Konu:Kanun Hükmünde Kararname Yetkisinin Hükûmetçe Kullanılış Biçimine İlişkin
Yasama Yılı:2
Birleşim:19
Tarih:16/11/2011


KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME YETKİSİNİN HÜKÛMETÇE KULLANILIŞ BİÇİMİNE İLİŞKİN
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ

BAŞBAKAN YARDIMCISI BEKİR BOZDAĞ (Yozgat) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Sayın Özcan Yeniçeri'nin kanun hükmünde kararname yetkisini Hükûmetin kullanmasına ilişkin gündem dışı konuşmasında ifade ettiği hususları cevaplandırmak üzere huzurunuzdayım. Bu vesileyle yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

    

Bir defa, bir konuda anlaşmamız lazım, o da şu: Kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi anayasal bir yetki midir, değil midir? Anayasa'yı açıp bakıyoruz. Anayasa'nın 91'inci maddesi "Kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verme" başlığını taşıyor. Yani demek ki Hükûmetin kullandığı kanun hükmünde kararname çıkarması Anayasa'dan kaynağını alan bir yetkidir. Anayasa'nın 6'ncı maddesinde de zaten "Hiçbir kimse veya organ kaynağını Anayasadan almayan bir Devlet yetkisi kullanamaz." hükmünü amirdir. Burada, bir defa, Hükûmetin kullandığı kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi Anayasa'ya dayanmaktadır.

    

Okuyorum, 91'inci maddede deniliyor ki: "Türkiye Büyük Millet Meclisi, Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebilir. Ancak sıkıyönetim ve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasanın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile dördüncü bölümünde yer alan siyasî haklar ve ödevler kanun hükmünde kararnamelerle düzenlenemez."

    

Bir defa, burada hangi konuların kanun hükmünde kararname konusu olamayacağını da, yasak alanı da açıkça Anayasa ortaya koymuştur.

    

Devam ediyor, ikinci fıkra: "Yetki kanunu, çıkarılacak kanun hükmünde kararnamenin, amacını, kapsamını, ilkelerini, kullanma süresini ve süresi içinde birden fazla kararname çıkarılıp çıkarılamayacağını gösterir."

    

Peki, değerli milletvekilleri, kanunlar nereden çıkar? Türkiye Büyük Millet Meclisinden çıkar. Bu yetki kanunu, adı üstünde, bir kanun. Nereden çıktı? Türkiye Büyük Millet Meclisinden çıktı. Geldi hem ilgili komisyonda görüşüldü hem de Genel Kurulda müzakere edildi ve Genel Kurulun kabulü ile 6/4/2011 tarih, 6223 sayıyla kanunlaştı burada.

    

Bakıyoruz, amaç ve kapsam aynen Anayasa'da belirtildiği gibi var bunun içerisinde, süresi var, kaç defa kanun hükmünde kararname, bu süre içerisinde birden fazla çıkarılıp çıkarılamayacağına ilişkin usuller var, ilkeler var. Yani Anayasa'nın bir kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi veren kanunda aranması gereken, bulunması gereken şekil şartları neyse, esasa ilişkin şartlar neyse bunların tamamı bu kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisini veren kanunda var.

    

Peki, bu kanun Anayasa'ya uygun mu? Bu konu tartışılmış. Muhalefet partileri farklı görüşler dile getirmişler ama konu Anayasa Mahkemesine de taşındı. Anayasa Mahkemesi daha sonra verdiği bir kararda, 27 Ekim 2011 Perşembe günü verdiği kararda bu Kanun Hükmünde Kararname'nin yürürlüğünün durdurulması talebini reddetmiştir.

    

ALİ RIZA ÖZTÜRK (Mersin) - Kaça kaç?

    

BAŞBAKAN YARDIMCISI BEKİR BOZDAĞ (Devamla) - Yani Anayasa Mahkemesinin kararında? Kısa özeti elimde?

    

ALİ RIZA ÖZTÜRK (Mersin) - Haşim Kılıç reddetti.

    

BAŞBAKAN YARDIMCISI BEKİR BOZDAĞ (Devamla) - Bir başka konu: Şimdi, bu Kanun Hükmünde Kararname'ye baktığınızda, neyi düzenliyor diye ifade ediyoruz. Onun amaç ve kapsamını düzenleyen 1'inci maddesine bakıyoruz: "Kamu hizmetlerinin düzenli, süratli, etkin, verimli ve ekonomik bir şekilde yürütülmesini sağlamak üzere?" diye amaç ve kapsamın çerçevesinde belirtiyor. Hangi konularda düzenleme yapılacağını belirtiyor, ilkelerini belirtiyor, süresini belirtiyor. Yapılan düzenlemelere baktığınızda ise tamamen Yetki Kanunu çerçevesinde, Türkiye Büyük Millet Meclisinin Hükûmete verdiği yetki sınırları içerisinde kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi kullanılmıştır. Bugün Sağlık Bakanlığı, Ulaştırma Bakanlığı, diğer bakanlıklar Türkiye'de çok başarılı hizmetler ortaya koyuyorlar. Teşkilatların çalışmasında ortaya çıkan aksamaları bizzat tecrübeyle yakından biliyorlar. Bakanlıkların daha etkin, daha verimli çalışması için neler yapılması gerektiğine dair onların çalışmaları, ortaya koydukları birtakım tespitleri var ve bu tespitler çerçevesinde devletin bütün organlarının daha etkin, verimli faaliyet gösterebilmesi ve vatandaşın ve devletin menfaatine olacak sonuçların kısa sürede ortaya çıkarılması için atılması gereken adımlar neyse o çerçevede düzenlemeler yapılmış ve adımlar atılmıştır.

    

Bugüne kadar çıkarılan kanun hükmünde kararname sayısı, Yetki Kanunu'nu aldığımız günden bugüne kadar çıkan kararname sayısı 35 adettir. 35 adet kanun hükmünde kararname çıkmıştır ve bunlar da Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir ama burada bir hususu da ifade etmem lazım. Sayın Hatip burada "Bunlar Meclis Başkanlığına sunulmadı, keşke buraya sunulsaydı." dedi ama zannedersem Meclisi takipte bir eksiklik var, Anayasa'yı da okumamış belli ki Sayın Hatip, Anayasa'yı okusaydı, 91'inci maddenin son fıkrası aynen, şöyle "Kararnameler, Resmî Gazetede yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur." hükmüne amirdir.

    

ÖZCAN YENİÇERİ (Ankara) - Genel Kurula getirmeniz lazım.

    

BAŞBAKAN YARDIMCISI BEKİR BOZDAĞ (Devamla) - Yani bir kanun hükmünde kararname Resmî Gazete'de yayımlandığı gün Meclis Başkanlığına sunulur, Başkanlığa müracaat ederseniz Sayın Vekilim, hepsi orada. Danışmanlarınızı biraz çalıştırsaydınız bunların bilgilerini alırdınız.

    

ÖZCAN YENİÇERİ (Ankara) - Buraya getireceksiniz, buraya. Başkanlık olmaz.

    

BAŞBAKAN YARDIMCISI BEKİR BOZDAĞ (Devamla) - Efendim, "Meclis Başkanlığına sunulur" Anayasa'nın hükmü. Siz "Sunulmadı" dediniz.

    

ÖZCAN YENİÇERİ (Ankara) - Meclis Başkanlığı yazmıyor orada, "Meclise sunulur." diyor.

    

BAŞBAKAN YARDIMCISI BEKİR BOZDAĞ (Devamla) - Ve bütün kanun hükmünde kararnameler Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulmuştur ve Başkanlıktadır.

    

ÖZCAN YENİÇERİ (Ankara) - Başkanlık olmaz. Bu bir şey değiştirmez ki!

    

BAŞBAKAN YARDIMCISI BEKİR BOZDAĞ (Devamla) -  İsterseniz şimdi hemen gidip edinebilirsiniz veya danışmanlarınız vasıtasıyla edinebilirsiniz ama Anayasa'yı okumadan Mecliste bu konuda ne işler yapılmış, bunu değerlendirmeden burada itham etmek fevkalade yanlıştır.

    

Bir başka konu, o da şu: Bu kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisini sadece AK PARTİ Hükûmeti mi kullanmış? Bundan önce kullananlar hiç olmamış mı? Bakıyorsunuz, bizim hukukumuza girdikten sonraki süreçte, elimde rakamlar var: Bülent Ecevit Hükûmeti, 1'inci Hükûmet, CHP, 26/1/1974 ila 17/11/1974 yılları arasında sürmüş, baktığınız zaman bir yıl bile sürmemiş bu süre. Peki, Hükûmet o dönemde kaç tane kanun hükmünde kararname çıkarmış? 3 tane çıkarmış.

    

ALİ UZUNIRMAK (Aydın) - 3 tane mi!

    

BAŞBAKAN YARDIMCISI BEKİR BOZDAĞ (Devamla) - Şimdi, gene bakıyoruz, Bülent Ecevit Hükûmeti, CHP, 3'üncü Hükûmet. Ne zaman kurulmuş? 5/1/1978 ila 12/11/1979 tarihleri arasında bu Hükûmet görev yapmış. Rakama baktığınızda da, işte bir yıldan biraz fazla, iki yıla yakın. Kaç tane kanun hükmünde kararname çıkarmış? Tam 21 tane kanun hükmünde kararname çıkartılmış. Şimdi, bakıyorsunuz, DYP-SHP Hükûmeti var, 20/11/1991 ila 25/6/1993 arasında, o zaman DYP-SHP Hükûmeti var, bu süre arasında 14 tane kanun hükmünde kararname çıkartılmış.

    

Tansu Çiller Hükûmeti, gene o da DYP-SHP Hükûmeti, daha sonra 1995'in sonuna doğru "CHP" ismini aldı, değişti. O dönemde, Sayın Tansu Çiller'in Başbakanlık yaptığı 25/6/1993 ila 5/10/1995 tarihleri arasında tam 75 tane kanun hükmünde kararname çıkarılmış.

    

Peki, geliyorum Sayın Yeniçeri'nin mensubu olduğu partinin de koalisyon ortağı olduğu döneme. Ne zaman? 28/5/1999'da hükûmet kuruluyor, 19/11/2002 tarihine kadar görev yapıyor, yaklaşık üç buçuk yıla tekabül ediyor. Şimdi söyleyeceğim rakama dikkat buyurun, üç buçuk yıl içerisinde çıkarılan kanun hükmünde kararname adeti nedir biliyor musunuz? Tam 51 adet kanun hükmünde kararname çıkarılmış, 51 adet.

    

ALİ UZUNIRMAK (Aydın) - Deprem kararnameleri onlar. Konularını açıkla konularını.

    

BAŞBAKAN YARDIMCISI BEKİR BOZDAĞ (Devamla) - Bakın, biz dokuzuncu yılı dolduruyoruz, onuncu yıla geçiyoruz, üç tane hükûmet, üçüncü hükûmet, bir de başlangıçtakini sayarsanız?

    

ALİ UZUNIRMAK (Aydın) - Devlet yapısını değiştiren bir şey yok, kurum yapısını değiştiren bir şey yok!

    

BAŞBAKAN YARDIMCISI BEKİR BOZDAĞ (Devamla) - ?dördüncü hükûmet diyelim ve bakın, onuncu yıla geçiyoruz. Biz, ilk iki hükûmet döneminde bu yetkiyi hiç kullanmadık sadece bakanlıkların yapılandırılması ve Türkiye'deki idari yapının daha verimli, daha etkin işletilebilmesi açısından yaşanan tecrübelerden hareketle atılması gereken adımlar olduğu için bu yetkiyi aldık ve bizim kullandığımız kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisiyle çıkardığımız kararname sayısı, sayın vekilim, 35'tir. Ben şimdi soruyorum yüce heyete: Üç buçuk senede 51 tane kanun hükmünde kararname çıkarmak mı Meclisi devre dışı bırakmaktır, yetki gasbı yapmaktır -yani öyle kabul ederseniz, kaldı ki öyle değil- yoksa on yıla yakın, işte, 18 Kasımda 10'uncu yıla giriyoruz biz Hükûmet olarak, on  yılda 35 tane çıkarmak mı? Hangisi daha Meclise eğer saygı açısından bakıyorsanız?

    

MAHMUT TANAL (İstanbul) - Devletin ana yapısını değiştirdiniz.

    

BAŞBAKAN YARDIMCISI BEKİR BOZDAĞ (Devamla) - Kaldı ki bunun Meclisin yetkisini gaspla da uzaktan yakından alakası yoktur çünkü Meclis yetki ve görevlerini Anayasa'dan alır. Anayasa'nın Meclise verdiği bir yetkiyi, Anayasa'nın Hükûmete verdiği bir yetkiyi, Anayasa'nın Meclise veya Hükûmete verdiği bir görevi Anayasa'ya uygun şekilde kullananları "Yetki gaspı yapıyorsunuz, Meclisin yetkisini devralıyorsunuz, Meclisi işlevsiz kılıyorsunuz." diye eleştiremezsiniz.

    

ALİ RIZA ÖZTÜRK (Mersin) - Sayın Bozdağ, 12 Eylül anayasası o! O 12 Eylül darbe anayasası, darbe!

    

BAŞBAKAN YARDIMCISI BEKİR BOZDAĞ (Devamla) - O zaman şunu yapacağız, o zaman diyeceğiz ki: "Bu maddeyi değiştirelim, bu maddeyi kaldıralım."

    

ALİ RIZA ÖZTÜRK (Mersin) - Hani siz karşı çıkıyorsunuz ya, o darbe anayasası o!

    

BAŞBAKAN YARDIMCISI BEKİR BOZDAĞ (Devamla) - Ha o zaman o konuşulabilir.

    

ALİ RIZA ÖZTÜRK (Mersin) - Senin söylediğin darbe anayasası, onu söylüyorsun!

    

BAŞBAKAN YARDIMCISI BEKİR BOZDAĞ (Devamla) - Yeni anayasa sürecinde elbette bunlar müzakere edilebilir ama bakın, biz demokratik bir hukuk devletiyiz. Parlamento yetkilerini Anayasa'ya göre kullanıyor, İç Tüzük'e göre kullanıyor, Hükûmet de yetki ve görevlerini Anayasa ve kanunlar çerçevesinde yapıyor.

    

Burada Hükûmetimiz Anayasa'nın verdiği imkânı kullanarak, Türkiye Büyük Millet Meclisinde müzakere edilip görüşülerek kanunlaşan yetki kanunu çerçevesinde çıkardığı kanun hükmünde kararnameleri Meclisin verdiği izinle çıkarmaktadır. Eğer Meclis izin vermeseydi, Meclis bu kanunu çıkarmasaydı Hükûmet kullanamazdı bu yetkiyi. Dolayısıyla, bu yetki, yetki gaspı değildir, Meclisi işlevsiz kılma değildir, aksine Meclisin verdiği izin ve yetki çerçevesinde ve Meclisin çizdiği sınırlar içerisinde bu yetkinin kullanılmasıdır. Burada Anayasa ve yasaya aykırı bir durum söz konusu değildir. Türkiye'nin daha iyi yönetilmesi, kurumlarımızın daha etkili ve verimli çalışması ve bugüne kadar yaşanan aksaklıkların, eksikliklerin ortadan kaldırılması için atılması gereken adımlardı, biz bunları attık, ülkemiz için hayırlı ve yararlı olduğuna inanıyoruz. Bu hayırlı ve yararlı kanunlardan herkes istifade edecektir ve Türkiye bu kanunlarla daha güçlü hâle gelecek, daha iyi hizmetleri daha güzel bir şekilde üretme imkânı bulacaktır.

    

Ben böylesi bir konuşmama fırsat verdiği için Sayın Yeniçeri'ye teşekkür ediyor, yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. (AK PARTİ sıralarından alkışlar)