Türkiye Büyük Millet Meclisi
Genel Kurul Tutanağı
22. Dönem 2. Yasama Yılı
56. Birleşim 24 Şubat 2004 Salı

ANAYASA KOMİSYONU BAŞKANI BURHAN KUZU (İstanbul) - En aykırı önergeye katılmıyoruz, Anayasaya aykırılık önergesine katılmıyoruz.

BAŞKAN - Sayın Koç, konuşacak mısınız, gerekçeyi mi okutayım?

HALUK KOÇ (Samsun) - Sayın Komisyon Başkanı gibi hangi önerge olduğunu, doğal olarak benim de anlamam mümkün olmadı.

BAŞKAN - Hangi önerge olduğunu siz de bilmiyorsunuz galiba.

HALUK KOÇ (Samsun) - Hayır, anlamadım.

ENİS TÜTÜNCÜ (Tekirdağ) - Anlaşılmadı efendim. İsimleri tekrar okutur musunuz?

HALUK KOÇ (Samsun) - Gerekçe okunsun.

BAŞKAN - Gerekçeyi okutuyorum :

Gerekçe :

349 sıra sayılı kanun tasarısının "Müsteşarın görev, yetki ve sorumluluğu" başlıklı 15 inci maddesinin madde gerekçesinde aynen şu ifadelere yer verilmiştir:

"Bir bakanlıkta bakandan sonraki en yüksek hiyerarşik amir müsteşardır. Müsteşar, bakanın en yakın yardımcısı ve danışmanı olarak bakanlık hizmetlerini bakan adına onun emir ve direktifleri doğrultusunda mevzuat hükümlerine, bakanlığın amaç ve politikalarına, stratejik planına uygun olarak düzenlemekten ve yürütmekten sorumlu kişidir. Müsteşar, bu görevini yerine getirmek için bakanlık kuruluşlarına gerekli emirleri vermek ve bunların uygulanmasını sağlamakla yükümlüdür. Maddede, müsteşarın bu hizmetlerin yürütülmesinden bakana karşı sorumlu olduğu da hükme bağlanmaktadır."

15 inci maddede müsteşarın görev, yetki ve sorumluluğu belirlenmiş, bakanlık hizmetlerini bakan adına, ve onun emir ve yönlendirmesi doğrultusunda bakanlık kuruluşlarına gereken emirleri vermesi öngörülmüş; ancak, bakan adına işlem yapan müsteşarın imza yetkisine ilişkin hiçbir düzenleme öngörülmemiştir. Tasarının 46 ncı maddesiyle, müsteşarlık görevinin, hükümetin görevinin sona ermesiyle kendiliğinden sona ereceğine ilişkin düzenleme öngörülmesi, bu konudaki düzenlemeyi daha da önemli kılmaktadır. Tasarının 46 ncı maddesiyle siyasallaştırılan müsteşarlık makamının görev, yetki ve sorumluluğunu düzenleyen önemli bir maddenin eksiklikler içermesi, uygulamada birçok sorunu da beraberinde getirecektir. 15 inci maddenin, kapsaması gereken tüm konuları kapsaması, daha özenli ve katılımcı bir anlayışla hazırlanması amacıyla yeniden düzenlenmek üzere tasarı metninden çıkarılması gerekmektedir.

3046 sayılı Bakanlıkların Kuruluş ve Görev Esasları Hakkında 174 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 13.12.1983 gün ve 174 sayılı Bakanlıkların Kuruluş ve Görev Esasları Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Kaldırılması ve Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkında 202 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun "Müsteşarın görev ve sorumlulukları" başlıklı 22 nci maddesinde, müsteşarın, bakanlık hizmetlerini, kalkınma planlarına ve yıllık programlara uygun olarak düzenleyeceği ve yürüteceği belirtilmiştir. 349 sıra sayılı kanun tasarısının, aynı konuyu düzenleyen, "Müsteşarın görev, yetki ve sorumluluğu" başlıklı 15 inci maddesinde, kalkınma planları ve yıllık programlara ilişkin bir düzenleme getirmemesi, Anayasaya uygunluk açısından tartışmalara neden olacaktır. Anayasanın 166 ncı maddesiyle, ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmayı, ülke kaynaklarının verimli şekilde kullanılmasını planlamak, bu amaçla gerekli teşkilatı kurmak, devletin görevi kabul edilmiştir. Ayrıca, Anayasa, maddenin üçüncü fıkrasında, kalkınma planının hazırlanmasına, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından onaylanmasına, değiştirilmesine ve bütünlüğünü bozacak değişikliklerin önlenmesine ilişkin usul ve esasların kanunla düzenleneceği kuralını getirmiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından onaylanmaları nedeniyle, hukukî güç kazandırılan planların, ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmayı ilgilendiren konularda, yasa koyucuyu, önceden ilkeleri belirlenmiş bir doğrultuda düzenleme yapmaya zorladığı bir gerçektir. Bakanların görevlerinin sayıldığı bu bentte, belirtilen görevlerin kalkınma planıyla ilişkisi, madde metninde düzenlenmemiştir. Tasarının 15 inci maddesinde müsteşarın görevlerinin sayıldığı, maddede yer alan görevlerin kalkınma planlarıyla belirlenen ilkelerle uyumlu olmasını içeren herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir; yani, bu haliyle Anayasayla çeliştiği noktasında tartışmalara açık bir düzenlemedir.

Belirtilen eksiklik ve çelişkilerden dolayı, 349 sıra sayılı kanun tasarısının 15 inci maddesinin yeniden düzenlenmek üzere tasarı metninden çıkarılması gerekmektedir.

BAŞKAN - Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemiştir.

Diğer önergeyi okutuyorum :

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına

Görüşülmekte olan 349 sıra sayılı Kamu Yönetimi Temel Kanunu Tasarısının 15 inci maddesinin birinci fıkrasının metinden çıkarılmasını arz ve teklif ederiz.

Enis Tütüncü (Tekirdağ) ve arkadaşları.

BAŞKAN - Komisyon önergeye katılıyor mu?

ANAYASA KOMİSYONU BAŞKANI BURHAN KUZU (İstanbul) - Katılmıyoruz.

83