Ayrıca, 11 Nisan 2009 Şanlıurfa'nın düşman işgalinden kurtuluşunun 89'uncu yıl dönümü. 1919'da, önce İngilizler, sonra Fransızlar tarafından işgal edilen, tarihi milattan önce 13500 yıllarına dayanan peygamberler diyarı, dinler medeniyetinin başkenti Şanlıurfa, 11 Nisan 1920'de Urfalı milisler tarafından kahramanca verilen mücadele sonunda düşman işgalinden kurtarılmıştır. Bugünümüzü sizlerle birlikte yürekten kutluyor, minnet duygularıyla şehitlerimize Allah'tan rahmet, gazilerimize sağlık ve mutluluk diliyorum.
1984 yılında, Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kurtuluş Savaşı'ndaki kahramanlığından dolayı Urfa ilini "şanlı" unvanıyla onurlandırmıştır. Yüce Meclise şahsım ve Şanlıurfalı hemşehrilerim adına teşekkür ederim. Hepinize saygılar sunarım.
Sayın milletvekilleri, gündeme geçmeden üç sayın milletvekiline gündem dışı söz vereceğim.
Gündem dışı ilk söz, 11 Nisan Şanlıurfa ilinin kurtuluş yıl dönümü münasebetiyle söz isteyen Şanlıurfa Milletvekili Abdurrahman Müfit Yetkin'e aittir.
Buyurun Sayın Yetkin. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)
IV.- GÜNDEM DIŞI KONUŞMALAR
A) MİLLETVEKİLLERİNİN GÜNDEM DIŞI KONUŞMALARI
1.- Şanlıurfa Milletvekili Abdurrahman Müfit Yetkin'in, 11 Nisan Şanlıurfa'nın düşman işgalinden kurtuluş yıl dönümüne ilişkin gündem dışı konuşması
ABDURRAHMAN MÜFİT YETKİN (Şanlıurfa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Şanlıurfa'mızın düşman işgalinden kurtuluşunun 89'uncu yıl dönümünü, Şanlıurfalı hemşehrilerimin hislerine tercüman olarak, gururlu ve mutlu bir günümüzün sevincini sizlerle ve tüm vatandaşlarımızla paylaşmak için gündem dışı söz almış bulunuyorum. Bu vesileyle, yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.
Geçmişimize sahip çıkarak geleceğimizi teminat altına alabileceğimiz bilinen bir gerçektir. 11 Nisan 1920 tarihinin Şanlıurfa'mız kadar Türkiye Cumhuriyeti tarihi için de önemli bir yeri vardır. Bu zaferimizi, İsmet Paşa Atatürk'ün Büyük Nutkundan sonra kendisini ziyarete gelen Urfa heyetine şöyle anlatmıştır: "Biz Kurtuluş Savaşı hazırlığı içindeyken, Urfa'nın Fransızlara savaş açtığı haberini aldık. Mustafa Kemal Paşa'yla birbirimize baktık 'Urfa acele etti, hırpalanacak, çok yazık." dedik. Ara sıra haber alıyorduk, fakat bir gün 'Düşmanlarını temizledi.' haberini aldık. Mustafa Kemal Paşa'yla göz göze bakarak sevindik ve 'Yaşasın Urfalılar.' dedik."
Takdire şayan Urfa'nın kahraman şehitlerini bir kez daha rahmetle anarken, atalarımızdan devraldığımız vatan ve bayrak sevgisini, özünde var olan bağımsızlık duygularını gelecek kuşaklara taşıma kararlılığımızı bir kez daha bildirmek istiyorum.
Mondros Mütarekesi'nin müttefiklerin güvenlikleri tehdit edildiğinde herhangi bir stratejik noktayı işgal edebileceklerine ilişkin 7'nci maddesi gerekçe gösterilerek işgal edilen Urfa'da, 1919 yılı baharının ılık bir mart günü İngiliz işgal kuvvetleri komutanı zırhlı otomobilini eski sarayın dar kapısından zorlukla geçirip makineli tüfeklerini mutasarrıflık makamına çevirdiğinde, Urfa Mutasarrıfı Nusret Bey ne kumandanı karşılamış ne de makamına girdiği zaman koltuğunu ona vermişti. İşgal kumandanının sinirli bir terslemeye varan "Galip bir hükûmetin askeri neden karşılanmıyor?" biçimindeki sorusuna "Haksız yere memleketi işgal eden bir kuvveti karşılamak bir Türk mutasarrıfına yakışmaz, bir misafir gibi gelseydiniz sizi Birecik'te karşılardım." biçiminde verdiği cevap, herhâlde işgal kuvvetlerince hiç hoş karşılamamış olacak ki, Nusret Bey kısa bir süre sonra İstanbul'a gönderildi. İngiliz işgali sürecinde bütün bölgede olduğu gibi Urfa'da da protestoların dışında fiilî bir direniş hareketi olmadı. Fransızların "Kilikya faciası" adını verdikleri Güney ve Güneydoğu Anadolu'yu işgal macerası Ermenileri koruma adı altında bir ekonomik nüfuz bölgesi yaratma, ekonomik ayrıcalıklar elde etme mücadelesi idi.
Birinci Dünya Savaşı'nın sarstığı ekonomik düzende Fransız dokuma endüstrisi savaştan çok etkilenmiş ve pamuğu uygun fiyatlarla sağlayacağı yeni kaynaklar arayışında bölgenin Fransa'nın bütün pamuk ihtiyacını karşılayacağı düşünülmüştü. Almanların "Alman Hindistan'ı" olarak niteledikleri bölgeye vali olarak atanan Fransız albayı bölge için "Alp dağlarına sahip bir Mısır" ifadesini kullanmıştı. 1916 tarihli ve Irak, Filistin, Suriye ve Kilikya'nın paylaşılmasıyla ilgili Sykes-Picot Anlaşması temel alınarak yapılan 15 Eylül 1919 tarihli Suriye ve Kilikya'da işgal kuvvetlerinin değiştirilmesine ilişkin İngiliz-Fransız Anlaşması İngilizlerin 1 Kasımdan itibaren Kilikya'daki garnizonları, bu arada Urfa'yı Fransızlara teslimini öngörüyor ve görüşmelerde Fransız Hükûmetinin Ermeni halkını koruması sorumluluğunu da üzerine aldığı belirtiliyordu.
| Önceki Sayfa | Sonraki Sayfa |
Türkiye Büyük Millet Meclisinin tanıtımı kapsamında ziyaretçilerin rehber eşliğinde gezdirilmesi, Basın, Yayın ve Halkla İlişkiler Başkanlığı tarafından hazırlanan bir program dahilinde gerçekleştirilmektedir.
TBMM'yi gezmek isteyen tüm ziyaretçilerimiz, cumartesi günleri randevuya gerek olmadan, 11:00 - 16:00 saatleri arasında TBMM Dikmen Giriş Kapısından giriş yapmak suretiyle gezi programından yararlanabilirler.
İki katlı tarihi binanın giriş katında TBMM Kültür Sanat ve Yayın Kurulu Başkanlığı Sergi Salonu bulunmaktadır. Sergi Salonunda TBMM Kültür Sanat ve Yayın Kurulu Başkanlığı tarafından kabul görmüş eserler, halka açık olarak sergilenmektedir.
Kuruluşu Cumhuriyetin ilk yıllarına dayanan Milli Saraylar, zaman içerisindeki katılımlarla birlikte, iki saray, üç köşk, beş kasır, üç müze ve iki fabrikayı bünyesinde barındırmaktadır.
Türkiye Büyük Millet Meclisini aşağıdaki bağlantıyı kullanarak sanal olarak gezebilirsiniz.
