KÂTİBİ MUVAKKAT MUHİDDİN BAHA B.(Bursa) — Bir takrir daha var.

(Çorum Mebusu Fuad Beyle arkadaşlarının, Meclise bir Reisisani intihabına dair 3 ncü celsede okunan takriri tekrar okundu.)

REİSİ SİN B.— Reye koyuyoruz.Kabul edenler ellerini kaldırsın.(Gürültüler).

FUAD B.(Çorum)— Efendim, müsaade buyurunuz, arz edeyim: Şimdi öteden beri kuvvei teşriiyenin timsali olan Meclisi Mebusanda bir reis vardır. Sonra ne vardır? İki reisvekili! Şimdi biz diyoruz ki, mademki Meclisimiz kuvvei icraiyeyi de haizdir. Evvela bir reis bir de reisisani intihabedelim. Ondan sonra da iki tane reis vekili intihab edelim. (Münasip, sadaları)

REİSİ SİN B.—Kabul olundu.

FEYYAZ ALİ B. (Yozgad)— İki reis intihabedeceğiz.

KÂTİBİ MUVAKKAT MUHİDDİN BAHA B.(Bursa)—İsimleri bir kâğıda yazalım tâyini esami ile iki reis intihabedeceğiz. Birinci reis ile ikinci reisin aynı kâğıda yazılmasını teklif buyuruyorlar. (Hep bir ağızdan: Dördünü bir kâğıda yazalım!).

HULÛSİ B.(Karahisarı Sahib)—Dördü bir kâğıda yazılsın daha iyi! Reisvekilleri ile beraber bir çırpıda çıkarırız.

İSMAİL FAZIL Pş.(Yozgad)—Mebusların adedi tadadedilsin.

KÂTİBİ MUVAKKAT MUHİDDİN BAHA B.(Bursa)—Esamiyi okuyorum:

(Esami okundu.)

(Hacı Mustafa B. (Gümüşhane), Hacı Hüseyin Mazlum Baba (Denizli), Rıza Mahmud B., Rifat Ef. (Menteşe), Riza Vamık B. (Sinob) âranın tasnifine bakura memur edildiler. (Reyler badettadat)

KÂTİBİ MUVAKKAT MUHİDDİN BAHA B. (Bursa)—Mecmuu âra (120) ekseriyeti mutlaka için lâzım olan rey (61) dir.

Mustafa Kemal Paşa Hazretleri Reisievvel (110) rey ile (Alkışlar), Celâleddin Arif Beyefendi (Erzurum) Reisisani (109) rey (Alkışlar), Çelebi Abdülhalim Efendi Hazretleri Birinci Reisivekili rey (91) (Alkışlar), diğer âzayi kiram ihrazı ekseriyet edememişlerdir. İsmail Fâzıl Paşa Hazretleri İkinci Reisvekâleti için (44), rey almışlardır. Hacıbektaş Şeyhi Kırşehir Mebusu Cemaleddin Efendi Hazretleri (31) rey almışlardır. Bunun için yeniden intihap yapılacaktır. (Yarına kalsın, sadaları)

SESLER—Yeni Reisimizin makamına çıkmasını isteriz.

Mustafa Kemal Paşanın Meclis Reisi intihabedildikten sonraki nutukları

(Reis Mustafa Kemal Paşa Hazretleri sürekli ve mütaadit alkışlar arasında makamını teşrif buyurdular.)

REİS—MUSTAFA KEMAL Pş. (Ankara)— Muhterem efendiler! Milletin mukadderatı umumiyesine fiilen ve tamamen vaziyed edecek makamı hilâfet ve saltanatın duçar olduğu esaretten tahlis ve memleketin tamamiyet ve selâmeti uğrunda her fedakârlığı büyük bir azim ile iktihama karar vermiş olan Meclisi Âlinizin Riyasetine intihabedebilmek suretiyle hakkımda ibzal buyurulan itimat ve teveccühün müteşekkiri ve minnettarıyım (Sesler: Estağfirullah). Hayatımın bütün safahatında olduğu gibi son zamanların buhranları ve felâketleri arasında da bir dakika geçmemiştir ki, her türlü huzur ve istirahatimi, her nevi şahsi duygularımı milletin selâmetine ve saadeti namına feda etmekten zevkiyabolmıyayım (Yaşa, sadaları ve alkışlar). Gerek hayatı askeriye ve gerek hayatı siyasiyemin bütün edvar ve safahatini işgal eden mücadelâtımda daima düsturu hareketim iradei millîyeye istinadederek milletin ve vatanın muhtacolduğu gayelere yürümek olmuştur. Bugün Heyeti Muhteremenizin ârayi umumiyesinde tecelli etmiş olan itimadı millîyi liyakatimin çok fevkınde görmekle beraber şahsım için bir gaye olarak değil, müştereken giriştiğimiz mücahedei mukaddesenin mâtuf olduğu gayeleri istihsal için milletin bahşettiği bir istinadgâh olarak telâkki ediyorum. Bu ittihadı millînin bana tahmil ettiği mesuliyet, biliyorum ve hepiniz de bilirsiniz ki, pek ağırdır. İçinde yaşadığımız nadirülemsal dakikaların vahametine rağmen bu ağır mesuliyeti millîyenin altında ancak Heyeti Muhteremenizin muavenet ve müzaheretinin daima ve daima hak yolundaki mücahedata rağmen avin ve inayeti sübhaniyeden ümitvar olarak çalışacağım. İnşaallah Padişahı Âlempenah Efendimiz hazretlerinin sıhhat ve âfiyetle ve her türlü kuyudatı ecnebiyeden âzade olarak tahtı hümayunlarında daim kalmasını eltafı ilâhiyeden tazarru eylerim (Şiddetli alkışlar).