz; profesyonel spor kulüplerinin
başkanlığını yapamaz ve yönetiminde bulunamaz.
Belediye başkanının görev ve
yetkileri
MADDE 38.- Belediye başkanının görev ve yetkileri şunlardır:
a) Belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk
ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak.
b) Belediyeyi stratejik plâna uygun olarak yönetmek, belediye idaresinin
kurumsal stratejilerini oluşturmak, bu stratejilere uygun olarak bütçeyi,
belediye faaliyetlerinin ve personelinin performans ölçütlerini hazırlamak ve
uygulamak, izlemek ve değerlendirmek, bunlarla ilgili raporları meclise sunmak.
c) Belediyeyi Devlet dairelerinde ve törenlerde, davacı veya davalı
olarak da yargı yerlerinde temsil etmek veya vekil tayin etmek.
d) Meclise ve encümene başkanlık etmek.
e) Belediyenin taşınır ve taşınmaz mallarını idare etmek.
f) Belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek.
g) Yetkili organların kararını almak şartıyla sözleşme yapmak.
h) Meclis ve encümen kararlarını uygulamak.
i) Bütçeyi uygulamak, bütçede meclis ve encümenin yetkisi dışındaki
aktarmalara onay vermek.
j) Belediye personelini atamak.
k) Belediye ve bağlı kuruluşları ile işletmelerini denetlemek.
l) Şartsız bağışları kabul etmek.
m) Belde halkının huzur, esenlik, sağlık ve mutluluğu için gereken
önlemleri almak.
n) Bütçede yoksul ve muhtaçlar için ayrılan ödeneği kullanmak,
özürlülere yönelik hizmetleri yürütmek ve özürlüler merkezini oluşturmak.
o) Temsil ve ağırlama giderleri için ayrılan ödeneği kullanmak.
p) Kanunlarla belediyeye verilen ve belediye meclisi veya belediye
encümeni kararını gerektirmeyen görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak.
Belediye başkanının özlük
hakları
MADDE 39.- Belediye başkanına nüfusu;
a) 10.000'e kadar olan beldelerde
70.000,
b) 10.001'den 50.000'e kadar olan beldelerde 80.000,
c) 50.001'den 100.000'e kadar olan beldelerde 100.000,
d) 100.001'den 250.000'e kadar olan beldelerde 115.000,
e) 250.001'den 500.000’e kadar olan beldelerde 135.000,
f) 500.001’den 1.000.000’a kadar olan beldelerde 155.000,
g) 1.000.001’den 2.000.000’a kadar olan beldelerde 190.000,
h) 2.000.001’den fazla olan beldelerde 230.000,
Gösterge rakamının Devlet memurları için belirlenen aylık katsayı ile
çarpımı sonucu bulunacak tutarda aylık brüt ödenek ödenir. Nüfusu 50.001'den az
olan il merkezi beldelerde bu ödeneğin hesaplanmasında (c) bendinde belirtilen gösterge rakamı esas
alınır.
Belediye başkanının görevli, izinli ve hasta bulunduğu sürelerde ödeneği
kesilmez.
Belediye başkanlığı yapmış olanların, personel kanunlarına tâbi bir
kadroya atanmaları hâlinde belediye başkanlığında geçen süreleri memuriyette
geçmiş sayılır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca Devlet memurları ile
bakmakla yükümlü bulundukları için uygulanan sosyal hak ve yardımlar, aynı esas
ve usûllere göre belediye başkanları ile bakmakla yükümlü bulundukları için de
uygulanır.
Başkan vekili
MADDE 40.- Belediye başkanı izin, hastalık veya başka bir sebeple görev başında
bulunmadığı hâllerde, bu süre içinde kendisine vekâlet etmek üzere, belediye
meclisi üyeleri arasından birini başkan vekili olarak görevlendirir.
Başkan vekili, başkanın yetkilerine sahiptir.
Başkan vekiline, görev süresince başkana ödenen aylık brüt ödeneğin gün hesabı üzerinden ödenek verilir.
Stratejik plân ve performans
programı
MADDE 41.- Belediye başkanı, mahallî idareler genel seçimlerinden itibaren altı ay
içinde; kalkınma plânı ve programı ile varsa bölge plânına uygun olarak
stratejik plân ve ilgili olduğu yıl başından önce de yıllık performans programı
hazırlayıp belediye meclisine sunar.
Stratejik plân, varsa üniversiteler ve meslek odaları ile konuyla ilgili
sivil toplum örgütlerinin görüşleri alınarak hazırlanır ve belediye meclisi
tarafından kabul edildikten sonra yürürlüğe girer.
Nüfusu 50.000'in altında olan belediyelerde stratejik plân yapılması
zorunlu değildir.
Stratejik plân ve performans programı bütçenin hazırlanmasına esas
teşkil eder ve belediye meclisinde bütçeden önce görüşülerek kabul edilir.
Yetki devri
MADDE 42.- Belediye başkanı, görev ve yetkilerinden bir kısmını uygun gördüğü
takdirde, yöneticilik sıfatı bulunan belediye görevlilerine devredebilir.
İhtilâf hâli
MADDE 43.- Belediye başkanının kendisinin, birinci ve ikinci derecedeki kan ve
kayın hısımlarının ve evlatlıklarının, belediye ile ihtilâflı olduğu durumlarda
dava açılması ve bu davada belediyenin temsili, meclis birinci başkan vekili,
bulunmadığı takdirde ikinci başkan vekili veya bunların yetkilendireceği
kişiler tarafından yerine getirilir.
Belediye başkanlığının sona
ermesi
MADDE 44.- Belediye başkanlığı, ölüm ve istifa hâllerinde kendiliğinden sona erer.
Belediye başkanının;
a) Mazeretsiz ve kesintisiz olarak yirmi günden fazla görevini terk
etmesi ve bu durumun mahallin mülkî idare amiri tarafından belirlenmesi,
b) Seçilme yeterliğini kaybetmesi,
c) Görevini sürdürmesine engel bir hastalık veya sakatlık durumunun
yetkili sağlık kuruluşu raporuyla belgelenmesi,
d) Meclisin feshine neden olan eylem ve işlemlere katılması,
Hâllerinden birinin meydana gelmesi durumunda İçişleri Bakanlığının
başvurusu üzerine Danıştay kararıyla başkanlık sıfatı sona erer.
Belediye başkanlığının boşalması
hâlinde yapılacak işlemler
MADDE 45.- Belediye başkanlığının herhangi bir nedenle boşalması durumunda, vali
tarafından belediye meclisinin on gün içinde toplanması sağlanır. Meclis,
birinci başkan vekilinin, onun bulunmaması durumunda ikinci başkan vekilinin,
onun da bulunmaması durumunda en yaşlı üyenin başkanlığında toplanarak;
a) Belediye başkanlığının boşalması veya seçim dönemini aşacak biçimde
kamu hizmetinden yasaklanma cezasının verilmiş olması durumunda bir başkan,
b) Başkanın görevden uzaklaştırılması, tutuklanması veya seçim dönemini
aşmayacak biçimde kamu hizmetinden yasaklama cezası alması durumunda bir başkan
vekili,
Seçer.
Belediye başkanı veya başkan vekili belediye meclis üyeleri arasından ve
gizli oyla seçilir. İlk iki oylamada üye tam sayısının üçte iki ve üçüncü
oylamada üye tam sayısının salt çoğunluğu aranır. Üçüncü oylamada salt çoğunluk
sağlanamazsa, bu oylamada en çok oy alan iki aday için dördüncü oylama yapılır.
Dördüncü oylamada en fazla oy alan üye, belediye başkanı veya başkan vekili
seçilmiş olur. Oyların eşitliği durumunda kur'a çekilir.
Birinci fıkranın (b) bendi uyarınca başkan vekili seçildikten sonra
belediye başkanlığının (a) bendinde belirtilen nedenlerle boşalması durumunda
bu maddeye göre belediye başkanı seçilir.
Yeni seçilen belediye başkanının görev süresi, yerine seçildiği başkanın
görev süresi ile sınırlıdır. Başkan vekili, yeni başkan seçilinceye veya
görevden uzaklaştırılmış ya da tutuklanmış olan başkan göreve dönünceye kadar
görev yapar.
Belediye başkanı veya başkan vekili seçilinceye kadar belediye
başkanlığı görevi, meclis birinci başkan vekili, bulunmaması durumunda ikinci
başkan vekili, onun da bulunmaması durumunda vali tarafından görevlendirilecek
bir kamu görevlisi tarafından yürütülür.
Belediye başkanı veya başkan vekili seçimi en geç onbeş gün içinde
tamamlanmadığı takdirde belediye meclisinin feshine ilişkin hükümler uygulanır.
Belediye başkanı görevlendirilmesi
MADDE 46.- Belediye başkanlığının herhangi bir nedenle boşalması ve yeni belediye
başkanı veya başkan vekili seçiminin yapılamaması durumunda, seçim yapılıncaya
kadar belediye başkanlığına büyükşehir ve il belediyelerinde İçişleri Bakanı,
diğer belediyelerde vali tarafından görevlendirme yapılır. Görevlendirilecek
kişinin belediye başkanı seçilme yeterliğine sahip olması şarttır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Organlara İlişkin Ortak Hükümler
Görevden uzaklaştırma
MADDE 47.- Görevleriyle ilgili bir suç nedeniyle haklarında soruşturma veya
kovuşturma açılan belediye organları veya bu organların üyeleri, kesin hükme
kadar İçişleri Bakanı tarafından görevden uzaklaştırılabilir.
Görevden uzaklaştırma kararı iki ayda bir gözden geçirilir. Devamında
kamu yararı bulunmayan görevden uzaklaştırma kararı kaldırılır.
Görevden uzaklaştırılanlar hakkında; kovuşturma açılmaması, kamu
davasının düşmesi veya beraat kararı verilmesi, davanın genel af ile ortadan
kaldırılması veya görevden düşürülmeyi gerektirmeyen bir suçla mahkûm olunması
durumunda görevden uzaklaştırma kararı kaldırılır.
Görevden uzaklaştırılan belediye başkanına, görevden uzak kaldığı sürece
aylık ödeneğinin üçte ikisi ödenir ve bu süre içinde diğer sosyal hak ve
yardımlardan yararlanmaya devam eder.
ÜÇÜNCÜ
KISIM
Belediye
Teşkilâtı
BİRİNCİ BÖLÜM
Belediye Teşkilâtı ve Personeli
Belediye teşkilâtı
MADDE 48.- Belediye teşkilâtı, norm kadroya uygun olarak yazı işleri, malî
hizmetler, fen işleri ve zabıta birimlerinden oluşur.
Beldenin nüfusu, fizikî ve coğrafî yapısı, ekonomik, sosyal ve kültürel
özellikleri ile gelişme potansiyeli dikkate alınarak, norm kadro ilke ve
standartlarına uygun olarak gerektiğinde sağlık, itfaiye, imar, insan
kaynakları, hukuk işleri ve ihtiyaca göre diğer birimler oluşturulabilir. Bu
birimlerin kurulması, kaldırılması veya birleştirilmesi belediye meclisinin
kararıyla olur.
Norm kadro ve personel istihdamı
MADDE 49.- Norm kadro ilke ve standartları İçişleri Bakanlığı ve Devlet Personel
Başkanlığı tarafından müştereken belirlenir. Belediyenin ve bağlı
kuruluşlarının norm kadroları, bu ilke ve standartlar çerçevesinde belediye
meclisi kararıyla belirlenir.
Belediye personeli, belediye başkanı tarafından atanır. Birim müdürlüğü
ve üstü yönetici kadrolarına yapılan atamalar ilk toplantıda belediye
meclisinin bilgisine sunulur.
Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre,
sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama,
araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar,
mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman
tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve
teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir. Sözleşmeli personel
eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama yapılamaz. Bu
personelin, yürütecekleri hizmetler için ihdas edilmiş kadro unvanının
gerektirdiği nitelikleri taşımaları şarttır. Bu fıkra uyarınca sözleşmeli
olarak istihdam edileceklere ödenecek net ücret, söz konusu kadro unvanı için
birinci derecenin birinci kademesi esas alınmak suretiyle 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununa göre tespit edilecek her türlü ödemeler toplamının net
tutarının yüzde 25 fazlasını geçmemek üzere belediye meclisi kararıyla
belirlenir. Genel hükümlere göre birinci dereceden kadro ihdas edilemeyen kadro
unvanları için ise o kadro unvanından ihdası yapılmış en yüksek kadro
derecesinin birinci kademesi esas alınır ve yapılacak ödemenin azami tutarı
yukarıda belirtilen usûle göre tespit olunur. Bu fıkra hükümlerine göre
çalıştırılacak personel için İçişleri Bakanlığı unvanlar itibarıyla sınırlama
getirebilir.
Avukat, mimar, mühendis (inşaat mühendisi ve harita mühendisi olmak
kaydıyla) ve veteriner kadrosu bulunmayan veya işlerin azlığı nedeniyle bu
unvanlarda kadrolu personel istihdamına ihtiyaç duyulmayan belediyelerde, bu
hizmetlerin yürütülmesi amacıyla, haftanın ya da ayın belirli gün veya
saatlerinde kısmi zamanlı olarak sözleşme ile personel çalıştırılabilir. Kısmi
zamanlı olarak çalıştırılacak personel sayısı yukarıda belirtilen her unvan
için birden fazla olamaz ve bunlarla yapılacak sözleşme süresi takvim yılını
aşamaz. Bunlara ödenecek net ücret, aynı unvanlı kadroların birinci derecesinin
birinci kademesi için yapılması gereken bütün ödemeler toplamının net tutarının
yarısını geçmemek ve çalıştırılacak süre ile orantılı olmak üzere belediye
meclisi kararı ile tespit edilir. Bu fıkra uyarınca sözleşmeli personel olarak
çalıştırılanlar için iş sonu tazminatı ödenmez ve işsizlik sigortası primi
yatırılmaz. Bunlardan yaptıkları başka işler sebebiyle herhangi bir sosyal
güvenlik kurumuna tâbi olanlar için sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası
primi yatırılmaz ve aynı kişi birden fazla belediye veya bağlı kuruluşta
çalıştırılamaz.
Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri uyarınca çalıştırılacak personele her ne ad altında olursa olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılmaz ve ücret mahiyetinde aynî ya da nakdî menfaat temin edilmez. Bu personel hakkında bu Kan