|
TÜRKİYE BÜYÜK
MİLLET MECLİSİ
Madde 1- (Değişik: Başkanlık Divanının 15/03/2007 tarihli ve 126 sayılı kararı ile) Türkiye Büyük Millet Meclisi Milli Saraylar Daire Başkanlığı Hazine-i Hassa
Arşivinde bulunan arşiv belgelerinden gerekli görülenler, arşivlerin
birleştirilmesi amacıyla, tasnif sonrası birer dijital kopyası verilmek
kaydıyla, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Makamı’nın onayı ile Devlet
Arşivleri Genel Müdürlüğü’ne devredilebilir. 23/6/1989 tarih ve 89/14269
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen ve 18/9/1989 tarih ve 20286
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Devlet Arşivlerinde Araştırma veya İnceleme
Yapmak İsteyen Türk ve Yabancı Uyruklu Gerçek veya Tüzel Kişilerin Tabi
Olacakları Esaslar”, Türkiye Büyük Millet Meclisi Milli Saraylar Daire
Başkanlığı arşivlerinde bulunan belgeler
ile Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğüne devredilen belgelerin dijital
kopyalarından yararlanacaklar hakkında da uygulanır.* (Ektedir.) Madde 2- Bu Esaslar Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlık Divanı’nca kabulü tarihinde yürürlüğe girer. Madde 3- Bu Esasları Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanı yürütür. DEVLET
ARŞİVLERİNDE ARAŞTIRMA VEYA İNCELEME YAPMAK İSTEYEN TÜRK VEYA YABANCI
UYRUKLU GERÇEK VEYA TÜZEL KİŞİLERİN TABİ OLACAKLARI
ESASLAR
Amaç
Madde 1- Devlet
Arşivlerinde ve araştırmaya açık diğer arşivlerde araştırma ve inceleme yapmak,
örnek almak isteyen Türk ve yabancı gerçek ve tüzel kişilerin tabi olacakları
esas ve usulleri tesbit etmektir. Kapsam Madde 2- Bu Esaslar,
tasnif edilmiş ve taşıdığı tarihin üzerinden en az elli sene geçmiş arşiv
malzemesi üzerinde Türk uyruklu gerçek veya tüzel kişiler ile Türkiye’ye
girmesi yasak olmayan yabancı uyruklu gerçek veya tüzel kişiler tarafından
yapılacak araştırma ve inceleme faaliyetlerine ilişkin esas ve usulleri kapsar. Dayanak
Madde 3- Bu Esaslar, 16/5/1988 tarihli
ve 19816 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Arşiv Hizmetleri Hakkında
Yönetmelik’in 10 uncu maddesi uyarınca hazırlanmıştır. Müracaat Şekli Madde 4.- Yurt içinde bulunan ve
Devlet Arşivlerinde araştırma ve inceleme yapmak isteyen gerçek veya tüzel
kişilerden Türk veya yabancı uyruklu olanlar ile vekilleri (EK-1) formunu
doldurmak suretiyle; a) Devlet Arşivleri Genel
Müdürlüğü elindeki arşiv malzemesi üzerinde araştırma ve inceleme yapmak için
bu Genel Müdürlüğe, b) Adı geçen Genel Müdürlük
dışındaki araştırmaya açık arşivlerde
inceleme ve araştırma yapmak için, bunların bağlı olduğu bakanlık veya
kuruluşa, bizzat veya posta ile müracaatta bulunurlar. Bu müracaat, yurt dışında
T.C.Büyükelçilik veya Başkonsolosluklarına
yapılır. Bu temsilcilikler, birinci fıkrada belirtilen usule uygun
olarak doldurulan formla yapılan müracaatı, varsa görüşleriyle birlikte,
süratle Dışişleri Bakanlığına gönderirler. Dışişleri Bakanlığı da müracaatı, en
seri vasıta ile, Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğüne veya araştırma yapılacak
arşivin bağlı olduğu Bakanlık veya kuruluşa intikal ettirir. Müracaatların
İşleme Konulması
Madde 5- a) Devlet Arşivleri Genel
Müdürlüğünde yapılacak her türlü araştırma, inceleme ve örnek alma talepleri bu
Genel Müdürlükçe işleme konulur. b) Devlet Arşivleri Genel
Müdürlüğü dışındaki araştırmaya açık arşivlerde yapılacak müracaatlar ile
ilgili işlemler ise, sözkonusu arşivin bağlı olduğu bakanlık veya kuruluşça
yerine getirilir. c) Devlet Arşivleri Genel
Müdürlüğü ile (b) bendinde belirtilen ilgili bakanlık ve kuruluşlar; bu
Esaslarda öngörülen hükümleri de gözönünde bulundurmak suretiyle, araştırma ve
inceleme taleplerini aynen veya sınırlandırmak suretiyle kabul veya
reddedebilirler. Müracaatların Reddini Gerektiren
Durumlar Madde 6- a) Henüz tasnifi
tamamlanmamış veya yararlanılamayacak derecede hasara uğramış arşiv
malzemesinin sözkonusu olduğu, b) Araştırma ve inceleme
talebinde bulunan kişinin onsekiz yaşından küçük olduğu veya medeni hakları
kullanma ehliyetine sahip bulunmadığı (ilgili öğretim kurumunun müracaatta
bulunması kaydıyla, 18 yaşından küçük öğrencilerin durumu saklıdır.) c) 10 uncu madde hükmüne
uyulmadığının anlaşıldığı hallerde, Devlet arşivlerindeki araştırma ve inceleme
talepleri reddolunur. Müracaatların Cevaplandırma
Süreleri Madde 7- a) Türk veya yabancı uyruklu
gerçek veya tüzel kişiler tarafından yurt içinde yapılan müracaatlar, ilgili
arşiv kurumunca müracaatın yapıldığı gün veya en geç bunu izleyen ilk iş günü
zarfında karara bağlanır. b) Dışişleri Bakanlığı; yurt
dışındaki T.C.Büyükelçilikleri veya başkonsoloslukları kanalıyla, Devlet
arşivlerinde araştırma ve inceleme talebinde bulunan Türk veya yabancı uyruklu
gerçek veya tüzel kişiler ile vekillerine, müracaatlarının sonucunu en geç otuz
gün içinde duyurur. Bu süre, müracaatın ilgili T.C. temsilciliğince alındığı
tarihten itibaren başlar. Taahhütname,
Araştırma Süresi ve Giriş Kartı
Madde 8- a) Araştırmacılara,
arşivdeki çalışmalarında uymak zorunda bulundukları şartlar ve yükümlülükler
bildirilir ve kendilerine bu yükümlülüklere uyacaklarını tevsik eden
Taahhütname (Ek-2) imzalatılır. b) Araştırmacılar için, bir
yıl süreli “Arşive Giriş Kartı” tanzim edilir ve bu kart arşivde muhafaza edilir. Kartların
süreleri yeniden birer yıllık dönemler için uzatılabilir. c) Arşive giriş kartları,
arşive her girişte bir kimlik belgesi karşılığında araştırmacıya teslim edilir. Araştırmacı,
arşivde bulunduğu sürece bu kartı görünebilecek şekilde üzerinde taşır. Araştırma ve İncelemelerde
Uyulacak Esaslar. Madde 9- Araştırma ve incelemelerde
aşağıdaki esaslar uygulanır. a) Tasnifi tamamlanmamış
arşiv malzemesi veya yararlanılamayacak derecede hasara uğramış belgeler incelemeye
verilmez. Ancak, bu malzeme ve belgelerin, bir Devlet hizmetinin görülmesinde
veya bir hakkın korunmasında ve ispatında delil olarak kullanılacağının
anlaşılması halinde, görevli personelin nezaretinde incelemeye verilebilir. b) Kataloglarda kayıtlı
bulunsa dahi, onarıma alınmış arşiv malzemesi ile revize edilmekte olan fonlara
ait malzemeler, bu işlemler bitine kadar araştırmacılara verilemez. c) Araştırma ve inceleme
ilke olarak arşiv malzemesinin fotokopisi veya mikrofilmi üzerinden yapılır. Evrakın
aslı ancak karşılaştırma talebinde bulunulması halinde gösterilir. Bununla
birlikte, fotokopi ve mikrofilmin temin edilememesi halinde araştırma ve
inceleme evrakın aslı üzerinden de yapılabilir. d) Araştırmacılar, ancak
kendi konuları ile ilgili arşiv malzemesi üzerinde araştırma ve inceleme
yapabilirler. Bu çalışmaları sırasında, konu ile ilgili arşiv malzemesinin
tamamını kendi adlarına ayırttıramazlar. e) Arşiv malzemesi
talepleri, tarih ve saatine göre sıraya konularak karşılanır ve istenen belgelerin
hangi gün ve saatte verilebileceği araştırmacıya bildirilir. f) Araştırmacılar, bir gün
içinde en çok onbeş vesika talep edebilirler. g) Araştırmacılar,
kendilerine teslim edilen vesikaların tamamını iade etmeden yenilerini talep
edemezler. Ancak, alınmış olan belgelerle ilişkisi bulunan ve birlikte
incelenmesi gereken diğer bir kısım belgelerin talep edilebilmesi için, ilk
alınanlardan aynı sayıda belgenin iade edilmesi ve yeniden sıraya girilmesi
gerekir. h) Araştırmacılar vesikaları
sayarak teslim alırlar ve aynı şekilde teslim ederler. Kendilerine teslim
edilen vesikanın kaybolması halinde sorumluluk araştırmacıya aittir. ı) Araştırmacı, kendisine
teslim edilen arşiv malzemesini başka bir araştırmacıya veremez, vesika
üzerinden kopya çıkaramaz, fotoğraf çekemez. i)Araştırmacı, kendisine
teslim edilen arşiv malzemesini her türlü tahribat ve tahrifattan korumak
zorundadır. j) Araştırma ve incelemelerde sadece kurşun kalem ve
silgi kullanılır. k) Araştırma mahalline çanta, yazı ve fotoğraf
makinesi, palto ve benzeri eşyalarla girilemez. l) Arşiv malzemesi, hiçbir şekilde araştırmacılara
tahsis edilen mahalden dışarıya çıkarılamaz. m) Araştırmacılara tahsis edilen mahalle,
görevlilerden ve araştırmacılardan başkası giremez. n) Çalışmalarına bir haftadan fazla ara verecek araştırmacı, elindeki belgeleri, arşiv depolarındaki asli yerlerine konulmak üzere iade etmek zorundadır. Yukarıdaki şartlardan
birinin ihlali halinde inceleme durdurulur ve araştırmacı hakkında mevzuat uyarınca
gerekli işlem yapılır. Araştırmacıların
Mükellefiyeti
Madde 10- Devlet arşivlerinde
araştırma ve inceleme yapan Türk veya yabancı uyruklu araştırmacılar, bu
çalışmaları neticesinde hazırladıkları ve yayımladıkları eserlerden ilgili
arşive ve Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğüne birer nüsha vermek zorundadırlar.
Yabancı araştırmacılar ayrıca Dışişleri Bakanlığına da bir nüsha gönderirler. Bu madde hükümlerine
uymayanlara, bir daha araştırma ve inceleme imkanı tanınmaz. Fotokopi ve
Mikrofilm Verilmesi
Madde 11- Araştırma ve inceleme yapan
Türk veya yabancı uyruklu kişilere araştırma ve incelemeye açılan belgelerin
fotokopi veya mikrofilmleri, belirlenen ücret karşılığında verilir veya gönderilir.
Bu fotokopi ve mikrofilmler, çoğaltılıp ticari amaçla satılamaz. Ancak, bir fonun, bir
dosyanın veya bir defterin tamamını hedefleyen sayıda fotokopi veya mikrofilm
verilemez. Yürürlükten
Kaldırılan Esaslar
Madde 12- 12./5/1989 tarihli ve 20163 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
19/4/1989 tarihli ve 89/14028 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe
konulan “Devlet Arşivlerinde Araştırma veya İnceleme Yapmak İsteyen Türk veya
Yabancı Uyruklu Gerçek veya Tüzel Kişilerin Tabi Olacakları Esaslar”
yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük
Madde 13- Bu Esaslar yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme
Madde 14- Bu Esasları Başbakanlık yürütür.
Ek-1
T.C.BAŞBAKANLIK
Ek-2
T A A H H Ü T N A
M E “Arşivde Araştırma veya İnceleme Yapmak, Örnek
Almak İsteyen Türkiye Cumhuriyeti veya Yabancı Uyruklu Gerçek veya Tüzel
Kişilerin Uymak Zorunda Oldukları Hükümler”i dikkatle okudum. Bu hükümlere ve Kurumun iç
çalışma düzenine uyacağımı ve bunların tarafımdan ihlali halinde doğacak
sorumluluk ve yükümlülükleri aynen kabul edeceğimi beyan ederim.
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |