|
Kanun No. 5228 |
|
Kabul Tarihi : 16.7.2004 |
MADDE 1. - 4.1.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul
Kanununun 15 inci maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Maliye Bakanlığı, mücbir sebep
sayılan haller nedeniyle; bölge, il, ilçe, mahal veya afete maruz kalanlar
itibarıyla mücbir sebep hali ilân etmeye ve bu sürede vergi ödevlerinden yerine
getirilemeyecek olanları tespit etmeye yetkilidir. Bu yetki vergi türleri ve
işyerleri itibarıyla; beyannamelerin toplulaştırılması, yeni beyanname verme
süreleri belirlenmesi ve beyanname verme zorunluluğunun kaldırılması şeklinde
de kullanılabilir.
MADDE 2. - 213 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin birinci
ve üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Zor durumda bulunmaları
hasebiyle vergi muamelelerine müteallik ödevleri süresi içinde yerine
getiremeyecek olanlara, kanunî sürenin bir katını, kanunî sürenin bir aydan az
olması halinde bir ayı geçmemek üzere, Maliye Bakanlığınca münasip bir mühlet
verilebilir.
Maliye Bakanlığı mühlet verme
yetkisini tamamen veya kısmen mahalline devredebileceği gibi bölgeler, iller,
ilçeler veya sektörler ile iş kolları ya da mükellef grupları itibarıyla yazılı
başvuru şartı aramaksızın da kullanabilir.
MADDE 3. - 213 sayılı Kanunun 28 inci maddesinin başlığı
"Vergi beyannamesinin postayla veya elektronik ortamda gönderilmesi"
şeklinde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
Beyannamenin elektronik ortamda
gönderilmesi halinde tahakkuk fişi elektronik ortamda düzenlenir ve mükellef
veya elektronik ortamda beyanname gönderme yetkisi verilmiş gerçek veya tüzel
kişiye elektronik ortamda iletilir. Bu
ileti, tahakkuk fişinin mükellefe
tebliği yerine geçer.
Bu maddenin uygulanmasına
ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı tarafından tespit olunur.
MADDE 4. - 213 sayılı Kanunun 111 inci maddesinin
altıncı fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Maliye Bakanlığı; mücbir sebep
hali ilân edilen yerlerdeki mükelleflerin, bu Kanun kapsamında olup, ödeme
süresi afet tarihinden sonraya rastlayan her türlü vergi, ceza ve gecikme
faizleri ile bu Kanunun 15 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca verecekleri
beyannamelere istinaden tahakkuk ettirilen vergilerin ödeme sürelerini,
vadelerinin bitim tarihinden itibaren azamî bir yıl süreyle uzatmaya
yetkilidir. Bu yetki; bölge, il, ilçe, mahal ve afetten zarar görenler ile
afetten zarar görme derecesi veya vergi türleri itibarıyla farklı süreler
tespit etmek suretiyle de kullanılabilir.
MADDE 5. - 213 sayılı Kanunun 114 üncü maddesinin üçüncü
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Şarta bağlı istisna veya
muafiyet uygulamaları sonucu kısmen veya tamamen alınmayan vergilere ilişkin
zamanaşımı süresi, istisna veya muafiyet şartlarının ihlâl edildiği tarihi
takip eden takvim yılı başından itibaren başlar.
MADDE 6. - 213 sayılı Kanunun 160 ıncı maddesinin üçüncü
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddenin sonuna aşağıdaki fıkralar
eklenmiştir.
İşi bırakma bildiriminde
bulunmayan bir mükellefin işi bıraktığının tespit edilmesi veya yapılan
araştırma ve yoklamalar sonucunda bilinen adreslerinde bulunamaması ve başka
bir adreste faaliyetine devam ettiğine dair bilgi edinilememesi veya başkaca
bir ticarî, ziraî ve meslekî faaliyeti olmadığı halde münhasıran sahte belge
düzenlemek amacıyla mükellefiyet tesis ettirdiğinin vergi incelemesine yetkili
olanlarca düzenlenen rapor ile tespit edilmesi ve mükellefiyet kaydının
devamına gerek görülmediğinin raporda belirtilmesi halinde, mükellef (matrahlı
veya matrahsız beyanname verenler dahil) işi bırakmış addolunur ve mükellefiyet
kaydı vergi dairesince terkin edilir. Bu durum, ilgili kamu kurum ve kuruluşu
ile kamu kurumu niteliğindeki meslek üst kuruluşuna da bildirilir.
Mükellefiyet kaydının terkin
edilmesi, mükellefin işi bırakmasından önceki döneme ilişkin yükümlülüklerini
ortadan kaldırmayacağı gibi bu tarihten sonra faaliyette bulunduğunun tespiti
halinde bu dönemlere ilişkin vergilendirmeye ve sahte belge düzenleme fiilini
işleyenler hakkında kovuşturma yapılmasına ve ceza uygulanmasına da engel
teşkil etmez.
Bu madde kapsamında mükellefiyet
kayıtları terkin edilenlerin kimlik bilgileri ile bunların bastırmış veya
tasdik ettirmiş oldukları belgeler ve kullanmış oldukları ödeme kaydedici
cihazlara ilişkin bilgiler Maliye Bakanlığınca belirlenecek araçlarla
duyurulur.
Bu maddenin uygulanmasına
ilişkin usulleri belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.
MADDE 7. - 213 sayılı Kanunun 215 inci maddesi
başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Türkçe tutma ve Türk Parası
kullanma zorunluluğu
Madde 215. - 1. Bu Kanuna göre
tutulacak defter ve kayıtların Türkçe tutulması zorunludur. Ancak, Türkçe
kayıtlar bulunmak kaydıyla defterlerde başka dilden kayıt da yapılabilir. Bu
kayıtlar vergi matrahını değiştirmeyecek şekilde tasdik ettirilecek diğer
defterlere de yapılabilir.
2. a) Kayıt ve belgelerde Türk
para birimi kullanılır. Belgeler, Türk parası karşılığı gösterilmek şartıyla,
yabancı para birimine göre de düzenlenebilir. Şu kadar ki yurt dışındaki
müşteriler adına düzenlenen belgelerde Türk parası karşılığı gösterilme şartı
aranmaz.
b) İlgili dönem defter tasdik tarihi itibarıyla ödenmiş sermayesi (yurt dışında kurulan şirketlerin Türkiye'ye ayrılan ödenmiş sermayesi) en az 100 milyon ABD Doları ya da muadili yabancı para karşılığı Türk Lirası ve sermayesinin en az % 40'ı ikametgâhı, kanunî ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayan kişilere ait olan işletmelere, kayıtlarını Türk para birimi dışında başka bir para birimiyle tutmalarına Bakanlar Kurulunca izin verilebilir. Bakanlar Kurulu, bu had ve nispeti sektörler itibarıyla ayrı ayrı yarısına kadar indirmeye veya iki katına kadar artırmaya yetkilidir. Bu şartların ihlâl edildiği hesap dönemini izleyen hesap döneminden itibaren Türk para birimine göre kayıt tutma zorunluluğu başlar.
ba) Türk para birimiyle yapılan
işlemler, işlemin gerçekleştiği günün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz
alış kuruyla ilgili para birimine çevrilir. İktisadî kıymetlerin değerleri ile
vergi matrahı kayıt yapılan para birimine göre tespit edilir, beyannamenin
verilmesi gereken ayın ilk gününün kuruyla Türk parasına çevrilerek beyan
edilir. Vergi ödeme, mahsup ve iade işlemlerinde de Türk Lirası tutarlar
kullanılır.
bb) Bu mükellefler, diğer para
birimleriyle kayıt tuttukları sürece mükerrer 298 inci maddenin (A) fıkrası
uyarınca enflasyon düzeltmesi yapamazlar. Türk para birimiyle kayıt yapmaya
başlamaları halinde ise üç yıl süreyle anılan madde hükmünden yararlanamazlar.
MADDE 8. - 213 sayılı Kanunun mükerrer 257 nci
maddesinin birinci fıkrasının (4) numaralı bendi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş ve maddenin sonuna aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
4. Bu Kanunun 149 uncu maddesine
göre devamlı bilgi vermek zorunda olanlardan istenilen bilgiler ile vergi
beyannameleri ve bildirimlerin, şifre, elektronik imza veya diğer güvenlik
araçları konulmak suretiyle internet de dahil olmak üzere her türlü elektronik
bilgi iletişim araç ve ortamında verilmesi, beyanname ve bildirimlerin yetki
verilmiş gerçek veya tüzel kişiler aracı kılınarak gönderilmesi hususlarında
izin vermeye veya zorunluluk getirmeye, beyanname, bildirim ve bilgilerin
aktarımında uyulacak format ve standartlar ile uygulamaya ilişkin usul ve
esasları tespit etmeye, bu zorunluluğu beyanname, bildirim veya bilgi
çeşitleri, mükellef grupları ve faaliyet konuları itibarıyla ayrı ayrı
uygulatmaya,
Birinci fıkranın (4) numaralı
bendi uyarınca Maliye Bakanlığının beyanname ve bildirimlerin yetki verilmiş
gerçek veya tüzel kişiler aracı kılınarak gönderilmesi hususunda izin vermesi
veya zorunluluk getirmesi halinde, (mükellef veya vergi sorumlusu ile gönderme
işini yapacak kişiler arasında özel sözleşme düzenlenmek kaydıyla) elektronik
ortamda gönderilen beyanname ve bildirimler, mükellef veya vergi sorumlusu
tarafından verilmiş addolunur.
MADDE 9. - 213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasının
(2) numaralı bendinin (g) alt bendinde yer alan "düzeltme
tarihindeki" ibaresi "borcun alındığı tarihteki" olarak, (5)
numaralı bendinin beşinci fıkrasının ikinci cümlesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş ve fıkraya aşağıdaki (9) numaralı bent eklenmiştir.
Ancak öz sermaye kalemlerine ait enflasyon
farkları düzeltme sonucu oluşan geçmiş yıl zararlarına mahsup edilebilir veya
kurumlar vergisi mükelleflerince sermayeye ilave edilebilir; bu işlemler kâr
dağıtımı sayılmaz.
9. Münhasıran sürekli olarak
işlenmiş; altın, gümüş alım-satımı ve imali ile iştigal eden mükellefler bu
fıkranın (1) numaralı bendinde yer alan şartlara bakılmaksızın enflasyon
düzeltmesi yaparlar.
MADDE 10. - 213 sayılı Kanunun mükerrer 355 inci
maddesinin sonuna aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
Tahsilat ve ödemelerini banka,
benzeri finans kurumları veya posta idarelerince düzenlenen belgelerle tevsik
etme zorunluluğuna uymayan mükelleflerden her birine, her bir işlem için bu
maddeye göre uygulanan cezalardan az olmamak üzere işleme konu tutarın % 5'i
nispetinde özel usulsüzlük cezası kesilir. Bu şekilde ceza kesilen mükellefler
hakkında üçüncü fıkra hükmü uygulanmaz.
MADDE 11. - 213 sayılı Kanunun geçici 25 inci maddesinin
(c) bendine aşağıdaki (3) numaralı alt bent eklenmiş, (g) bendinin ikinci
fıkrasının ikinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, (h) bendine
aşağıdaki cümle ve maddenin sonuna aşağıdaki (l) bendi eklenmiştir.
3) Reel olmayan finansman
maliyetinin tevsik edilebilir olması halinde de (1) numaralı alt bentte
belirtilen yöntem kullanılabilir. Amortisman süresi bitmemiş olan kıymetlere
ilişkin maliyet veya alış bedelinden düşülen reel olmayan finansman maliyetinden
amortisman ayrılmamış tutar, 2004 ve sonraki dönemlerde, beş yılda ve eşit
taksitte dönem kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınır.
Ancak öz sermaye kalemlerine ait enflasyon
farkları düzeltme sonucu oluşan geçmiş yıl zararlarına mahsup edilebilir veya
kurumlar vergisi mükelleflerince sermayeye ilave edilebilir; bu işlemler kâr
dağıtımı sayılmaz.
Ancak bu şekilde düzeltme yapanlar, bu Kanuna göre ayrılabilecek tutardan fazla amortisman veya karşılık ayıramaz.
l) Bu madde uyarınca düzeltilen
kalemlerin elden çıkarılması halinde, bunlara ilişkin enflasyon düzeltme
farkları maliyet bedeli addolunur. Şu kadar ki, amortismana tâbi olmayan
kıymetlerin düzeltilmiş değerinin altında bir bedelle satılması halinde,
düzeltilmiş değerle düzeltme öncesi değer arasındaki farka isabet eden zarar,
gelir veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde dikkate alınmaz.
MADDE 12. - 21.7.1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü
Hakkında Kanunun 62 nci maddesine birinci fıkrasından sonra gelmek üzere
aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
Maliye Bakanlığı amme
alacaklarının takibinde haczolunacak malların tespiti amacıyla yapılacak mal
varlığı araştırmasının şekli, alanı ve kapsamı ile araştırma yapılacak amme
alacaklarının türü ve tutarını belirlemeye yetkilidir. Bu yetki alacaklı amme
idaresi itibarıyla da kullanılabilir.
MADDE 13. - 6.12.1984 tarihli ve 3100 sayılı Katma Değer
Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti
Hakkında Kanunun 7 nci maddesinin (1) numaralı fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
1. Mükellefler kullanmak üzere
satın aldıkları ödeme kaydedici cihazlar için %100'e kadar amortisman oranı
seçebilirler.
MADDE 14. - 25.10.1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer
Vergisi Kanununun 13 üncü maddesinin başlığı "Araçlar, kıymetli maden ve
petrol aramaları ile ulusal güvenlik harcamaları ve yatırımlarda istisna"
şeklinde değiştirilmiş, mülga (b) bendi aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiş,
(c) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki (e) ve (f)
bentleri ile maddenin sonuna aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
b) Deniz ve hava taşıma araçları
için liman ve hava meydanlarında yapılan hizmetler,
c) Altın, gümüş ve platin ile
ilgili arama, işletme, zenginleştirme ve rafinaj faaliyetleri ile 6326 sayılı
Petrol Kanunu hükümlerine göre yapılan petrol arama faaliyetlerine ilişkin
olmak üzere, bu faaliyetleri yürütenlere yapılan teslim ve hizmetler,
e) Limanlar ve hava
meydanlarının inşası, yenilenmesi ve genişletilmesi işlerini fiilen kendisi
yapan veya yaptıran mükelleflere bu işlere ilişkin olarak yapılan mal
teslimleri ve inşaat taahhüt işleri,
f) Milli Savunma Bakanlığı,
Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı, Savunma Sanayii
Müsteşarlığı, Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü
ve Gümrük Muhafaza Genel Müdürlüğüne milli savunma ve iç güvenlik ihtiyaçları
için uçak, helikopter, gemi, denizaltı, tank, panzer, zırhlı personel taşıyıcı,
roket, füze ve benzeri araçlar, silah, mühimmat, silah malzeme, teçhizat ve sistemleri
ile bunların araştırma-geliştirme, yazılım, üretim, montaj, yedek parça,
bakım-onarım ve modernizasyonuna ilişkin olarak yapılan teslim ve hizmetler ve
bu teslim ve hizmetleri gerçekleştirenlere bu kapsamda yapılacak olan, miktarı
ve nitelikleri yukarıda sayılan kuruluşlarca onaylanan teslim ve hizmetler.
Bakanlar Kurulu, 213 sayılı
Vergi Usul Kanununun 232 nci maddesinde yer alan ve ilgili yılda uygulanmakta
olan haddi, istisna uygulamasında asgari tutar olarak belirlemeye ve belirlenen
bu tutarı iki katına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye yetkilidir. Maliye
Bakanlığı, istisna kapsamına girecek teslim ve hizmetleri tanımlamaya,
istisnaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.
MADDE 15. - 3065 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin (2) numaralı
fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve fıkraya aşağıdaki (e)
bendi eklenmiş, (4) numaralı fıkrasının (f), (g), (ı) ve (m) bentleri aşağıdaki
şekilde değiştirilmiş ve fıkraya (o) ve (p) bentleri eklenmiştir.
b) Üniversite ve yüksekokullar
ile 8.6.1965 tarihli ve 625 sayılı Kanun hükümlerine tâbi özel okullar
tarafından ilgili dönemdeki kapasitelerinin %10'unu geçmemek üzere verilen
bedelsiz eğitim ve öğretim hizmetleri, kanunların gösterdiği gerek üzerine
bedelsiz olarak yapılan mal teslimi ve hizmet ifaları, birinci fıkrada sayılan
kurum ve kuruluşlara bedelsiz olarak yapılan her türlü mal teslimi ve hizmet
ifaları ile fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan
dernek ve vakıflara Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde
bağışlanan gıda maddelerinin teslimi,
e) Kamu kurumu niteliğindeki
meslek kuruluşlarının, kanunlarla kendilerine verilen görev gereği ve kuruluş
amaçlarına uygun ruhsat, izin, onay ve benzeri hizmetleri ile bu hizmetlerle
ilgili olarak kullanılacak basılı kâğıtların bu kuruluşlar tarafından teslimi
(motorlu taşıtlar tescil plaka teslimleri hariç),
f) Darphane ve Damga Matbaası
tarafından yapılan teslim ve hizmetler ile Milli Piyango İdaresi Genel
Müdürlüğünce düzenlenen piyango, sayısal loto, hemen kazan ve benzeri oyunların
tertiplenmesi veya oynanması,
g) Külçe altın, külçe gümüş,
kıymetli taşlar (elmas, pırlanta, yakut, zümrüt, topaz, safir, zebercet, inci,
kübik virconia) döviz, para, damga pulu, değerli kâğıtlar, hisse senedi, tahvil
ile metal, plastik, lastik, kauçuk,
kâğıt, cam hurda ve atıkları (hurda metalden elde edilen külçeler dahil)
teslimi,
ı) Serbest bölgelerde verilen
hizmetler,
m) Bankalar Kanunu uyarınca; mal
ve hakların Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna teslimi ile bunların Tasarruf
Mevduatı Sigorta Fonu tarafından (müzayede mahallinde satışı dahil) teslimi, bu
Fonun devraldığı alacakların tahsili amacıyla, bunların teminatını oluşturan
mal ve hakların (müzayede mahallinde satışı dahil) teslimi ve temettü hariç
ortaklık haklarıyla yönetim ve denetimleri devralınan şirketlerin aktiflerinin
Fon alacaklarının tahsili amacıyla (müzayede mahallerinde yapılan satışlar
dahil) teslimi,
Bu istisna işlem bedelinden Fona
intikal eden tutarla orantılı uygulanır.
o) Gümrük antrepoları ve geçici
depolama yerleri ile gümrük hizmetlerinin verildiği gümrüklü sahalarda; ithalat
ve ihracat işlemlerine konu mallar için verilen ardiye, depolama ve terminal
hizmetleri ile vergisiz satış yapılan işyerlerinin ve bu işyerlerine ait depo ve
ardiye gibi bağımsız birimlerin kiralanması,
p) Hazine ve Arsa Ofisi Genel
Müdürlüğünce yapılan taşınmaz mal teslimleri ile Hazinece yapılan irtifak hakkı
tesisi işlemi.
MADDE 16. - 3065 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin (1) ve
(2) numaralı fıkraları aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
1. Vergiden istisna edilmiş
işlemleri yapanlar, ilgili vergi dairesine yazılı başvuruda bulunarak,
belirtecekleri işlem türleri için vergiye tâbi tutulmalarını talep edebilirler.
Bu talebin dilekçede belirtilen ve dilekçe tarihinden sonra ifa edilen
işlemlerin tamamını kapsaması şarttır. Şu kadar ki, mükellefiyetin devam etmekte olan işlemlere
şümulü yoktur.
2. Kamu menfaatine yararlı
dernekler ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıfların kuruluş
amaçlarına uygun olarak işletmek veya yönetmek suretiyle ifa ettikleri teslim
ve hizmetlere ilişkin istisnalar hariç olmak üzere, 17 nci maddenin (1) ve (2)
numaralı fıkralarıyla (3) numaralı fıkranın (a) ve (4) numaralı fıkranın (e)
bentlerinde yazılı istisnalar hakkında yukarıdaki (1) numaralı fıkra hükmü
uygulanmaz.
MADDE 17. - 3065 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin (c)
bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
c) Deprem, sel felaketi ve
Maliye Bakanlığının yangın sebebiyle mücbir sebep ilân ettiği yerlerdeki yangın
sonucu zayi olanlar hariç olmak üzere, zayi olan mallara ait katma değer
vergisi,
MADDE 18. - 3065 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin
birinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir.
Ancak, indirim hakkı tanınan işlemlere konu
eşyanın serbest dolaşıma girdiği tarihin içinde bulunduğu veya sonraki
vergilendirme dönemlerine ilişkin olarak vergi dairesine verilen beyannamelere
göre ödenen katma değer vergisi (sorumlu
sıfatıyla ödenenler hariç), ithalde hiç ödenmemesi veya eksik ödenmesi
nedeniyle tahsili gereken katma değer vergisinden düşülür.
MADDE 19. - 3065 sayılı Kanunun geçici 19 uncu maddesi
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Geçici Madde 19. - Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalar çerçevesinde Türkiye'de gerçekleştirilecek toplantıları düzenleyenlere bu amaçla yapılacak teslim ve hizmetler ile bu toplantılara katılan yabancı heyetlerin konaklamaları ve bunlara görevlerinin ifası kapsamında yapılacak teslim ve hizmetler 31.12.2005 tarihine kadar katma değer vergisinden müstesnadır.
Bu kapsamda teslim edilen mal ve hizmetler için yüklenilen vergiler, vergiye tâbi işlemler nedeniyle hesaplanan vergiden indirilir. İndirimle giderilemeyen vergiler iade edilmez. Bakanlar Kurulu, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 232 nci maddesinde yer alan ve ilgili yılda uygulanmakta olan haddi, istisna uygulamasında asgari tutar olarak belirlemeye ve belirlenen bu tutarı iki katına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye yetkilidir.
Maliye Bakanlığı, toplantılara ilişkin teslim ve hizmetleri tanımlamaya, istisnaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.
MADDE 20. - 3065 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde
eklenmiştir.
GEÇİCİ MADDE 21. - Karayolları
Genel Müdürlüğünce yapılacak taşınmaz mal teslimleri ile Orman Genel Müdürlüğü
Döner Sermaye sabit kıymetlerinde kayıtlı tapulu taşınmaz malların teslimleri
31.12.2004 tarihine kadar katma değer vergisinden müstesnadır.
MADDE 21. -
6.6.2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci
maddesinin (2) numaralı bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
2. (II) sayılı listede yer
alan kayıt ve tescile tâbi mallardan;
a) 87.03 (motor silindir hacmi
1.600 cm³'ü aşanlar hariç), 87.04 (motor silindir hacmi 2.800 cm³'ü aşanlar
hariç) ve 87.11 G.T.İ.P. numaralarında
yer alanların, sakatlık derecesi % 90 veya daha fazla olan malûl ve engelliler
tarafından,
b) 87.03 (motor silindir hacmi
1.600 cm³'ü aşanlar hariç), 87.04 (motor silindir hacmi 2.800 cm³'ü aşanlar
hariç) ve 87.11 G.T.İ.P. numaralarında yer alanların, bizzat kullanma amacıyla
sakatlığına uygun hareket ettirici özel tertibat yaptıran malûl ve engelliler
tarafından,
Beş yılda bir defaya mahsus
olmak üzere ilk iktisabı,
MADDE 22. - 4760 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin (2)
numaralı fıkrasının (b) bendi ile (4) numaralı fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
b) (III) sayılı listedeki mallar
için belirlenen oranları her bir mal itibariyle yarısına kadar indirmeye, (A)
cetvelindeki mallar için dört katına (B) cetvelindeki mallar için yarısına
kadar artırmaya, maktu vergiyi her bir mal itibariyle sıfıra kadar indirmeye,
(A) cetvelindeki mallar için iki katına (B) cetvelindeki mallar için bir katına
kadar artırmaya, bu sınırlar içinde malların cinsleri, özellikleri, fiyat
grupları, alkol dereceleri ve içerdiği alkol miktarına göre farklı vergi oranı ve
maktu vergi tutarı belirlemeye, listedeki her bir mal itibariyle nispî ve maktu
verginin yalnızca birisini uygulatmaya,
yalnızca nispî vergi uygulanması halinde hesaplanan özel tüketim vergisinin
maktu vergi tutarından az olmaması şartını koymaya,
4. (I) sayılı listedeki mallar
için uygulanan maktu vergi tutarlarının, bu maddenin (2) numaralı fıkrasının
(a) bendi uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından farklı tespit edilmesi halinde;
Maliye Bakanlığı vergi farklılaştırmasını,
verginin mükellefe veya vergiye tâbi işlemlere taraf olanlara iadesi yöntemi
ile uygulamaya, teminat istemeye, bu teminatın türü, tutarı ve çözümüne ilişkin
usul ve esaslar ile verginin iadesine ilişkin usul ve esasları belirlemeye
yetkilidir.
MADDE 23. - 4760 sayılı Kanunun 15 inci maddesinin (2)
numaralı fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
b) (II) sayılı listedeki
mallardan kayıt ve tescile tâbi olanların, ilk iktisap tarihinden itibaren beş
yıl içinde 87.03 veya 87.04 (“Diğerleri” grubu hariç) tarife pozisyonlarında
yer alan mallara dönüştürülmesi halinde, daha önce ödenen vergi mahsup edilmek
suretiyle bu malların ilk iktisabındaki matrah esas alınarak değişiklik
uyarınca adına kayıt ve tescil işlemi yapılandan, değişikliğin kayıt ve tescili
tarihinde dönüştürülen mallar için geçerli olan oran üzerinden, bu tarihte özel
tüketim vergisi alınır.
MADDE 24. - 4760 sayılı Kanuna ekli (I) sayılı listenin
(A) cetvelinde yer alan 2710.19.25.00.00 G.T.İ.P. numaralı mal G.T.İ.P.
numarası ile (A) cetvelinden çıkarılmış ve parantez içindeki ibaresi
kaldırılarak ekli (1) sayılı cetvelde gösterilen şekilde 4760 sayılı Kanuna
ekli (I) sayılı listenin (B) cetveline eklenmiştir.
MADDE 25. - 4760 sayılı Kanuna ekli (II) sayılı listenin
87.03 G.T.İ.P. numarasında “27, 46, 50” olarak yer alan vergi oranları
sırasıyla “30, 52, 75” olarak, 87.04 G.T.İ.P. numarasında yer alan mal ve vergi
oranı ise ekli (2) sayılı cetvelde gösterilen şekilde değiştirilmiştir.
MADDE 26. - 4760 sayılı Kanuna ekli (III) sayılı liste
ekli (3) sayılı cetvelde gösterilen şekilde değiştirilmiştir.
MADDE 27. - 31.12.1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir
Vergisi Kanununun mülga 20 nci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde
yeniden düzenlenmiştir.
Eğitim ve öğretim işletmelerinde
kazanç istisnası
Madde 20. - Okul öncesi eğitim,
ilköğretim, özel eğitim ve orta öğretim özel okullarının işletilmesinden elde
edilen kazançlar, ilgili Bakanlığın görüşü alınmak suretiyle Maliye
Bakanlığının belirleyeceği usul ve esaslar çerçevesinde beş vergilendirme
dönemi gelir vergisinden müstesnadır. İstisna, okulların faaliyete geçtiği
vergilendirme döneminden itibaren başlar.
MADDE 28. - 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu
maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
Madde 89- Gelir vergisi
matrahının tespitinde, gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden
aşağıdaki indirimler yapılabilir:
1. Beyan edilen gelirin % 10’unu (bireysel emeklilik sistemi dışındaki şahıs sigorta primleri için, beyan edilen gelirin % 5’ini) ve asgarî ücretin yıllık tutarını aşmamak şartıyla, mükellefin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait hayat, ölüm, kaza, hastalık, sakatlık, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta primleri ile bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları (sigortanın veya emeklilik sözleşmesinin Türkiye’de kâin ve merkezi Türkiye’de bulunan bir sigorta veya emeklilik şirketi nezdinde akdedilmiş olması, prim ve katkı tutarlarının gelirin elde edildiği yılda ödenmiş olması ve ücret geliri elde edenlerin ücretlerinin safi tutarının hesaplanması sırasında ayrıca indirilmemiş bulunması şartıyla, eşlerin veya çocukların ayrı beyanname vermeleri halinde, bunlara ait prim ve katkı payları kendi gelirlerinden indirilir).
Bakanlar Kurulu bu bentte yer alan oranları bir katına kadar artırmaya ve belirtilen haddi asgarî ücretin yıllık tutarının iki katını geçmemek üzere yeniden belirlemeye yetkilidir.
2. Beyan edilen gelirin % 5’ini aşmaması, Türkiye’de yapılması ve gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan gerçek veya tüzel kişilerden alınacak belgelerle tevsik edilmesi şartıyla, mükellefin kendisi, eşi ve küçük çocuklarına ilişkin olarak yapılan eğitim ve sağlık harcamaları (mükerrer 121 inci madde çerçevesinde eğitim ve sağlık harcamaları nedeniyle vergi indiriminden yararlanan ücretliler, aynı harcamalarını bu hükümden yararlanarak matrahlarından indiremezler).
3. Serbest meslek faaliyetinde bulunan veya basit usulde vergilendirilen özürlülerin beyan edilen gelirlerine, 31 inci maddede yer alan esaslara göre hesaplanan yıllık indirim (Bu indirimden bakmakla yükümlü olduğu özürlü kişi bulunan serbest meslek erbabı ile hizmet erbabı (tevkifat matrahı dahil) da yararlanır.).
4. Genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler, köyler ile kamu yararına çalışan dernekler ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflara yıllık toplamı beyan edilecek gelirin % 5’ini (kalkınmada öncelikli yöreler için % 10’unu) aşmamak üzere, makbuz karşılığında yapılan bağış ve yardımlar.
5. Genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere ve köylere bağışlanan okul, sağlık tesisi ve yüz yatak (kalkınmada öncelikli yörelerde elli yatak) kapasitesinden az olmamak üzere öğrenci yurdu ile çocuk yuvası, yetiştirme yurdu, huzurevi, bakım ve rehabilitasyon merkezi inşası dolayısıyla yapılan harcamalar veya bu tesislerin inşası için bu kuruluşlara yapılan her türlü bağış ve yardımlar ile mevcut tesislerin faaliyetlerini devam ettirebilmeleri için yapılan her türlü nakdî ve aynî bağış ve yardımların tamamı.
6. Fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve vakıflara Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bağışlanan gıda maddelerinin maliyet bedelinin tamamı.
7. Genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler, köyler, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve bilimsel araştırma faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlar tarafından yapılan ya da Kültür ve Turizm Bakanlığınca desteklenen veya desteklenmesi uygun görülen;
a) Kültür ve sanat faaliyetlerine ilişkin ticari olmayan ulusal veya uluslararası organizasyonların gerçekleştirilmesine,
b) Ülkemizin uygarlık birikiminin kültürü, sanatı, tarihi, edebiyatı, mimarisi ve somut olmayan kültürel mirası ile ilgili veya ülke tanıtımına yönelik kitap, katalog, broşür, film, kaset, CD ve DVD gibi manyetik, elektronik ve bilişim teknolojisi yoluyla üretilenler de dahil olmak üzere görsel, işitsel veya basılı materyallerin hazırlanması, bunlarla ilgili derleme ve araştırmaların yayınlanması, yurt içinde ve yurt dışında dağıtımı ve tanıtımının sağlanmasına,
c) Yazma ve nadir eserlerin korunması ve elektronik ortama aktarılması ile bu eserlerin Kültür ve Turizm Bakanlığı koleksiyonuna kazandırılmasına,
d) 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki taşınmaz kültür varlıklarının bakımı, onarımı, yaşatılması, rölöve, restorasyon, restitüsyon projeleri yapılması ve nakil işlerine,
e) Kurtarma kazıları, bilimsel kazı çalışmaları ve yüzey araştırmalarına,
f) Yurt dışındaki taşınmaz Türk kültür varlıklarının yerinde korunması veya ülkemize ait kültür varlıklarının Türkiye’ye getirtilmesi çalışmalarına,
g) Kültür envanterinin oluşturulması çalışmalarına,
h) 2863 sayılı Kanun kapsamındaki taşınır kültür varlıkları ile güzel sanatlar, çağdaş ve geleneksel el sanatları alanlarındaki ürün ve eserlerin Kültür ve Turizm Bakanlığı koleksiyonuna kazandırılması ve güvenliklerinin sağlanmasına,
i) Somut olmayan kültürel miras, güzel sanatlar, sinema, çağdaş ve geleneksel el sanatları alanlarındaki üretim ve etkinlikler ile bu alanlarda araştırma, eğitim veya uygulama merkezleri, atölye, stüdyo ve film platosu kurulması, bakım ve onarımı, her türlü araç ve teçhizatın tedariki ile film yapımına,
j) Kütüphane, müze, sanat galerisi
ve kültür merkezi ile sinema, tiyatro, opera, bale ve konser gibi kültürel ve
sanatsal etkinliklerin sergilendiği tesislerin yapımı, onarımı veya
modernizasyon çalışmalarına,
İlişkin harcamalar ile bu amaçla
yapılan her türlü bağış ve yardımların % 100’ü (Bakanlar Kurulu, bölgeler ve
faaliyet türleri itibariyle bu oranı yarısına kadar indirmeye veya kanuni
oranına kadar çıkarmaya yetkilidir).
8. 3289 sayılı Gençlik ve Spor
Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 17.6.1992 tarihli
ve 3813 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun
kapsamında yapılan sponsorluk harcamalarının; amatör spor dalları için tamamı,
profesyonel spor dalları için % 50’si.
9. Mükelleflerin, işletmeleri
bünyesinde gerçekleştirdikleri münhasıran yeni teknoloji ve bilgi arayışına
yönelik araştırma ve geliştirme harcamaları tutarının % 40’ı oranında
hesaplanacak “Ar-Ge indirimi”.
Araştırma ve geliştirme
faaliyetleri ile doğrudan ilişkili olmayan giderlerden ve tamamen araştırma ve
geliştirme faaliyetlerinde kullanılmayan amortismana tabi iktisadi kıymetler
için hesaplanan amortisman tutarlarından
verilen paylar üzerinden Ar-Ge
indirimi hesaplanmaz. Ar-Ge indiriminden yararlanılacak harcamaların kapsamı
ile uygulamadan yararlanılabilmesi için gerekli belgeleri ve usulleri
belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.
Bağış ve yardımın nakden
yapılmaması halinde, bağışlanan veya yardımın konusunu teşkil eden mal veya
hakkın varsa mukayyet değeri, yoksa Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre Takdir
Komisyonunca tespit edilecek değeri esas alınır.
MADDE 29. - 193 sayılı Kanunun 94 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (7), (8), (9) ve (14) numaralı bentlerinde parantez içinde yer alan
ibare aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
(Kanunla kurulan dernek ve
vakıflar, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar, kamu menfaatine
yararlı dernekler ile dernek ve vakıf olmamakla birlikte; odalar, borsalar,
meslek örgütleri ve bunların üst kuruluşları, siyasi partiler, emekli ve yardım
sandıkları gibi vergi uygulamalarında dernek ve vakıf olarak kabul edilenler
hariç, dernek ve vakıflar ile tam mükellef kurumlara ödenenler dahil)
MADDE 30. - 3.6.1949 tarihli ve 5422 sayılı Kurumlar
Vergisi Kanununun 8 inci maddesine aşağıdaki (8), (9), (10) ve (11) numaralı
bentler ile aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
8. Okul öncesi eğitim, ilköğretim, özel eğitim ve orta öğretim özel okulları ile Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflara veya kamu yararına çalışan derneklere bağlı rehabilitasyon merkezlerinin işletilmesinden elde edilen kazançlar, ilgili Bakanlığın görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığının belirleyeceği usul ve esaslar çerçevesinde beş vergilendirme dönemi kurumlar vergisinden müstesnadır. İstisna, okulların faaliyete geçtiği vergilendirme döneminden itibaren başlar.
9. Kanunî ve iş merkezi
Türkiye'de bulunmayan anonim veya limited şirket mahiyetindeki bir şirketin
(esas faaliyet konusu finansal kiralama veya her nevi menkul kıymet yatırımı
olanlar hariç) sermayesine, kazancın elde edildiği tarihe kadar devamlı olarak
en az iki yıl süreyle % 25 veya daha fazla oranda iştirak eden kurumların, bu
iştiraklerin kanunî veya iş merkezinin bulunduğu ülke vergi kanunları uyarınca
en az % 20 oranında (esas faaliyet konusu finansman temini veya sigortacılık
olanlarda en az, Türkiye'de uygulanan
kurumlar vergisi oranında) kurumlar vergisi benzeri vergi yükü taşıyan
ve en az % 75'i ticarî, ziraî veya serbest meslek kazancı niteliğinde olan
kazançları üzerinden elde ettikleri ve elde edildiği vergilendirme dönemine
ilişkin yıllık kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar
Türkiye'ye transfer ettikleri iştirak kazançları.
10. Kurumların yurt dışında bulunan iş yerleri veya daimi
temsilcileri (esas faaliyet konusu finansal kiralama veya her nevi menkul
kıymet yatırımı olanlar hariç) aracılığı ile elde ettikleri ve iş yeri veya
daimi temsilcinin bulunduğu ülke vergi kanunları uyarınca en az %20 oranında
(esas faaliyet konusu finansman temini veya sigortacılık olanlarda en az
Türkiye'de uygulanan kurumlar vergisi oranında) kurumlar vergisi benzeri bir
vergi yükü taşıyan ve en az % 75'i ticarî, ziraî veya serbest meslek kazancı
niteliğinde olan ve elde edildiği vergilendirme dönemine ilişkin yıllık
kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihi takip eden üçüncü ayın
sonuna kadar Türkiye'ye transfer ettikleri kazançları.
11. Kazancın elde edildiği
tarihte devamlı surette en az iki yıl süreyle aktif toplamının % 75 veya daha
fazlası kanunî ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayan anonim veya limited şirket
mahiyetindeki şirketlerin (esas faaliyet konusu finansal kiralama veya her nevi
menkul kıymet yatırımı olanlar hariç) her birinin sermayesine en az % 25
oranında iştirakten oluşan tam mükellef anonim şirketlerin, kurum kazancının %
75 veya daha fazlasını oluşturması koşuluyla bu iştiraklerin kanunî veya iş
merkezinin bulunduğu ülke vergi kanunları uyarınca en az % 20 oranında (esas
faaliyet konusu finansman
temini veya sigortacılık
olanlarda en az Türkiye'de
uygulanan kurumlar vergisi oranında) kurumlar vergisi benzeri bir vergi yükü
taşıyan ve en az % 75'i ticarî, ziraî
veya serbest meslek kazancı niteliğinde olan kazançları üzerinden elde
ettikleri ve elde edildiği vergilendirme dönemine ilişkin yıllık kurumlar
vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye'ye transfer
ettikleri iştirak kazançları,
Bu bent uyarınca istisna edilen
kazançlar üzerinden, anonim veya limited şirket mahiyetindeki şirketlere
dağıtılan kâr paylarından Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (6) numaralı bendinin (b/ii) numaralı alt bendi uyarınca % 5'ten
fazla bir oranda vergi kesintisi yapılmaz. Bakanlar Kurulu bu oranı sıfıra
kadar indirmeye veya kanunî orana kadar artırmaya yetkilidir.
(9), (10) ve (11) inci bentlerdeki
diğer koşulların yerine getirilmesi şartıyla bu bentlerde yer alan istisnalar,
kurumlar vergisi benzeri vergi yükünün; en az % 15 olması durumunda, iştirak
kazancı veya iş yeri veya daimi temsilci aracılığı ile elde edilen kurum
kazancının 1/2'sine, en az % 10 olması durumunda, iştirak kazancı veya iş yeri
veya daimi temsilci aracılığı ile elde edilen kurum kazancının 1/3'üne
uygulanır.
(9), (10) ve (11) numaralı bentler uyarınca
vergi yükü, kanunî veya iş merkezinin bulunduğu ülkede ilgili dönemde tahakkuk
eden toplam kurumlar vergisi benzeri verginin, bu dönemde elde edilen toplam
dağıtılabilir kurum kazancı ile tahakkuk eden kurumlar vergisi toplamına
oranlanması suretiyle tespit edilir. Bu bentlerde yer alan % 20 vergi yükü
oranını, % 25'e kadar artırmaya veya kanunî oranına kadar indirmeye Bakanlar
Kurulu yetkilidir.
(9), (10) ve (11) numaralı bentler uyarınca sağlanan istisnayı,
kazancın elde edildiği ülke vergi sisteminin Türk vergi sisteminin yarattığı
vergilendirme kapasitesi ile aynı düzeyde bir vergilendirme imkânı sağlayıp
sağlamadığı hususunu göz önünde bulundurarak, her bir bent için ayrı ayrı
uygulanabilecek şekilde elde edildiği ülkeler bakımından sınırlandırmaya
Bakanlar Kurulu, bu bentler ile ilgili uygulamaya ilişkin usul ve esasları
belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.
MADDE 31. - 5422 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin
birinci fıkrasının (6) numaralı bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve (7)
numaralı bendi yürürlükten kaldırılmıştır.
6. Mükelleflerin, işletmeleri
bünyesinde gerçekleştirdikleri münhasıran yeni teknoloji ve bilgi arayışına
yönelik araştırma ve geliştirme harcamaları tutarının % 40'ı oranında
hesaplanacak "Ar-Ge indirimi".
Araştırma ve geliştirme
faaliyetleri ile doğrudan ilişkili olmayan giderlerden ve tamamen araştırma ve
geliştirme faaliyetlerinde kullanılmayan amortismana tâbi iktisadî kıymetler
için hesaplanan amortisman tutarlarından verilen paylar üzerinden Ar-Ge
indirimi hesaplanmaz. Ar-Ge indiriminden yararlanılacak harcamaların kapsamını
ve uygulamadan yararlanılabilmesi için gerekli belgeler ile usulleri
belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.
MADDE 32. - 5422 sayılı Kanuna 14 üncü maddesinden sonra
gelmek üzere aşağıdaki mükerrer 14 üncü madde eklenmiştir.
Zarar mahsubu ve diğer
indirimler
MÜKERRER MADDE 14. - 1. Kurumlar
vergisi matrahının tespitinde, kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca
gösterilmek üzere, kurum kazancından aşağıdaki indirimler yapılır.
a) Her yıla ilişkin tutarlar ayrı ayrı gösterilmek ve beş yıldan fazla nakledilmemek koşuluyla geçmiş yılların malî bilançolarına göre meydana gelen zararlar (aynı sektörde faaliyet göstermesi, son beş yıla ilişkin kurumlar vergisi beyannamelerinin kanunî süresinde verilmiş olması koşullarıyla 37 ve 39 uncu maddeler çerçevesinde devir alınan kurumların, devir tarihi itibarıyla aktif toplamını geçmeyen zararları ile 38 inci maddede belirtilen bölünme işlemi sonucu münfesih olan kurumun aktif toplamını geçmeyen zararları dahil).
Tam mükellefiyette yurt dışı
faaliyetlerden doğan zararlar, faaliyette bulunulan ülkenin vergi kanunlarına
göre beyan edilen vergi matrahlarının (zarar dahil) her yıl o ülke mevzuatına
göre denetim yetkisi verilen kuruluşlarca rapora bağlanması ve bu raporun aslı
ile tercüme edilmiş bir örneğinin Türkiye'deki ilgili vergi dairesine ibrazı
halinde indirim konusu yapılır. Denetim kuruluşlarınca hazırlanacak raporun
ekinde yer alan vergi beyanlarının, bilanço ve kâr-zarar cetvellerinin o
ülkedeki yetkili malî makamlarca
onaylanması zorunludur. Faaliyette bulunulan ülkede denetim kuruluşu olmaması
halinde, her yıla ait vergi beyannamesinin, o ülke yetkili makamlarından alınan
birer örneğinin mahallindeki Türk elçilik ve konsoloslukları, yoksa orada Türk
menfaatlerini koruyan ülkenin aynı mahiyetteki temsilcilerine onaylatılarak,
aslının ve tercüme edilmiş bir örneğinin ilgili vergi dairesine ibrazı
yeterlidir.
Türkiye'de indirim konusu
yapılan yurt dışı zararın, ilgili ülkede de mahsup edilmesi veya gider
yazılması halinde, Türkiye'deki beyannameye dahil edilecek yurt dışı kazanç,
mahsup veya gider yazılmadan önceki tutardır.
Türkiye'de kurumlar vergisinden istisna edilen
kazançlarla ilgili yurt dışı zararlar, yurt içindeki kazançlardan indirilmez.
b) Genel ve özel bütçeli kamu
idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere ve köylere, Bakanlar Kurulunca
vergi muafiyeti tanınan vakıflara, kamu menfaatlerine yararlı sayılan
derneklere ve bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde bulunan kurum ve
kuruluşlara makbuz karşılığında yapılan bağış ve yardımların toplamının o yıla
ait kurum kazancının % 5'ine kadar olan kısmı.
c) (b) bendinde sayılan kamu
kurum ve kuruluşlarına bağışlanan okul, sağlık tesisi, yüz yatak (kalkınmada
öncelikli yörelerde elli yatak) kapasitesinden az olmamak üzere öğrenci yurdu
ile çocuk yuvası, yetiştirme yurdu, huzurevi ve bakım ve rehabilitasyon merkezi
inşası dolayısıyla yapılan harcamalar veya bu tesislerin inşası için bu
kuruluşlara yapılan her türlü bağış ve yardımlar ile mevcut tesislerin
faaliyetlerini devam ettirebilmeleri için yapılan her türlü nakdî ve aynî bağış
ve yardımların tamamı.
d) Genel ve özel bütçeli kamu
idareleri ile il özel idareleri ve belediyeler, köyler ve kamu yararına çalışan
dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve bilimsel
araştırma faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlar tarafından yapılan ya da
Kültür ve Turizm Bakanlığınca desteklenen veya desteklenmesi uygun görülen;
i. Kültür ve sanat
faaliyetlerine ilişkin ticari olmayan ulusal veya uluslararası
organizasyonların gerçekleştirilmesine,
ii. Ülkemizin uygarlık
birikiminin kültürü, sanatı, tarihi, edebiyatı, mimarisi ve somut olmayan
kültürel mirası ile ilgili veya ülke tanıtımına yönelik kitap, katalog, broşür,
film, kaset, CD ve DVD gibi manyetik, elektronik ve bilişim teknolojisi yoluyla
üretilenler de dahil olmak üzere görsel, işitsel veya basılı materyallerin
hazırlanması, bunlarla ilgili derleme ve araştırmaların yayınlanması, yurt
içinde ve yurt dışında dağıtımı ve tanıtımının sağlanmasına,
iii. Yazma ve nadir eserlerin
korunması ve elektronik ortama aktarılması ile bu eserlerin Kültür ve Turizm
Bakanlığı koleksiyonuna kazandırılmasına,
iv. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat
Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki taşınmaz kültür varlıklarının bakımı,
onarımı, yaşatılması, rölöve, restorasyon, restitüsyon projeleri yapılması ve
nakil işlerine,
v. Kurtarma kazıları, bilimsel
kazı çalışmaları ve yüzey araştırmalarına,
vi. Yurt dışındaki taşınmaz Türk
kültür varlıklarının yerinde korunması veya ülkemize ait kültür varlıklarının
Türkiye’ye getirilmesi çalışmalarına,
vii. Kültür envanterinin
oluşturulması çalışmalarına,
viii. 2863 sayılı Kanun
kapsamındaki taşınır kültür varlıkları ile güzel sanatlar, çağdaş ve geleneksel
el sanatları alanlarındaki ürün ve eserlerin Kültür ve Turizm Bakanlığı
koleksiyonuna kazandırılması ve güvenliklerinin sağlanmasına,
ix. Somut olmayan kültürel
miras, güzel sanatlar, sinema, çağdaş ve geleneksel el sanatları alanlarındaki
üretim ve etkinlikler ile bu alanlarda araştırma, eğitim veya uygulama
merkezleri, atölye, stüdyo ve film platosu kurulması, bakım ve onarımı, her
türlü araç ve teçhizatının tedariki ile film yapımına,
x. Kütüphane, müze, sanat
galerisi ve kültür merkezi ile sinema, tiyatro, opera, bale ve konser gibi
kültürel ve sanatsal etkinliklerin sergilendiği tesislerin yapımı, onarımı veya
modernizasyon çalışmalarına,
İlişkin harcamalar ile bağış ve
yardımların % 100’ü (Bakanlar Kurulu, bölgeler ve faaliyet türleri itibariyle
bu oranı yarısına kadar indirmeye veya kanunî oranına kadar çıkarmaya yetkilidir.).
e) 3289 sayılı Gençlik ve Spor
Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 3813 sayılı Türkiye
Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamında yapılan
sponsorluk harcamalarının; amatör spor dalları için tamamı, profesyonel spor dalları
için % 50'si.
2. Bağış ve yardımın nakden
yapılmaması halinde bağışlanan veya yardımın konusunu teşkil eden mal veya
hakkın maliyet bedeli veya mukayyet değeri, bu değer mevcut değilse Vergi Usul
Kanunu hükümlerine göre takdir komisyonlarınca tespit edilecek değeri esas
alınır.
3. Bu maddenin uygulamasıyla
ilgili usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.
MADDE 33. - 5422 sayılı Kanunun 35 inci maddesinin sonuna
aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
Maliye Bakanlığı mükelleflerin,
hukukî statülerini, faaliyet
gösterdikleri alanları ve tasfiyeye giriş tarihindeki aktif büyüklüklerini
dikkate almak suretiyle tasfiye işlemlerine yönelik inceleme yaptırmamaya
yetkilidir.
MADDE 34. - 5422 sayılı Kanunun 41 inci maddesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
Madde 41. - Kurumlar vergisi, 22 nci maddede yazılı hallerde beyanname verme süresi içerisinde, 24 üncü maddede yazılı hallerde ise beyannamenin verileceği ayın yirmialtıncı günü akşamına kadar ödenir.
MADDE 35. - 5422 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde
eklenmiştir.
GEÇİCİ MADDE 33.- Kurumların bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 31.12.2004 tarihine kadar; kanunî ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayan kurumlardan elde ettikleri iştirak kazançları ile yurt dışında bulunan iş yeri veya daimi temsilcisi aracılığı ile elde ettikleri kurum kazançları 30.6.2005 tarihine kadar Türkiye'ye transfer edilmiş olmak kaydıyla kurumlar vergisinden müstesnadır.
MADDE 36. - 1.7.1964 tarihli ve 488 sayılı Damga Vergisi
Kanununa ekli (1) sayılı tablonun "II- Kararlar ve mazbatalar:"
başlıklı bölümünün (2) numaralı fıkrasının sonuna aşağıdaki cümle eklenmiş,
"III-Ticarî işlemlerde kullanılan kağıtlar:" başlıklı bölümünün (2)
numaralı fıkrasına aşağıdaki (ı) bendi
eklenmiş, "IV. Makbuzlar ve diğer kağıtlar:" başlıklı
bölümünün (1) numaralı fıkrasının (h) bendi ile (2) sayılı tablonun
"IV-Ticarî ve medeni işlerle ilgili
kağıtlar:" başlıklı bölümünün (16), (26) ve (30) numaralı fıkraları
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
(Maliye Bakanlığının veya Sayıştayın vizesine
tâbi ihale kararlarının vize edilmemesi durumunda ihale kararının hükmünden
yararlanılmamış sayılır.)
ı) Gümrük idarelerine verilen
özet beyan formları (2.800.000 TL.)
h) Kişiler tarafından resmi
dairelere verilen belli parayı içeren makbuz ve ibra senetleri ile resmi
daireler nam ve hesabına kişiler adına açılmış veya açılacak hesaplara
nakledilmeyi veya emir ve havalelerine tediyeyi temin eden kağıtlar (Binde
7,5)
16) Anonim, eshamlı komandit ve
limited şirketler ile yatırım fonlarının kuruluşlarına, sermaye artırımlarına
ve süre uzatımlarına ilişkin olarak düzenlenen kağıtlar.
26) Kredi kartı üyelik
sözleşmeleri.
30) 4077 sayılı Tüketicinin
Korunması Hakkında Kanunun 10 uncu maddesi çerçevesinde tüketici finansman
şirketlerince kullandırılacak tüketici kredilerinin temini ve geri ödenmesi
amacıyla düzenlenecek kağıtlar ile bu kağıtlar üzerine konulacak şerhler
(kredilerin kullanımları hariç).
MADDE
37. - 492 sayılı Kanuna
bağlı (8) sayılı tarifenin (I) numaralı
"İmalat ruhsatları:" başlıklı fıkrasının (2) numaralı "İhtira
beratları:" başlıklı alt bendi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş, "Markalar:" başlıklı (3) numaralı alt bendi (4)
numaralı alt bent olarak başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiş,
fıkraya "Endüstriyel tasarımlar:" başlıklı aşağıdaki alt bent (3) numaralı alt bent olarak,
"Coğrafi işaretler:" başlıklı aşağıdaki alt bent (5) numaralı alt
bent olarak, "Marka ve patent vekillerinden:" başlıklı aşağıdaki alt
bent (6) numaralı alt bent olarak eklenmiştir.
2.Patent
ve faydalı modeller :
a)
Başvuru harcı (7.300.000
TL.)
b)
Patent/faydalı model başvurularında rüçhan hakkı talepleri
(Her
bir rüçhan başvurusu ayrı harca tâbidir.) (7.300.000
TL.)
c)
Patent ve faydalı model belge düzenleme harcı (35.400.000
TL.)
d) Ek
patent belgesi düzenleme harcı (35.400.000
TL.)
e)
Enstitüce onaylı patent ve faydalı model belgesi suret harcı (35.400.000 TL.)
f) Sınaî mülkiyet koruma harcı (İkinci yıldan sonra
geçerlilik
süresince
her yıl tahsil edilir.) (35.400.000
TL.)
g)
Patent/faydalı model başvuruları ve patent/faydalı model
belgeleri
üzerinde tasarruf işlemleri;
- Devir
(35.400.000
TL.)
-
Veraset (35.400.000
TL.)
-
Lisans (40.400.000
TL.)
- Rehin
(35.400.000
TL.)
- Mevki
fiil (35.400.000
TL.)
h)
Rüçhan belgesi düzenleme harcı (40.400.000
TL.)
3.
Endüstriyel tasarımlar:
a)
Tekli tasarım başvuru harcı (11.200.000
TL.)
b) Çoklu
tasarım (5'e kadar) başvuru harcı (29.200.000
TL.)
c) 6 ve
fazlası her bir tasarım için başvuru harcı (6.300.000
TL.)
d)
Tasarım tescil harcı (11.800.000
TL.)
e)
Yenileme harcı (her bir yenilemede) (69.300.000
TL.)
f) Süre
uzatımı ile yenileme
(6'şar aylık her bir süre uzatımı ile
yenileme) (104.100.000
TL.)
g)
Devir şerhi tescil (34.900.000
TL.)
h)
Lisans işlemi kayıt harcı (69.300.000
TL.)
ı)
Veraset ve intikal işlemi harcı (20.200.000
TL.)
i)
Birleşme kayıt harcı (51.900.000
TL.)
j)
Rüçhan hakkı kayıt harcı (40.400.000
TL.)
k)
Enstitüce onaylı tasarım tescil belgesi ve sicil sureti verilmesi (11.800.000 TL.)
l)
Menşei memleket belgelerinden (40.400.000
TL.)
m)
Endüstriyel tasarım erken inceleme harcı (250.000.000
TL.)
4.
Markalar:
a)
Marka başvuru harcı (ilk üç sınıf için) (29.200.000
TL.)
b)
Marka başvuru harcı (ilk üç sınıftan sonraki her sınıf için
ek olarak) (29.200.000
TL.)
c)
Marka yenileme harcı (75.400.000
TL.)
d)
Koruma süresi sona eren marka yenileme harcı (100.500.000
TL.)
e)
Marka tescil belgesi düzenleme harcı (61.200.000
TL.)
f)
Marka devir işlemi kayıt harcı (56.100.000
TL.)
g)
Lisans kayıt ve yenileme harcı (100.500.000
TL.)
h)
Veraset ve intikal işlemi kayıt harcı (37.000.000
TL.)
ı)
Rehine işlemi kayıt harcı (58.000.000
TL.)
i)
Rüçhan hakkı kayıt harcı (40.400.000
TL.)
j)
Enstitüce onaylı marka sureti ve sicil sureti düzenleme harcı (29.200.000 TL.)
k)
Öncelikli başvuru harcı (468.000.000
TL.)
l) Uluslararası
başvuru harcı (29.200.000
TL.)
5.
Coğrafi işaretler:
a)
Başvuru harcı (7.300.000
TL.)
b)
Coğrafi işaret tescil belgesi ve sicil kayıt harcı (7.300.000 TL.)
c)
Enstitüce onaylı coğrafi işaret tescil belgesi ve sicil sureti
düzenleme
harcı (7.300.000
TL.)
6.
Marka ve patent vekillerinden:
a)
Sicil kayıt harcı (100.500.000
TL.)
b)
Sicil yenileme harcı (100.500.000
TL.)
c)
Marka ve patent vekilliği belge harcı (100.500.000
TL.)
MADDE 38. - 13.7.1956 tarihli ve 6802 sayılı Gider
Vergileri Kanununun 39 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 39. - 406 sayılı Telgraf
ve Telefon Kanunu uyarınca Telekomünikasyon Kurumuyla görev veya imtiyaz
sözleşmesi imzalamak veya bu Kurumdan ruhsat veya genel izin almak suretiyle
telekomünikasyon alt yapısı kurup işleten veya telekomünikasyon hizmeti sunan
işletmecilerin;
a) Her nevi mobil
telekomünikasyon işletmeciliği kapsamındaki (ön ödemeli kart satışları dahil)
tesis, devir, nakil ve haberleşme hizmetleri % 25,
b) Radyo ve televizyon yayınlarının
uydu platformu ve kablo ortamından iletilmesine ilişkin hizmetleri % 15,
c) (a) ve (b) bentleri kapsamına
girmeyen diğer telekomünikasyon hizmetleri % 15,
Oranında özel iletişim vergisine
tâbidir.
Bakanlar Kurulu, % 25 oranını %
10'a, % 15 oranlarını ise ayrı ayrı veya
birlikte % 5'e kadar indirmeye ve bu oranları kanunî oranlarına kadar artırmaya
yetkilidir.
Mobil telefon aboneliğinin ilk
tesisinde (operatör değişiklikleri hariç) yirmimilyon lira ayrıca özel iletişim
vergisi alınır. Bu tutar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı
Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında
artırılmak suretiyle uygulanır. Hesaplanan tutarın yüzde beşini aşmayan
kesirler dikkate alınmaz. Bakanlar Kurulu, bu şekilde tespit edilen tutarı %
50'sine kadar artırmaya veya yarısına kadar indirmeye yetkilidir.
Verginin mükellefi; birinci
fıkrada sayılan telekomünikasyon hizmetlerini sunan işletmecilerdir. Verginin
matrahı, katma değer vergisi matrahını oluşturan unsurlardan teşekkül eder. Bir
aya ait özel iletişim vergisi, izleyen ayın onbeşinci günü akşamına kadar beyan
edilerek aynı süre içinde ödenir. Bu verginin beyan ve ödenmesine ilişkin
olarak 47 ve 48 inci madde hükümleri uygulanmaz.
Bu maddede hüküm bulunmayan
hallerde, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu hükümleri uygulanır.
Telekomünikasyon işletmecilerinin; imtiyaz veya görev sözleşmeleri, ruhsatlar
veya genel izinler uyarınca Hazineye ödeyecekleri payın hesaplanmasında özel
iletişim vergisi dikkate alınmaz. Özel iletişim vergisi, düzenlenecek
faturalarda ayrıca gösterilir.
Bu vergi, katma değer vergisi
matrahına dahil edilmez, gelir ve kurumlar vergisi uygulamasında gider
kaydedilmez ve hiçbir vergiden mahsup edilmez. Tahsil edilen vergiden, 2.2.1981
tarihli ve 2380 sayılı Kanun ile 27.6.1984 tarihli ve 3030 sayılı Kanuna göre
mahalli idarelere pay verilmez.
Bu vergiye ilişkin usul ve
esaslar ile verilmesi gereken beyannamelerin şekil, muhteva ve eklerini
belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.
MADDE 39. - 6802 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
Madde 40. - Aşağıda sayılan müşterek bahis ve şans oyunları, belirtilen tutar veya oranda şans oyunları vergisine tâbidir.
a) Spor-Toto, Skor-Toto,
Süper-Toto, Spor-Loto, Gol 7 ve benzeri oyunlarda her bir kolon için 20.000
lira.
b) Milli Piyango İdaresi Genel
Müdürlüğü tarafından şans oyunlarıyla ilgili olarak her ne ad altında olursa
olsun tahsil edilen paralardan; İdare tarafından ödenen her türlü ikramiye,
işletici payı, bayi komisyonu, İdare payı ve Savunma Sanayii Destekleme Fonu
payı düşüldükten sonra kalan tutarın %
100'ü.
c) At yarışlarında oynanan her
bir bilet için 80.000 liradan az olmamak üzere bilet bedelinin % 10'u.
d) Her türlü diğer müşterek
bahislerde katılma bedelinin % 10'u.
Bakanlar Kurulu maktu tutarları
on katına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye, nispî hadleri kanunî oranın
% 10' una kadar azaltmaya ve kanunî oranına kadar artırmaya yetkilidir.
Verginin mükellefi (a), (c) ve
(d) bentlerinde belirtilen oyunlar için bunları tertipleyen kişi ve kuruluşlar,
(b) bendinde belirtilen oyunlarda Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğüdür.
(a), (c) ve (d) bentlerinde
belirtilen oyunlarda şans oyunları vergisi, kolon ve bilet bedeliyle birlikte
ödenir. Bu müşterek bahis ve talih oyunlarını tertipleyenler tarafından bir ay
içinde tahsil edilen şans oyunları vergisi, izleyen ayın yirminci günü akşamına
kadar beyan edilerek aynı süre içinde ödenir.
(b) bendinde belirtilen
oyunlarda vergilendirme dönemi takvim yılının birer aylık dönemleridir. Bu
vergiye ilişkin beyanname, vergilendirme dönemini izleyen ayın yirminci günü
akşamına kadar Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu vergi
dairesine verilir ve hesaplanan vergi aynı sürede ödenir.
Bu verginin beyan ve ödenmesine
ilişkin olarak 47 ve 48 inci madde hükümleri uygulanmaz.
Şans oyunları vergisi, gelir ve
kurumlar vergisi uygulamasında gider olarak kabul edilmez ve hiçbir vergiden
mahsup edilmez. Tahsil edilen vergi üzerinden 2.2.1981 tarihli ve 2380 sayılı
Kanun ile 27.6.1984 tarihli ve 3030 sayılı Kanuna göre mahalli idarelere pay
verilmez.
Bu vergiye ilişkin usul ve
esaslar ile verilmesi gereken beyannamelerin şekil, muhteva ve eklerini
belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.
MADDE 40. - 9.4.2003 tarihli ve 4842 sayılı Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanuna aşağıdaki geçici madde
eklenmiştir.
GEÇİCİ MADDE 4. - Bu Kanunun
geçici 1 inci maddesi uyarınca mahsup ve iadeye konu olmayan fon paylarının
2003 yılı vergilendirme dönemlerine ilişkin 1.1.2004 tarihinden sonra verilen
ve 31.12.2004 tarihinden önce sona eren özel hesap dönemlerine ilişkin olarak
verilecek yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden hesaplanan
gelir ve kurumlar vergisi tutarlarının % 10'unu aşan kısmı beyannamenin verildiği
döneme ilişkin kazancın tespitinde gider olarak dikkate alınır.
Ancak, birden fazla takvim
yılına sirayet eden inşaat ve onarma işlerinden, kâr veya zararı yukarıda
belirtilen vergilendirme dönemlerinden sonra tespit edilerek beyan
edileceklerle ilgili fon paylarının, bu işlere ilişkin kâr veya zararın beyan
edildiği yıllık beyanname üzerinden
hesaplanan gelir veya kurumlar vergisinin % 10'unu aşan kısmı,
beyannamenin verildiği dönemin kazancının tespitinde gider olarak dikkate
alınır.
MADDE 41. - 13.12.1983 tarihli ve 178 sayılı Maliye
Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye 33 üncü
maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 33/A maddesi eklenmiştir.
Vergi Konseyi
MADDE 33/A. - Bakanlığa vergi politikalarının oluşturulması ve uygulanması
ile ilgili olarak görüş bildirmek ve bu konularda araştırma ve çalışmalar
yapmak üzere Vergi Konseyi kurulur. Vergi Konseyi bir danışma organıdır.
Vergi Konseyinin oluşumu,
üyelerin seçimi, görevlendirilmesi ve görev süreleri ile çalışma usul ve
esasları yönetmelikle düzenlenir.
Vergi Konseyinin başkan ve
üyelerinden; uhdesinde kamu görevi bulunanlara (2000), bulunmayanlara (3000)
gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda
ve ayda dört toplantıyı geçmemek üzere, her toplantı günü için damga vergisi
hariç herhangi bir vergiye tâbi tutulmaksızın Bakanlık bütçesinden huzur hakkı
ödenir.
MADDE 42. - 8.6.1965 tarihli ve 625 sayılı Özel Öğretim
Kurumları Kanununun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
Eğitimle ilgili olarak bu Kanuna
göre yapılacak yatırımlar, kalkınma plân ve programlarında uygun görülen teşvik araçlarından yararlandırılır. Kurum
açma izni için gerekli diğer şartlar yönetmelik ile belirlenir.
MADDE 43. - 13.10.1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları
Trafik Kanununun 8 inci maddesinin "c" bendinin sonuna aşağıdaki
ibare eklenmiştir.
tescile bağlı araçların muayenelerini
yaptırmak, muayene istasyonlarını denetlemek, 35 inci madde hükümlerine aykırı
hareket edenler hakkında suç ve ceza tutanağı düzenlemek.
MADDE 44. - 2918 sayılı Kanunun 34 üncü maddesinin sonuna
aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
Bu araçlar trafikten men edilir
ve en yakın muayene istasyonuna gönderilirler.
Muayene istasyonu açma yetkisi
verilen gerçek ve tüzel kişiler; muayeneleri süresi içinde yaptırılmayan veya
geç yaptırılan araçlara ilişkin bilgileri, şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca
belirlenecek bir tutanak ile en yakın trafik kuruluşuna bildirir. Trafik
kuruluşuna iletilen tutanaklar hakkında bu Kanun hükümlerine göre işlem
yapılır.
MADDE 45. - 2918 sayılı Kanunun 35 inci maddesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
Madde 35. - Araçların muayeneleri, yetki verilen gerçek veya tüzel kişilere ait muayene istasyonlarında yapılır. Yetki verilen gerçek veya tüzel kişiler, bu yetkilerini alt işleticilere aynı standartları sağlamak koşulu ile devredebilirler. Bu devir, yetki verilen gerçek ve tüzel kişilerin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz. Bu istasyonların yönetmelikler doğrultusunda aranan nitelik ve şartlara uygunluğunun saptanması sonucunda işletme belgesi Ulaştırma Bakanlığı tarafından verilir.
Muayene istasyonlarınca; otobüs,
kamyon, çekici ve tanker için 100 milyon lira, otomobil, minibüs, kamyonet,
özel amaçlı taşıt, arazi taşıtı, römork ve yarı römork için 75 milyon lira,
traktör (römorklu-römorksuz) motosiklet, motorlu bisiklet için 40 milyon lira
muayene ücreti (katma değer vergisi hariç) alınır. Bu maddede sayılanların
dışındaki araçların hangi gruba gireceği Ulaştırma Bakanlığınca belirlenir. Bu ücretler ile bu maddede yer
alan para cezaları, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, her yıl
sonunda o yıl için Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca tespit ve ilân olunan
yeniden değerleme oranında artırılarak belirlenir. Bu suretle hesaplanan ücret tutarlarında 1.000.000 liranın
altındaki tutarlar dikkate alınmaz. Muayene süresi geçirilen her ay için
muayene ücreti, yetki verilen gerçek veya tüzelkişi ya da alt işleticiler
tarafından, % 5 fazlası ile tahsil edilir. Ay kesirleri tam ay olarak hesap
edilir. Bakanlar Kurulu, uygulanmakta olan muayene ücretlerini her beş yılda
bir % 20'ye kadar artırmaya veya eksiltmeye yetkilidir.
Yetki verilen gerçek veya tüzel
kişilerce bir ay içinde muayene ücreti olarak doğrudan elde edilen hasılat ile
yetki devrettikleri alt işleticilerce muayene ücreti olarak elde edilen hasılat tutarı toplamının (katma değer vergisi hariç) ilk üç yıl % 30'u, sonraki yedi yıl % 40'ı,
daha sonraki on yıl %
50'si ile % 5 oranında fazla
tahsil edilen tutarın tamamı Hazine payı olarak, izleyen ayın yedinci günü
akşamına kadar, yetki verilen gerçek veya tüzel kişi tarafından, yıllık gelir
veya kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu
vergi dairesine şekli ve içeriği
Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirim ile birlikte ödenir.
Bu madde gereğince ödenmesi
gereken Hazine payını süresinde ödemeyen ya da eksik ödeyen yetki verilen
gerçek veya tüzel kişilerden, söz konusu tutarlar 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesince
tahsil edilir. Muayene edilen araç sayısı ve muayene ücretinin eksik
bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi nedeniyle süresinde ödenmeyen Hazine payı,
ödenmesi gerektiği tarihten itibaren aynı Kanunun 51 inci maddesine göre
uygulanacak gecikme zammı ile birlikte tahsil edilir. Ayrıca, eksik bildirilen
veya hiç bildirilmeyen muayene ücretine ilişkin Hazine payının üç katı
tutarında idarî para cezası
uygulanır. Söz konusu ceza tutarı ilgilisine
yapılacak tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Para cezasına
dava açılması tahsilatı durdurmaz.
Askeri araçlarla, raylı sistemle
çalışan veya iş makinesi türünden araçların muayeneleri yönetmelikte belirlenen
esaslara göre tescilini yapan kuruluşlarca yapılır.
Muayene istasyonlarında
bulunacak makine, araç, gereç ile personelin nitelikleri, işletme, çalışma ve
denetleme usulleri ve işletme belgesi ile diğer şartlar ve esaslar Ulaştırma
Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikte gösterilir.
Ulaştırma Bakanlığı tarafından
işletme belgesi ile yetki verildiği halde, yönetmelikte belirtilen işletme
şartlarına uymayan ve muayeneleri gerektiği şekilde yapmayan gerçek ve tüzel
kişilere ilk seferinde bu istasyon için üçmilyar lira para cezası ile onbeş gün
eksikliklerini düzeltme müddeti verilir. İkinci tekrarında aynı istasyon için
beşmilyar lira para cezası ile onbeş gün eksikliklerini düzeltme müddeti
verilir. Bir yıl içerisinde üçüncü tekrarında onmilyar lira para cezası verilir
ve bu istasyonun işletme belgesi iptal edilir. Bu para cezaları ilgilisine
tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde işletmecinin gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi
dairesine ödenir, süresinde ödenmeyen tutarlar 6183 sayılı Amme Alacaklarının
Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir. Para cezasına dava
açılması tahsilatı durdurmaz.
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı
tarafından yürütülmekte olan Araç Muayene İstasyonları/Hizmetinin
özelleştirilmesinde değer tespit işlemleri indirgenmiş nakit akımları (net
bugünkü değer) yöntemine göre yürütülür.
MADDE 46. - 2918 sayılı Kanunun 115 inci maddesinin
birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Ödeme derhal yapılmadığı takdirde para cezalarının, tutanağın tebliğ
tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekir. Bir ay içinde ödenmeyen
cezalar için her ay % 5 faiz uygulanır. Aylık faizin hesaplanmasında ay
kesirleri tam ay olarak dikkate alınır. Bu suretle bulunacak tutar cezanın iki
katını geçemez.
MADDE 47. - 2918 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde
eklenmiştir.
GEÇİCİ MADDE 18. - Araç muayenesi
ile ilgili olarak Karayolları Genel Müdürlüğünce verilen hizmet,
yetkilendirilen gerçek veya tüzel kişilerce faaliyete geçirilinceye kadar devam
eder. Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yapılan muayeneler için 35 inci
maddede belirtilen muayene ücreti ile bu ücretin genel katma değer vergisi oranı kadar
fazlasından oluşan tutar, Teknik Muayene Harcı olarak vergi dairelerince tahsil
edilir. Bu harç hakkında 492 sayılı Harçlar Kanunu hükümleri uygulanır.
MADDE 48. -
2.3.1950 tarihli ve 5584 sayılı Posta Kanununa 66 ncı maddesinden sonra
gelmek üzere aşağıdaki mükerrer 66 ncı madde eklenmiştir.
PTT İdaresince yapılan tahsilat
MÜKERRER MADDE 66. - 6183 sayılı
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 41 inci maddesine göre Maliye
Bakanlığınca PTT İdaresi vasıtasıyla tahsiline izin verilen para cezalarından
anılan Bakanlıkça belirlenecek olanlar, PTT İdaresince sayman mutemedi yetkisi
aranılmaksızın görevlendirilecek memurlar tarafından düzenlenecek makbuz
karşılığında da tahsil edilebilir. Tahsilatta, şekli ve muhtevası Maliye
Bakanlığınca belirlenen ve PTT idaresince bastırılan makbuzlar kullanılır. Bu
makbuz karşılığında yapılan ödeme, selahiyetli ve mesul memura yapılan ödeme
sayılır.
PTT İdaresince yapılan tahsilat,
ödemenin yapıldığı tarihten itibaren on günü geçmemek üzere Maliye Bakanlığınca
belirlenecek sürelerde Maliye Bakanlığı Merkez Saymanlığı hesabına yatırılır.
PTT İdaresince tahsil edilen tutarın Maliye Bakanlığınca belirlenecek orana
isabet eden kısmı, tebligat giderleri ile İdarece yapılan diğer giderlere
karşılık olmak üzere Merkez Saymanlığınca ödeneği beklenmeksizin anılan İdareye
derhal ödenir. Bu maddenin uygulanmasında bu Kanunun 20 nci maddesi hükmü
dikkate alınmaz.
PTT İdaresince tahsil edilen
paralar süresinde Saymanlığa intikal
ettirilmediği takdirde, 6183 sayılı Kanunun 41 inci maddesi hükümleri
uygulanır. Bu durumda anılan maddede geçen "postane veya posta çek merkezi
müdürleri" ibaresi "PTT İdaresinin tahsilatı aktarmakla
görevlendirdiği Müdür ve/veya Başkanı" ifade eder.
MADDE 49. - 10.7.2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolları
Taşıma Kanununun 29 uncu maddesinin
birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Ödeme derhal yapılmadığı takdirde para cezalarının, tutanağın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekir. Bir ay içinde ödenmeyen cezalar için her ay % 5 faiz uygulanır. Aylık faizin hesaplanmasında ay kesirleri tam ay sayılır. Bu suretle bulunacak tutar cezanın iki katını geçemez. İlgilisine tebliğ edilmeyen tutanakların tebliğinde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 116 ncı maddesi hükümleri uygulanır.
MADDE 50. - 11.2.1950 tarihli ve 5539 sayılı Karayolları
Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun mülga 21 inci maddesi
aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.
Madde 21. - Karayolları Genel Müdürlüğü işletiminde olan erişme kontrollü karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahipleri adına Karayolları Genel Müdürlüğünce geçiş ücretinin on katı idarî para cezası kesilir.
Geçiş ücreti ve kesilen idarî para cezası, ilgilisine posta yoluyla tebliğ
edilerek tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi için süre verilir.
Süresinde ödenmeyen tutarlar 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre
tahsil edilir. İlgilisine tebliğ edilemeyen alacaklar Maliye Bakanlığına bağlı vergi dairelerinde ilân
asmaya mahsus yerde otuz gün süreyle
ilân edilir, ilân süresinin son günü tebligat yapılmış sayılır. Bu madde
hükmüne göre tahsil edilen tutarlar bütçe geliri olarak kaydedilir.
Bu madde uyarınca ödenmesi
gereken ücret ve para cezaları ödenmeden araçların fenni muayeneleri ile satış
ve devirleri yapılamaz.
Bu madde kapsamındaki
alacakların PTT İdaresince tahsiline Maliye Bakanlığınca izin verildiği takdirde
bu alacaklar hakkında da 5584 sayılı Posta Kanununun mükerrer 66 ncı maddesi
hükümleri uygulanır.
Bu maddenin ikinci fıkrasına
göre yapılan tebligat üzerine tebliği izleyen günden başlamak üzere yedi gün
içinde idare mahkemesi nezdinde cezayı kesen idare aleyhine dava açılabilir.
Dava açılması söz konusu alacakların tahsil işlemlerini durdurmaz.
MADDE 51. - 29.6.2001 tarihli ve 4706 sayılı Hazineye Ait
Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik
Yapılması Hakkında Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki (i)
bendi eklenmiş ve ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
i) Toplu konut amaçlı olarak
kullanılmak üzere, düzenlenecek protokolle belediyelere,
Üzerinde münhasıran eğitim veya sağlık amaçlı sınırlı aynî hak tesis edilmiş taşınmazlarda (b) bendine göre yapılan satışlarda, hak sahibinin vakıf üniversitesi veya Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıf olması halinde satış bedeli, 492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesinde yer alan harca esas değerin yarısıdır. (d) bendindeki taşınmazları satın alacakların veya bunların kanunî ve akdi haleflerinin, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, taşınmazın bulunduğu köy nüfusuna kayıtlı olmaları veya 31.12.2000 tarihinden beri o köyde ikamet etmeleri şarttır. Bu fıkra hükümlerine göre satılan yerler ile (e), (f) ve (i) bentlerine göre satılan yerlerin satış amacı dışında kullanılmayacağı hususunda tapu kütüğünün beyanlar hanesine şerh konulur. (i) bendine göre satılan taşınmazlarla ilgili olarak yapılacak imar uygulaması sonucunda kamu hizmet alanlarına ayrılan yerler, bedelsiz ve müstakil parsel olarak Hazine adına resen tescil edilir.
MADDE 52. - 4706 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin ikinci
fıkrasının sonuna aşağıdaki cümle eklenmiştir.
Alıcısı adına mülkiyet devri yapılmayan
taşınmazlara ilişkin taksitli satışlarda, alıcı tarafından yükümlülüklerin
yerine getirilmemesi durumunda, tahsil edilen tutarlardan ihale sırasında
alınan geçici teminata isabet eden tutar Hazineye irat kaydedilerek kalanı
alıcıya aynen iade edilir.
MADDE 53. - 4706 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde
eklenmiştir.
GEÇİCİ MADDE 6. - Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 29.1.2004 tarihli ve 5084 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin (b) bendi kapsamındaki illerde; onaylı imar planlarında küçük sanayi sitesi olarak ayrılmış alanlarda bulunan Hazineye ait taşınmazlar, bu amaçla kurulmuş kooperatiflere ve kamu kurum ve kur