TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ
MİLLİ SARAYLAR DAİRE BAŞKANLIĞI
HAZİNE-İ HASSA ARŞİVİ
ESASLARI

Başkanlık Divanı Karar Tarihi     

: 26/3/1992

Karar No 

: 18

Başkanlık Divanı Karar Tarihi     

: 15/03/2007

Karar No 

: 126

 

 

Madde 1- (Değişik: Başkanlık Divanının 15/03/2007 tarihli ve 126 sayılı kararı ile) Türkiye Büyük Millet Meclisi Milli Saraylar Daire Başkanlığı Hazine-i Hassa Arşivinde bulunan arşiv belgelerinden gerekli görülenler, arşivlerin birleştirilmesi amacıyla, tasnif sonrası birer dijital kopyası verilmek kaydıyla, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Makamı’nın onayı ile Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü’ne devredilebilir.

23/6/1989 tarih ve 89/14269 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen ve 18/9/1989 tarih ve 20286 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Devlet Arşivlerinde Araştırma veya İnceleme Yapmak İsteyen Türk ve Yabancı Uyruklu Gerçek veya Tüzel Kişilerin Tabi Olacakları Esaslar”, Türkiye Büyük Millet Meclisi Milli Saraylar Daire Başkanlığı  arşivlerinde bulunan belgeler ile Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğüne devredilen belgelerin dijital kopyalarından yararlanacaklar hakkında da uygulanır.* (Ektedir.)

 

Madde 2- Bu Esaslar Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanı’nca kabulü tarihinde yürürlüğe girer.

 

Madde 3- Bu Esasları Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı yürütür.

 

 

 

DEVLET ARŞİVLERİNDE ARAŞTIRMA VEYA İNCELEME YAPMAK İSTEYEN

TÜRK VEYA YABANCI UYRUKLU GERÇEK VEYA TÜZEL KİŞİLERİN

TABİ OLACAKLARI ESASLAR

 

 

 

Resmi Gazetede Yayımlandığı Tarih

: 18.9.1989

Sayısı

: 20286

 

               

Amaç

 

                Madde 1- Devlet Arşivlerinde ve araştırmaya açık diğer arşivlerde araştırma ve inceleme yapmak, örnek almak isteyen Türk ve yabancı gerçek ve tüzel kişilerin tabi olacakları esas ve usulleri tesbit etmektir.

 

                Kapsam

 

                Madde 2- Bu Esaslar, tasnif edilmiş ve taşıdığı tarihin üzerinden en az elli sene geçmiş arşiv malzemesi üzerinde Türk uyruklu gerçek veya tüzel kişiler ile Türkiye’ye girmesi yasak olmayan yabancı uyruklu gerçek veya tüzel kişiler tarafından yapılacak araştırma ve inceleme faaliyetlerine ilişkin esas ve usulleri kapsar.

 

Dayanak

               

Madde 3- Bu Esaslar, 16/5/1988 tarihli ve 19816 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Devlet Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmelik’in 10 uncu maddesi uyarınca hazırlanmıştır.

 

                Müracaat Şekli

 

Madde 4.- Yurt içinde bulunan ve Devlet Arşivlerinde araştırma ve inceleme yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerden Türk veya yabancı uyruklu olanlar ile vekilleri (EK-1) formunu doldurmak suretiyle;

a) Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü elindeki arşiv malzemesi üzerinde araştırma ve inceleme yapmak için bu Genel Müdürlüğe,

b) Adı geçen Genel Müdürlük dışındaki araştırmaya açık arşivlerde  inceleme ve araştırma yapmak için, bunların bağlı olduğu bakanlık veya kuruluşa, bizzat veya posta ile müracaatta bulunurlar.

Bu müracaat, yurt dışında T.C.Büyükelçilik veya Başkonsolosluklarına  yapılır. Bu temsilcilikler, birinci fıkrada belirtilen usule uygun olarak doldurulan formla yapılan müracaatı, varsa görüşleriyle birlikte, süratle Dışişleri Bakanlığına gönderirler. Dışişleri Bakanlığı da müracaatı, en seri vasıta ile, Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğüne veya araştırma yapılacak arşivin bağlı olduğu Bakanlık veya kuruluşa intikal ettirir.

 

Müracaatların İşleme Konulması

 

Madde 5- a) Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğünde yapılacak her türlü araştırma, inceleme ve örnek alma talepleri bu Genel Müdürlükçe işleme konulur.

b) Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü dışındaki araştırmaya açık arşivlerde yapılacak müracaatlar ile ilgili işlemler ise, sözkonusu arşivin bağlı olduğu bakanlık veya kuruluşça yerine getirilir.

c) Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü ile (b) bendinde belirtilen ilgili bakanlık ve kuruluşlar; bu Esaslarda öngörülen hükümleri de gözönünde bulundurmak suretiyle, araştırma ve inceleme taleplerini aynen veya sınırlandırmak suretiyle kabul veya reddedebilirler.

 

Müracaatların Reddini Gerektiren Durumlar

      

Madde 6- a) Henüz tasnifi tamamlanmamış veya yararlanılamayacak derecede hasara uğramış arşiv malzemesinin sözkonusu olduğu,

b) Araştırma ve inceleme talebinde bulunan kişinin onsekiz yaşından küçük olduğu veya medeni hakları kullanma ehliyetine sahip bulunmadığı (ilgili öğretim kurumunun müracaatta bulunması kaydıyla, 18 yaşından küçük öğrencilerin durumu saklıdır.)

c) 10 uncu madde hükmüne uyulmadığının anlaşıldığı hallerde, Devlet arşivlerindeki araştırma ve inceleme talepleri reddolunur.

 

Müracaatların Cevaplandırma Süreleri

      

Madde 7- a) Türk veya yabancı uyruklu gerçek veya tüzel kişiler tarafından yurt içinde yapılan müracaatlar, ilgili arşiv kurumunca müracaatın yapıldığı gün veya en geç bunu izleyen ilk iş günü zarfında karara bağlanır.

b) Dışişleri Bakanlığı; yurt dışındaki T.C.Büyükelçilikleri veya başkonsoloslukları kanalıyla, Devlet arşivlerinde araştırma ve inceleme talebinde bulunan Türk veya yabancı uyruklu gerçek veya tüzel kişiler ile vekillerine, müracaatlarının sonucunu en geç otuz gün içinde duyurur. Bu süre, müracaatın ilgili T.C. temsilciliğince alındığı tarihten itibaren başlar.

 

Taahhütname, Araştırma Süresi ve Giriş Kartı

 

Madde 8- a) Araştırmacılara, arşivdeki çalışmalarında uymak zorunda bulundukları şartlar ve yükümlülükler bildirilir ve kendilerine bu yükümlülüklere uyacaklarını tevsik eden Taahhütname (Ek-2) imzalatılır.

b) Araştırmacılar için, bir yıl süreli “Arşive Giriş Kartı” tanzim edilir ve  bu kart arşivde muhafaza edilir. Kartların süreleri yeniden birer yıllık dönemler için uzatılabilir.

c) Arşive giriş kartları, arşive her girişte bir kimlik belgesi karşılığında  araştırmacıya teslim edilir. Araştırmacı, arşivde bulunduğu sürece bu kartı görünebilecek şekilde üzerinde taşır.

 

Araştırma ve İncelemelerde Uyulacak Esaslar.

      

Madde 9- Araştırma ve incelemelerde aşağıdaki esaslar uygulanır.

      

a) Tasnifi tamamlanmamış arşiv malzemesi veya yararlanılamayacak derecede hasara uğramış belgeler incelemeye verilmez. Ancak, bu malzeme ve belgelerin, bir Devlet hizmetinin görülmesinde veya bir hakkın korunmasında ve ispatında delil olarak kullanılacağının anlaşılması halinde, görevli personelin nezaretinde incelemeye verilebilir.

b) Kataloglarda kayıtlı bulunsa dahi, onarıma alınmış arşiv malzemesi ile revize edilmekte olan fonlara ait malzemeler, bu işlemler bitine kadar araştırmacılara verilemez.

c) Araştırma ve inceleme ilke olarak arşiv malzemesinin fotokopisi veya mikrofilmi üzerinden yapılır. Evrakın aslı ancak karşılaştırma talebinde bulunulması halinde gösterilir. Bununla birlikte, fotokopi ve mikrofilmin temin edilememesi halinde araştırma ve inceleme evrakın aslı üzerinden de yapılabilir.

d) Araştırmacılar, ancak kendi konuları ile ilgili arşiv malzemesi üzerinde araştırma ve inceleme yapabilirler. Bu çalışmaları sırasında, konu ile ilgili arşiv malzemesinin tamamını kendi adlarına ayırttıramazlar.

e) Arşiv malzemesi talepleri, tarih ve saatine göre sıraya konularak karşılanır ve istenen belgelerin hangi gün ve saatte verilebileceği araştırmacıya bildirilir.

f) Araştırmacılar, bir gün içinde en çok onbeş vesika talep edebilirler.

g) Araştırmacılar, kendilerine teslim edilen vesikaların tamamını iade etmeden yenilerini talep edemezler. Ancak, alınmış olan belgelerle ilişkisi bulunan ve birlikte incelenmesi gereken diğer bir kısım belgelerin talep edilebilmesi için, ilk alınanlardan aynı sayıda belgenin iade edilmesi ve yeniden sıraya girilmesi gerekir.

h) Araştırmacılar vesikaları sayarak teslim alırlar ve aynı şekilde teslim ederler. Kendilerine teslim edilen vesikanın kaybolması halinde sorumluluk araştırmacıya aittir.

ı) Araştırmacı, kendisine teslim edilen arşiv malzemesini başka bir araştırmacıya veremez, vesika üzerinden kopya çıkaramaz, fotoğraf çekemez.

i)Araştırmacı, kendisine teslim edilen arşiv malzemesini her türlü tahribat ve tahrifattan korumak zorundadır.

j) Araştırma ve incelemelerde sadece kurşun kalem ve silgi kullanılır.

k) Araştırma mahalline çanta, yazı ve fotoğraf makinesi, palto ve benzeri eşyalarla girilemez.

l) Arşiv malzemesi, hiçbir şekilde araştırmacılara tahsis edilen mahalden dışarıya çıkarılamaz.

m) Araştırmacılara tahsis edilen mahalle, görevlilerden ve araştırmacılardan başkası giremez.

n) Çalışmalarına bir haftadan fazla ara verecek araştırmacı, elindeki belgeleri, arşiv depolarındaki asli yerlerine konulmak üzere iade etmek zorundadır.

 

Yukarıdaki şartlardan birinin ihlali halinde inceleme durdurulur ve araştırmacı hakkında mevzuat uyarınca gerekli işlem yapılır.

 

Araştırmacıların Mükellefiyeti

 

Madde 10- Devlet arşivlerinde araştırma ve inceleme yapan Türk veya yabancı uyruklu araştırmacılar, bu çalışmaları neticesinde hazırladıkları ve yayımladıkları eserlerden ilgili arşive ve Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğüne birer nüsha vermek zorundadırlar. Yabancı araştırmacılar ayrıca Dışişleri Bakanlığına da bir nüsha gönderirler.

Bu madde hükümlerine uymayanlara, bir daha araştırma ve inceleme imkanı tanınmaz.

 

Fotokopi ve Mikrofilm Verilmesi

 

Madde 11- Araştırma ve inceleme yapan Türk veya yabancı uyruklu kişilere araştırma ve incelemeye açılan belgelerin fotokopi veya mikrofilmleri, belirlenen ücret karşılığında verilir veya gönderilir. Bu fotokopi ve mikrofilmler, çoğaltılıp ticari amaçla satılamaz.

Ancak, bir fonun, bir dosyanın veya bir defterin tamamını hedefleyen sayıda fotokopi veya mikrofilm verilemez.

 

Yürürlükten Kaldırılan Esaslar

 

Madde 12- 12./5/1989 tarihli  ve  20163 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 19/4/1989 tarihli ve 89/14028 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan “Devlet Arşivlerinde Araştırma veya İnceleme Yapmak İsteyen Türk veya Yabancı Uyruklu Gerçek veya Tüzel Kişilerin Tabi Olacakları Esaslar” yürürlükten kaldırılmıştır.

 

Yürürlük

 

Madde 13- Bu Esaslar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

 

Yürütme

 

Madde 14- Bu Esasları Başbakanlık yürütür.

 

               

 

 

 

 

 

 

Ek-1

 

T.C.BAŞBAKANLIK
DEVLET ARŞİVLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNDE
ARAŞTIRMA TALEBİNDE BULUNANLAR İÇİN MÜRACAAT FORMU

                                      

 

Adınız Soyadınız                                

: ..........................................................................

Uyruğunuz 

: ..........................................................................

Göreviniz 

: ..........................................................................

Tahsil Durumunuz                             

: ..........................................................................

Devamlı Adresiniz ve Telefon Numaranız                            

: ..........................................................................

(Yabancılar için ayrıca Türkiye’deki İkametgahı)                   

: .........................................................................

Nüfus Cüzdan Numaranız                 

: ..........................................................................

(Yabancılar için Pasaport  Numarası)                                            

: ..........................................................................

Üyesi Bulunduğunuz İlmi Kuruluşlar                                           

: .........................................................................

Yapmak İstediğiniz Çalışmanın Konusu ve Süresi                              

: ..........................................................................

Arşivimizde Daha Önce Çalışma Yaptıysanız Tarihi ve Konusu          

 

: ..........................................................................

Beyanın doğruluğunu kabul ederim.

 

İmza :

 

Tarih : . . / . . / 200..

FORMU OKUNAKLI DOLDURUNUZ

 

 

 

 

 

 

 

 

Ek-2

 

T A A H H Ü T N A M E

 

                                              

 “Arşivde Araştırma veya İnceleme Yapmak, Örnek Almak İsteyen Türkiye Cumhuriyeti veya Yabancı Uyruklu Gerçek veya Tüzel Kişilerin Uymak Zorunda Oldukları Hükümler”i dikkatle okudum.

 

Bu hükümlere ve Kurumun iç çalışma düzenine uyacağımı ve bunların tarafımdan ihlali halinde doğacak sorumluluk ve yükümlülükleri aynen kabul edeceğimi beyan ederim.

 

 

 

Beyan Sahibinin                 

Nüfus Cüzdanı:

Adı Soyadı:                                         

Pasaport No:

Uyruğu:                                              

Beyan Tarihi: . ./ . ./200..

İş Adresi:                                            

İmzası:

 

Devamlı Adresi:

 

 

 

                    

 

 

 

               

Türkiye Büyük Millet Meclisi Resmi internet Sitesi
© 2009 T.B.M.M.